EU ưu tiên tổ chức hội nghị hòa bình Trung Đông

(Ảnh minh họa).

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel ngày 8/11 tuyên bố Liên minh châu Âu (EU) sẽ dẫn đầu trong nỗ lực tổ chức hội nghị hòa bình một cách sớm nhất có thể để bàn về cuộc xung đột Hamas-Israel.

Phát biểu trước Nghị viện châu Âu, ông Michel cho biết hội nghị sẽ lấy cảm hứng từ những sáng kiến hòa bình trước đó và các hiệp định Abraham về bình thường hóa quan hệ giữa các nước Hồi giáo vùng Vịnh với Israel.

Cùng ngày, ông Khaled Zayed - người đứng đầu văn phòng khu vực Bắc Sinai của Tổ chức Trăng lưỡi liềm đỏ Ai Cập (ERC) - ghi nhận đến nay đã có khoảng 600 chuyến xe chở 9.000 tấn hàng viện trợ tới Dải Gaza thông qua cửa khẩu Rafah.

Theo ông Zayed, kể từ khi cuộc xung đột Hamas-Israel bùng phát, hàng viện trợ từ 19 quốc gia và 14 tổ chức quốc tế đã được chuyển tới Gaza thông qua của khẩu Rafah. Đến nay, 89 máy bay mang theo 7.700 tấn hàng viện trợ từ 33 quốc gia và tổ chức đã hạ cánh xuống Sân bay Quốc tế El-Arish ở tỉnh Bắc Sinai, địa phương có đường biên giới chung với Gaza.

Giới chức Ai Cập thông báo trong ngày 8/11, một đoàn gồm 65 xe tải chở theo thuốc men, lều trại, nước khoáng và sữa bột dành cho trẻ em đã di chuyển từ quốc gia Bắc Phi qua cửa khẩu Rafah.

Cũng trong ngày 8/11, giới chức Hà Lan thông báo nước này sẽ điều tàu hải quân chở theo hàng viện trợ nhân đạo tới Dải Gaza.

Phóng viên TTXVN tại châu Âu dẫn thông báo của lực lượng Hải quân Hoàng gia Hà Lan có đoạn: “Chúng tôi đã đưa tàu tuần duyên MS Holland vào trạng thái sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ và con tàu này sẽ di chuyển tới vùng biển gần Cộng hòa Cyprus vào cuối tháng này. Đây là hành động chuẩn bị cho công tác viện trợ nhân đạo hoặc sơ tán nếu thấy cần thiết”.

Theo thông báo, Hà Lan chưa đưa ra quyết định cuối cùng về vai trò của tàu MS Holland, nhấn mạnh quyết định ở “cấp độ quốc tế” sẽ được đưa ra về việc vận chuyển hàng viện trợ tới Gaza thông qua đường bộ hay đường biển.

Trong khi đó, Tổng thống Nikos Christodoulides tuyên bố Cộng hòa Cyprus - quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) có vị trí địa lý gần Dải Gaza nhất - “sẵn sàng đóng vai trò trong thời gian tới”.

Hiện Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte cũng đang trên đường tới Israel để hội đàm với người đồng cấp nước chủ nhà Benjamin Netanyahu. Trước đó, nhà lãnh đạo Hà Lan đã gặp gỡ giới chức Qatar ở Doha.

Quan hệ Trung Quốc - EU sẽ đi theo hướng nào?

Tuyên bố gần đây của các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) thể hiện lập trường kép của châu Âu về quan hệ với Trung Quốc, bao gồm hợp tác và cạnh tranh.

Theo Jorge Toledo, Đại sứ EU tại Trung Quốc, quan hệ Trung Quốc - EU vào năm 2024 sẽ được thực hiện theo hướng kết hợp giữa hợp tác giải quyết các thách thức toàn cầu, sự phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế và xung đột do các chiến lược an ninh khác nhau.

Điều này phù hợp với tầm nhìn của EU về Trung Quốc với tư cách là đối tác, đối thủ cạnh tranh và đối thủ mang tính hệ thống. Điều này cũng được thể hiện trong phát biểu của Đại diện cấp cao EU Josep Borrell tại Đại học Bắc Kinh vào ngày 13/10, khi ông gọi đó là “sự phụ thuộc lẫn nhau mang tính xung đột”.

Phân tích các sự kiện của năm 2023 là yếu tố quan trọng để dự báo năm 2024. Năm 2023 đã chứng kiến sự hồi sinh các cam kết song phương, thể hiện qua sự gia tăng tương tác, thỏa thuận và các chuyến thăm cấp lãnh đạo giữa hai bên. Chuyến công du của Thủ tướng Trung Quốc tới Đức và Pháp đã nêu bật các ưu tiên của Bắc Kinh ở châu Âu. Trong khi đó, Ngoại trưởng Trung Quốc cũng đã có chuyến thăm châu Âu, đại sứ Trung Quốc tại EU Fu Cong ủng hộ việc tăng cường quan hệ giữa hai bên.

Ngoài ra, các nhà lãnh đạo chủ chốt của châu Âu – bao gồm Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Đức Olaf Scholz, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel – đã đến thăm Bắc Kinh. Ông Thierry Breton, Ủy viên phụ trách thị trường nội khối EU cũng sẽ đến thăm Trung Quốc trong tuần này.

Trong khi các nhà lãnh đạo nhấn mạnh việc tăng cường liên kết kinh tế, châu Âu đang phải đối mặt với những lo ngại kéo dài về sự thống trị của Trung Quốc đối với các nguồn tài nguyên quan trọng, các rào cản tiếp cận thị trường và mất cân bằng thương mại. EU có thâm hụt thương mại gần 400 tỷ euro (430 tỷ USD) với Trung Quốc, mức thâm hụt được cho là cao nhất trong lịch sử nhân loại.

Vấn đề gây tranh cãi nhất là việc triển khai mạng 5G. Mặc dù EU đã hành động để cấm các nhà cung cấp Trung Quốc mà họ coi là có rủi ro cao nhưng trên thực tế, không có lệnh cấm chính thức nào được đưa ra.

Tuy nhiên, vào tháng 9, châu Âu đã tiến hành một cuộc điều tra về các khoản trợ cấp dành cho xe điện (EV) của Trung Quốc vì nghi ngờ Bắc Kinh trợ cấp, mang lại lợi thế cho ngành công nghiệp xe điện của quốc gia này.

Để đáp lại những hành động từ phương Tây, Trung Quốc đã thể hiện ý định của mình bằng cách thực hiện các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với một loạt nguyên liệu thô quan trọng cần thiết cho sản xuất chất bán dẫn và xe điện, bao gồm gali và germani.

Ông Sebastian Contin Trillo-Figueroa, nhà phân tích địa chính trị chuyên về quan hệ EU-Châu Á nhận định, bất chấp căng thẳng gia tăng, sự phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế sẽ vẫn là yếu tố trung tâm trong quan hệ EU-Trung Quốc.

Ông chỉ ra, cả hai bên đều có chung lợi ích trong việc duy trì hợp tác, kết nối bền chặt và thúc đẩy quan hệ đối tác thương mại và đầu tư. Họ có thể tìm thấy điểm chung trong việc giải quyết các thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu, khủng hoảng sức khỏe cộng đồng và bảo vệ môi trường.

Nhưng khả năng xung đột nảy sinh từ các quan điểm an ninh khác nhau có thể sẽ tồn tại, thử thách mối quan hệ giữa EU - Trung Quốc. Chiến sự Nga - Ukraine cho thấy những quan điểm khác nhau giữa hai bên. Châu Âu hỗ trợ Ukraine thông qua các biện pháp trừng phạt chống lại Nga, tiếp nhận hàng triệu người tị nạn và cung cấp các viện trợ vũ khí quan trọng. Ngược lại, Trung Quốc lại có lập trường mơ hồ hơn. Mặc dù họ đã đề xuất một kế hoạch hòa bình vào tháng 2, nhưng tiến độ còn chậm và sự ủng hộ của họ dành cho Nga cho thấy quốc gia này không chung quan điểm với châu Âu.

Bắc Kinh và Brussels thậm chí còn có những quan điểm trái ngược nhau rõ rệt hơn về xung đột Israel - Hamas nhằm vào Israel và sự trả đũa sau đó của lực lượng này. Châu Âu ban đầu bày tỏ sự ủng hộ đối với Israel trong khi Trung Quốc dường như đang làm giảm nhẹ các hành động của Hamas.

Vào năm 2024, các sự kiện như cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu có thể sẽ mang lại luồng gió mới cho khu vực. Sự tái cấu trúc này sẽ ảnh hưởng đến việc thành lập Ủy ban Châu Âu, nơi giữ vai trò then chốt trong việc củng cố quyền tự chủ chiến lược của châu Âu và thúc đẩy mối quan hệ với các quốc gia trên toàn cầu, trong đó có Trung Quốc.

Quan hệ Trung Quốc-EU vào năm 2024 sẽ đứng ở ngã ba đường. Dù nhu cầu của châu Âu về một lập trường thống nhất và kiên định đối với Trung Quốc là điều quan trọng, nhưng việc xây dựng một chính sách Trung Quốc thống nhất là một thách thức vì các cách tiếp cận khác nhau và thiếu sự phối hợp giữa các nước EU.

Slovakia hủy gói viện trợ quân sự 40,3 triệu Euro cho Ukraine

(Ảnh minh họa).

Đảng cánh tả của tân Thủ tướng Slovakia đã giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử với lời hứa chấm dứt viện trợ quân sự cho Ukraine.

Chính phủ mới của Slovakia đã bác bỏ kế hoạch được soạn thảo trước đó về gói viện trợ quân sự cuối cùng của nước này cho nước láng giềng Ukraine, truyền thông địa phương đưa tin hôm 8/11.

Gói viện trợ trị giá 40,3 triệu Euro, theo thỏa thuận đã được chính phủ tạm quyền của quốc gia thành viên EU và NATO này đưa ra trước khi chuyển giao quyền lực, bao gồm 4 triệu viên đạn cho súng trường, 5.172 quả đạn pháo 125 mm, 140 tên lửa phòng không Kub, 8 súng cối và 1.200 quả mìn, hãng thông tấn nhà nước TASR cho biết.

Kể từ khi Nga bắt đầu chiến dịch ở Ukraine hồi tháng 2 năm ngoái, Slovakia là nước ủng hộ nhiệt tình cho Kiev và chính phủ trung hữu trước đây đã cung cấp thiết bị quân sự bao gồm các phương tiện chiến đấu cũng như hệ thống phòng không S-300 và chiến đấu cơ MiG-29 từ thời Liên Xô.

Tổng cộng, quốc gia có chung đường biên giới với Ukraine ở phía Đông đã gửi 13 gói viện trợ quân sự trị giá 671 triệu Euro.

Chính phủ của tân Thủ tướng Slovakia Robert Fico đã từ chối phê duyệt gói viện trợ quân sự cuối cùng cho Ukraine trong cuộc họp nội các hôm 8/11, chưa đầy một tháng sau khi nhậm chức.

Trước đó, Đảng SMER cánh tả của ông Fico đã giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử hồi tháng 9 với lời hứa chấm dứt viện trợ quân sự cho Ukraine, ngăn chặn tình trạng nhập cư và bảo vệ chủ quyền của Slovakia.

Hôm 26/10, một ngày sau khi tuyên thệ nhậm chức, ông Fico nói với các nghị sĩ rằng Slovakia sẽ “không còn cung cấp vũ khí cho Ukraine nữa”, lặp lại những lời hứa đã đưa ra trong chiến dịch tranh cử của mình, nhưng vẫn sẽ cung cấp viện trợ nhân đạo cho nước láng giềng.

“Việc dừng ngay lập tức các hoạt động quân sự là giải pháp tốt nhất mà chúng ta dành cho Ukraine. EU nên thay đổi từ một nhà cung cấp vũ khí thành một nhà kiến tạo hòa bình”, tân Thủ tướng Slovakia nói vào thời điểm đó.

Tuy nhiên, ông Fico không cho biết liệu Slovakia, quốc gia có chung đường biên giới với Ukraine và có các tuyến đường sắt, đường bộ tới nước này, có tiếp tục đóng vai trò là tuyến đường trung chuyển vũ khí do các nước phương Tây khác cung cấp hay không.

Ba Lan là quốc gia trung chuyển chính cho những chuyến hàng như vậy, nhưng lãnh thổ Slovakia cũng được sử dụng để vận chuyển vũ khí từ Cộng hòa Séc và một số quốc gia khác

Quốc gia EU cảnh báo nguy cơ chiến tranh nếu kết nạp Ukraine

Ngoại trưởng Hungary Peter Szijjarto cho biết các điều kiện hiện tại không phù hợp để Liên minh châu Âu xem xét kết nạp Ukraine làm thành viên.

"Bằng cách kết nạp Ukraine, EU cũng sẽ tham chiến, điều mà rõ ràng là không ai muốn xảy ra. Việc mở rộng thành viên nên nhằm mục đích lan tỏa hòa bình, chứ không phải mang chiến tranh vào EU", Ngoại trưởng Hungary Peter Szijjarto tuyên bố hôm 8/11.

Ông Szijjarto cho rằng, việc EU đánh giá sự tiến bộ của Ukraine trong việc thực hiện cải cách, pháp quyền hoặc bất kỳ tiêu chí nào khác để kết nạp Ukraine trong bối cảnh xung đột là điều "vô lý".

"Đang có chiến sự ở Ukraine, vì vậy chúng ta có thể thấy rằng cả quyền tự do báo chí và quyền tự do ngôn luận đều không được thực thi, chúng ta có thể thấy rằng các cuộc bầu cử cũng không được tổ chức", ngoại trưởng Hungary cho biết thêm.

"Theo Ủy ban châu Âu, Ukraine chưa đáp ứng các điều kiện đặt ra để trở thành thành viên (EU), do vậy chúng tôi không coi bất kỳ bước tiếp theo nào là kịp thời đối với các cuộc đàm phán gia nhập của Ukraine", ông Szijjarto nhấn mạnh.

Theo ông Szijjarto, EU đang đối mặt với những thách thức nghiêm trọng về an ninh, kinh tế và ngày càng suy yếu, vì vậy nếu EU muốn kết nạp thành viên mới như một cách để lấy lại sức mạnh, khối này nên hướng tới các nước Tây Balkan, trước hết là Serbia.

Hungary là thành viên của Liên minh châu Âu (EU) và NATO nhưng theo đuổi đường lối trung lập trong xung đột Nga - Ukraine. Nước này từ chối hỗ trợ vũ khí hoặc thiết bị quân sự cho Ukraine sau khi chiến sự bùng nổ hồi tháng 2/2022.

Hungary được xem là nước có thể phản đối kế hoạch của EU nhằm khởi động đàm phán kết nạp Ukraine, dự kiến diễn ra vào tháng 12. Động thái này cần toàn bộ 27 thành viên của EU thông qua, nên lá phiếu của Hungary rất quan trọng. Ngoài ra, EU cũng cần sự đồng thuận của Hungary để tăng cường các gói viện trợ cho Ukraine trong tương lai.

Reuters dẫn nguồn tin từ một quan chức EU cho biết để thuyết phục Hungary thay đổi lá phiếu, Liên minh châu Âu dự kiến sẽ xem xét kích hoạt các khoản viện trợ cho Budapest mà EU đóng băng thời gian qua do những bất đồng trong khối về chính sách của chính phủ Thủ tướng Hungary Viktor Orban.

Hồi tháng trước, Budapest tuyên bố sẽ không ủng hộ Ukraine trong bất cứ vấn đề quốc tế nào cho đến khi quyền ngôn ngữ của người dân tộc Hungary sống ở Tây Nam Ukraine được khôi phục.

Hungary và Ukraine đã xung đột về quyền của người thiểu số kể từ khi quốc hội Ukraine năm 2017 thông qua luật "về việc đảm bảo chức năng của ngôn ngữ Ukraine là ngôn ngữ quốc gia". Hungary cho rằng luật này đã ảnh hưởng đến quyền của người dân tộc thiểu số Hungary ở Ukraine.

Nhiều chuyên gia cho rằng, EU là một tổ chức chủ yếu là kinh tế và chính trị, không phải là một liên minh quân sự như NATO. Do vậy, việc Ukraine được chấp nhận tư cách thành viên sẽ không đồng nghĩa với việc các nước thành viên EU sẽ trực tiếp tham chiến để hỗ trợ Kiev trong cuộc xung đột với Nga.

Tuy nhiên, tư cách thành viên có thể tạo ra sự khác biệt lớn về kinh tế, tương tự Bulgaria và Romania từng nhận được. GDP của các nước này lần lượt tăng gấp đôi và gần gấp ba kể từ khi trở thành thành viên của EU.

Ngoài ra, việc gia nhập EU cũng có lợi ích quân sự. EU có một điều khoản bảo vệ lẫn nhau, trong đó quy định rằng nếu một quốc gia EU là nạn nhân của "hành động xâm lược có vũ trang" trên lãnh thổ của mình, các quốc gia EU khác có nghĩa vụ viện trợ và hỗ trợ bằng mọi cách trong khả năng của mình.

Mặc dù vị thế ứng viên chủ yếu mang tính biểu tượng, động thái này sẽ giúp Ukraine nâng cao tinh thần vào thời điểm khó khăn trong cuộc xung đột với Nga.

EU đã đặt ra loạt bước đi để Ukraine thực hiện, bao gồm củng cố nhà nước pháp quyền và chống tham nhũng, trước khi có thể tiến tới giai đoạn tiếp theo bao gồm các cuộc đàm phán gia nhập. Giới ngoại giao dự đoán Ukraine sẽ mất ít nhất 10 năm để đáp ứng các tiêu chí gia nhập EU.

Nguồn: Báo Tin Tức; Diễn Đàn Doanh Nghiệp; Người Đưa Tin; Dân Trí