Nhiều doanh nghiệp châu Âu hạ ước tính doanh thu

(Ảnh minh họa).

Căng thẳng địa chính trị, với xung đột tại Ukraine và Gaza và một năm 2024 đầy các cuộc bầu cử, là những thách thức mà doanh nghiệp phải vượt qua.

Trong bối cảnh tình hình địa chính trị và kinh tế vĩ mô diễn biến phức tạp, Bank of America cho rằng trong ba tháng đến cuối tháng Mười Hai, nhiều công ty châu Âu hạ ước tính doanh thu hơn bất kỳ thời điểm nào trong ba năm qua.

Đại dịch COVID-19 và xung đột Ukraine cùng những ảnh hưởng tiêu cực đối với dòng chảy thương mại toàn cầu và đà tăng của giá nguyên liệu thô đã khiến lạm phát lên mức chưa từng thấy trong nhiều thập kỷ ảnh hưởng đến người tiêu dùng và ngành công nghiệp, nhưng lại làm tăng lợi nhuận của các công ty.

Tuy nhiên, hiện nay, xu hướng trên đã giảm dần, nền kinh tế toàn cầu giảm tốc và tình hình địa chính trị nhiều bất ổn. Do đó, mùa thu nhập sắp tới sẽ tập trung vào việc công ty nào có thể bảo toàn tỷ suất lợi nhuận của mình và công ty nào không.

Theo số liệu của LSEG I/B/E/S, tỷ suất lợi nhuận ròng của các doanh nghiệp trong chỉ số STOXX 600 đạt đỉnh 16,1% trong quý I/2023, nhưng dự kiến sẽ giảm xuống 10,1% trong quý IV.

Thêm vào đó, sự gián đoạn trong thương mại toàn cầu do căng thẳng trên Biển Đỏ, khiến giá cước vận chuyển tăng gấp đôi, việc giao hàng bị trì hoãn và buộc một số công ty ô tô phải tạm dừng sản xuất. Điều này đã làm dấy lên mối lo ngại về một đợt lạm phát khác.

LSEG I/B/E/S ước tính thu nhập quý IV dự kiến sẽ giảm 7,1% so với cùng kỳ năm 2022. Các doanh nghiệp chủ chốt như ASML và STMicro, tập đoàn công nghệ Đức SAP và tập đoàn hàng đầu LVMH, sẽ công bố báo cáo trong tuần tới.

Căng thẳng địa chính trị, với xung đột tại Ukraine và Gaza và một năm 2024 đầy các cuộc bầu cử, là những thách thức mà doanh nghiệp phải vượt qua.

Chiến lược gia đầu tư Lindsay James tại công ty đầu tư Quilter Investor, cho rằng sự phụ thuộc nặng nề vào nền kinh tế sản xuất và tình trạng gián đoạn liên tục đối với thương mại toàn cầu đang “phủ mây đen” lên triển vọng của doanh nghiệp.

Khả năng tăng giá sản phẩm của các công ty sẽ rất quan trọng đối với các nhà đầu tư, khi tốc độ tăng trưởng yếu hơn, người tiêu dùng đã tiêu hết tiền tiết kiệm thời đại dịch COVID-19 và đang phải đối mặt với lãi suất cao và lạm phát.

Bức tranh năng lượng mới của châu Âu sau cuộc khủng hoảng khí đốt

Bức tranh thị trường năng lượng châu Âu nhanh chóng thay đổi sau cuộc khủng hoảng khí đốt nghiêm trọng năm 2022 do tác động của cuộc xung đột Nga – Ukraine. Dự trữ khí đốt của khu vực giờ đây dồi dào hơn so với những năm trước nhờ các kho dự trữ mới và các nền kinh tế châu Âu đang vận hành dựa vào năng lượng tái tạo nhiều hơn. Điều đó giúp châu Âu hóa giải nguy cơ lặp lại cuộc khủng hoảng năng lượng, với giá khí đốt trong khu vực đang giảm.

Trong tháng này, một đợt không khí lạnh tràn qua châu Âu và nhiều tàu chở nhiên liệu phải chuyển hướng khỏi Biển Đỏ để tránh rủi ro trúng hỏa lực của phiến quân Houthi ở Yemen. Những diễn biến bất lợi như vậy đáng lẽ ra đẩy giá khí đốt trong khu vực tăng cao, nhưng thực tế, giá tiếp tục giảm. Đó một dấu hiệu rõ ràng cho thấy, cơn ác mộng tồi tệ nhất khiến hóa đơn năng lượng tăng vọt và đẩy lạm phát của khu vực sử dụng đồng euro lên mức cao nhất trong nhiều năm đã là quá khứ.

Châu Âu đang hưởng lợi nhờ tích trữ lượng khí đốt kỷ lục vào năm ngoái, cùng với sự trợ giúp từ năng lượng tái tạo và một mùa đông tương đối ôn hòa, ngoại trừ một số đợt lạnh. Tăng trưởng kinh tế chậm chạp cũng góp phần làm hạn chế nhu cầu năng lượng ở các cường quốc công nghiệp lớn như Đức.

Điều đó củng cố niềm tin rằng, châu Âu đang có nền tảng đủ ổn định để vượt qua phần còn lại của mùa đông với lượng khí đốt dự phòng còn dồi dào. Giá khí đốt chuẩn ở châu Âu hiện giao dịch dưới mức 30 euro/MWh, chỉ bằng 1/10 mức cao nhất được thiết lập trong năm 2022.

Theo Ủy ban châu Âu (EC), vào cuối mùa đông này, các cơ sở dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) dự kiến còn đầy hơn một nửa.

Tuy nhiên, sau khi vượt qua được cuộc khủng hoảng khí đốt, châu Âu bước vào một thực tế mới với những thách thức riêng. Khu vực đang phụ thuộc nhiều hơn vào năng lượng tái tạo. gồm điện gió và điện mặt trời, và sẽ phải đối mặt với tình trạng sản xuất không liên tục của nguồn năng lượng này do thời tiết biến động thất thường. Sau khi Nga siết chặt nguồn cung khí đốt, châu Âu cũng phải tìm các nhà cung cấp khác để đáp ứng nhu cầu nhiên liệu. Điều đó có nghĩa là châu Âu phải cạnh tranh mua khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ thị trường quốc tế.

“Chỉ cần nhìn vào giá cả khí đốt, chúng ta thấy có vẻ như cuộc khủng hoảng năng lượng đã kết thúc. Tuy nhiên, hiện nay, châu Âu lại phụ thuộc vào các yếu tố toàn cầu, có thể thay đổi nhanh chóng”, Balint Koncz, người đứng đầu bộ phận kinh doanh khí đốt của MET International ở Thụy Sĩ, bình luận. Ông cảnh báo, giá khí đốt có thể tăng trở lại nếu nguồn cung LNG bị gián đoạn đột ngột hoặc thời tiết lạnh kéo dài.

Một rủi ro chính là nguồn cung LNG từ Trung Đông trong bối cảnh lực lượng Houthi liên tục tấn công tàu thương mại ở Biển Đỏ, tuyến đường mà Qatar sử dụng để vận chuyển LNG tới châu Âu. Các tàu chở dầu và khí đốt đang tránh khu vực này, thay vào đó, chọn đi vòng qua mũi phía nam của châu Phi. Theo nhà cung cấp dữ liệu Kpler, trong một ngày thông thường, khoảng hai đến ba tàu chở LNG sẽ sử dụng tuyến đường này.

Tại châu Âu, giá khí đốt giảm gần 60% vào năm 2023 và giảm thêm 12% từ đầu năm đến nay, giúp giảm đáng kể hóa đơn năng lượng của người tiêu dùng. “Đây là mùa đông thứ hai châu Âu trải qua mà không có khí đốt của Nga. Châu Âu đã vượt qua mùa đông năm 2022-2023 mà không gặp rắc rối đáng kể nào về năng lượng”, bà Kim Fustier, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu dầu khí châu Âu của ngân hàng HSBC, cho biết.

Cuộc chạy đua triển khai dự án năng lượng tái tạo ở châu Âu khiến tỷ trọng khí đốt trong cơ cấu năng lượng của lục địa này ngày càng giảm. Cùng với sự phục hồi sản xuất hạt nhân của Pháp vào năm ngoái, số lượng gia tăng của các tuốc-bin điện gió xa bờ và nhà máy điện mặt trời đã giúp giảm nhu cầu nhiên liệu ở châu Âu.

Nhưng nỗ lực xây dựng tính độc lập năng lượng của khu vực vẫn còn chặng đường dài phía trước, với nhiều thách thức tiềm ẩn. Thỏa thuận vận chuyển khí đốt của Nga đi qua đường ống ở Ukraine sẽ hết hạn vào cuối năm nay, và khó có thể được gia hạn. Có nghĩa là châu Âu thậm chí có thể nhận được ít khí đốt hơn từ Nga.

Dù hàng loạt dự án sản xuất LNG được triển khai trên toàn cầu nhưng phần lớn công suất mới sẽ không chưa tung ra thị trường cho đến năm 2025 và 2026. Và các hiện tượng thời tiết cực đoan đang trở nên thường xuyên hơn, gây căng thẳng cho hệ thống điện và đôi khi thúc đẩy nhu cầu khí đốt.

Ở châu Á, lượng khí đốt tồn kho còn lớn, nên giá nhiên liệu này cũng giảm và đang ở mức thấp nhất kể từ tháng 6 năm ngoái. Những khách hàng mua LNG tại Nhật Bản, nước nhập khẩu nhiên liệu siêu lạnh lớn thứ hai thế giới, đang tích cực bán lại các lô hàng LNG sau khi mua dự trữ quá nhiều. Một số lô hàng đó có khả năng sẽ cập cảng ở châu Âu. Dù nhu cầu khí đốt vẫn tăng ở một số nơi, đặc biệt là ở Ấn Độ và Trung Quốc, nhưng các giao dịch mua chủ yếu đến các thương nhân đang tìm kiếm giá hời.

Câu chuyện tương tự cũng đang diễn ra ở Mỹ, nơi giá khí đốt kỳ hạn giảm khoảng 20% trong tuần trước do lượng dự trữ vẫn cao hơn nhiều so với mức trung bình 5 năm. Gần đây, thời tiết lạnh giá đã thúc đẩy nhu cầu điện và làm đóng băng một số giếng khí đốt ở Mỹ, nhưng giá khí đốt tương lai vẫn không nhúc nhích.

Tuy nhiên, tình trạng gián đoạn và tắc nghẽn ở hai tuyến vận chuyển LNG quan trọng, Kênh đào Suez, nằm phía trên Biển Đỏ. và Kênh đào Panama đang bị hạn hán, đã kéo dài hành trình của các tàu LNG, làm tăng thêm chi phí vận chuyển. Thị trường chưa lo ngại lắm về vấn đề này, nhưng sẽ thay đổi nếu các gián đoạn kéo dài.

Quỹ đạo giảm giá khí đốt đã đi từ mức đỉnh trong năm 2022, trải qua các đợt biến động mạnh trong ngắn hạn do tác động từ các cuộc đình công ở các nhà máy xuất khẩu LNG ở Úc, từ tình trạng gián đoạn sản xuất LNG ở Mỹ cho đến cơn bùng nổ chiến sự giữa Israel và Hamas. Những diễn biến đó cũng là lời nhắc nhở rằng sự yên bình hiện tại của thị trường khí đốt không đảm bảo kéo dài.

“Chúng tôi vẫn rất thận trọng về những gì sẽ xảy ra tiếp theo”, ông Stefan Rolle, người đứng đầu chính sách năng lượng của Bộ Năng lượng Đức, nói tại Hội nghị thượng đỉnh năng lượng châu Mỹ ở TP. New Orleans, bang Louisiana (Mỹ) hôm 18-1.

Châu Âu tính toán thiệt hại ban đầu do khủng hoảng Biển Đỏ

(Ảnh minh họa).

Những gián đoạn trong hoạt động vận chuyển hàng hóa đi qua khu vực Biển Đỏ đang gây tác động tới nền kinh tế châu Âu.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ước tính, cuộc khủng hoảng này có thể làm tăng thêm 0,6 điểm phần vào lạm phát phát của châu Âu trong 1 năm tới.

Theo Bộ Kinh tế Đức, một số đánh giá ban đầu cho thấy đã xuất hiện sự khan hiếm hàng hóa đối với một số mặt hàng cụ thể thường được vận chuyển từ châu Á sang nước này theo tuyến đường đi qua kênh đào Suez Tuy nhiên, sự thiếu hụt là không đáng kể và các nhà chức trách đang theo dõi sát sao tình hình để chuẩn bị kế hoạch đối phó. Trong khi đó, tại Anh, Thống đốc Ngân hàng trung ương Anh (BoE,) Andrew Bailey xác nhận các tác động là có nhưng không đáng kể.

Về cơ bản, chưa có tác động tiêu cực nào lớn được ghi nhận trong toàn bộ hệ thống kinh tế-thương mại châu Âu liên quan đến khủng hoảng ở Biển Đỏ. Tuy nhiên, các chỉ số kinh tế chính bao gồm cả chỉ số lạm phát trong tháng 12/2023 đã tăng nhẹ trên toàn khu vực. Theo các chuyên gia kinh tế, nền kinh tế toàn cầu nói chung vẫn đang hoạt động dưới mức trung bình. Dầu mỏ- mặt hàng dễ bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi xung đột ở Trung Đông, cho đến nay vẫn duy trì nguồn cung ổn định, trong khi nhu cầu dầu đang chậm lại. Điều này khiến giá dầu biến động không lớn, hạn chế sự tác động đối với các hoạt động kinh tế toàn cầu.

Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế Fatih Birol cho biết: "Hiện tại một số vấn đề liên quan đến vận chuyển dầu đang gây tác động khá hạn chế đến giá cả. Sản xuất không bị ảnh hưởng nhưng nếu một trong nhiều quốc gia sản xuất dầu lớn trực tiếp tham gia vào cuộc xung đột, điều này có thể gây áp lực tăng giá. Hy vọng đầu tiên và quan trọng nhất của tôi lúc này là cuộc xung đột tại Trung Đông sẽ sớm chấm dứt và không gây thiệt hại nhiều về người. Tuy nhiên, nhìn từ góc độ dầu mỏ và khí đốt, nếu cuộc xung đột chỉ giới hạn ở lĩnh vực vận tải như hiện nay, tôi không nghĩ giá dầu sẽ có sự thay đổi lớn. Bởi chúng ta có một lượng dầu dồi dào trên thị trường".

Bức tranh kinh tế ảm đạm này đã khiến các công ty khó chuyển sang người tiêu dùng bất kỳ sự gia tăng chi phí nào mà họ đang gặp phải. Thay vào đó nhiều doanh nghiệp đã nỗ lực xây dựng lại tỷ suất lợi nhuận công ty và chấp nhận cắt giảm lợi nhuận tạm thời. Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) ước tính, việc tăng chi phí vận chuyển hàng hóa đi vòng quanh châu Phi sẽ đẩy giá vận tải container tăng lên, góp phần bổ sung thêm 0,6 điểm phần trăm vào lạm phát của châu Âu trong thời gian một năm tới.

Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) dự kiến lạm phát khu vực đồng Euro (Eurozone) sẽ giảm từ 5,4% của năm 2023, xuống còn 2,7% trong năm nay. Theo tổ chức Oxford Economics, điều này cho thấy việc đóng cửa Biển Đỏ kéo dài sẽ không ngăn được lạm phát giảm, nhưng nó sẽ làm chậm tốc độ trở lại bình thường của lạm phát. Tuy nhiên, tổ chức này cũng lưu ý, cuộc khủng hoảng sẽ không ngăn cản xu hướng giảm lãi suất dự kiến của các ngân hàng trung ương.

Châu Âu với ngành công nghiệp vận tải không gian

Hội nghị Bộ trưởng các nước châu Âu về không gian diễn ra hồi tháng 11/2023 tại Sevilla, Tây Ban Nha dưới sự tham mưu của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), trong bối cảnh của cuộc khủng hoảng chưa từng có về ngành tên lửa châu Âu.

Châu Âu hiện không đủ khả năng bay vào không gian một cách độc lập. Dự án Ariane 6, với việc bị trì hoãn 4 năm, sẽ không thể phóng trước năm 2024, và nó vẫn chưa sẵn sàng để thay thế Ariane 5, vốn đã thực hiện sứ mệnh cuối cùng vào tháng 7/2023.

Vega C, phiên bản mới của tên lửa Vega cỡ nhỏ của Italy, cũng chưa sẵn sàng cho đến cuối năm sau, kể từ thất bại trong lần phóng thương mại đầu tiên vào cuối năm 2022. Và cũng không thể trông chờ gì vào tên lửa Soyuz, kể từ khi châu Âu dừng hợp tác với Nga vì cuộc chiến Ukraine.

Xem xét lại chiến lược

Thực trạng này đòi hỏi châu Âu phải xem xét lại một cách toàn diện về mặt chiến lược trong lĩnh vực vận tải không gian. Trước mắt, trong ngắn hạn cần thực hiện mọi biện pháp để đảm bảo Ariane 6 có thể thành công thông qua việc thống nhất về các điều khoản khai thác. Điều này đã gây ra sự căng thẳng trong vài tuần giữa 13 trong tổng số 22 quốc gia tham gia vào chương trình này, và ArianeGroup, công ty chịu trách nhiệm vận hành Ariane 6 cùng với các nhà thầu phụ của họ.

Trên thực tế, ngành công nghiệp này đang đòi hỏi xem xét lại việc hỗ trợ từ nguồn ngân sách công để cân bằng hoạt động khai thác tên lửa mới. Rõ ràng cần có một khoản hỗ trợ tài chính đáng kể hàng năm để không bị lỗ trên thị trường thương mại và ArianeGroup yêu cầu được cấp 350 triệu euro/năm, cao hơn gấp đôi số tiền được cấp năm 2021.

Khi Dự án Ariane 6 bắt đầu vào năm 2014, ESA và Trung tâm Nghiên cứu Vũ trụ Quốc gia Pháp (đơn vị được ESA ủy quyền chịu trách nhiệm về tên lửa Ariane), đã đồng ý để chuyển trách nhiệm thiết kế và xây dựng tên lửa này cho ArianeGroup, một công ty mới được thành lập bởi Airbus và Safran. Theo thỏa thuận, 2 tập đoàn này cam kết sẽ không yêu cầu hỗ trợ tài chính từ nguồn ngân sách công cho việc khai thác tên lửa. Nhưng theo Toni Tolker-Nielsen, Giám đốc vận tải vũ trụ của ESA, “các nhà công nghiệp đã không tuân thủ cam kết này và đã yêu cầu sự hỗ trợ tài chính công từ năm 2021”.

Yêu cầu này được chấp nhận do có sự thay đổi sâu rộng trên thị trường từ năm 2014, với sự phát triển mạnh mẽ của SpaceX, công ty đã tạo ra sự đột phá về giá với tên lửa đẩy Falcon 9 và sự xuất hiện của các chòm sao Internet băng thông rộng, ngoài ra là ảnh hưởng của đại dịch COVID-19. Giám đốc vận tải vũ trụ của ESA cho biết: “Năm 2021, chúng tôi đã đánh giá nhu cầu của Ariane 6 là 140 triệu euro/năm để đảm bảo tần suất phóng 9 tên lửa/năm”. Khoản tiền này hỗ trợ cho 16 lần phóng đầu tiên của Ariene 6.

Nguyên tắc hoàn trả

Trong thời gian qua, các nhà sản xuất phải đối mặt với tình trạng lạm phát trở lại, sự tăng giá năng lượng và sự đội giá do dự án Ariane 6 chậm tiến độ. Toni Tolker-Nielsen cho biết: “Vì không thể đẩy toàn bộ phần lạm phát sang khách hàng thương mại nên dự án đành phải kêu gọi các quốc gia giải cứu”. Tuy nhiên, 13 quốc gia không muốn cam kết tài chính mà không có sự kiểm soát, đặc biệt là Pháp và Đức, 2 nước đóng góp nhiều nhất cho chương trình Ariane 6, và ngành công nghiệp của những nước này cũng thu về lợi ích lớn nhất. Theo ESA, “ngành công nghiệp của 2 nước này chia sẻ lần lượt 50% và 20% lợi nhuận của Ariane 6. Không có khoản trợ cấp mới nào mà không đi kèm với các điều kiện. Đó là nguyên tắc trao đổi cùng có lợi”.

ESA yêu cầu cố gắng giảm chi phí công nghiệp và theo một số nguồn tin, ArianeGroup đã chấp nhận “giảm chi phí ở mức 2 con số”. Các cuộc đàm phán diễn ra khó khăn hơn với 600 nhà thầu phụ châu Âu. Những nhà thầu này được bảo vệ bởi Nguyên tắc hoàn trả theo địa lý, theo đó mỗi quốc gia đóng góp cho chương trình sẽ nhận được khối lượng công việc tương ứng với cam kết tài chính của họ. Điều này mang lại lợi ích cho các nhà sản xuất, mà ArianeGroup không có quyền chọn nhà thầu phụ hoặc đàm phán về giá cả. Toni Tolker-Nielsen nhấn mạnh: “Việc tăng giá của một số nhà cung cấp là không hợp lý. Họ phải nỗ lực thích ứng với quy mô của họ”.

ESA cũng đòi hỏi một hệ thống quản trị mới, cho phép họ có quyền theo dõi và kiểm toán đối với Ariane 6. Điều này nhằm đảm bảo rằng tất cả các nhà sản xuất đều tuân thủ chính sách giá hợp lý. Ngoài ra, phải đảm bảo rằng Ariane 6 không được bán với giá quá thấp trên thị trường thương mại, làm tổn hại lợi ích của các khách hàng thuộc các tổ chức, thể chế nhà nước.

ESA, Ủy ban châu Âu, Eumetsat là các cơ quan quản lý các vệ tinh thời tiết, và các quốc gia đã chấp nhận trả giá cao hơn so với các nhà khai thác vệ tinh thương mại. Châu Âu áp dụng logic tương tự như NASA và Lầu Năm Góc, thường trả giá cao gấp đôi cho các lần phóng tên lửa, nhằm làm cho công ty SpaceX có ưu thế tuyệt đối trong cạnh tranh trên thị trường thương mại. Trên thực tế, SpaceX được hỗ trợ thông qua việc tiếp nhận các đơn đặt hàng từ phía Chính phủ Mỹ với quy mô lớn và giá trị cao hơn so với giá thông thường. Thị trường không gian từ phía chính phủ và các tổ chức ở Mỹ lớn hơn 5 lần so với thị trường châu Âu.

Giá cả và sự cạnh tranh

Tuy nhiên, theo Toni Tolker-Nielsen, tại Lục địa già, “Giá cho khách hàng thuộc các tổ chức được xác định vào năm 2021 và nó không tăng từ đó đến nay dù lạm phát tăng đáng kể, bao gồm cả chi phí phóng”. Nhưng nếu mức giá dành cho các khách hàng tổ chức tăng hơn nữa, họ sẽ có xu hướng chuyển sang sử dụng tên lửa của Mỹ, Ấn Độ hoặc Nhật Bản. Trong trường hợp không có đạo luật tương tự như Đạo luật Mua hàng Mỹ (Buy American Act) - một luật liên bang của mỹ có hiệu lực từ năm 1933 - các nước châu Âu sẽ không có nghĩa vụ phải mua Ariane 6 mà chính họ là nước tài trợ. Một tình huống hết sức éo le! Trên thực tế, Berlin chưa bao giờ ngần ngại để làm như vậy. Tháng 4/2021, Đức đã mua một vệ tinh quan sát của SpaceX, điều này gây thiệt hại cho Ariane 5.

ESA hy vọng đạt được thỏa thuận trong việc khai thác dự án Ariane 6 (tài trợ, hạ giá, quản trị mới), khi mà những tranh cãi xung quanh dự án này đặt ra vấn đề cấp bách hơn bao giờ hết trong việc xây dựng lại chiến lược vận tải không gian châu Âu. Đức hiện đang muốn vượt mặt Pháp để đảm nhận vai trò dẫn đầu trong lĩnh vực tên lửa đẩy hạng nặng, và cho rằng đây là cơ hội để thúc đẩy sự cạnh tranh nội khối trên thị trường này. Theo nhiều chuyên gia, điều này sẽ tạo ra sự cạnh tranh có lợi cho sự đổi mới.

Vào giữa năm 2021, Paris đã đồng ý với Berlin tiến hành cạnh tranh trong lĩnh vực các tên lửa nhỏ và siêu nhỏ. ArianeGroup đã phản ứng ngay lập tức bằng việc thành lập một đơn vị mới có tên là MaiaSpace, hoạt động theo mô hình khởi nghiệp (start up), với nhiệm vụ phát triển tên lửa nhỏ, sẵn sàng phóng vào năm 2025. Đây là bước khởi đầu cho một dòng tên lửa mới.

Theo một nhân vật thân cận với ArianeGroup, “Pháp không ngại cạnh tranh, bởi vì họ đã có hàng thập kỷ nghiên cứu chuyên sâu đối với ngành công nghiệp phức tạp và rủi ro cao này. Nhưng điều này phải đi kèm với một điều kiện: Sự tự do hoàn toàn trong ngành công nghiệp này, điều mà không phải lúc nào cũng xảy ra, như trường hợp Ariane 6 với những khó khăn đến từ việc duy trì Nguyên tắc hoàn trả địa lý”.

Tại Đức, với việc lặp đi lặp lại rằng nhà sản xuất truyền thống không giữ cam kết về giá và thời hạn, Berlin kỳ vọng Isar Aerospace hoặc RFA sẽ đảm nhận vai trò dẫn đầu. Các công ty của Đức mới gia nhập thị trường tên lửa đang phát triển các tên lửa loại nhỏ, dự kiến sẽ tạo ra loại tên lửa đẩy ngày càng mạnh hơn.

Trong cuộc chiến này, Đức có sự yểm trợ của Italy. Theo một nguồn đáng tin cậy, Avio - hãng sản xuất tên lửa Vega - đã rất không hài lòng đối với sự ra đời của MaiaSpace. Một nhân vật thân cận với tập đoàn Italy cho biết: “Người ta đã đưa ra một quyết định chống lại Italy, nhằm loại bỏ tên lửa Vega”. Tập đoàn này đang phát triển Vega E, một phiên bản mạnh hơn 20% so với Vega C, dự kiến thực hiện phóng lần đầu vào năm 2026. Đây sẽ là đối thủ cạnh tranh trực tiếp với 1 trong 2 phiên bản của Ariane 6. Điều này thúc đẩy Italy giành lại sự tự chủ về thương mại. Do đó, theo tiết lộ của tạp chí La Tribune, Italy sẽ không còn sử dụng dịch vụ của Arianespace, công ty chuyên thương mại hóa tên lửa châu Âu. Nhằm xoa dịu và lôi kéo Avio vào các hoạt động hợp tác trong tương lai, tập đoàn này đã được mời trở thành cổ đông của MaiaSpace. Tuy nhiên, đề xuất này đã bị từ chối.

Về phần ESA, cơ quan này quyết định xem xét lại vai trò của chính họ. Theo Philippe Baptise, Giám đốc của Trung tâm Nghiên cứu Vũ trụ Quốc gia Pháp, sự chậm trễ và khó khăn của Ariane 6 “cho thấy các tên lửa đẩy trong tương lai sẽ phải được phát triển theo một khuôn khổ hoàn toàn khác với hiện tại”.

Có ý kiến cho rằng, lĩnh vực tên lửa đẩy nên được coi là một lĩnh vực thuộc quyền chủ quyền quốc gia và nên được điều phối chung bởi Ủy ban châu Âu thay vì ESA. Liên minh châu Âu đã trang bị cơ sở hạ tầng chiến lược của mình với hệ thống vệ tinh Galileo (dẫn đường và định vị) để tránh lệ thuộc vào hệ thống GPS của Mỹ, vào Copernicus - chương trình dẫn đầu thế giới về quan sát Trái đất - và trong tương lai là dự án Chòm sao Iris2.

Bên bờ của sự sụp đổ, ngành tên lửa đẩy của châu Âu buộc phải khẩn trương điều chỉnh lại toàn bộ. Cần phải tạo ra một cơ cấu quản trị hiệu quả mới và chấm dứt nguyên tắc Hoàn trả theo địa lý, một nguyên tắc làm suy yếu sự cạnh tranh và tiến độ vận hành của ngành công nghiệp này, mà không tính đến các khả năng thực tế. Hệ thống này đã hoàn toàn kiệt quệ. Chính những thành công của SpaceX đã tạo nên làn sóng chấn động này.

Làn sóng biểu tình của nông dân Pháp có xu hướng lan rộng

(Ảnh minh họa).

Ngày 21/1, nông dân Pháp đã tiến hành biểu tình bằng cách chặn phần lớn các con đường quan trọng của tỉnh Haute-Garonne, nằm ở miền Tây Nam nước Pháp.

Phong trào biểu tình của những người nông dân Pháp bắt đầu diễn ra từ ngày thứ Năm (18/1) và ngày càng có xu hướng lan rộng. Ban đầu, họ chỉ chặn đường cao tốc A64 khu vực gần thành phố Toulouse, thuộc tỉnh Haute-Garonne.

Tuy nhiên, lực lượng nông dân ngày một phẫn nộ hơn và quyết định chiếm cứ nhiều tuyến đường trọng yếu của các tỉnh Ariège, Haute-Garonne hay Hautes-Pyrénées, đều thuộc miền Tây Nam nước Pháp.

Ông Nicolas Suspene, nông dân Pháp cho biết: “Vấn đề của nông dân chúng tôi, đó là thu nhập ngày càng thấp. Chúng tôi phải mua nguyên liệu và thiết bị ngày càng đắt hơn và phải bán rẻ hơn. Đến một lúc nào đó, mọi thứ trở nên bất ổn và đó là sự bất công”.

Dự kiến trong ngày hôm nay (22/1), nông dân Pháp sẽ tiếp tục làn sóng biểu tình và tiến hành ngăn chặn nhiều tuyến đường giao thông của thành phố Perpignan cũng như của tỉnh Pyrénées-Orientales, nằm ở phía Nam nước Pháp. Ngoài ra, một cuộc biểu tình với quy mô lớn hiện cũng đang được lên kế hoạch cho thứ Năm (25/1).

Trong bối cảnh làn sóng biểu tình của người nông dân ngày càng trở nên nghiêm trọng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp Pháp, Marc Fesneau bất ngờ tuyên bố hôm Chủ nhật (21/1) sẽ hoãn việc trình lên Quốc hội Dự luật đào tạo nông dân mới trong vài tuần tới với lý do cần “đơn giản hóa” các quy định áp đặt lên người dân. Dự luật này trước đó đã bị trì hoãn nhiều lần làm dấy lên sự bất mãn của các tổ chức công đoàn cũng như Liên đoàn các nhà khai thác nông nghiệp quốc gia (FNSEA).

Nguồn: Bnews; The Saigon Times; CafeF; CAND; VOV