Đêm cuối; Người tính thua trời tính; Joseph von Eichendorff và bài thơ chiếc nhẫn vỡ đôi

ĐÊM CUỐI

Em giấu mình vào chốn không anh

Quờ tay chạm vào tay mình lặng ngắt

Ôi mùa Đông của mùa Đông xứ Bắc

Không heo may cũng thấy rùng mình.

Đên cuối cùng thành phố vẫn vô tình

Không nỡ ngủ sau một ngày hối hả

Đêm như chết hàng sấu già vật vã

Sân hận gì mà chua thế sấu ơi.

Hương dẫu thơm khói đã lạnh hết rồi

Đào dẫu đậm cũng chỉ dành cho Tết

Trái Phật thủ vuốt cong lời bội ước

Chỉ bầy thôi ai nỡ phá ăn đâu.

Phật từ bi sao ủ mặt mày chau

Hay dương thế còn nhiều oan khuất quá

Con đâu dám ước điều xa xôi thế

Hạnh phúc nào rơi vãi lối đi sau.

Đêm nay đây ánh sáng sẽ thay màu

Năm tháng mới không lẽ mình vẫn cũ

Ta chưa lớn dù không còn trẻ nữa

Những dại khờ lặng lẽ vá tâm hồn.

Lát nữa thôi thành phố sẽ thưa đèn

Chị lao công bịt mồm đi gom rác

Ta vừa dọn xong lòng mình. Ngơ ngác

Chỉ còn đêm xơ xác dưới chao đèn.

Nguồn: FB Kiều Thị An Giang

NGƯỜI TÍNH THUA TRỜI TÍNH

Khi làm việc gì đó,

Tính toán vừa vừa thôi.

Chừa chỗ cho trời tính.

Trời tính lãi gấp đôi.

Ta cứ hay có thói

Gì cũng muốn vơ vào,

Mà không biết tất cả

Được định đoạt trên cao.

Cho nên ta phải khổ,

Phải hậm hực với đời.

Mất ăn, mất cả ngủ,

Lo hơn thiệt với người.

Trong khi, rất đơn giản,

Việc mình, mình cứ lo.

Sống thiện và hào phóng.

Xởi lởi rồi Trời cho.

Cứ đều đều mà tiến.

Vội vã mà làm gì.

Cái phải đến sẽ đến.

Cái phải đi sẽ đi.

Một người đàn ông nọ,

Tìm mãi, tìm không ra

Chiếc đồng hồ quả quýt

Ở đâu đó trong nhà?

Bực mình, ông ra phố.

Quay về, thấy con dâu

Cầm nó, đưa cho bố.

“Con thấy nó ở đâu?”

“Trong túi áo, cô nói.

Con ngồi im, và rồi

Nghe tiếng nó tích - tắc.

Chỉ đơn giản thế thôi”.

Nhiều khi ta hỏng việc

Chỉ vì không tĩnh tâm.

Hơn thế, tâm không tĩnh

Thường dễ mắc sai lầm.

Một người nọ vì muốn

Ra nước ngoài kiếm tiền,

Nên bán tống, giá rẻ

Ngôi nhà xưa tổ tiên.

Sau nhiều năm phiêu bạt,

Phải thử rất nhiều nghề,

Bị cướp, bị đánh đập

Và xúc phạm nặng nề,

Cuối cùng, trở về nước,

Ông cũng có ít tiền.

Nhưng sững sờ khi thấy

Ngôi nhà của tổ tiên.

Được người ta đấu giá

Lớn hơn một trăm lần

Số tiền ông đang có

Do nhịn tiêu, nhịn ăn.

Người tính thua trời tính.

Các cụ dạy từ lâu.

Nhiều người đang giàu đấy,

Mà không biết mình giàu.

Xưa có hai con hổ.

Một con nhốt trong lồng.

Con kia thì tự sống

Giữa rừng già mênh mông.

Con bị nhốt nhàn nhã.

Chỉ nằm ngủ suốt ngày.

Được cho ăn đầy đủ

Cả thịt, cả trái cây.

Con kia thì ngược lại.

Phải vất vả kiếm ăn.

Bữa ăn no, bữa đói.

Bị bắn hụt nhiều lần.

Hai con, hai hoàn cảnh.

Giam cầm và tự do.

Vất vả và nhàn nhã.

Đói và được ăn no.

Con này thấy con khác,

Cứ ấm ức trong đầu.

Một hôm, chủ đi vắng,

Bèn đổi chỗ cho nhau.

Và rồi, chúng đã chết,

Dẫu mãn nguyện, hài lòng.

Con - chết vì đói khát.

Con - chết buồn trong lồng.

Quả nhiều người không biết

Mình đang có những gì.

Sướng, không biết đường sướng,

Cứ hậm hực suy bì.

Mọi cái đều có giá.

Vạn sự có nguyên do.

Đói - có giá của đói.

No - có giá của no.

Một lần nọ, chú tiểu

Cúi thưa với sư thầy:

“Ta không còn đủ củi

Để đun ấm nước đầy.

Vậy xin phép xuống núi

Nhặt thêm củi mang về”.

Lúc ấy trời đã tối,

Nước róc rách dưới khe.

Sư thấy bảo chú tiểu:

“Con không phải bận lòng.

Chùa mình nhỏ, uống ít.

Đun nửa ấm được không?”

Người chân tu, giản dị

Luôn thỏa mãn nhu cầu

Chỉ ở mức vừa đủ,

Không ham muốn làm giàu.

Sao cứ phải nhất thiết

Đun cả ấm nước đầy,

Khi chỉ uống vài chén?

Nên nhớ bài học này.

Nước hoa, như ta biết,

Đến chín mươi lăm phần

Là nước lã vô vị.

Và chỉ có năm phần

Là những chất cần thiết

Để làm nên Chanel,

Hay nước hoa tự chế,

Hàng nội và rẻ tiền.

Tương tự, người cũng vậy.

Ta, nói chung giống nhau.

Phần khác biệt, rất ít,

Chính là cái trong đầu.

FB Thái Bá Tân

JOSEPH VON EICHENDORFF VÀ BÀI THƠ CHIẾC NHẪN BỂ ĐÔI

Joseph von Eichendorff

Ông là một đại diện tiêu biểu của trào lưu văn học lãng mạn Đức. Ông sinh ngày 10/03/1788 và mất ngày 26/11/1857 tại Oberschlesien (Phổ). Sau đại chiến thế giới II, miền đất này của Đức bị quân đồng minh tước đoạt, nay thuộc lãnh thổ Ba – Lan.

Ông xuất thân từ dòng họ quý tộc, cái tên của ông có chữ “von” tiết lộ điều đó. Thời ông sống là thời nền văn học lãng mạn Đức nở rộ. Dòng văn học này tôn thờ ba phạm trù lớn: Cảm xúc, thiên nhiên và cuộc sống riêng tư.

Cuộc sống tinh thần của những văn sĩ thời đó gắn với thiên nhiên. Nhưng thiên nhiên đâu chỉ có trời xanh mây trắng nắng vàng rực rỡ trên những cánh đồng hoa, mà thiên nhiên còn mang đến bão tố và trớ trêu.

Eichendorff có một thời kỳ là lính Phổ chống Pháp thời Napoleon.

Ông yêu cô gái nhà ở cạnh một cái cối xay chạy bằng sức nước. Hai người đã bao nhiêu lần hẹn hò bên cái cối xay này. Thế mà sau khi đi làm nghĩa vụ chiến đấu trở về, nàng đã bỏ ông. Sự thất vọng chán chường đã thúc giục ông viết bài thơ “Chiếc nhẫn bể đôi”.

Chẳng những cuộc tình của hai người đổ vỡ mà chiếc nhẫn nàng tặng ông cũng vỡ đôi thành hai mảnh. Chiếc nhẫn tròn, tượng trưng cho sự hoàn thiện và vĩnh cửu vì nó không có khởi đầu cũng như kết thúc, nhưng nó cũng vỡ theo số phận cuộc tình. Có những lúc ông đã nghĩ đến cái chết hoặc liều mình xông trận, chẳng thiết gì sống nữa. Cuộc đời trộn lẫn thất vọng và hoài nghi. Ông viết bài thơ này năm 1813, năm Napoleon bị đánh đại bại ở Waterloo.

Tôi dịch bài thơ vì muốn thân tặng độc giả yêu dòng văn học lãng mạn châu Âu thế kỷ thứ 18, để họ dịu bớt những đau khổ của chiến tranh, dịch bệnh và rất nhiều cuộc khủng hoảng đang xảy ra trong hiện tại.