Quản dự trữ xăng dầu: Bộ Tài chính nói gì?

Bộ Công Thương đề xuất Chính phủ chuyển nhiệm vụ quản lý dự trữ quốc gia (DTQG) mặt hàng xăng dầu từ Bộ Công thương sang Bộ Tài chính. Nhưng Bộ Tài chính cho rằng Bộ Công Thương làm việc này mới phù hợp.

Bộ Công Thương quản dự trữ xăng dầu mới phù hợp

Ngày 14/12, Bộ Tài chính đã có văn bản gửi Văn phòng Chính phủ báo cáo công tác dự trữ xăng dầu.

Đối với kiến nghị của Bộ Công Thương đề xuất Chính phủ chuyển nhiệm vụ quản lý dự trữ quốc gia mặt hàng xăng dầu từ Bộ Công Thương sang Bộ Tài chính trong giai đoạn 2024-2025, Bộ Tài chính bày tỏ rõ không đồng tình.

Dẫn Luật Dự trữ quốc gia và các nghị định có liên quan, Bộ Tài chính cho biết: Bộ Công Thương được Chính phủ phân công quản lý mặt hàng xăng dầu dự trữ quốc gia, Bộ Tài chính quản lý nhà nước về lĩnh vực dự trữ quốc gia.

Hơn nữa, xăng dầu là hàng hóa đặc biệt, dễ cháy nổ, độc hại và là ngành hàng kinh doanh có điều kiện; việc bảo quản, vận chuyển, mua bán, nhập, xuất phải tuân theo những tiêu chuẩn kỹ thuật chặt chẽ; các bể chứa xăng dầu, hệ thống đường ống và phương tiện vận tải phải là các loại chuyên dụng, đặc thù.

Do đó, cơ quan quản lý xăng dầu DTQG phải là cơ quan có năng lực, có chuyên môn, nghiệp vụ; có chức năng quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực. Căn cứ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao, Bộ Công Thương là cơ quan được Chính phủ giao nhiệm vụ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về công nghiệp và thương mại, bao gồm các ngành, lĩnh vực: Điện, than, dầu khí, năng lượng… (theo Nghị định số 96/2022/NĐ-CP ngày 29/11/2022 của Chính phủ).

Vì vậy, việc Chính phủ phân công cho Bộ Công Thương quản lý mặt hàng xăng dầu DTQG là phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và phù hợp năng lực, điều kiện thực tế về tổ chức bộ máy quản lý của Bộ Công Thương.

Trường hợp Bộ Công Thương kiến nghị chuyển dự trữ mặt hàng xăng dầu DTQG từ Bộ Công Thương sang Bộ Tài chính quản lý, Bộ Tài chính đề nghị Bộ Công Thương đánh giá kỹ cơ sở pháp lý, các ưu điểm, nhược điểm, giải pháp và lộ trình thực hiện để có cơ sở báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Vì sao có quy định nhưng vẫn dự trữ chung với xăng dầu kinh doanh của DN?

Liên quan tới giải quyết khó khăn, vướng mắc trong công tác bảo quản xăng dầu Dự trữ Quốc gia, tại văn bản số 13833/BTC-TCDT ngày 14/12/2023 gửi Bộ Công thương, Bộ Tài chính cho biết: Từ khi Luật DTQG ban hành năm 2012 (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2013) đến nay, Bộ Công Thương bảo quản xăng dầu DTQG chung với xăng dầu kinh doanh theo hợp đồng bảo quản, phụ lục hợp đồng bảo quản ký với 4 doanh nghiệp.

Trong khi đó, theo quy định pháp luật về DTQG, xăng dầu DTQG phải được bảo quản riêng nhưng thực tế triển khai, xăng dầu DTQG đang được Bộ Công Thương bảo quản chung với xăng dầu kinh doanh của doanh nghiệp.

Hàng năm (từ năm 2014 đến năm 2022), Bộ Công Thương thực hiện chuyển tiếp các hợp đồng bảo quản đã ký năm 2014 thông qua các phụ lục hợp đồng để bảo quản xăng dầu DTQG; năm 2023 chưa ký hợp đồng bảo quản xăng dầu DTQG.

Theo giải thích của Bộ Công Thương, việc bảo quản riêng mặt hàng xăng dầu chưa thực hiện được do định mức phí bảo quản xăng dầu DTQG chưa phù hợp với thực tế.

Nhưng thông tin phản hồi từ Bộ Tài chính khẳng định, theo quy định tại Thông tư số 108/2013/TT-BTC ngày 13/8/2023, Bộ Công Thương có trách nhiệm xây dựng kế hoạch, dự thảo định mức xăng dầu DTQG và lấy ý kiến tham gia của các cơ quan đơn vị có liên quan gửi Bộ Tài chính thẩm định, ban hành. Từ khi Luật DTQG ban hành năm 2012 đến nay, Bộ Tài chính chưa nhận được văn bản đề nghị kèm hồ sơ xây dựng định mức của Bộ Công Thương.

Để tháo gỡ khó khăn về chi phí bảo quản xăng dầu DTQG khi bảo quản riêng theo quy định tại Điều 51 Luật DTQG, Bộ Tài chính đã chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương và các đơn vị có liên quan xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 16/2020/QĐ-TTg ngày 15/5/2020 về Quy chế quản lý xăng dầu DTQG. Trong đó, tại Điều 3 Quy chế quy định nguyên tắc quản lý xăng dầu DTQG quy định: Tính đúng, tính đủ chi phí bảo quản xăng dầu dự trữ quốc gia hằng năm theo quy định.

Như vậy, Bộ Tài chính cho rằng: Cơ chế chính sách hiện hành đã có đầy đủ điều kiện để triển khai thực hiện bảo quản riêng xăng dầu DTQG; Bộ Tài chính đề nghị Bộ Công Thương tổ chức triển khai theo quy định tại Thông tư số 108/2013/TT-BTC ngày 13/8/2023 của Bộ Tài chính quy định về quản lý kinh tế kỹ thuật hàng DTQG.

Sẽ đầu tư mở rộng 12 tuyến cao tốc

Trong giai đoạn tiếp theo, tùy thuộc vào điều kiện nguồn lực, Bộ Giao thông Vận tải sẽ tiếp tục đầu tư mở rộng, hoàn chỉnh các tuyến đường cao tốc theo đúng quy mô, quy hoạch.

Bộ GTVT vừa có văn bản báo cáo Chính phủ về đánh giá, nghiên cứu đầu tư nâng cấp các tuyến đường bộ cao tốc đang khai thác theo quy mô phân kỳ đầu tư.

Theo Bộ GTVT, hiện đã đưa vào khai thác 12 tuyến đường bộ cao tốc, trong đó có 5 tuyến 2 làn xe với chiều dài 371km gồm Cam Lộ - La Sơn, La Sơn - Hòa Liên, Yên Bái - Lào Cai, Hòa Lạc - Hòa Bình, Thái Nguyên - Chợ Mới.

Có 7 tuyến 4 làn xe có dải dừng xe khẩn cấp không liên tục với chiều dài 372 km gồm: Cao Bồ - Mai Sơn, Mai Sơn - QL.45, QL45 - Nghi Sơn, Nghi Sơn - Diễn Châu, Nha Trang - Cam Lâm, Vĩnh Hảo - Phan Thiết, Trung Lương - Mỹ Thuận.

Bộ GTVT nhấn mạnh, quy mô phân kỳ đầu tư các tuyến cao tốc phù hợp với nhu cầu vận tải trong giai đoạn lưu lượng xe chưa lớn (khoảng 5.000 - 6.000 xe/ngày đêm), đặc biệt hiệu quả với các tuyến cao tốc kết nối với các tỉnh miền núi, khu vực khó khăn, thời giai khai thác phân kỳ từ 6 - 10 năm.

Tuy nhiên, việc phân kỳ đầu tư với bề rộng mặt cắt ngang 2 làn xe, không bố trí dải phân cách giữa tiềm ẩn nguy cơ mất ATGT. Ngoài ra, đường 4 làn xe với dải dừng xe khẩn cấp không liên tục, nguy cơ gây ùn tắc trong trường hợp xảy ra sự cố; tốc độ khai thác giai đoạn phân kỳ đầu tư chưa cao, khoảng 80km/h - 90km/h. Đặc biệt việc phân kỳ đầu tư nhiều giai đoạn có thể gây tác động, ảnh hưởng đến môi trường, cộng đồng dài hơn so với đầu tư hoàn chỉnh một lần.

Đánh giá điều kiện có thể mở rộng các tuyến cao tốc 2 làn xe, Bộ GTVT cho rằng quy mô, tiềm lực và tính tự chủ của nền kinh tế được nâng lên; khu vực kinh tế tư nhân phát triển có thể tham gia đầu tư hạ tầng; cùng đó nhu cầu vận tải trên đường bộ ngày càng tăng.

Ngoài ra, quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, các tuyến cao tốc đều được quy hoạch với quy mô 4 - 10 làn xe, tốc độ khai thác 80 - 120km/h. Quy hoạch cũng đặt ra mục tiêu đầu tư các tuyến đường bộ từng bước đồng bộ, hiện đại, bảo đảm an toàn.

Đặc biệt, Thủ tướng Chính phủ cũng chỉ đạo không đầu tư đường bộ cao tốc 2 làn xe gây lãng phí vốn đầu tư, khai thác không hiệu quả và mất thêm thời gian, thủ tục để nâng cấp.

Căn cứ những lý do trên, Bộ GTVT đang xây dựng cơ chế, chính sách; quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật; huy động nguồn lực để sớm đầu tư mở rộng, hoàn thiện các tuyến cao tốc đang khai thác theo quy mô phân kỳ.

Bộ GTVT, các địa phương và cơ quan liên quan đã và đang rà soát, huy động nguồn lực đầu tư mở rộng 12 tuyến cao tốc đang khai thác (5 tuyến 2 làn xe và 7 tuyến 4 làn xe có dải dừng xe khẩn cấp không liên tục).

Đã báo cáo cấp có thẩm quyền cho phép đầu tư mở rộng tuyến La Sơn - Hòa Liên từ 2 làn lên 4 làn xe; mở rộng theo quy hoạch 6 làn xe các tuyến Cao Bồ - Mai Sơn bằng nguồn tăng thu ngân sách năm 2022, tuyến Trung Lương - Mỹ Thuận theo hình thức PPP.

Thủ tướng Chính phủ giao UBND tỉnh Hòa Bình là cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu mở rộng tuyến Hòa Lạc - Hòa Bình từ 2 làn xe lên 4 làn xe theo hình thức PPP. Tỉnh Hoà Bình đã chấp thuận cho nhà đầu tư thực hiện các bước điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án.

Metro ở TP HCM phải có cách làm mới

TP HCM chỉ còn 12 năm để hoàn thiện cơ bản mạng lưới 220 km đường sắt đô thị. Do đó, cách làm phải khác với dự án metro số 1

Ngày 15-12, Chủ tịch UBND TP HCM Phan Văn Mãi chủ trì phiên họp thứ 3 Hội đồng Tư vấn triển khai thực hiện Nghị quyết 98/2023 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP HCM. Đây cũng là buổi họp đầu tiên của Tổ Chuyên gia tư vấn xây dựng Đề án Phát triển hệ thống đường sắt đô thị TP HCM sau khi được thành lập theo Kết luận 49 năm 2023 của Bộ Chính trị.

Huy động nguồn vốn đủ lớn

Tại phiên họp, thành viên hội đồng tư vấn, tổ chuyên gia đã thảo luận về Đề án Phát triển hệ thống đường sắt đô thị TP HCM.

Chủ tịch UBND TP HCM Phan Văn Mãi cho biết theo quy hoạch, thành phố có khoảng 220 km đường sắt đô thị. Quy hoạch này đã có gần 20 năm. Riêng tuyến đường sắt đô thị số 1 Bến Thành - Suối Tiên (metro số 1) với gần 20 km từ khâu chuẩn bị triển khai đến nay đã 15-16 năm.

"Nếu làm theo cách này, khâu chuẩn bị chúng ta cần 5-7 năm, xây dựng cũng 5-7 năm thì 200 km còn lại có lẽ cần 50-70 năm, thậm chí 100 năm. Đó là việc không thể chấp nhận" - Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh.

Ông thông tin vừa qua, Bộ Chính trị đã có Kết luận 49, đặt ra mốc thời gian đến năm 2035, thành phố cơ bản hoàn thiện hệ thống đường sắt đô thị. Đây là cơ sở chính trị quan trọng để TP HCM dựa vào Nghị quyết 98 xây dựng Đề án Phát triển hệ thống đường sắt đô thị với cơ chế mới, trình Bộ Chính trị, sau đó trình Quốc hội để triển khai.

Về tiến độ đề án, UBND TP HCM nỗ lực hoàn thiện để trình Thành ủy, HĐND thành phố trong đầu năm 2024 trước khi báo cáo Bộ Chính trị, Ủy ban Thường vụ Quốc hội để xem xét, đưa vào chương trình nghị sự tại kỳ họp giữa năm.

Về cơ chế, Chủ tịch UBND TP HCM cho hay địa phương chỉ còn 12 năm để hoàn thiện cơ bản mạng lưới đường sắt đô thị 220 km. Do đó, phải có cách làm khác với dự án metro số 1. Điều này đòi hỏi phải có cơ chế, chính sách để huy động nguồn vốn đủ lớn cũng như thuận lợi về thủ tục đầu tư…

Nêu nội dung dự thảo đề án, Ban Quản lý dự án đường sắt đô thị TP HCM cho biết mục tiêu thực hiện 200 km metro đến năm 2035 là hoàn toàn khả thi nếu tiếp cận theo tư duy mới, cách đi mới thật sự đột phá cùng một khung pháp lý mới trên cơ sở những bài học kinh nghiệm trong nước và thế giới. Cũng theo Ban Quản lý dự án đường sắt đô thị TP HCM, 6 cơ chế đặc thù được đề xuất trong đề án để hiện thực hóa mục tiêu trên là về quy hoạch, bồi thường, thu hồi đất, cơ chế tài chính, quản lý dự án đầu tư…

Tính toán kỹ, phối hợp tốt

TS Trần Du Lịch - Chủ tịch Hội đồng Tư vấn triển khai thực hiện Nghị quyết 98, Tổ trưởng Tổ Chuyên gia - nhìn nhận trong 12 năm tới, TP HCM làm 200 km đường sắt là một thách thức vô cùng lớn. Thành phố cần một quyết tâm chính trị rất cao và quan trọng là sự hỗ trợ của trung ương về cơ chế, chính sách. Theo ông, sự sáng tạo, đột phá trong chính sách là một đòi hỏi, yếu tố quan trọng.

Với kinh nghiệm dày dạn nghiên cứu về đô thị trong nước và thế giới, kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn cũng cho rằng thực hiện mục tiêu trên rất khó khăn, nhất là từ thực tế thực hiện tuyến metro số 1 mất đến 15-16 năm.

Vị chuyên gia khuyến nghị nên dùng tuyến metro số 1 làm điểm để nghiên cứu lại tất cả điểm nghẽn. Ông lưu ý làm metro không chỉ cho TP HCM mà là phát triển ngành công nghiệp metro của quốc gia. Vì thế, việc chọn công nghệ phải rất cẩn thận để sau này áp dụng chung một công nghệ cho cả nước.

Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn cũng chỉ ra một vấn đề. Đó là khi dự án metro hoàn thành đưa vào sử dụng thì cũng mới đi được 1/4 chặng đường. Các chặng đường còn lại là phát triển hệ thống giao thông kết nối, thương mại, thu hút người dân, doanh nghiệp đến sinh sống, sản xuất - kinh doanh… thì mới mang lại lợi ích theo mô hình TOD.

PGS-TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, khẳng định phải thay đổi cách thức thì mới làm được. Còn nguyên Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Ngọc Đông cho rằng khi xây dựng đề án phải sâu sắc, toàn diện và tính khả thi cao. Đồng thời, phải nhìn ra được những tồn tại, phân tích nguyên nhân, giải pháp để có những cơ chế, chính sách phù hợp kiến nghị trung ương. Quan trọng nữa, việc tổ chức thực hiện phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa UBND TP HCM và trung ương.

Trước đó, tại phiên họp của Ban Chỉ đạo triển khai Nghị quyết 98 tổ chức tại TP HCM, ngày 26-11, Thủ tướng Phạm Minh Chính đồng tình với việc xây dựng đề án tổng thể phát triển đường sắt đô thị TP HCM, trên cơ sở đó huy động nguồn vốn lớn để hoàn thiện. Thủ tướng cho rằng đề án tổng thể sẽ giúp rút ngắn quy trình, bớt lãng phí thời gian, thủ tục hành chính.

Thiếu thuốc, vật tư y tế: Vì sao có nơi mua được có nơi không?

Cục Quản lý Dược đang phối hợp để sửa đổi bổ sung một số quy định liên quan đến đấu thầu, thuốc để gỡ khó cho các cơ sở y tế trong việc triển khai công tác đấu thầu.

Đảm bảo nguồn cung ứng thuốc

Nhằm tháo gỡ những vướng mắc trong công tác đấu thầu thuốc, mua sắm trang thiết bị vật tư y tế, thời gian qua Chính phủ, Quốc hội, Bộ Y tế đã vào cuộc rất quyết liệt và có nhiều các văn bản đưa ra nhằm giải quyết những vấn đề này. Tuy nhiên, đến nay tình trạng thiếu thuốc, vật tư y tế...vẫn xảy ra.

Thông tin với báo chí tại cuộc họp báo của Bộ Y tế chiều 15/12, ông Lê Việt Dũng- Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế), khẳng định: "Hiện nay, về cơ bản có thuốc trên thị trường, không thể thiếu được".

Cụ thể, để đảm bảo nguồn cung ứng thuốc, Cục Quản lý Dược đã triển khai nhiều giải pháp để đảm bảo nguồn cung ứng thuốc. Đặc biệt, trong vấn đề ban hành các văn bản quy phạm pháp luật nhằm tháo gỡ khó khăn ngay lập tức.

Cục cũng đang phối hợp để sửa đổi bổ sung một số quy định liên quan đến đấu thầu, thuốc để tháo gỡ khó khăn cho các cơ sở y tế trong việc triển khai công tác đấu thầu. Dự kiến, cuối năm nay sẽ ban hành 2 Thông tư liên quan.

Ông Dũng cho biết, đơn vị này cũng đang phối hợp với Vụ Kế hoạch - Tài chính sửa đổi, bổ sung các quy định về đấu thầu mua thuốc, đặc biệt là Thông tư 06, để các cơ sở y tế có thể mua được nhiều thuốc với giá phù hợp phục vụ công tác khám, chữa bệnh.

Bộ Y tế thông tin thêm, việc nhiều cơ sở y tế đã mua được thuốc, một số cơ sở y tế không mua được thuốc không phải nguyên nhân văn bản hướng dẫn của Bộ Y tế và cũng không do ảnh hưởng kết quả đấu thầu tập trung cấp quốc gia và đàm phán giá.

Trong năm 2023, Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc Quốc gia đã tổ chức các hội thảo chia sẻ kinh nghiệm về đấu thầu tập trung, đàm phán giá, lớp tập huấn nâng cao năng lực đấu thầu thuốc nhằm hỗ trợ tháo gỡ những khó khăn vướng mắc trong quá trình tổ chức đấu thầu thuốc.

Đồng thời, trung tâm cũng tổ chức nhiều đoàn giám sát việc cung ứng thuốc tại các cơ sở y tế thực hiện theo kết quả lựa chọn nhà thầu cung cấp thuốc trúng thầu tập trung cấp quốc gia và đàm phán giá theo quy định.

Bộ Y tế cũng khẳng định, qua trao đổi, việc chưa có kết quả đấu thầu thuốc đối với danh mục các thuốc do cơ sở y tế tự tổ chức đấu thầu phần lớn do nguyên nhân khách quan.

Cụ thể, nhân lực thực hiện công tác mua sắm thuốc tại các đơn vị còn mỏng, thiếu cán bộ, nhân viên có chuyên môn về công tác đấu thầu. Nhiều cán bộ, nhân viên vừa phải đảm nhiệm công tác khám, chữa bệnh, vừa tham gia công tác đấu thầu mua sắm thuốc, vật tư, thiết bị y tế.

Làm gì để chấm dứt cảnh thiếu thuốc, vật tư y tế?

Nghị quyết 30 và Nghị định 07 của Chính phủ sắp hết hiệu lực (ngày 31/12/2023). Luật Đấu thầu năm 2023 có hiệu lực từ ngày 1/1/2024.

Theo Bộ Y tế, để chuẩn bị cho việc hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu, Bộ đã thực hiện phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư khẩn trương xây dựng Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu;

Ban hành Quyết định số 3163 ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật Đấu thầu số 22 trong lĩnh vực y tế. Theo đó, Bộ Y tế đã khẩn trương hoàn thiện dự thảo Thông tư ban hành Danh mục thuốc, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế được áp dụng hình thức đàm phán giá và quy định quy trình, thủ tục lựa chọn nhà thầu đối với các gói thầu áp dụng hình thức đàm phán giá, Thông tư ban hành các danh mục thuốc phục vụ công tác đấu thầu, Thông tư quy định về cơ chế đối với thuốc hiếm được Nhà nước đảm bảo.

Sau khi Luật Đấu thầu năm 2023 có hiệu lực, Bộ Y tế sẽ ban hành các Thông tư này để các cơ sở y tế triển khai thực hiện.

Đối với công tác đấu thầu tập trung cấp quốc gia và đàm phán giá, trong năm 2022-2023, Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc Quốc gia đã tổ chức và phê duyệt kết quả đầu thầu tập trung cấp quốc gia đối với 100 thuốc và Bộ Y tế phê duyệt kết quả đàm phán giá đối với 64 thuốc biệt dược gốc.

Danh mục thuốc đấu thầu tập trung cấp quốc gia và đàm phán giá là những thuốc có tỉ trọng sử dụng lớn về giá trị hoặc số lượng tại các cơ sở y tế trên cả nước và có thời gian hiệu lực dài (24 tháng).

Theo đó, các cơ sở y tế trên toàn quốc sẽ được thực hiện kết quả đấu thầu tập trung quốc gia đến hết ngày 31/8/2024 và đàm phán giá đến cuối năm 2024, đầu năm 2025.

Đối với các thuốc trúng thầu đấu thầu tập trung cấp Quốc gia và đàm phán giá đến nay không xảy ra tình trạng thiếu thuốc, hầu hết đảm bảo cung ứng đầy đủ tới các cơ sở y tế.

Vì vậy, theo Bộ Y tế, kết quả đấu thầu tập trung cấp quốc gia đã góp phần giúp ổn định tình hình cung ứng thuốc tại các địa phương, đặc biệt có ý nghĩa đối với các thuốc có số lượng nhu cầu sử dụng lớn như thuốc kháng sinh, tiêu hóa, tim mạch và thuốc điều trị bệnh tiểu đường.

Theo báo cáo tình hình thực hiện kết quả trúng thầu đấu thầu tập trung cấp quốc gia và đàm phán giá của các cơ sở y tế, đến nay, đã thực hiện được từ 1/2 đến 2/3 thời gian thực hiện tùy từng gói thầu và tỉ lệ thực hiện của các cơ sở y tế trung bình đạt khoảng 60% số lượng thuốc trúng thầu được phân bổ

Nguồn: Vietnamnet; Môi trường & Đô thị; CafeF; Người Đưa Tin