LÀN SÓNG THUÊ CHUYÊN CƠ 'THÁO CHẠY' KHỎI TRUNG ĐÔNG, GIÁ NÀO CŨNG ĐƯỢC

Bất chấp mức giá liên tục bị đẩy cao, giới thượng lưu sống ở Dubai và Abu Dhabi, Các Tiểu vương quốc Ả rập thống nhất (UAE) vẫn dồn dập liên hệ với các công ty tư nhân để tìm cách rời khỏi Trung Đông. Nhiều người sẵn sàng bỏ ra hàng trăm nghìn USD thuê máy bay riêng.

Phần lớn không phận của khu vực Trung Đông vẫn bị đóng cửa trong bối cảnh xung đột, chỉ có một số lượng hạn chế các chuyến bay khởi hành từ các cửa ngõ khu vực như Dubai (UAE), thủ đô Riyadh (Ả Rập Xê Út) và Muscat (Oman).

Giữa hỗn loạn, những du khách hoặc người dân khu vực Trung Đông có tài chính dư dả quyết định thuê máy bay tư nhân để "tháo chạy".

Theo Reuters , ngay sau khi Dubai hứng chịu các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran, hai doanh nhân Ấn Độ đang sinh sống tại đó đã chuyển hơn 100.000 USD mỗi người từ tài khoản ngân hàng địa phương sang Singapore để phòng ngừa rủi ro.

Giám đốc dịch vụ hàng không của Công ty Toàn cầu Air Charter Service Matt Purton là người trực tiếp sắp xếp các chuyến bay cho giới siêu giàu và người nổi tiếng di chuyển khắp thế giới.

"Xung đột Trung Đông đã khiến nhu cầu tăng mạnh, cao hơn khoảng 200-300% so với đầu năm 2025. Chúng tôi đang trải qua những ngày bận rộn chưa từng thấy", Matt Purton nói.

Trang Aljazeera , Altay Kula - Giám đốc bán hàng và thị trường tại JET-VIP (Pháp) - cho biết rất khó để cân bằng giữa các yêu cầu của du khách và nguồn cung máy bay.

"Một máy bay phản lực thương gia cabin lớn từ vùng Vịnh đến châu Âu có giá từ 120.000 đến 200.000 USD. Mức giá này tương ứng với dịch vụ cất cánh trong vòng 12-24 giờ sau khi khách hàng yêu cầu", Altay Kula chia sẻ.

Bất chấp mức giá liên tục bị đẩy cao, giới thượng lưu sống ở Dubai và Abu Dhabi vẫn dồn dập liên hệ với các công ty an ninh tư nhân để tìm cách rời khỏi Trung Đông. Một số người sẵn sàng bỏ ra hàng trăm nghìn USD để thuê máy bay riêng tới châu Âu. Trong số đó có lãnh đạo các công ty tài chính toàn cầu đang làm việc trong khu vực và những người giàu đang có lựa chọn Trung Đông làm nơi nghỉ dưỡng.

“Rất nhiều khách hàng liên hệ với chúng tôi, bao gồm các gia đình, cá nhân và tập đoàn. Họ muốn rời khỏi khu vực vì lo lắng cho sự an toàn của bản thân, mức giá nào cũng được, chỉ cần có thể rời đi”, một nhân viên công ty an ninh Alma Risk có trụ sở tại Anh cho biết.

Theo Daily Mail , nhà đầu tư bất động sản Samuel Leeds cùng gia đình lên chiếc chuyên cơ Gulfstream bay từ Trung Đông về London hôm 4/3. Leeds cho biết đã chi khoảng 150.000 bảng Anh để thuê máy bay riêng rời khỏi nơi bị ảnh hưởng bởi chiến sự.

Một nhà cung cấp dịch vụ cho thuê trụ sở doanh nghiệp toàn cầu cho biết chỉ trong một tuần trở lại đây, có từ 10-20 văn phòng liên hệ với công ty để hỏi về việc chuyển trụ sở từ Trung Đông về Singapore vì lo ngại xung đột có thể kéo dài.

Ngoài tệp khách siêu giàu muốn di chuyển bằng chuyên cơ riêng, hàng chục nghìn du khách mắc kẹt ở Trung Đông cũng đối diện với giá vé máy bay tăng phi mã vì hãng hàng điều chỉnh đường bay. Khi chi phí đầu vào đội lên kết hợp cùng bối cảnh giá dầu thô trên thị trường thế giới đang có xu hướng leo thang, việc các hãng hàng không buộc phải chuyển gánh nặng tài chính sang vai người tiêu dùng là hệ quả tất yếu, báo hiệu một chu kỳ giá vé cao ngất ngưởng sẽ còn kéo dài.

Du khách Dilini Reynold - du khách bị mắc kẹt ở Dubai - cho biết đặt chuyến bay rời Dubai tới Anh vào ngày 8/3 (theo giờ địa phương) với giá khoảng 1.000 bảng Anh (1.337 USD).

Cinzia Bianco - chuyên gia về khu vực Vịnh Ba Tư thuộc European Council on Foreign Relations - nhận định trên mạng xã hội X: "Đây là cơn ác mộng tột cùng của Dubai, bởi thành phố này nhiều năm xây dựng hình ảnh một ốc đảo an toàn giữa khu vực đầy biến động. Dubai vẫn còn cách để thích ứng, nhưng không thể quay lại vị thế như trước", chuyên gia nhận định.

CANH BẠC SINH TỒN CỦA IRAN

Cuộc xung đột giữa Iran với Mỹ và Israel đang bước vào giai đoạn nguy hiểm hơn bao giờ hết. Sau nhiều năm căng thẳng và các cuộc đối đầu quân sự lẻ tẻ, Tehran đã thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận chiến lược của mình.

Thay vì phản ứng hạn chế và mang tính răn đe như trước, Iran lựa chọn con đường leo thang xung đột trên phạm vi toàn khu vực. Chiến lược mới này được cho là nhằm đảm bảo sự tồn tại của chế độ, sau khi Đại giáo chủ Ali Khamenei bị sát hại và đất nước đối mặt với sức ép khốc liệt từ Mỹ và Israel.

Thay đổi chiến lược

Theo bài viết của Wall Street Journal , sự chuyển hướng chiến lược của Iran bắt nguồn từ những thất bại và tổn thất nặng nề trong cuộc chiến ngắn nhưng khốc liệt với Israel vào tháng 6 năm ngoái. Trong cuộc chiến 12 ngày đó, Iran chịu thiệt hại nghiêm trọng: Nhiều tướng lĩnh quân đội cấp cao thiệt mạng, các cơ sở hạt nhân bị tàn phá và hệ thống phòng không bị suy yếu đáng kể.

Mặc dù Iran vẫn tồn tại sau cuộc chiến, nhưng các nhà lãnh đạo nước này nhận ra rằng chiến lược cũ không còn hiệu quả. Trong nhiều năm, Tehran thường đáp trả các cuộc tấn công bằng những đòn phản công có giới hạn nhằm tránh leo thang thành chiến tranh toàn diện. Tuy nhiên, cách tiếp cận này khiến Iran ngày càng yếu thế hơn sau mỗi lần đối đầu với Israel và Mỹ.

Chính vì vậy, giới lãnh đạo Iran cho rằng cần một chiến lược mới táo bạo hơn. Mục tiêu không chỉ là đáp trả đối thủ trực tiếp mà còn mở rộng chiến trường ra toàn bộ Trung Đông, nhằm gây tổn thất tối đa cho đối phương.

Theo chiến lược mới, Iran không chỉ tập trung tấn công Israel mà còn nhắm tới các quốc gia Ả-rập vùng Vịnh - những nước có vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Tehran tin rằng việc gây áp lực lên các quốc gia này sẽ khiến kinh tế thế giới bị ảnh hưởng, từ đó làm giảm ý chí tiếp tục chiến tranh của Washington.

Giới phân tích cho rằng chiến lược này đặc biệt nhằm vào chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Nếu cuộc chiến gây ra khủng hoảng năng lượng hoặc làm tăng giá dầu toàn cầu, Washington sẽ phải đối mặt với áp lực chính trị trong nước và quốc tế, buộc phải cân nhắc hạn chế chiến dịch quân sự.

Chỉ trong những ngày đầu của cuộc chiến, Iran đã tiến hành một loạt cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái vào nhiều mục tiêu khác nhau. Các cơ sở năng lượng, khách sạn sang trọng, cảng biển và thậm chí đại sứ quán Mỹ trong khu vực đều trở thành mục tiêu.

Đáng chú ý, Iran đã phóng tên lửa tấn công căn cứ quân sự tại Síp, đánh dấu lần đầu tiên nước này nhắm vào lãnh thổ châu Âu. Một tên lửa khác hướng đến căn cứ quân sự ở Thổ Nhĩ Kỳ - nơi có vũ khí hạt nhân của Mỹ - nhưng bị hệ thống phòng thủ Mỹ đánh chặn.

Tại khu vực vùng Vịnh, các quốc gia như UAE, Ả-rập Xê-út và Qatar đều trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công. Chỉ riêng UAE đã phải đối mặt với hàng nghìn tên lửa và UAV trong vài ngày đầu của chiến sự.

Học thuyết “phòng thủ mosaic”

Một yếu tố quan trọng trong chiến lược mới của Iran là học thuyết “phòng thủ mosaic”. Đây là mô hình phòng thủ phi tập trung được Iran xây dựng từ năm 2005, nhằm đảm bảo khả năng chiến đấu ngay cả khi bộ máy lãnh đạo bị tấn công.

Theo mô hình này, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo được chia thành 31 trung tâm chỉ huy độc lập. Mỗi trung tâm có quyền tự chủ trong việc ra quyết định nếu lãnh đạo cấp cao bị loại bỏ hoặc hệ thống liên lạc bị gián đoạn.

Chiến lược này được xây dựng dựa trên những cuộc chiến mà trong đó lực lượng yếu hơn đã thành công trong việc chống lại cường quốc quân sự, bao gồm chiến tranh tại Iraq, Afghanistan và cuộc chiến giữa Israel và Hezbollah năm 2006.

Ngoài ra, Iran còn dựa vào lực lượng bán quân sự Basij với hàng trăm nghìn tình nguyện viên được triển khai trong các khu dân cư và nhà thờ Hồi giáo trên khắp đất nước. Lực lượng này đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì trật tự trong nước và hỗ trợ quân đội trong trường hợp xảy ra chiến tranh kéo dài.

Một trong những mục tiêu chính của Iran là gây gián đoạn thị trường năng lượng quốc tế. Các cơ sở dầu khí lớn trong khu vực đã bị tấn công hoặc phải tạm dừng hoạt động để phòng ngừa rủi ro.

Nhà máy lọc dầu Ras Tanura Refinery tại Ả-rập Xê-út, một trong những cơ sở lọc dầu lớn nhất thế giới, đã tạm ngừng hoạt động sau khi bị UAV Iran tấn công. Tại UAE, trung tâm dầu mỏ Jebel Ali cũng bị tấn công, trong khi cơ sở khí hóa lỏng Ras Laffan ở Qatar cũng trở thành mục tiêu.

Ngoài ra, Iran còn tấn công các tàu di chuyển qua eo biển Hormuz - nơi vận chuyển khoảng 20% nguồn dầu của thế giới. Nếu tuyến đường này bị gián đoạn nghiêm trọng, thị trường năng lượng toàn cầu có thể rơi vào khủng hoảng.

Các chuyên gia cảnh báo, giá dầu có thể tăng lên tới 150 USD mỗi thùng nếu sản lượng dầu tại vùng Vịnh bị gián đoạn trong thời gian dài. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến nền kinh tế thế giới mà còn có thể gây áp lực lớn lên Chính phủ Mỹ.

Cực kỳ rủi ro

Dù chiến lược leo thang mang lại một số lợi thế chiến thuật, nhưng cũng là một canh bạc cực kỳ rủi ro đối với Iran. Đối đầu trực tiếp với hai trong số các lực lượng không quân mạnh nhất thế giới là Mỹ và Israel đồng nghĩa với việc Iran có thể phải chịu tổn thất nặng nề về quân sự và kinh tế.

Các cuộc không kích liên tục của Mỹ và Israel đã làm suy yếu đáng kể năng lực quân sự của Iran. Nhiều căn cứ quân sự, kho vũ khí và hệ thống phòng thủ đã bị phá hủy. Tuy nhiên, cho đến nay các lực lượng an ninh Iran vẫn chưa xuất hiện dấu hiệu sụp đổ hoặc chia rẽ nghiêm trọng.

Trong khi đó, lực lượng đối lập trong nước thiếu tổ chức và vũ khí để thách thức quyền lực của chính quyền. Điều này khiến khả năng thay đổi chế độ từ bên trong trở nên khó xảy ra trong ngắn hạn.

Giới phân tích cho rằng mục tiêu chính của Iran không nhất thiết là giành chiến thắng hoàn toàn trong cuộc chiến. Thay vào đó, Tehran muốn chứng minh rằng họ vẫn đủ mạnh để gây thiệt hại nghiêm trọng cho đối thủ, từ đó buộc các bên phải cân nhắc trước khi tiếp tục leo thang.

Cuộc chiến hiện tại có thể sẽ làm thay đổi sâu sắc cục diện chính trị và quân sự tại Trung Đông. Iran có thể bước ra khỏi cuộc xung đột với sức mạnh quân sự suy giảm đáng kể, nhưng chế độ vẫn có thể tồn tại nếu duy trì được sự kiểm soát trong nước.

Trong khi đó, các quốc gia vùng Vịnh phải đối mặt với nguy cơ trở thành chiến trường chính của cuộc xung đột. Việc các cơ sở năng lượng và cơ sở hạ tầng quan trọng bị tấn công có thể gây ra nhiều hậu quả lâu dài đối với nền kinh tế toàn cầu.

Dù kết quả cuối cùng của cuộc chiến vẫn còn chưa rõ ràng, một điều chắc chắn là Trung Đông đang bước vào giai đoạn bất ổn mới. Trong canh bạc đầy rủi ro này, không bên nào có thể chắc chắn mình sẽ là người chiến thắng.

VÌ SAO TỔNG THỐNG IRAN XIN LỖI?

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã khiến nhiều người quan sát bất ngờ khi ông xin lỗi các nước láng giềng về các cuộc tấn công gần đây nhằm vào họ, trong bài phát biểu được đưa ra vào sáng 7/3 giờ địa phương trên cương vị lãnh đạo lâm thời của đất nước.

Lời xin lỗi giữa các quốc gia là rất hiếm, đặc biệt là trong thời kỳ xung đột, và cách diễn đạt này lại gây chú ý.

Các nhà lãnh đạo thường bày tỏ "sự hối tiếc" hoặc chối bỏ trách nhiệm.

Thay vào đó, ông Pezeshkian trực tiếp thừa nhận rằng các nước láng giềng đã bị nhắm mục tiêu và nói khi đó rằng quân đội Iran đã được yêu cầu ngừng tấn công họ trừ khi các cuộc tấn công vào Iran xuất phát từ lãnh thổ của họ.

"Tôi thấy cần thiết phải xin lỗi các nước láng giềng đã bị tấn công," ông nói.

"Chúng tôi không có ý định xâm lược các nước láng giềng."

Chỉ riêng điều đó đã đặt ra câu hỏi đầu tiên: đây có phải là một lời xin lỗi chân thành hay không, và tại sao lại vào lúc này?

Một khả năng là chính quyền lâm thời đang cố gắng kiềm chế sự lan rộng của các hậu quả trong khu vực.

Một số quốc gia trong khu vực đã bị mắc kẹt giữa làn đạn sau các cuộc tấn công do Mỹ và Israel phát động vào ngày 28/2.

Ông Pezeshkian cho rằng các cuộc tấn công từ Iran được thực hiện theo mệnh lệnh "tùy ý khai hỏa", sau khi đợt oanh kích ban đầu làm các chỉ huy cao cấp của Iran thiệt mạng và khiến cấu trúc chỉ huy trung tâm bị tê liệt.

Bằng lời xin lỗi, ông có thể đang tìm cách phát tín hiệu rằng Tehran không muốn leo thang chiến tranh thành một cuộc đối đầu khu vực rộng lớn hơn.

Thông điệp này cũng ngầm thừa nhận một thực tế chính trị: ngay cả khi một số nước láng giềng cho phép lực lượng Mỹ hoạt động từ các căn cứ trên lãnh thổ của họ, Iran vẫn có nguy cơ tự cô lập mình hơn nữa nếu công khai nhắm mục tiêu vào họ.

Nhưng liệu lời xin lỗi có được chuyển thành chính sách hay không thì vẫn chưa rõ ràng.

Các báo cáo từ khu vực cho thấy các cuộc tấn công liên quan đến Iran hoặc quân đội của nước này vẫn chưa dừng lại. Qatar và UAE đều cho biết vào chiều 7/3 rằng họ đã đánh chặn các tên lửa nhắm vào họ.

Nếu các cuộc tấn công như vậy tiếp tục, nó sẽ đặt ra một câu hỏi sâu sắc hơn về quyền kiểm soát trong cấu trúc lãnh đạo bị chia rẽ của Iran.

Kể từ khi làn sóng tấn công đầu tiên giết chết các nhân vật chủ chốt, bao gồm cả Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, việc ra quyết định đã được chuyển sang một hội đồng lãnh đạo lâm thời.

Về lý thuyết, cấu trúc đó trao cho các nhân vật như ông Pezeshkian nhiều ảnh hưởng hơn so với trước đây dưới một hệ thống do một cơ quan tối cao duy nhất thống trị.

Tuy nhiên, trên thực tế, khả năng kiểm soát các thể chế quân sự và an ninh hùng mạnh như Vệ binh Cách mạng vẫn còn chưa chắc chắn.

Nếu các cuộc tấn công có liên hệ với Iran nhằm vào các nước láng giềng tiếp tục diễn ra bất chấp tuyên bố của tổng thống, điều đó cho thấy sự đổ vỡ trong giao tiếp, hoặc là sự kháng cự từ các phe phái không muốn giảm bớt đối đầu.

Các phần tử cứng rắn trong giới an ninh từ lâu đã lập luận rằng áp lực khu vực là biện pháp răn đe mạnh nhất của Iran đối với sức mạnh quân sự của Mỹ và Israel.

Phản ứng trong nước cũng phản ánh sự căng thẳng đó. Một số người theo đường lối cứng rắn đã chỉ trích phát ngôn của ông Pezeshkian là yếu kém.

Thời điểm chính trị hiện tại ở Iran rất bất thường: một số nhân vật cứng rắn quyền lực nhất ở cấp cao nhất đã thiệt mạng, nhưng nhiều quan chức và chỉ huy cấp thấp hơn vẫn hết sức nghi ngờ bất kỳ giọng điệu hòa giải nào.

Đối với họ, việc xin lỗi các chính phủ nước ngoài có nguy cơ bị coi là sự đầu hàng trong thời điểm khủng hoảng quốc gia.

Bên ngoài Iran, phản ứng được định hình từ một câu chuyện rất khác. Tổng thống Mỹ Donald Trump nhanh chóng tuyên bố trên Truth Social rằng Iran đã "xin lỗi và đầu hàng" các nước láng giềng, lập luận rằng động thái này chứng tỏ áp lực quân sự của Mỹ và Israel đang có hiệu quả.

Cách nói này cũng cho thấy Washington có thể diễn giải các tín hiệu của Tehran như thế nào. Ông Trump đã nhiều lần khẳng định rằng kết quả duy nhất có thể chấp nhận được là sự "đầu hàng hoàn toàn" của Iran.

Yêu cầu đó tạo ra một nghịch lý ngoại giao.

Trong lịch sử, các quốc gia hiếm khi chấp nhận sự đầu hàng vô điều kiện chỉ bằng các chiến dịch không kích, bất kể mức độ ném bom dữ dội đến đâu.

Nếu không có lực lượng trên bộ tham chiến, việc buộc Iran phải đầu hàng là vô cùng khó khăn.

Do đó, việc diễn giải lời xin lỗi của ông Pezeshkian như một hình thức đầu hàng có thể đóng vai trò như một cầu nối chính trị cho Washington: một cách để tuyên bố có tiến triển mà không chính thức từ bỏ yêu cầu đầu hàng.

Đối với ông Pezeshkian và hội đồng lãnh đạo lâm thời, tính toán có thể khác.

Đạt được một thỏa thuận ngừng bắn ngay bây giờ có thể ổn định tình hình trước khi một nhà lãnh đạo thường trực mới xuất hiện.

Nếu nhân vật tiếp theo thống trị hệ thống chính trị của Iran là một giáo sĩ cứng rắn, triển vọng ngoại giao có thể trở nên hẹp hơn nữa.

Khả năng đó đặt ra một câu hỏi chiến lược khác: liệu ông Pezeshkian đang tự định vị mình như một nhân vật có thể thương lượng, giống như lãnh đạo thực dụng mà các chính phủ phương Tây có thể muốn hợp tác?

Trong bài phát biểu của mình, ông đã cố cân bằng giữa sự thách thức và sự cởi mở, bác bỏ sự đầu hàng trong khi vẫn thể hiện sự kiềm chế đối với các quốc gia láng giềng.

Đồng thời, cuộc đấu tranh cho tương lai lãnh đạo của Iran đang bắt đầu hình thành.

Nhiều nhân vật chính trị và giáo sĩ, cũng như các chỉ huy trong Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và lực lượng an ninh, có thể coi cuộc khủng hoảng hiện tại là cơ hội để củng cố vị thế của họ.

Một số người đang kêu gọi Hội đồng Chuyên gia nhanh chóng lựa chọn nhà lãnh đạo tiếp theo.

Nếu Tổng thống Pezeshkian không thể mang lại sự ổn định hoặc khẳng định quyền kiểm soát đối với lực lượng vũ trang, các đối thủ có thể lập luận rằng cần một cách tiếp cận cứng rắn hơn.

Hiện tại, thử thách trước mắt nằm ngoài biên giới Iran.

Cho đến nay, nhiều quốc gia láng giềng đã phản ứng thận trọng hoặc giữ im lặng, chờ xem liệu lời xin lỗi có dẫn đến những thay đổi thực sự trên thực địa hay không.

Israel, quốc gia coi cuộc xung đột là cơ hội hiếm hoi để làm suy yếu điều mà họ coi là mối đe dọa lâu dài từ Iran, có thể ít có khuynh hướng diễn giải thông điệp này như một bước đi thực sự hướng tới việc xuống thang.

Sự mơ hồ này có thể là có chủ ý. Lời xin lỗi của ông Pezeshkian mở ra nhiều cách hiểu khác nhau: một nỗ lực chân thành nhằm xoa dịu căng thẳng khu vực, một động thái chiến thuật để câu giờ cho ban lãnh đạo lâm thời của Iran hoặc là tín hiệu mở đầu cho một sự tái định vị chính trị bên trong Tehran.

Trong một cuộc xung đột được định hình từ cả đấu tranh quyền lực nội bộ lẫn chiến tranh bên ngoài, lời xin lỗi này có thể đồng thời có thể phục vụ cả ba mục đích đó.

KHỐC LIỆT CUỘC ĐUA AI TẠI TRUNG QUỐC

Cuộc đua AI tại Trung Quốc đang bước vào giai đoạn quyết liệt nhất, nơi sức mạnh điện toán đã trở thành ranh giới phân định kẻ thắng người thua.

Đối mặt với hiện trạng các dòng vi mạch tính toán nhập khẩu từ những gã khổng lồ như Nvidia liên tục thống trị thị trường, các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc đang phải dốc toàn lực đầu tư vào hạ tầng máy chủ và trung tâm dữ liệu. Sự thắt chặt về nguồn cung và những rủi ro đứt gãy từ bên ngoài đã vô hình trung đẩy nhanh tốc độ tìm kiếm các giải pháp thay thế nội địa.

Thực tế phát triển hiện tại phơi bày ba lối rẽ chiến lược hoàn toàn khác biệt của các tập đoàn công nghệ hàng đầu: một nhóm quyết tâm gắn chặt với hệ sinh thái Nvidia để tối ưu hóa hiệu năng; nhóm thứ hai tìm cách đi trên dây với chiến lược song hành giữa thiết bị nhập ngoại và tự nghiên cứu; nhóm còn lại dồn toàn lực cho công cuộc tự chủ toàn diện. Sự lựa chọn nền tảng phần cứng này tác động trực tiếp đến tốc độ huấn luyện, chi phí vận hành, đồng thời quyết định vận mệnh an ninh của toàn bộ nền công nghiệp trí tuệ nhân tạo Trung Quốc trong tương lai.

Lựa chọn gắn kết với hệ sinh thái ngoại và bài toán rủi ro tiềm ẩn

Sự mất cân đối nghiêm trọng giữa cung và cầu trên thị trường chip AI toàn cầu đang khoét sâu vào điểm yếu của nhiều doanh nghiệp công nghệ. Đứng trước áp lực phải vươn lên dẫn đầu, các tập đoàn internet khổng lồ cùng nhiều kỳ lân công nghệ như ByteDance, Alibaba hay Trí Phổ AI (Zhipu AI) đã quyết định đặt cược vào sức mạnh của nền tảng Nvidia. Triết lý chung của nhóm này ưu tiên việc chiếm lĩnh thị phần thông qua những sản phẩm vượt trội trước khi tính đến chuyện tự chủ công nghệ. Đ

Đối với ByteDance, việc sở hữu một kho tàng dữ liệu khổng lồ cùng thuật toán ưu việt đòi hỏi một cơ sở hạ tầng tương xứng. Tập đoàn này đang nắm giữ hàng chục vạn card đồ họa Nvidia, tạo bệ phóng hoàn hảo cho mô hình Doubao bứt phá mạnh mẽ trong khả năng xử lý đa phương thức và văn bản dài. Nhu cầu khát khao sức mạnh điện toán của ByteDance được thể hiện rõ qua kế hoạch rót tới 100 tỷ Nhân dân tệ trong năm 2026 chỉ để thu gom chip AI từ Nvidia, đánh dấu mức tăng vọt 17.6% so với năm 2025. Sự bạo chi này minh chứng cho tham vọng duy trì vị thế áp đảo trên cả hai mặt trận khách hàng cá nhân và khách hàng doanh nghiệp.

Trong khi đó, Alibaba tận dụng vị thế bá chủ của nền tảng điện toán đám mây Alibaba Cloud để vạch ra một hướng đi tinh vi hơn. Tập đoàn này triển khai hàng ngàn cụm GPU cao cấp nhập khẩu nhằm duy trì tốc độ huấn luyện các mô hình tiên tiến nhất như Qwen. Song song với định hướng đó, họ âm thầm đẩy mạnh việc đưa dòng chip "Hàm Quang" tự phát triển vào các khâu suy luận thực tế. Cách tiếp cận khôn khéo này giúp Alibaba vận hành mượt mà các tác vụ phức tạp, củng cố thêm một lớp phòng ngự dự phòng đáng tin cậy.

Ở nhóm các công ty khởi nghiệp kỳ lân, sự phụ thuộc vào thiết bị ngoại nhập cũng thể hiện rất rõ nét. Trí Phổ AI tận dụng nền tảng kỹ thuật từ Đại học Thanh Hoa kết hợp với hàng ngàn card Nvidia để tập trung vào các ứng dụng giao thoa giữa học thuật và công nghiệp. Công ty mẹ của Kimi là Moonshot thì khéo léo dùng dòng vốn đầu tư khổng lồ để tối ưu hóa kiến trúc MoE trên nền tảng phần cứng ngoại, từ đó tạo ra lợi thế tuyệt đối trong việc xử lý các chuỗi văn bản khổng lồ.

Minimax cũng bám sát chiến lược này để duy trì sự cân bằng hoàn hảo giữa chi phí và tốc độ lặp lại sản phẩm. Dù mang lại những thành tựu rực rỡ, việc chìm đắm trong hệ sinh thái CUDA của Nvidia đang tạo ra một điểm yếu chí mạng. Các doanh nghiệp này luôn phải đối mặt với nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng bất thình lình, gánh chịu chi phí vận hành đắt đỏ và ngày càng khó thoát khỏi vòng kim cô công nghệ do các đối tác nước ngoài thiết lập.

Chiến lược song hành và nỗ lực thiết lập vùng đệm an toàn

Thay vì đặt toàn bộ trứng vào một giỏ, Baidu chọn cho mình một con đường trung dung, kết hợp hài hòa giữa việc sử dụng công nghệ tiên tiến của nước ngoài và những nỗ lực tự thân. Đội ngũ lãnh đạo của tập đoàn này hiểu rõ việc đoạn tuyệt ngay lập tức với các sản phẩm nhập khẩu là một bước đi đầy rủi ro. Vì vậy, họ vẫn duy trì một cụm hàng ngàn card đồ họa Nvidia chất lượng cao, đóng vai trò như một mỏ neo vững chắc.

Nền tảng phần cứng này đảm nhận trọng trách giữ nhịp độ huấn luyện và tinh chỉnh cho mô hình ngôn ngữ "Văn Tâm Nhất Ngôn" (Ernie Bot), giúp Baidu không bị hụt hơi trong cuộc đua ra mắt các tính năng mới so với các đối thủ sừng sỏ. Nhờ sức mạnh ổn định từ những thiết bị ngoại nhập, các tác vụ tính toán khổng lồ luôn được diễn ra trơn tru, bảo vệ vững chắc thị phần cốt lõi của công ty trong giai đoạn cạnh tranh khốc liệt hiện nay.

Ở mặt trận còn lại, Baidu đang âm thầm xây dựng một rào chắn bảo vệ tương lai thông qua dự án vi mạch mang tên "Côn Luân" (Kunlun). Dòng chip tự nghiên cứu này đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm và bắt đầu được triển khai rộng rãi vào các mảng kinh doanh sinh lời như công cụ tìm kiếm và dịch vụ điện toán đám mây. Không dừng lại ở các tác vụ suy luận thông thường, Côn Luân đang từng bước xâm nhập vào cốt lõi của quá trình huấn luyện mô hình ngôn ngữ. Bước tiến này tạo ra một vùng đệm an toàn vô giá, giảm thiểu sự phụ thuộc vào bất kỳ nhà cung cấp duy nhất nào trên thế giới.

Mô hình đi bằng hai chân của Baidu giải quyết trọn vẹn bài toán hiệu suất trước mắt, đồng thời tạo nền móng vững chãi cho khát vọng tự chủ hoàn toàn trong tương lai. Dù vậy, con đường này đầy rẫy những thách thức tài chính khắc nghiệt. Việc tự thiết kế và sản xuất thiết bị bán dẫn đòi hỏi một nguồn vốn đầu tư khổng lồ, đi kèm với sự kiên nhẫn mài giũa hệ sinh thái phần mềm trong nhiều năm ròng rã. Việc cân đối giữa những khoản chi phí nghiên cứu vĩ đại và áp lực sinh lời từ cổ đông sẽ luôn là một bài toán hóc búa thử thách năng lực quản trị của ban lãnh đạo Baidu.

Lối rẽ tự chủ toàn diện và cơ hội bứt phá từ ứng dụng thực tiễn

Đối mặt với vòng vây công nghệ ngày càng siết chặt, Khoa Đại Tuần Phi (iFlytek) đã chọn cách đương đầu trực diện thay vì tìm kiếm những giải pháp thỏa hiệp. Tập đoàn này quyết định bắt tay cùng hàng loạt tên tuổi lớn trong ngành bán dẫn nội địa như Huawei, Trung Khoa Hải Quang (Hygon) và Hàn Vũ Kỷ (Cambricon) để kiến tạo nên một siêu cụm máy tính chứa hàng vạn card đồ họa hoàn toàn "made in China".

Bằng quyết tâm sắt đá, iFlytek đã xô đổ định kiến cho rằng phần cứng nội địa yếu kém không thể gánh vác các tác vụ huấn luyện mô hình phức tạp. Phiên bản mới nhất mang tên "Tinh Hỏa X2" (Spark X2) là minh chứng sống động nhất cho bước nhảy vọt từ mức độ "dùng tạm" lên "dùng tốt" của hệ thống điện toán trong nước. Các chỉ số đo lường độc lập cho thấy X2 sở hữu năng lực xử lý ngang ngửa với nhiều đối thủ sừng sỏ trên trường quốc tế.

Thành công của iFlytek phần lớn đến từ sự nhạy bén trong việc đan xen năng lực trí tuệ nhân tạo vào các thiết bị phần cứng, nhắm thẳng vào những thị trường ngách đầy tiềm năng như giáo dục, y tế và khối văn phòng. Tại mặt trận giáo dục, hệ sinh thái học tập thông minh của họ đang phục vụ hơn 130 triệu giáo viên và học sinh. Điển hình như dòng máy tính bảng T90 được tiếp sức mạnh từ mô hình Tinh Hỏa X2, mang đến một hệ thống phân tích lỗi sai và cá nhân hóa lộ trình học tập ưu việt. Sự xuất hiện của gia sư ảo "Hiểu Duyệt" với khả năng tương tác tự nhiên đã thay đổi hoàn toàn phương pháp giảng dạy truyền thống.

Trên lĩnh vực y tế, hệ thống trợ lý thông minh của tập đoàn này đã phủ sóng tại hàng ngàn cơ sở khám chữa bệnh cấp cơ sở, đưa ra hàng tỷ lời khuyên y khoa chuẩn xác, hỗ trợ sàng lọc hàng triệu hồ sơ bệnh án có giá trị. Các ứng dụng này khai thác thành công những nhu cầu thực tế mang tính bắt buộc, nơi người dùng sẵn sàng chi trả và lượng dữ liệu thu về tạo thành một vòng lặp khép kín hoàn hảo. Quá trình này cung cấp dưỡng chất để mô hình AI nội địa liên tục tự học hỏi và tự hoàn thiện.

Nhìn rộng ra toàn cảnh bức tranh công nghệ, quá trình xác lập quyền tự quyết về mặt tính toán của Trung Quốc giống như một cuộc trường chinh gian nan nhưng đầy hứa hẹn. Sự tiến bộ vũ bão của các kỹ thuật tiên tiến như kiến trúc chiplet hay tính toán trong bộ nhớ (compute-in-memory) đang mở ra một lối đi riêng biệt. Các doanh nghiệp nội địa đang dồn lực xây dựng các nền tảng tính toán không đồng nhất dựa trên chiplet, hứa hẹn sẽ phá vỡ những rào cản vật lý về bộ nhớ và tốc độ xử lý từng ám ảnh ngành công nghiệp trong nhiều năm.

Trọng tâm của cuộc cạnh tranh giờ đây dịch chuyển mạnh mẽ từ việc chạy đua số lượng tham số sang khả năng len lỏi vào từng ngóc ngách của nền kinh tế thực. Năng lực thấu hiểu sâu sắc đặc thù của từng ngành nghề và khả năng cung cấp một giải pháp trọn gói từ vi mạch phần cứng đến giao diện phần mềm sẽ quyết định sự thành bại của mọi doanh nghiệp. Sự hậu thuẫn từ các quyết sách tầm cỡ quốc gia như dự án "Đông Số Tây Toán" (chuyển dữ liệu từ miền Đông sang miền Tây xử lý) cùng sự phát triển của hệ thống đám mây do nhà nước hậu thuẫn đang tạo ra một lực đẩy vĩ mô khổng lồ. Sự cộng hưởng giữa các chính sách kiến tạo, những nỗ lực kỹ thuật không ngừng nghỉ và một thị trường nội địa rộng lớn hứa hẹn sẽ đưa nền công nghiệp điện toán Trung Quốc vươn lên một tầm vóc hoàn toàn mới.

Nguồn: CafeF; Soha; BBC; Báo Mới