CÓ 1,45 TỶ DÂN, ẤN ĐỘ VẪN MUỐN CÓ THÊM DÂN

Năm 2023, Ấn Độ đã soán ngôi Trung Quốc để trở thành quốc gia đông dân nhất thế giới, theo ước tính của Liên Hợp Quốc.

Với gần 1,45 tỷ dân hiện nay, bạn có thể cho rằng Ấn Độ sẽ không ồn ào đối với chuyện việc sinh thêm con nữa. Nhưng thử đoán xem? Các cuộc bàn thảo về vấn đề này đột nhiên trở nên sôi nổi.

Lãnh đạo của hai bang phía nam - Andhra Pradesh và Tamil Nadu - gần đây đang kêu gọi người dân sinh thêm con.

Bang Andhra Pradesh đang cân nhắc chuyện cấp các khoản khuyến khích, viện dẫn tỷ lệ sinh thấp và dân số già hóa. Bang này cũng đã hủy bỏ "chính sách hai con" để trao quyền về cho các cơ quan bầu cử địa phương, và có thông tin rằng bang Telangana lân cận cũng có thể sớm làm điều tương tự.

Bang Tamil Nadu gần đó cũng đang đưa ra những động thái tương tự, nhưng mạnh mẽ hơn.

Tỷ lệ sinh của Ấn Độ đã giảm đáng kể - từ 5,7 ca sinh/ phụ nữ hồi năm 1950 xuống còn mức hiện tại là 2.

Tại 17 trong số 29 bang và vùng lãnh thổ, tỷ lệ này đã giảm xuống dưới mức sinh thay thế (mức tỷ lệ sinh mà số trẻ em sinh ra đủ để duy trì dân số ổn định) là 2 ca sinh/ phụ nữ.

Năm bang miền Nam Ấn Độ dẫn đầu quá trình chuyển đổi nhân khẩu học của đất nước, đạt mức sinh thay thế sớm hơn nhiều so với các bang khác. Bang Kerala đạt mốc này vào năm 1988, Tamil Nadu vào năm 1993, và các bang còn lại vào giữa những năm 2000.

Hiện tại, năm bang miền Nam có tổng tỷ lệ sinh dưới 1,6, trong đó bang Karnataka là 1,6 và Tamil Nadu là 1,4. Nói cách khác, mức sinh ở các bang này bằng hoặc thấp hơn nhiều so với nhiều nước châu Âu.

Nhưng các bang này lo ngại sự thay đổi về nhân khẩu học của Ấn Độ, với sự phân bổ dân số không đồng đều giữa các bang, sẽ ảnh hưởng đáng kể đến việc tỷ lệ đại diện và ngân sách liên bang.

"Họ lo sợ bị phạt vì các chính sách kiểm soát dân số hiệu quả của mình, mặc dù họ có thành tích kinh tế tốt hơn và đóng góp đáng kể vào ngân sách liên bang", Giáo sư Srinivas Goli, chuyên gia nhân khẩu học tại Viện Khoa học Dân số Quốc tế, nói với BBC.

Các bang phía Nam cũng đang phải đối mặt với một mối lo lớn khác khi Ấn Độ chuẩn bị cho lần phân chia lại số ghế đại diện trong cuộc bầu cử vào năm 2026 - lần đầu tiên kể từ năm 1976.

Quá trình này sẽ vẽ lại địa giới bầu cử để phản ánh sự thay đổi về dân số, có khả năng làm giảm số ghế trong quốc hội của các bang thịnh vượng về kinh tế phía Nam.

Vì ngân sách liên bang được phân bổ dựa trên dân số của các bang, nhiều người lo ngại điều này có thể làm trầm trọng thêm những khó khăn về tài chính của họ và hạn chế quyền tự do hoạch định chính sách.

Các nhà nhân khẩu học KS James và Shubhra Kriti dự đoán rằng các bang đông dân ở phía Bắc như Uttar Pradesh và Bihar sẽ giành được nhiều ghế trong quốc hội hơn từ việc phân chia lại, trong khi các bang phía Nam như Tamil Nadu, Kerala và Andhra Pradesh có thể phải đối mặt với việc mất đi một số ghế, từ đó thay đổi đại diện chính trị.

Nhiều người, bao gồm cả Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, đã ám chỉ rằng những thay đổi về phân bổ tài chính và số ghế trong quốc hội sẽ không được thực hiện vội vàng.

"Là một nhà nhân khẩu học, tôi nghĩ các bang không nên quá lo lắng về những vấn đề này. Mọi chuyện có thể được giải quyết thông qua đàm phán mang tính xây dựng giữa chính quyền liên bang và các bang", Giáo sư Goli cho biết. "Mối quan tâm của tôi nằm ở chỗ khác".

Theo các nhà nhân khẩu học, thách thức chính là tình trạng già hóa dân số nhanh chóng của Ấn Độ do tỷ lệ sinh giảm. Trong khi các quốc gia như Pháp và Thụy Điển mất lần lượt 120 và 80 năm để dân số già của họ tăng từ 7% lên 14%, Ấn Độ dự kiến sẽ đạt được mốc này chỉ trong vòng 28 năm, ông Goli cho biết.

Tình trạng già hóa dân số nhanh này gắn liền với thành công đặc biệt của Ấn Độ trong việc giảm mức sinh. Ở hầu hết các quốc gia, mức sống, giáo dục và đô thị hóa được cải thiện dẫn đến việc giảm tỷ lệ sinh khi tỷ lệ sống sót của trẻ em được cải thiện.

Nhưng ở Ấn Độ, tỷ lệ sinh giảm nhanh chóng mặc dù tiến bộ xã hội và kinh tế còn khiêm tốn, nhờ vào các chương trình phúc lợi gia đình mạnh mẽ thúc đẩy các gia đình không đông con thông qua các mục tiêu, khuyến khích và răn đe.

Hậu quả không mong muốn là gì? Hãy lấy bang Andhra Pradesh làm ví dụ. Tỷ lệ sinh là 1,5, ngang với Thụy Điển, nhưng thu nhập bình quân đầu người lại thấp hơn 28 lần, ông Goli nói. Với những món nợ chồng chất mà nguồn lực lại hạn chế, liệu các quốc gia như vậy có thể chu cấp được mức lương hưu cao hơn hoặc an sinh xã hội cho dân số đang nhanh chóng già đi hay không?

Hãy xem xét điều này. Hơn 40% người già Ấn Độ (trên 60 tuổi) thuộc nhóm thu nhập nghèo nhất - 20% dân số nghèo nhất theo phân bổ tài sản, theo Báo cáo mới nhất về tình trạng già hóa dân số Ấn Độ của Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA).

Nói cách khác, Giáo sư Goli cho biết, "Ấn Độ đang già trước khi giàu".

Việc có ít trẻ em hơn cũng có nghĩa là tỷ lệ phụ thuộc người già (số người già trên số người lao động) tăng lên, dẫn đến có ít người chăm sóc cho nhóm dân số già ngày càng gia tăng hơn. Các nhà nhân khẩu học cảnh báo hệ thống y tế, các trung tâm cộng đồng và viện dưỡng lão của Ấn Độ chưa sẵn sàng cho sự thay đổi này.

Quá trình đô thị hóa, di cư và thị trường lao động thay đổi đang làm suy giảm thêm truyền thống chu cấp gia đình - điểm mạnh của Ấn Độ - khiến nhiều người cao tuổi bị bỏ bê.

Trong khi việc di cư từ các bang đông dân sang các bang ít dân hơn có thể giúp thu hẹp khoảng cách giữa các nhóm tuổi lao động, điều này cũng dấy lên lo ngại. Ông Goli cho biết "cần phải đầu tư mạnh mẽ vào công tác phòng ngừa, chăm sóc giảm nhẹ và cơ sở hạ tầng xã hội để chăm sóc người già".

Như thể mối lo ngại của các bang phía Nam là chưa đủ, đầu tháng này, Mohan Bhagwat, người đứng đầu tổ chức dân tộc chủ nghĩa Hindu Rashtriya Swayamsevak Sangh, cố vấn tư tưởng của đảng Bharatiya Janata (BJP) cầm quyền của Thủ tướng Modi - đã kêu gọi các cặp vợ chồng sinh ít nhất ba con để đảm bảo tương lai của Ấn Độ.

"Theo khoa học dân số, khi mức sinh giảm xuống dưới 2,1, một xã hội sẽ tự diệt vong. Không ai phá hủy nó", ông Bhagwat được cho là đã nói như vậy tại một cuộc họp gần đây.

Mặc dù những lo ngại của ông Bhagwat có thể có cơ sở, nhưng không hoàn toàn chính xác, theo các nhà nhân khẩu học. Tim Dyson, một nhà nhân khẩu học tại Trường Kinh tế London, đã nói với BBC rằng sau một hoặc hai thập niên, "mức sinh rất thấp liên tục sẽ dẫn đến sự suy giảm dân số nhanh chóng".

Tỷ lệ sinh 1,8 trẻ/ phụ nữ dẫn đến sự suy giảm dân số chậm và có thể kiểm soát được. Nhưng tỷ lệ 1,6 hoặc thấp hơn có thể gây ra "sự suy giảm dân số nhanh chóng và không thể kiểm soát được".

"Số lượng người bước vào độ tuổi sinh sản - và độ tuổi lao động chính - sẽ ít hơn, và điều này sẽ gây ra thảm họa về mặt xã hội, chính trị và kinh tế. Đây là một tiến trình nhân khẩu học và rất khó để đảo ngược", ông Dyson cho biết.

Điều này đã xảy ra ở một số quốc gia.

Vào tháng 5/2024, Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol tuyên bố tỷ lệ sinh thấp kỷ lục của đất nước là "tình trạng khẩn cấp quốc gia" và công bố kế hoạch thành lập một bộ chuyên trách của chính phủ. Mức sinh của Hy Lạp đã giảm mạnh xuống còn 1,3, bằng một nửa so với năm 1950, khiến Thủ tướng Kyriakos Mitsotakis cảnh báo về mối đe dọa "sự tồn vong" của dân số.

Nhưng các chuyên gia dân số cho rằng việc khuyến khích người dân sinh thêm con là vô ích. Ông Dyson cho biết "Xét đến những thay đổi trong xã hội, kể cả việc giảm đáng kể chênh lệch giới tính khi cuộc sống của phụ nữ ngày càng giống với nam giới, xu hướng này khó có thể đảo ngược".

Đối với các bang của Ấn Độ như Tamil Nadu và Kerala, đang phải vật lộn với tình trạng lực lượng lao động suy giảm, câu hỏi chính là: ai sẽ thay thế để lấp đầy khoảng trống?

Các nước phát triển, không thể đảo ngược sự suy giảm mức sinh, đang tập trung thúc đẩy quá trình lão hóa lành mạnh và năng động - kéo dài tuổi thọ lao động thêm 5 đến 7 năm và nâng cao năng suất ở các nhóm tuổi cao hơn.

Các chuyên gia dân số cho rằng Ấn Độ sẽ cần kéo dài tuổi nghỉ hưu một cách hợp lý, và các chính sách phải ưu tiên làm cho người dân có nhiều thời gian khỏe mạnh hơn thông qua việc kiểm tra sức khỏe tốt hơn, và củng cố an sinh xã hội để đảm bảo một dân số cao tuổi năng động và có năng suất - một "lợi tức bạc" (silver dividend – ý tưởng là con người có thể làm việc lâu hơn) tiềm năng.

Ấn Độ cũng phải tận dụng tốt hơn "lợi tức dân số" - tăng trưởng kinh tế xảy ra khi một quốc gia có lực lượng lao động lao động lớn. Ông Goli tin rằng Ấn Độ có một cơ hội cho đến năm 2047 để thúc đẩy kinh tế, tạo công ăn việc làm cho lực lượng lao động và phân bổ nguồn lực cho vấn đề già hóa. "Chúng tôi chỉ đang thu được 15-20% lợi tức - chúng tôi có thể làm tốt hơn nhiều," ông nói.

TRUNG QUỐC PHÒNG THỦ SỚM TRƯỚC KHI TRUMP BƯỚC CHÂN VÀO NHÀ TRẮNG

Bên cạnh việc tích lũy được những lá bài mặc cả học được từ cuộc chiến thương mại đầu tiên, Trung Quốc đã hành động sớm trước khi ông Donald Trump nhậm chức.

Trung Quốc phòng thủ sớm

Hãng tin Reuters mới đây cho biết, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ đắc cử Donald Trump đe dọa áp thuế, Trung Quốc đã bắt đầu có động thái phòng thủ, nhằm đưa Washington vào bàn đàm phán trước khi một cuộc chiến thương mại toàn diện có thể sẽ tiếp tục xảy ra.

"Với những bài học từ cuộc chiến thương mại ở cuối nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, Trung Quốc đang tìm cách tích lũy các lá bài mặc cả để khởi động các cuộc đàm phán với chính quyền mới của Mỹ về các lĩnh vực gây tranh cãi trong quan hệ song phương, bao gồm thương mại và đầu tư, khoa học và công nghệ.

Trung Quốc cũng lo ngại về tác động tiêu cực của các mức thuế quan bổ sung đối với nền kinh tế khó khăn của mình", Reuters ngày 13/12 dẫn nhận xét của giới phân tích.

Tuần qua, Bắc Kinh đã tiến hành điều tra gã khổng lồ sản xuất chip Nvidia vì nghi ngờ tập đoàn Mỹ vi phạm luật chống độc quyền ở Trung Quốc. Động thái này diễn ra sau lệnh cấm xuất khẩu khoáng sản quý hiếm sang Mỹ.

Nhà kinh tế trưởng phụ trách khu vực châu Á của ngân hàng HSBC Fred Neumann cho biết: "Chúng ta phải xem đây là lời chào cho một cuộc đàm phán với Mỹ chứ không chỉ là việc áp thuế rồi tất cả mọi người đều rời đi".

Nhà nghiên cứu tại Trung tâm Trung Quốc của Đại học Oxford George Magnus thì cho hay Trung Quốc đã chuẩn bị tốt hơn để ứng phó với hầu hết mọi mức thuế quan, ngoại trừ "thông báo ngày tận thế" về mức thuế 60% đối với tất cả hàng hóa Trung Quốc.

Nền kinh tế lớn thứ hai thế giới hiện đang thống trị toàn cầu các lĩnh vực như xe điện, năng lượng xanh và ít phụ thuộc vào các dòng máy bay Boeing và ô tô chạy bằng xăng cỡ lớn mà nước này đã mua vào năm 2017, sau khi tìm được các sản phẩm thay thế như máy bay Airbus và máy bay nội địa Comac C919.

Nhưng Trung Quốc vẫn chưa thể hoàn toàn tự cung tự cấp.

Các nhà phân tích cho biết, một cuộc chiến thương mại mới với nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn sẽ gây tổn hại nhiều hơn cho Trung Quốc, vì Washington có thể đánh thuế nhập khẩu ngày càng cao đối với hàng hóa của nước này và tiếp tục tách Trung Quốc khỏi chuỗi cung ứng của mình.

Trung Quốc vẫn cần nhập khẩu các vật liệu chiến lược từ Mỹ như vi mạch hiện đại và các thiết bị công nghệ cao khác, đồng thời trông cậy vào thị trường tiêu dùng Mỹ mua hàng hóa từ Bắc Kinh, do triển vọng thương mại toàn cầu kém khởi sắc và nhu cầu tiêu dùng trong nước yếu.

Nhà kinh tế trưởng khu vực Châu Á - Thái Bình Dương tại Natixis (Hồng Kông, Trung Quốc) Alicia Garcia-Herrero nói rằng, Bắc Kinh muốn ngồi lại với ê kíp của Tổng thống đắc cử Donald Trump trước khi ông áp đặt thêm các biện pháp hạn chế xuất khẩu công nghệ cao.

Bà nói thêm, dù Huawei đã đầu tư mạnh vào năng lực sản xuất chip tiên tiến thì khả năng thương mại hóa của tập đoàn Trung Quốc này vẫn chưa rõ ràng. Điều này thúc đẩy các nhà đàm phán Trung Quốc ngồi lại với các đối tác Mỹ để đạt được thỏa thuận đảm bảo nguồn cung cấp chip ổn định do Mỹ sản xuất.

Nghệ thuật thỏa thuận

Trung Quốc phải mất 2 năm mới đồng ý nhập thêm 200 tỷ USD hàng hóa và dịch vụ của Mỹ theo các điều khoản của thỏa thuận Giai đoạn 1 nhằm chấm dứt cuộc chiến thương mại trong nhiệm kỳ trước của ông Trump.

Lần này, Trung Quốc lại có những động thái mới để thu hút Washington như tăng mua dầu và khí đốt tự nhiên hóa lỏng, vì hiện tại Mỹ đang sản xuất nhiều hơn mức có thể tiêu thụ.

Ông Bo Zhengyuan tại công ty tư vấn Plenum có trụ sở tại Thượng Hải cho biết, trong bối cảnh Mỹ gia tăng hạn chế xuất khẩu chip thì các lĩnh vực như hàng nông sản, hàng hóa và năng lượng là một trong những mặt hàng mà Mỹ vẫn có thể bán cho Trung Quốc.

Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết nước này sẵn sàng tham gia và trao đổi với các đội ngũ kinh tế và thương mại của chính quyền đắc cử Donald Trump.

Nhưng Bắc Kinh cũng có những đòn để đáp trả Washington.

Chủ tịch Phòng Thương mại Mỹ tại Trung Quốc Michael Hart cho biết các công ty Mỹ đã cảm nhận được áp lực về việc tiếp cận thị trường xứ tỷ dân.

Theo một cuộc khảo sát vào tháng 9 của chi nhánh Thượng Hải thuộc Phòng Thương mại Mỹ, tâm lý kinh doanh của các công ty Mỹ tại Trung Quốc đang ở mức thấp nhất kể từ năm 1999.

Ngoài ra là các yếu tố phi kinh tế cũng đang tác động mạnh mẽ. Ông Trump đã cam kết áp thêm thuế 10% đối với hàng hóa Trung Quốc nhằm buộc Bắc Kinh siết chặt việc kiểm soát chất gây nghiện chafentanyl vào Mỹ.

Theo ông Neumann, việc sử dụng lý do chính trị để áp đặt các hạn chế thương mại sẽ khiến những căng thẳng trở nên khó giải quyết hơn nhiều.

NỔ BOM Ở MOSCOW, TƯỚNG NGA THIỆT MẠNG

Trung tướng Kirillov và cấp phó thiệt mạng sau khi thiết bị nổ giấu trong một chiếc xe scooter được kích hoạt bên ngoài tòa nhà ở Moskva, nguồn tin cho biết Ukraine đứng sau sự việc.

Vụ nổ xảy ra sáng sớm nay, khi trung tướng Igor Kirillov, chỉ huy lực lượng Phòng hóa, sinh hóa, phóng xạ của quân đội Nga, cùng cấp phó đang rời khỏi tòa nhà ở đông nam thủ đô Moskva, cách Điện Kremlin khoảng 7 km.

"Thiết bị nổ cài trong xe scooter gần lối vào tòa chung cư trên đại lộ Ryazansky đã được kích hoạt, khiến hai người đàn ông thiệt mạng", Ủy ban Điều tra Nga, cơ quan chịu trách nhiệm tiến hành các cuộc điều tra lớn trong nước, cho biết.

Hình ảnh do truyền thông Nga công bố cho thấy vụ nổ làm vỡ nhiều cửa sổ, cửa kính của 4 tầng thấp nhất tòa nhà, cùng hai thi thể trên vỉa hè. Hãng thông tấn TASS của Nga cho hay quả bom cài trong xe scooter có sức nổ tương đương 300 g thuốc nổ mạnh.

Các nhà điều tra và chuyên gia tội phạm đang làm việc tại hiện trường. AFP dẫn lời quan chức Ukraine giấu tên nói rằng vụ đánh bom là "hoạt động đặc biệt" của Cơ quan An ninh Ukraine (SBU).

Ông Kirillov từng đảm nhiệm nhiều vai trò trong quân đội Nga liên quan vật liệu nguy hiểm. Ông giữ chức chỉ huy Phòng hóa, sinh hóa, phóng xạ từ năm 2017. Hồi tháng 10, ông bị Anh trừng phạt vì cáo buộc sử dụng vũ khí hóa học ở Ukraine.

Vụ nổ xảy ra một ngày sau khi Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) tuyên án vắng mặt ông Kirillov vì cáo buộc sử dụng vũ khí hóa học ở Ukraine. Theo SBU, Nga đã sử dụng vũ khí hóa học gần 5.000 lần.

Nga bác bỏ những thông tin này. Hồi tháng 2, ông Kirillov khẳng định Nga đã phá hủy toàn bộ kho vũ khí hóa học vào tháng 9/2017.

PUTIN & QUYẾT ĐỊNH LỊCH SỬ: 1 NGÀNH TĂNG KỶ LỤC 14 LẦN, PHƯƠNG TÂY KINH NGẠC VỀ TÊN LỬA NGA

Quyết định lịch sử của ông Putin đã tạo bước ngoặt cho ngành quốc phòng Nga. Phương Tây kinh ngạc trước số lượng tên lửa Nga có thể sản xuất phục vụ cuộc chiến ở Ukraine.

Quyết định lịch sử

Hãng thông tấn RIA Novosti ngày 16/12 đưa tin, trong bộ phim "Lords of the Sky" phát sóng trên kênh truyền hình Channel One nhân dịp kỷ niệm 85 năm thành lập các cục thiết kế máy bay Sukhoi và Mikoyan, ông Sergei Chemezov – Giám đốc điều hành (CEO) tập đoàn công nghệ nhà nước Rostec của Nga đã nói về quyết định lịch sử của Tổng thống Vladimir Putin.

Theo đó, vào những năm 1990, ngành công nghiệp quốc phòng Nga – bao gồm cả các doanh nghiệp sản xuất máy bay – đã ở bên bờ vực phá sản. Nhân viên quốc phòng không có việc làm, phải đi xây hàng rào, nhiều người giàu kinh nghiệm rời khỏi các doanh nghiệp.

Giới nghiên cứu ước tính rằng, các doanh nghiệp quốc phòng Nga đã mất tới 2-2,5 triệu nhân viên trong giai đoạn 1992-1996.

Lúc này, ông Putin đã đưa ra một quyết định quan trọng: Hợp nhất các doanh nghiệp quốc phòng thành các tập đoàn nhà nước.

Đây là một quyết định mang tính bước ngoặt, cứu một loạt danh nghiệp quốc phòng Nga khỏi vực thẳm, mang tới "cuộc lột xác ngoạn mục" cho lĩnh vực xương sống của nước Nga, đồng thời tạo nền móng vững chắc cho phép nước Nga tiến hành các hoạt động quân sự hiện nay.

"Nếu vào những năm 2000, Tổng thống Vladimir Vladimirovich Putin của chúng ta không đưa ra quyết định hợp nhất tất cả các doanh nghiệp quốc phòng còn lại – bao gồm cả các doanh nghiệp sản xuất máy bay – thành các tập đoàn nhà nước – thì có lẽ chúng ta sẽ rất khó tiến hành bất cứ hoạt động quân sự nào ngày nay".

Rostec được ông Putin ký quyết định thành lập năm 2007. Một năm sau, hơn 400 doanh nghiệp quốc phòng đã được chuyển giao cho Rostec quản lý, trong đó có 148 doanh nghiệp đang trong tình trạng khủng hoảng, 28 doanh nghiệp phá sản, 44 doanh nghiệp không hoạt động hoặc mất tài sản.

Từ đây, quá trình tái cấu trúc và hợp nhất các doanh nghiệp được bắt đầu, các dự án mới được triển khai. Hiện nay, Rostec là tập đoàn công nghệ lớn nhất của Nga, hợp nhất khoảng 800 tổ chức nghiên cứu khoa học và sản xuất.

Ngành công nghiệp quốc phòng Nga đã có được nền tảng vững chắc để phát triển các loại vũ khí tiên tiến. Hiện tỷ trọng các hệ thống hiện đại trong lực lượng hàng không vũ trụ Nga là 85%, trong bộ 3 hạt nhân là 95%.

Ngày 14/12/2023, tại cuộc họp báo thường niên cuối năm, khi nhận được câu hỏi "Nếu có cơ hội, ông sẽ gửi gắm điều gì với bản thân mình năm 2000?", ông Putin trả lời: "Tôi sẽ nói với chính mình rằng 'Đồng chí Putin, đồng chí đang đi đúng hướng'".

Con số kỷ lục

Theo RIA Novosti, tháng 10 vừa qua, Tổng thống Putin tuyên bố, kinh nghiệm của các lực lượng vũ trang Nga, cũng như năng lực ngày càng tăng của tổ hợp công nghiệp quân sự, đã trở thành nền tảng cho sự thành công của quân đội Nga.

Trước đó, trong cuộc họp với ban quản lý tổ hợp công nghiệp – quốc phòng Nga tháng 5 năm nay, ông Putin thông báo, các doanh nghiệp quốc phòng Nga đã tăng sản lượng đạn dược lên 14 lần và sản lượng vũ khí bọc thép lên 3,5 lần.

"Sản lượng của chúng ta đã tăng trưởng trong vòng 1 năm rưỡi đến 2 năm qua – trong suốt chiến dịch quân sự đặc biệt (SVO) tại Ukraine. Từ năm 2021 đến năm 2023, những con số này liên tục thay đổi, chúng đang tăng lên" – Ông Putin lưu ý.

Cũng theo nhà lãnh đạo Nga, sản lượng tên lửa và vũ khí pháo binh tăng 22 lần, sản lượng thiết bị tác chiến điện tử (EW) tăng 14 lần, sản lượng phương tiện quân sự tăng 7 lần, sản lượng trang thiết bị bảo vệ, áo giáp cá nhân tăng 6 lần và sản lượng máy bay không người lái tăng 4 lần.

"Đây là tốc độ tốt, sản lượng lớn. Tôi muốn cảm ơn các bạn đã giúp nước Nga giải quyết những nhiệm vụ quy mô lớn như vậy" – Ông Putin nhấn mạnh.

***Phương Tây thừa nhận sản lượng vũ khí Nga tăng chóng mặt

Hãng tin NBC News (Mỹ) hồi tháng 6 năm nay dẫn báo cáo của Viện Royal United Services (RUSI, Anh) thừa nhận, các lệnh trừng phạt của phương Tây đã không thể làm suy yếu hoạt động sản xuất vũ khí của Nga. Moscow thậm chí còn "xoay sở thành công" để tăng cường sản xuất các loại vũ khí quan trọng thúc đẩy cuộc chiến chống Ukraine.

RUSI viện dẫn số liệu cụ thể cho biết, vào năm 2021, trước khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, nước này sản xuất 56 tên lửa hành trình Kh-101 mỗi năm. Thế nhưng đến năm 2023, tức là chỉ trong vòng 3 năm, Nga đã sản xuất tổng cộng 460 tên lửa hành trình loại này.

Kho tên lửa đạn đạo Iskander của Nga cũng tăng đáng kể, từ 50 tên lửa trước cuộc xung đột lên 180 tên lửa năm 2023, mặc dù Nga đã bắn một số lượng lớn tên lửa trên chiến trường.

Để sản xuất đạn dược cho tên lửa và máy bay không người lái, Nga phải phụ thuộc vào các thiết bị vi điện tử nhập khẩu từ nước ngoài, nhưng các biện pháp của Mỹ và châu Âu đã không ngăn chặn được việc Moscow tiếp cận các linh kiện điện tử đó.

Moscow đã duy trì nguồn cung dồi dào từ một công ty của Ireland. Loại ăng-ten do công ty này cung cấp được sử dụng trong các bộ dụng cụ cho bom lượn.

Theo RUSI, việc mở rộng sản xuất vũ khí của Nga là bằng chứng rõ ràng cho thấy hàng nghìn lệnh trừng phạt của phương Tây không hiệu quả.

"Bất chấp những nỗ lực của giới chức phương Tây nhằm phá vỡ sản lượng công nghiệp-quân sự của Nga, vẫn chưa có nhiều kết quả thu được" - Báo cáo của RUSI kết luận.

"LÁ BÀI" NGHÌN TỶ USD UKRAINE DÙNG ĐỂ THUYẾT PHỤC ÔNG TRUMP

Để thuyết phục Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump tiếp tục ủng hộ trong tương lai, Ukraine dường như đã chuẩn bị sẵn một thỏa thuận có lợi cho Washington.

New York Times dẫn nguồn thạo tin cho biết, Ukraine được cho đã trì hoãn việc ký kết một thỏa thuận khoáng sản quan trọng với chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden.

Động thái này được cho là lá bài để Kiev có thể thuyết phục ông Donald Trump tiếp tục ủng hộ cho Ukraine trong các cuộc đàm phán hòa bình tiềm năng với Nga trong tương lai.

Ông Trump, người sẽ bắt đầu nhiệm kỳ tổng thống thứ 2 vào tháng 1, đã hứa sẽ nhanh chóng giúp chấm dứt chiến sự Ukraine - Nga. Ông cũng coi đây là ưu tiên chính trong chính sách đối ngoại của ông.

Trong khi ông Trump vẫn chưa nói rõ ông sẽ chấm dứt xung đột như thế nào, Kiev lo ngại ông sẽ rút viện trợ quân sự và buộc Ukraine chấp nhận một giải pháp có lợi cho Nga.

Cho đến nay, Mỹ là nhà cung cấp viện trợ quân sự lớn nhất cho Ukraine, với số tiền là hơn 62 tỷ USD.

Nguồn tin của New York Times cho biết, Kiev đã 2 lần trì hoãn việc ký một thỏa thuận với chính quyền của ông Biden về hợp tác khai thác và chế biến khoáng sản.

Ukraine có trữ lượng lớn của 20 loại khoáng sản quan trọng, bao gồm coban, graphite và lithium, nhiều trong số đó rất cần thiết cho các ngành công nghiệp của Mỹ. Trị giá của những kho khoáng sản này lên tới hàng nghìn tỷ USD.

Lithium, một thành phần quan trọng trong pin sạc, đặc biệt thu hút sự chú ý của tỷ phú Elon Musk và tham vọng phát triển xe điện của ông.

Nếu ông Trump ký thỏa thuận này với Ukraine vào đầu nhiệm kỳ thứ 2, đó sẽ là một thành tựu nhanh chóng mà ông đạt được và sẽ khiến ông vui lòng.

Lindsey Graham, thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa và là đồng minh của ông Trump, đã dự đoán rằng Trump sẽ thực hiện một thỏa thuận "để lấy lại tiền của chúng ta (đã viện trợ), từ các khoáng sản đất hiếm của Ukraine. Một thỏa thuận tốt cho cả Ukraine và chúng ta, đồng thời ông ấy sẽ mang lại hòa bình".

Hồi tháng 6, ông Graham cho rằng Mỹ không được phép để Nga giành chiến thắng ở Ukraine vì điều đó có nghĩa là Washington sẽ mất đi khả năng tiếp cận trực tiếp với trữ lượng khoáng sản dồi dào của Kiev.

"Ukraine đang ngồi trên 10.000-12.000 tỷ USD trữ lượng khoáng sản quan trọng. Họ có thể là quốc gia giàu nhất châu Âu. Nếu chúng ta giúp Ukraine bây giờ, họ có thể trở thành đối tác kinh doanh tốt nhất mà chúng ta từng mơ ước, rằng lượng khoáng sản quan trọng nói trên có thể được Ukraine và phương Tây sử dụng chứ không phải được trao cho Nga và Trung Quốc", ông Graham nói.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gần đây đã có thông điệp công khai mềm mỏng hơn về cục diện cuộc chiến. Vào 2 tuần trước, ông nói rằng "giai đoạn nóng" của cuộc chiến có thể kết thúc nếu đất nước ông được chấp nhận vào NATO.

Đáng chú ý, ông cũng cho biết Ukraine sẽ chấp nhận việc các khu vực phía Đông không nằm trong thỏa thuận ban đầu. Ông Zelensky nhấn mạnh rằng Kiev sẽ tìm cách lấy lại lãnh thổ này thông qua biện pháp ngoại giao sau đó.

Tuần trước, ông Zelensky đã đến Pháp gặp ông Trump, trong khi một nghị sĩ Ukraine đề cử Tổng thống đắc cử Trump cho giải Nobel Hòa bình. Andriy Yermak, chánh văn phòng của ông Zelensky, cũng đã đến Washington đầu tháng này để gặp gỡ đội ngũ của ông Trump.

Dù ông Trump thường xuyên chỉ trích mức độ hỗ trợ của chính quyền Biden cho Ukraine nhưng có dấu hiệu cho thấy chiến lược của Ukraine đang phát huy hiệu quả.

Sau cuộc gặp tại Paris tuần trước, ông Trump nói rằng ông Zelensky "muốn đạt được một thỏa thuận chấm dứt xung đột". Trong một cuộc phỏng vấn ngày 12/12, Tổng thống đắc cử khẳng định Mỹ sẽ không "bỏ rơi" Ukraine.

Ông nói: "Tôi muốn đạt được một thỏa thuận, và cách duy nhất để làm điều đó là không bỏ rơi họ".

Trong khi đó, đội ngũ của ông Trump đã tổ chức các cuộc thảo luận với các quan chức Nhà Trắng, một phần trong nỗ lực của chính quyền sắp tới nhằm thiết lập lệnh ngừng bắn ở Ukraine.

Các cuộc thảo luận diễn ra trong bối cảnh quân đội Ukraine tiếp tục mất đất ở miền Đông, với Nga đang kiểm soát khoảng 20% lãnh thổ Ukraine.

Nguồn: BBC; Soha; Vnexpress; CafeF; Dân Trí