Tháo gỡ nút thắt, tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công

(Ảnh minh họa).

Năm 2023, quy mô vốn đầu tư công tăng lớn, số lượng dự án cần giải ngân nhiều, vì vậy áp lực liên quan đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công là rất lớn. Do đó, cần tháo gỡ các nút thắt để tăng tốc giải ngân vào cuối năm.

Ngày 18/10, Kiểm toán nhà nước tổ chức hội thảo Chuyên đề 2 “Đầu tư công: Những nút thắt và giải pháp từ góc nhìn của Kiểm toán nhà nước” trong khuôn khổ Diễn đàn “Phát hiện những nút thắt trong thúc đẩy phục hồi và phát triển kinh tế - Vai trò của Kiểm toán nhà nước”.

Ông Doãn Anh Thơ, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước, cho rằng: Trong giai đoạn hiện nay, với bối cảnh khó khăn của nền kinh tế ảnh hưởng tiêu cực tới các yếu tố cấu thành tăng trưởng GDP (như tiêu dùng, đầu tư tư nhân, xuất khẩu ròng), đầu tư công đang được xác định là một trong những trụ cột, động lực thúc đẩy phục hồi và tăng trưởng kinh tế thì tình trạng chậm giải ngân vốn đầu tư công, chậm hoàn thành công trình kéo dài nhiều năm qua, cần sớm được khắc phục.

Chỉ ra nguyên nhân của những hạn chế trong đầu tư công, nhất là việc giải ngân vốn đầu tư công chậm, ông Thơ đánh giá mỗi bộ, ngành, địa phương, mỗi dự án đều có những nguyên nhân khách quan, chủ quan khác nhau.

Một số nguyên nhân có thể kể đến như thể chế pháp luật chưa đồng bộ giữa Luật Đầu tư công với Luật NSNN cũng như các pháp luật chuyên ngành, pháp luật hiện hành chưa bao phủ hết hoạt động đầu tư; quy trình, trình tự, thủ tục còn chồng chéo, phức tạp...

Bên cạnh đó, còn có những nguyên nhân khách quan như các cấp, các ngành chưa thực sự tích cực, vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu chưa được đề cao, đâu đó vẫn còn tâm lý né tránh; năng lực một số chủ đầu tư, nhà thầu không đáp ứng được yêu cầu...

Bà Cao Thị Minh Nghĩa, Phó Vụ trưởng Vụ Tổng hợp kinh tế quốc dân (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), cho biết: Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công trung bình năm 2021, 2022 đạt khoảng 93,56% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, trong đó năm 2021 đạt 95,7%, năm 2022 đạt 91,42%.

"Đặc điểm của giải ngân vốn đầu tư công thông thường những tháng đầu năm thấp, xu hướng tăng mạnh trong những tháng cuối năm. Bên cạnh tâm lý ngại giải ngân nhiều lần, ngại làm thủ tục thanh quyết toán vốn nhiều lần của cả chủ đầu tư, ban quản lý dự án và cả nhà thầu, chủ yếu thực hiện vào thời điểm kết thúc năm, thì xu hướng giải ngân tăng dần vào cuối năm còn do nguyên nhân cơ bản về tính chất đặc thù của chi đầu tư so với chi thường xuyên", bà Nghĩa chia sẻ.

Theo Kiểm toán Nhà nước chuyên ngành IV, năm 2023, Quốc hội đã thông qua kế hoạch đầu tư công với tổng số vốn hơn 700 nghìn tỷ đồng tăng khoảng 25% (khoảng 140.000 tỷ đồng) so với kế
hoạch năm 2022. Đây cũng là năm phải giải ngân toàn bộ số vốn còn lại thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội theo Nghị quyết số 43 của Quốc hội, vì vậy áp lực liên quan đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công là rất lớn.

Vì vậy, theo đại diện Vụ Tổng hợp kinh tế quốc dân, giải pháp quan trọng nhất trong thời gian tới cần điều chỉnh ngay các quy định pháp lý điều chỉnh hoạt động đầu tư công, giảm thủ tục hành chính (cấp phép nguyên vật liệu, thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng, đất trồng lúa, rút vốn nhà tài trợ...) trong việc triển khai dự án để đẩy mạnh hơn việc giải ngân vốn đầu tư công và huy động nguồn ngoại tệ cho đất nước.

Dự thảo luật Đất đai (sửa đổi): Chuyển cái khó cho doanh nghiệp?

Theo chuyên gia kinh tế - TS Huỳnh Thanh Điền (Trường ĐH Nguyễn Tất Thành), các quy định liên quan đến thu hồi đất trong dự thảo luật Đất đai (sửa đổi) đang theo hướng dự án có tính chất kinh doanh thì chủ đầu tư và người dân sẽ phải tự thỏa thuận để bồi thường, giải phóng mặt bằng. Đây là cách "bán" cái khó cho doanh nghiệp.

Chỉ dựa vào thỏa thuận sẽ khó làm dự án lớn

Bởi trong công tác phát triển bất cứ dự án thuộc lĩnh vực nào thì mặt bằng cũng luôn là khâu khó tập trung nhất. Doanh nghiệp (DN) không có quyền thu hồi, không được áp chế tài, chỉ dựa vào thỏa thuận thôi thì sẽ rất khó để làm, đặc biệt là với những dự án lớn.

Ông Điền phân tích, để làm các khu du lịch, khu đô thị trong đó có hạ tầng, có nhà ở, trung tâm thương mại, vui chơi giải trí… đòi hỏi diện tích đất rất lớn. Để DN tự đi thỏa thuận với người dân rồi gom đất sẽ dẫn đến tình trạng không thống nhất, "ông" này đồng ý giá này nhưng "ông" khác lại đòi giá cao hơn hoặc không đồng ý giao đất. Nhiều trường hợp cả dự án lớn, được đầu tư bài bản, tổng thể nhưng vẫn bị chừa ra vài chỗ loang lổ, dang dở do người dân không chấp nhận bàn giao đất, khiến dự án không đạt được mục tiêu.

Bên cạnh đó, DN phát triển dự án thường làm theo kiểu cuốn chiếu, vấn đề dòng tiền quan trọng hàng đầu. Nếu chờ có đủ hết đất mới làm thì sẽ không đạt hiệu quả về dòng tiền. Vì thế, nhà đầu tư sẽ chọn phương án làm từng giai đoạn, bỏ tiền khai thác một phần, sau đó xây dự án, đưa vào hoạt động, có doanh thu sẽ lấy tiền đó làm tiếp. Đến khi làm tiếp giai đoạn sau, người dân lại không chịu giao đất theo thỏa thuận cũ, đòi tăng giá thì chi phí cũng sẽ đội lên, không chỉ làm khó DN mà còn kéo theo giá thành sản phẩm tăng lên, chịu thiệt cuối cùng là người tiêu dùng.

"Luật Đất đai nên bổ sung trường hợp thu hồi đất đối với khu đô thị mới kết hợp với kinh doanh thương mại, dịch vụ, khu vui chơi, giải trí, tổ hợp đa năng. Nhà nước đứng ra thu hồi, lập quy hoạch, lập dự án, sau đó mới đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư đủ năng lực, kinh nghiệm một cách công khai, minh bạch. Đây mới là cách làm tổng thể, bài bản, đi đúng hướng quy hoạch phát triển. Theo đúng trình tự, nhà nước thu hồi, đền bù đất xong mới có quyết định thu hồi đất, sau đó đấu thầu thì sẽ không vướng, không xảy ra khiếu kiện. Luật Đầu tư đã quy định rõ ràng nhà nước được lập dự án, lên phương án đền bù, thực hiện đền bù, thu hồi đất theo quy trình này nên luật Đất đai cũng cần quy định chi tiết theo hướng hỗ trợ cho luật Đầu tư. Nếu để DN tự "bơi", tự chật vật lo phần khó nhất thì không thể phát triển đô thị, kinh tế một cách bài bản được", TS Huỳnh Thanh Điền nhấn mạnh.

Du lịch, khu đô thị đều cần được khuyến khích phát triển

Không chỉ bị bỏ quên trong danh mục thu hồi đất để phát triển các dự án trọng điểm của địa phương, những sản phẩm du lịch tầm cỡ cũng bị "lãng quên" khi xây dựng chính sách nhà nước hỗ trợ thu hồi đất trong khu kinh tế. Hiện nay, cả nước có 18 khu kinh tế đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và cả nước. Trong khu kinh tế có các khu chức năng như khu công nghiệp, khu dịch vụ, du lịch, khu vui chơi giải trí, khu đô thị.

Khu kinh tế được đưa vào danh mục cần được phát triển và khuyến khích đầu tư, được hưởng các chính sách về tiền thuê đất, sử dụng đất, thuế thu nhập... tương ứng với địa bàn kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Thế nhưng, chỉ các dự án khu công nghiệp, cụm công nghiệp; khu công nghệ cao; khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; khu công nghệ thông tin tập trung; khu lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao; khu phi thuế quan mới được nhà nước hỗ trợ thu hồi đất. Trong khi đó, các khu giải trí, khu du lịch, khu đô thị và các khu chức năng khác thì DN phải "tự lực cánh sinh".

Thực tế, các điển hình đặc khu kinh tế thành công trên thế giới đã chứng minh du lịch đóng góp vai trò vô cùng quan trọng. Đơn cử, tại đặc khu kinh tế Iskandar của Malaysia. Iskandar là dự án quan trọng bậc nhất, được xem là một Singapore mới trong lòng Malaysia, với mục tiêu thu hút hơn 100 tỉ USD vốn đầu tư trong vòng hai thập niên (2006 - 2025). Iskandar được xây dựng thành thương hiệu và hình ảnh một trung tâm kinh tế hiện đại có vị trí chiến lược, kết nối toàn cầu nhằm thu hút nhà đầu tư và người lao động chất lượng cao đến đầu tư, sinh sống và làm việc.

Chính phủ Malaysia xác định các ngành kinh tế mũi nhọn của từng khu vực để phát triển, chứ không phát triển tràn lan. Đặc biệt, các khu kinh tế này đã tận dụng nguồn tài nguyên du lịch, định hướng phát triển xanh và bền vững. Đây là điều kiện rất quan trọng trong định hướng phát triển bền vững, bảo tồn môi trường và tận dụng tài nguyên để phát triển du lịch. Hay như đảo Hải Nam của Trung Quốc, nằm gần VN, có đủ các yếu tố về điều kiện thiên nhiên để có thể phát triển gần như toàn bộ loại hình dịch vụ, từ du lịch nghỉ dưỡng, mua sắm, khám phá, giải trí, y tế…

Chính phủ Trung Quốc đã ban hành rất nhiều chính sách ưu đãi cho đảo Hải Nam, với chủ trương xây dựng hòn đảo thành khu kinh tế đặc biệt, khu thương mại tự do để thu hút đầu tư và du lịch, thúc đẩy hơn nữa nhiều ngành nghề phát triển. Nơi đây có các trung tâm mua sắm miễn thuế lớn nhất thế giới với khoảng 800 thương hiệu. Với các chính sách được chính phủ Trung Quốc phê duyệt, các khu thương mại miễn thuế, khu vui chơi giải trí lớn được phân bổ gần như khắp địa điểm du lịch trên đảo. Nhờ vậy, ngay sau đại dịch, doanh thu du lịch và doanh thu miễn thuế của đảo Hải Nam đã nhanh chóng đạt mức tăng 30% so với năm trước đại dịch. Đồng thời, GDP của Hải Nam tăng 4,2% và gấp 2 lần so với tốc độ tăng trưởng của Trung Quốc là 2,3%, góp phần quan trọng thúc đẩy kinh tế của quốc gia này trong giai đoạn khó khăn hậu Covid.

Chuyên gia kinh tế, luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty luật ANVI, cho rằng dự thảo luật Đất đai (sửa đổi) đã nêu rõ các trường hợp thu hồi đất gồm dự án nhà ở thương mại; dự án hỗn hợp nhà ở kinh doanh thương mại, dịch vụ thì có thể hiểu rằng bao gồm tất cả hoạt động vui chơi, giải trí nói chung. Thế nhưng có nhiều địa phương lại hiểu rất cứng nhắc nên cần thiết phải bổ sung khu đô thị mới kết hợp khu vui chơi, giải trí, tổ hợp đa năng cho DN dễ dàng thực hiện. Đồng thời, VN cũng cần phải thúc đẩy phát triển các khu đô thị mới để tạo ra môi trường sống xanh, sạch, an toàn cho người dân. Hay tại các khu kinh tế cũng cần bổ sung thêm khu giải trí tổ hợp đa năng, khu đô thị và khu chức năng khác… thuộc diện thu hồi đất.

Không chỉ vậy, trong các khu kinh tế cũng phải liệt kê thêm các dự án trang trại nông nghiệp xanh, quy mô lớn vào những trường hợp cần thu hồi đất để phát triển nông nghiệp, vì đây là ngành kinh tế chủ lực của VN. Việc quy định thu hồi đất đối với phát triển khu đô thị mới trong luật Đất đai cũng bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, bởi vì luật Quy hoạch đô thị, luật Xây dựng và luật Đầu tư cũng có các chế định, quy định về phát triển các khu đô thị mới. Chỉ có luật hóa thì mới có thể thúc đẩy phát triển du lịch thành kinh tế mũi nhọn như mục tiêu đề ra.

31 tỉnh, thành phố có nguy cơ sẽ tái diễn ùn tắc kiểm định do thiếu đăng kiểm viên

(Ảnh minh họa).

Do hàng trăm đăng kiểm viên đang bị khởi tố, vì vậy, trong thời gian tới 31 tỉnh, thành phố sẽ có nguy cơ xảy ra ùn tắc phương tiện kiểm định. Mặt khác, tình trạng này có thể còn tăng lên ở nhiều tỉnh, thành phố do phương tiện ở các địa phương bị ùn tắc, ùn ứ di chuyển đến địa phương không bị ùn tắc để kiểm định.

Nguy cơ ùn tắc đăng kiểm tái diễn tại 31 tỉnh, thành phố

Theo lãnh đạo Cục Đăng kiểm Việt Nam, thời gian qua, Chính phủ, Bộ GTVT, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và Ủy ban nhân dân (UBND) các địa phương đã hết sức quan tâm, hỗ trợ, tạo điều kiện, cùng với một loạt giải pháp tình thế cấp bách, căn cơ để tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong công tác đăng kiểm, đặc biệt liên quan đến lĩnh vực phương tiện giao thông cơ giới đường bộ… Nhờ sử dụng nhiều giải pháp, tình trạng ùn tắc phương tiện đến kiểm định tại các Trung tâm Đăng kiểm (TTĐK) đã cơ bản được giải quyết từ cuối tháng 6/2023 đến nay.

Theo thống kê, hiện nay trên cả nước có 271/288 TTĐK với 435/536 dây chuyền kiểm định đang hoạt động (17 TTĐK và 103 dây chuyền không hoạt động) với công suất phục vụ số lượng phương tiện đến kiểm định trung bình đạt yêu cầu tối thiểu một tháng là 626.400 phương tiện (trong khi số lượng phương tiện kiểm định ở tháng cao nhất trong thời gian tới (tháng 7/2024) là 503.276 phương tiện).

“Với công suất kiểm định như hiện nay hệ thống đăng kiểm xe cơ giới (XCG) hoàn toàn đáp ứng được nhu cầu kiểm định của người dân và doanh nghiệp trên phạm vi toàn quốc trong các tháng cuối năm 2023 và trong năm 2024.

Tuy nhiên, do việc phân bố mật độ các TTĐK không đồng đều về mặt địa lý dẫn đến có chỗ thiếu, chỗ thừa nên dự báo trong thời gian sắp tới khi các phương tiện thuộc nhóm đối tượng được áp dụng áp dụng chu kỳ kiểm định mới theo quy định tại Thông tư số 02/2023/TT-BGTVT, được tự động áp dụng chu kỳ mới theo quy định tại Thông tư số 08/2023/TT-BGTVT...", lãnh đạo Cục Đăng kiểm nhận định.

Hiện tại có khoảng 700 đăng kiểm viên tại các TTĐK bị khởi tố, trong đó một số đơn vị hầu hết các ĐKV đều bị khởi tố. Phần lớn ĐKV bị khởi tố, được tại ngoại đã và đang tham gia hỗ trợ tích cực cho hoạt động kiểm định XCG (gần 300 ĐKV), bên cạnh đó còn có một số lượng lớn các ĐKV xin nghỉ việc và tự ý bỏ việc.

“Với những ĐKV này, thời gian tới khi vụ án được đưa ra xét xử, có bản án do vi phạm các quy định liên quan đến lĩnh vực kiểm định XCG thì Cục Đăng kiểm buộc phải thu hồi chứng chỉ ĐKV theo quy định tại khoản 16 Điều 1 Nghị định số 30/2023/NĐ-CP”, lãnh đạo Cục Đăng kiểm chia sẻ.

Theo đó, với khoảng 300 ĐKV bị khởi tố nêu trên đang làm việc tại 81 TTĐK của 31 tỉnh, thành phố (không tính đến số lượng ĐKV bị khởi tố, tạm giam trong số 17 TTĐK đang dừng hoạt động) khi bị đưa ra xét xử sẽ có 21 TTĐK của 9 tỉnh, thành phố bị dừng hoạt động .

Cụ thể: Bắc Kạn, Bắc Ninh, Hà Nội, Hà Tĩnh, Hòa Bình, Hưng Yên, Nghệ An, Thái Nguyên và TP Hồ Chí Minh); trong đó có những tỉnh, thành phố không còn TTĐK hoạt động như Bắc Kạn, Hòa Bình và một số tỉnh, thành phố không đáp ứng được nhu cầu kiểm định của người dân và doanh nghiệp như: Hà Nội, Nghệ An và TP Hồ Chí Minh.

“Theo quy định tại khoản 10 Điều 1 Nghị định số 30/2023/NĐ-CP, trường hợp TTĐK có từ 2 ĐKV trở lên bị thu hồi chứng chỉ trong thời gian 12 tháng liên tục sẽ bị tạm đình chỉ hoạt động kinh doanh dịch vụ kiểm định xe cơ giới trong thời gian 3 tháng.

Theo đó sẽ có 69 TTĐK tại 24 tỉnh, thành phố buộc phải tạm dừng hoạt động và sẽ ùn tắc phương tiện đến kiểm định tại các địa phương này nếu không chủ động có phương án chủ động sắp xếp. Trong đó có những tỉnh, thành phố không còn TTĐK hoạt động như: Hòa Bình, Thái Bình hoặc còn rất ít TTĐK hoạt động như: Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và Thừa Thiên Huế…”, lãnh đạo Cục Đăng kiểm phân tích.

Theo lãnh đạo Cục Đăng kiểm, việc nguy cơ xảy ra ùn tắc phương tiện kiểm định tại 31 tỉnh, thành phố, có thể sẽ còn tăng lên ở nhiều tỉnh, thành phố khác do phương tiện ở các địa phương bị ùn tắc, ùn ứ di chuyển đến địa phương không bị ùn tắc để kiểm định.

Ví dụ: Lạng Sơn, Hải Phòng, Quảng Ninh, Yên Bái..., mặc dù dư thừa năng lực kiểm định phương tiện của địa phương nhưng đã bị xảy ra tình trạng ùn tắc do lượng phương tiện kiểm định ở các địa phương khác bị ùn tắc di chuyển đến kiểm định.

Triển khai hàng loạt giải pháp để tránh xảy ra ùn tắc

Để chủ động phòng ngừa tình trạng ùn tắc phương tiện đến kiểm định vào các tháng cuối năm 2023 và trong năm 2024, Cục Đăng kiểm đang triển khai hàng loạt các các biện pháp như: công tác khôi phục lại hoạt động các TTĐK đã bị tạm dừng hoạt động và kiểm tra, đánh giá cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động kiểm định XCG cho các TTĐK.

Bên cạnh đó, tổ chức đánh giá nghiệp vụ đối với ĐKV đã đủ điều kiện theo quy định.

Cụ thể, từ 1/1/2023 đến 15/10/2023, Cục Đăng kiểm đã liên tục tổ chức 24 đợt đánh giá ĐKV (trước đây mỗi năm chỉ tổ chức được 4 đến 5 đợt đánh giá), đã cấp giấy chứng nhận lần đầu cho 207 ĐKV xe cơ giới. Đến hết năm 2023, dự kiến tiếp tục tổ chức thêm 0 đợt đánh giá để cấp giấy chứng nhận lần đầu cho khoảng 90 ĐKV, nâng tổng số lần tổ chức đánh giá lên 30 đợt, cấp giấy chứng nhận lần đầu cho khoảng 300 ĐKV mới.

Cùng đó, tổ chức 4 lớp tập huấn nghiệp vụ ĐKV xe cơ giới, mỗi lớp có khoảng trên 50 học viên, đã có 200 học viên đủ điều kiện để tiến hành thực tập tại các TTĐK, tuy nhiên phải đến tháng 5/2024 mới có các học viên đủ điều kiện về thời gian thực tập để được đánh giá cấp giấy chứng nhận ĐKV mới.

Theo vị lãnh đạo Cục Đăng kiểm, để đảm bảo các địa phương có đầy đủ thông tin liên quan đến hoạt động kiểm định XCG của TTĐK trên địa bàn nhằm chủ động phòng ngừa, khắc phục tình trạng ùn tắc phương tiện đến kiểm định cũng như có căn cứ, cơ sở tham khảo xem xét phê duyệt chủ chương đầu tư TTĐK mới trong thời gian tới.

Cục Đăng kiểm cũng đã thống kê danh sách các TTĐK, số điện thoại liên hệ, số lượng phương tiện đến hạn kiểm định vào những tháng cuối năm 2023 và trong năm 2024, hiện trạng số lượng các đăng kiểm viên và năng lực kiểm định trung bình đạt tối thiểu hiện nay của các TTĐK tại từng địa phương.

Bên cạnh đó, Cục Đăng kiểm cũng mong muốn Bộ GTVT có ý kiến với UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương kịp thời chỉ đạo Sở GTVT có sự chuẩn bị, chủ động có giải pháp triển khai thực hiện; đồng thời liên hệ với các địa phương khác có các TTĐK dư thừa năng lực kiểm định để trưng dụng, bổ sung tạm thời lực lượng ĐKV cho các TTĐK trên địa bàn bị thiếu hụt nhằm khôi phục hoạt động thêm dây chuyền kiểm định, TTĐK hiện vẫn đang bị dừng hoạt động (nếu có thể) hoặc cho đầu tư thêm mới TTĐK bị thiếu.

Đặc biệt, do số lượng các ĐKV sai phạm bị đưa ra xét xử trong thời gian tới rất lớn, nên sẽ có rất nhiều tỉnh, thành phố không thể đáp ứng được nhu cầu kiểm định phương tiện của người dân và doanh nghiệp, trong khi việc đào tạo bổ sung lực lượng ĐKV đòi hỏi phải có thời gian do tính chất đặc thù của lĩnh vực Đăng kiểm.

Do đó, để hạn chế thiệt hại cho người dân và doanh nghiệp, tránh ảnh hưởng nghiêm trọng đến phát triển kinh tế - xã hội và giúp cho các ĐKV mắc sai phạm nhẹ có cơ hội sửa chữa lỗi lầm, lấy công chuộc tội, tiếp tục phục vụ cho lĩnh vực đăng kiểm, đồng thời để tháo gỡ khó khăn về nguồn thu cho các TTĐK, Cục Đăng kiểm cũng đề nghị Bộ GTVT có văn bản báo cáo Chính phủ và các cấp có thẩm quyền xem xét để có các giải pháp phù hợp.

Ví dụ: Đối với các TTĐK có từ 2 đăng kiểm viên trở lên bị thu hồi chứng chỉ đăng kiểm viên phải tạm đình chỉ trong thời gian 3 tháng theo quy định tại khoản 10 Điều 1 Nghị định số 30/2023/NĐ-CP được phép tiếp tục hoạt động kiểm định lại ngay (nếu có kết quả đánh giá đạt yêu cầu) để phục vụ nhu cầu cấp thiết chính đáng kiểm định phương tiện của người dân và doanh nghiệp, tránh tình trạng quá tải của các TTĐK và các thiệt hại không đáng có cho xã hội.

Bên cạnh đó, cho phép Cục Đăng kiểm chưa thu hồi chứng chỉ đăng kiểm viên và cho phép tiếp tục làm việc đối với các ĐKV bị Tòa án xét xử nhưng cho hưởng án treo không bị nghiêm cấm hành nghề.

Lo ách tắc đại dự án du lịch: Địa phương và doanh nghiệp tính cách 'lách' luật

Chuyên gia pháp lý BĐS Nguyễn Văn Đỉnh cho rằng, cần thu hồi đất với cả các dự án du lịch, vui chơi, giải trí đơn thuần không có chức năng ở. Nếu không cho phép thu hồi đất thì không thể triển khai được các dự án quy mô lớn.

Lo sợ ách tắc vì không thuộc trường hợp thu hồi đất

Trong các trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng được nêu tại điều 79 dự thảo Luật Đất đai hiện nay vắng bóng các dự án phát triển du lịch, vui chơi, giải trí thông thường.

Qua ngiên cứu các quy định hiện có, dự thảo và thực tế, các chuyên gia chỉ ra rằng, dự án phải “dính” một phần chức năng ở (không quy định mức độ nào, tỷ lệ bao nhiêu phần trăm) thì Nhà nước mới được thu hồi đất.

Đây là một vấn đề được thảo luận khá nóng tại Hội thảo khoa học “Sửa Luật Đất đai: Tạo đất cho du lịch”,.

Chuyên gia pháp lý BĐS Nguyễn Văn Đỉnh cho rằng, cần thu hồi đất với cả các dự án du lịch, vui chơi, giải trí đơn thuần (không có chức năng ở), thậm chí trong một số trường hợp loại hình dự án này cần khuyến khích hơn cả các dự án phát triển nhà ở.

Chẳng hạn, tại những địa điểm phù hợp để làm du lịch như ở các địa phương ven biển còn hoang sơ, dân cư thưa thớt, điều kiện phát triển kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn... thuộc địa bàn cần thu hút đầu tư thì cần ưu tiên thu hồi đất để thực hiện các dự án du lịch trọng điểm, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho địa phương, thậm chí tạo động lực lan tỏa cho cả vùng, khu vực.

“Thực tế cho thấy, nếu không cho phép thu hồi đất thì không thể triển khai được các dự án quy mô lớn. Ví dụ các tổ hợp du lịch, nghỉ dưỡng quy mô lớn hàng nghìn hecta, vốn đầu tư vài tỉ USD từ các nhà đầu tư tiềm năng, giàu năng lực. Nếu giữ quy định như dự thảo luật hiện nay thì việc triển khai các dự án du lịch trọng điểm sẽ gặp ách tắc”, ông Đỉnh nói.

Theo ông Đỉnh, để thực hiện các dự án du lịch, vui chơi, giải trí thì địa phương buộc phải “nhét” một phần đất ở (có thể tỷ lệ rất nhỏ) vào trong đồ án quy hoạch của dự án nhằm đáp ứng điều kiện thu hồi đất.

Hình thức “lách” này được cảnh bảo sẽ gây ra hệ lụy là quỹ đất ở không được sử dụng, gây lãng phí nguồn lực; hoặc nếu sử dụng thì sẽ hình thành chức năng ở trong phạm vi dự án du lịch. Việc cư dân sinh sống lâu dài trong dự án đi kèm đó phải có các chức năng giáo dục, y tế, văn hóa hay hạ tầng xã hội khác kèm theo... sẽ làm giảm mức độ sang trọng của một dự án du lịch nghỉ dưỡng, khiến du khách mất thiện cảm.

Bổ sung cơ chế cho thuê, giao đất

TS Cấn Văn Lực, chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV cũng đồng quan điểm nên bổ sung cơ chế giao đất, cho thuê đất thông qua thu hồi đất cho các dự án phát triển du lịch, vui chơi, giải trí có quy mô hoặc tổng mức đầu tư lớn, đặc biệt là những dự án du lịch tại địa bàn khó khăn, miền núi, biên giới, hải đảo… Việc bổ sung trên có thể giúp tháo gỡ khó khăn, giúp các nhà đầu tư tham gia đấu thầu các dự án thuộc trường hợp nhà nước thu hồi đất.

Ông Lực nhấn mạnh rằng, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) cũng cần làm rõ tiêu chí để xác định các dự án lớn, tác động đối với phát triển kinh tế - xã hội cũng như an sinh xã hội.

Ngoài ra, ông Lực cũng cho rằng, nên xem xét bổ sung cơ chế cho thuê, chuyển nhượng quyền sử dụng đất thương mại và dịch vụ để phát triển du lịch tại Điều 121 của dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) nhằm góp phần tháo gỡ điểm nghẽn của lĩnh vực BĐS du lịch, nghỉ dưỡng; từ đó tạo điều kiện để thu hút hơn nữa nguồn lực cho đầu tư cơ sở hạ tầng du lịch cũng như góp phần tháo gỡ khó khăn cho phân khúc này.

Để tránh lợi dụng quy định pháp luật, ở đây cần “luật hóa” cùng với việc tăng cường chế tài đối với các trường hợp cố tình vi phạm pháp luật về quy hoạch, về đầu tư phát triển du lịch, nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ, lãng phí và tranh chấp đất đai.

“Tránh tình trạng xin làm dự án du lịch 10ha nhưng chỉ làm một rạp chiếu phim, khu vui chơi… rồi bỏ không 9,5ha còn lại”, ông Lực nói.

Nguồn: Vietnamnet; Thanh Niên; Soha; VietnamFinance