QUỸ NHÀ Ở QUỐC GIA CHỈ CHO THUÊ

Điểm nổi bật nhất của Quỹ nhà ở quốc gia chính là nguyên tắc hoạt động "chỉ cho thuê, không mua bán, kinh doanh".

Bộ Xây dựng vừa tổ chức cuộc họp để thảo luận và góp ý Hồ sơ dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết về Quỹ nhà ở quốc gia. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc cụ thể hóa Nghị quyết số 201/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm phát triển nhà ở xã hội. Dự thảo Nghị định này cơ bản đã hoàn chỉnh và chuẩn bị được trình Chính phủ.

"Chỉ có vào, không có ra": Mô hình độc đáo của Quỹ

Điểm nổi bật nhất của Quỹ nhà ở quốc gia chính là nguyên tắc hoạt động "chỉ cho thuê, không mua bán, kinh doanh". Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Thành Trung, Quỹ được xác định là "chỉ có vào, không có ra", tức là chỉ cung cấp dịch vụ cho thuê nhà mà không thực hiện các hoạt động mua bán kinh doanh. Mô hình này xuất phát từ tinh thần của Nghị quyết số 201/2025/QH15 và được hình thành từ ngân sách nhà nước cùng các nguồn đóng góp hợp pháp khác.

Trước đây, Quỹ từng được nghiên cứu theo mô hình công ty TNHH một thành viên ngoài ngân sách. Tuy nhiên, Bộ Tài chính đã nghiên cứu chuyển hướng sang mô hình đơn vị sự nghiệp công lập để thực hiện nhiệm vụ chính trị do nhà nước giao, tập trung vào việc đảm bảo cung cấp dịch vụ cho thuê.

Về mặt vận hành, Quỹ sẽ nhận hỗ trợ ban đầu từ nhà nước về vốn điều lệ và chi phí hoạt động ở cả cấp Trung ương và địa phương, sau đó sẽ tự đảm bảo kinh phí khi có nguồn thu.

Cơ cấu quản lý và nội dung dự thảo Nghị định

Dự thảo Nghị định gồm 7 chương và 27 điều, do bà Tống Thị Hạnh, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản của Bộ Xây dựng giới thiệu.

Theo đó, Chính phủ thành lập Quỹ và giao Bộ Xây dựng là đại diện chủ sở hữu, quản lý. Đồng thời, UBND cấp tỉnh sẽ lập quỹ tại địa phương và là đại diện chủ sở hữu, quản lý quỹ cấp tỉnh. Các UBND tỉnh có thể thành lập mới, tổ chức lại quỹ hiện có hoặc ủy thác cho quỹ tài chính khác của địa phương quản lý, nhưng quỹ nhận ủy thác phải thành lập Ban điều hành quỹ nhà ở địa phương.

Tại Chương 2 của dự thảo nêu rõ mục tiêu, nguyên tắc hoạt động, nhiệm vụ và quyền hạn của quỹ, cũng như điều vốn hoạt động và cơ cấu tổ chức.

Về chế độ tài chính, bao gồm cơ chế tiền lương, phụ cấp của cán bộ quản lý và người lao động, cùng với quản lý, sử dụng tài sản của quỹ sẽ thực hiện theo quy định áp dụng đối với đơn vị sự nghiệp công lập. Quỹ cũng phải tổ chức bộ máy kế toán theo quy định pháp luật.

Trong Chương 4 quy định nguyên tắc, phương thức, trình tự, thủ tục và thẩm quyền quyết định tiếp nhận các khoản hỗ trợ, đóng góp từ tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước.

Chương 5 đề cập nguyên tắc đầu tư, hình thức và thủ tục xây dựng, tạo lập nhà ở, nhà ở xã hội của quỹ; đối tượng thuê nhà ở; giá thuê, trình tự thuê nhà ở và việc quản lý vận hành nhà ở.

Quỹ có trách nhiệm xây dựng quy chế kiểm tra nội bộ và định kỳ hàng năm hoặc đột xuất báo cáo Bộ Xây dựng, UBND cấp tỉnh về tình hình hoạt động, quản lý vốn, tài sản, cũng như các khó khăn, vướng mắc và kiến nghị giải pháp.

Hứa hẹn sẽ là một giải pháp then chốt

Tham gia góp ý tại hội nghị, Sở Xây dựng TP. Hà Nội nhận định việc nhà nước đảm nhận công tác cho thuê sẽ mang lại giá trị dài hạn, giúp quay vòng nhu cầu cho thuê và không phải liên tục bố trí quỹ nhà ở xã hội trong bối cảnh quỹ đất có hạn. Đồng thời, cần có cơ chế kiểm soát chất lượng dự án ngay từ lúc mua đến lúc nghiệm thu để tránh tình trạng doanh nghiệp "thoát hàng" hoặc giảm chất lượng công trình nhằm tăng lợi nhuận, gây thất thoát tiền nhà nước.

Còn Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh kiến nghị cần có các mục riêng cho Quỹ nhà ở quốc gia và Quỹ nhà ở địa phương, cũng như bổ sung mối quan hệ công tác, phối hợp giữa các quỹ.

Về mục tiêu, Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh đề xuất tạo lập quỹ nhà ở bằng cách bố trí quỹ nhà ở tái định cư, tương tự như việc TP này đã mua lại nhà ở tái định cư để chuyển đổi thành nhà ở xã hội hoặc nhà ở công vụ. Sở TP. Hồ Chí Minh cũng kiến nghị Bộ Xây dựng cần có cơ chế linh hoạt để xác định đối tượng thuê, đặc biệt là những người đang thuê trọ tại các khu nhà riêng lẻ trong khu dân cư, vì đây là đối tượng chiếm số lượng lớn tại TP. Hồ Chí Minh.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh khẳng định Bộ Xây dựng sẽ tiếp thu các ý kiến đóng góp từ các cơ quan, Bộ, ngành để hoàn thiện và trình Chính phủ theo đúng thời gian quy định. Sự ra đời của Quỹ nhà ở quốc gia, với cơ chế chỉ cho thuê, hứa hẹn sẽ là một giải pháp then chốt, bền vững để giải quyết nhu cầu nhà ở xã hội, đặc biệt là tại các đô thị lớn.

LÃNG PHÍ HƠN 1.200 TỶ ĐỒNG TẠI HAI DỰ ÁN BỆNH VIỆN

Thanh tra Chính phủ đã thanh tra dự án cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức, qua đó xác định hai dự án này lãng phí trên 1.200 tỷ đồng.

Thanh tra hai chuyên đề trên phạm vi cả nước

Thông tin tại phiên họp thứ 49 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong cho biết, vừa qua, Thanh tra Chính phủ đã thanh tra dự án cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức tại Hà Nam (nay là Ninh Bình). Qua đó, xác định hai dự án này lãng phí trên 1.200 tỷ đồng.

Thực hiện chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương, Chính phủ và Thủ tướng, ông Phong cho biết, ngành đang thanh tra hai chuyên đề diện rộng trên phạm vi cả nước.

Cụ thể, chuyên đề thứ nhất là thanh tra việc phòng chống lãng phí trong quản lý sử dụng cơ sở nhà, đất do các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp Nhà nước quản lý, cơ bản đến hết năm 2025 sẽ hoàn thành.

Chuyên đề thứ hai là thực hiện thanh tra các dự án khó khăn, vướng mắc tồn tại kéo dài có nguy cơ thất thoát lãng phí.

Theo ông, hai nội dung này đến 30/9 sẽ cơ bản xong, để tạo điều kiện tháo gỡ khó khăn, giải phóng nguồn lực cho phát triển kinh tế xã hội.

Cũng theo ông Phong, thời gian tới, Thanh tra Chính phủ tiếp tục tham mưu Chính phủ, Thủ tướng chỉ đạo các cấp, ngành tổ chức thực hiện nghiêm và có hiệu quả các biện pháp phòng ngừa tham nhũng.

Tổng Thanh tra Chính phủ cho hay, thời gian tới sẽ tập trung thanh tra những lĩnh vực nhạy cảm, dư luận xã hội quan tâm, dễ phát sinh tham nhũng , lãng phí tiêu cực, tăng cường công khai công tác hoạt động thanh tra, đảm bảo chặt chẽ khách quan đúng pháp luật và có tính khả thi.

Xử lý dứt điểm các vụ án tham nhũng nghiêm trọng

Báo cáo công tác phòng chống tham nhũng năm 2025, Chính phủ cho rằng, công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục được đẩy mạnh, có bước tiến mới, quyết liệt và hiệu quả hơn cả ở Trung ương và địa phương, được dư luận và nhân dân đồng tình, ủng hộ, đánh giá cao.

Các quy định phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đã chú trọng nhiều hơn vào công tác phòng ngừa từ sớm, từ xa, “từ gốc”. Xử lý tham nhũng, lãng phí, tiêu cực gắn với bảo vệ cán bộ, đảng viên sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, khắc phục tình trạng đùn đẩy, né tránh.

Tổng Thanh tra Chính phủ cho biết, để phòng ngừa tham nhũng, các cơ quan đã thực hiện chuyển đổi vị trí công tác với người có chức vụ, quyền hạn. Cụ thể, công chức, viên chức phải thực hiện chuyển đổi vị trí công tác nhằm phòng ngừa tham nhũng là 8.706 người. Công chức, viên chức đã được chuyển đổi vị trí công tác là 8.480 người.

Năm 2025 có 34 người đứng đầu, cấp phó người đứng đầu bị xử lý kỷ luật do thiếu trách nhiệm để xảy ra hành vi tham nhũng. Trong đó có 13 người bị khiển trách, 7 người bị cảnh cáo và 14 người bị cách chức.

Chính phủ cho biết, kết quả thu hồi tài sản trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế của ngành thi hành án dân sự tăng. Tuy nhiên, các biện pháp phòng ngừa tham nhũng chưa được phát huy toàn diện. Việc chuyển đổi vị trí công tác, kiểm soát tài sản, thu nhập, nộp lại quà tặng vẫn còn hạn chế, vướng mắc.

Tình trạng tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trên một số lĩnh vực còn diễn biến phức tạp; tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp chưa được giải quyết triệt để.

Năm 2026, Chính phủ cho biết, sẽ tập trung xử lý dứt điểm các vụ án, vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nghiêm trọng, phức tạp, dư luận xã hội quan tâm, nhất là các vụ án, vụ việc liên quan đến nhân sự đại hội, kiên quyết không để lọt vào cấp ủy khóa mới những cán bộ suy thoái, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Cùng với đó, tập trung thanh tra, kiểm tra, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý các sai phạm, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực liên quan đến công tác quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công; có phương án xử lý các trụ sở công dôi dư và các công trình, dự án đang triển khai phải dừng lại do sắp xếp đơn vị hành chính...

CÁC TIN QUY HOẠCH TUẦN QUA: SẮP TRÌNH ĐIỀU CHỈNH QUY HOẠCH TỔNG THỂ QUỐC GIA, ĐỀ XUẤT LÀM ĐƯỜNG SẮT BÀU BÀNG - TP HCM - TÂY NINH

Trình điều chỉnh Quy hoạch Tổng thể Quốc gia tại kỳ họp cuối cùng của Quốc hội khóa XV; TP HCM xác định ranh đất khi quy hoạch đô thị nén gắn với ga metro; Sân bay Cam Ranh mục tiêu đón 36 triệu hành khách/năm... là những thông tin quy hoạch nổi bật tuần qua.

Trình điều chỉnh Quy hoạch Tổng thể Quốc gia tại kỳ họp cuối cùng của Quốc hội khóa XV

Ngày 28/8, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 66.2 "Quy định xử lý khó khăn, vướng mắc về việc điều chỉnh quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp trong thời gian chưa ban hành Luật Quy hoạch (sửa đổi)".

Theo đó, Bộ Tài chính được giao lập điều chỉnh Quy hoạch Tổng thể Quốc gia, trình Chính phủ xem xét, thông qua trước khi trình Quốc hội khóa XV xem xét, quyết định tại Kỳ họp thứ 10 (kỳ họp cuối cùng của Quốc hội khóa XV).

Đề xuất làm đường sắt Bàu Bàng - Mộc Bài nối TP HCM - Tây Ninh

UBND tỉnh vừa qua đã có văn bản gửi UBND TP HCM về việc rà soát, tổng hợp các tuyến giao thông chính kết nối giữa 2 địa phương.

Trong đó, UBND tỉnh Tây Ninh đề nghị UBND TP HCM phối hợp kiến nghị Bộ Xây dựng và Chính phủ cập nhật, bổ sung tuyến đường sắt Bàu Bàng – Mộc Bài vào đồ án điều chỉnh, bổ sung quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia.

Tuyến đường sắt này có chiều dài khoảng 57 km, đoạn qua địa bàn tỉnh Tây Ninh dài khoảng 27 km và đoạn qua TP HCM có chiều dài 30 km. Điểm đầu tuyến tại ga Tân Hưng, phường Bến Cát, TP HCM và điểm cuối tại ga Mộc Bài, xã Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh.

Sân bay Cam Ranh mục tiêu đón 36 triệu hành khách/năm

Cục Hàng không Việt Nam (Bộ Xây dựng) vừa qua đã trình Bộ Xây dựng xem xét, tiến hành các thủ tục thẩm định và phê duyệt hồ sơ quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo tờ trình của Cục Hàng không Việt Nam, Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh được đặt tại phường Bắc Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa.

Tầm nhìn đến năm 2050, sân bay này được xác định đáp ứng công suất 36 triệu hành khách/năm và 100.000 tấn hàng hóa/năm. Hệ thống nhà ga hành khách được quy hoạch với công suất 36 triệu hành khách/năm.

TP HCM xác định ranh đất khi quy hoạch đô thị nén gắn với ga metro

Theo Nghị quyết của HĐND TP HCM, phạm vi TOD  được tính trong bán kính 1 km quanh ga metro hoặc depot, bao gồm cả các thửa đất liền kề. Trường hợp thửa đất chỉ có một phần nằm trong phạm vi này, UBND thành phố sẽ quyết định lấy toàn bộ hay một phần để xác định ranh giới.

Khi lập quy hoạch TOD, thành phố được phép áp dụng các chỉ tiêu linh hoạt hơn so với quy chuẩn chung. Cụ thể, hệ số sử dụng đất có thể tăng tối đa 1,5 lần tương tự như áp dụng cho dự án nhà ở xã hội. Diện tích công viên, cây xanh trên mái công trình được tính quy đổi vào chỉ tiêu đất xanh. Hạ tầng xã hội được phép giảm còn 50% so với quy định hiện hành.

Thành phố đang lên kế hoạch phát triển TOD tại 11 khu đất dọc các tuyến metro và đường Vành đai 3 và đang xem xét thêm 35 vị trí khác với tổng diện tích gần 7.400 ha

Đường Hồ Chí Minh khó thông tuyến trong năm nay

Trong báo cáo Bộ Xây dựng mới đây, Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh (chủ đầu tư) cho biết đến cuối tháng 8, trong ba dự án thành phần đường Hồ Chí Minh đang thi công, đoạn Chơn Thành - Đức Hòa dài 74 km đạt sản lượng 77% giá trị hợp đồng, cơ bản hoàn thành trong năm 2025 theo kế hoạch.

Đoạn Chợ Chu - Ngã ba Trung Sơn dài 28 km, sản lượng đến nay mới đạt khoảng 28%, bàn giao mặt bằng đạt 94%. Các nhà thầu tranh thủ thời tiết thuận lợi đẩy tiến độ, bù sản lượng bị chậm, nhưng việc hoàn thành trong năm 2025 vẫn khó thực hiện. Đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất và Gò Quao - Vĩnh Thuận dài 55 km khởi công tháng 3/2024, sản lượng thi công đến nay đạt khoảng 44%.

Ban Quản lý kiến nghị Bộ Xây dựng xem xét, báo cáo cấp có thẩm quyền cho lùi thời gian hoàn thành hai dự án trên sang năm 2026.

Tiến độ đoạn đi ngầm metro Nhổn - Ga Hà Nội

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh vừa qua đã có buổi kiểm tra hiện trường thi công ga ngầm tuyến đường sắt đô thị số 3, đoạn Nhổn - ga Hà Nội.

Đoạn đi ngầm do vướng mắc mặt bằng trước đây vẫn đang trong quá trình thi công. Đến nay, tiến độ tổng thể đoạn ngầm đạt 51,01%. Trong đó, gói thầu CP03 (thi công hầm và các ga ngầm) đạt 64,38%; các gói thiết bị CP06, CP07, CP08, CP09 hiện đang thiết kế, chờ bàn giao mặt bằng từ CP03.

Gói thầu CP03 có chiều dài 4 km với 4 ga ngầm. Tại thời điểm hiện tại, cả 4 ga đều đã thi công đến bản đáy bằng công nghệ Top-Down. Các đoạn hầm nối ga được đào bằng 2 máy khoan hầm TBM (tunnel boring machine) sử dụng công nghệ cân bằng áp lực đất.

TP HCM yêu cầu di dời 450 hộ dân chung cư xuống cấp nghiêm trọng

Theo VnExpress, TP HCM yêu cầu phường Chánh Hưng (quận 8 cũ) lập kế hoạch di dời khoảng 450 hộ dân tại chung cư Phạm Thế Hiển, sau khi công trình được kiểm định hư hỏng nặng.

Theo Sở Xây dựng, nhiều dầm, sàn, cột tại chung cư bong tróc bê tông, cốt thép rỉ sét, lan can tách khỏi kết cấu, tiềm ẩn nguy cơ đổ sập. Kết quả kiểm định xếp công trình loại C - một số kết cấu chính không còn đảm bảo khả năng chịu lực, xuất hiện tình trạng nguy hiểm cục bộ, cần sớm di dời để tránh rủi ro cho cư dân.

Cao tốc Bắc - Nam qua Hà Tĩnh, Quảng Trị sẽ hoàn thành trong năm nay

Ngày 3/9, Văn phòng Chính phủ đã có công văn truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng về việc đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành 5 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam phía đông thuộc địa bàn các tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Trị trong năm 2025.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, đến nay, 5 dự án thành phần đã cơ bản hoàn thành tuyến chính, đã thông xe và đưa vào khai thác 259 km cao tốc. Riêng dự án thành phần Hàm Nghi - Vũng Áng và Bãi Vọt - Hàm Nghi đã được thông xe từ cuối tháng 4/2025.

Để hoàn thành các hạng mục còn lại, Phó Thủ tướng Chính phủ yêu cầu phải hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng trước 15/9. Hai dự án thành phần Vũng Áng - Bùng và Bùng - Vạn Ninh phải hoàn thành toàn bộ trong tháng 9, đoạn Vạn Ninh - Cam Lộ sẽ hoàn thành trong tháng 10.

Đối với hạng mục giám sát điều hành giao thông và trạm dừng nghỉ dự kiến sẽ hoàn thành trước 31/12/2025.

CƠ HỘI VÀNG ĐỂ BỨT TỐC METRO

Siêu đô thị TP.HCM sau sáp nhập mở rộng không gian tới hơn 6.700 km2 cùng hơn 14 triệu dân, khiến nhu cầu hoàn thiện hệ thống giao thông có sức chuyên chở lớn như metro càng trở nên cấp bách.

Tạo mọi điều kiện để lập kỷ lục tiến độ

Văn phòng UBND TP.HCM vừa có văn bản thông báo kết luận của Phó chủ tịch UBND TP Bùi Xuân Cường sau khi nghe báo cáo, đề xuất các dự án của các nhà đầu tư cùng ý kiến của sở, ngành, chuyên gia tại cuộc họp giao ban về tiến độ các dự án đường sắt đô thị (metro).

Theo đó, Phó chủ tịch UBND TP Bùi Xuân Cường giao Sở Tài chính tổng hợp ý kiến các đơn vị liên quan, tham mưu, đề xuất UBND TP về trình tự, thủ tục, xem xét chủ trương đầu tư dự án tuyến đường sắt kết nối trung tâm TP.HCM đến Cần Giờ của Công ty CP Đầu tư và phát triển đường sắt cao tốc (Vinspeed), gửi về trước 15.9.

Tương tự, đề xuất các dự án của Công ty CP Tập đoàn Trường Hải (tuyến metro số 2: Tham Lương - Bến Thành, Bến Thành - Thủ Thiêm và tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành) báo cáo UBND TP trước 15.9. Còn dự án tuyến metro số 4 (Đông Thạnh - Khu đô thị Hiệp Phước) của Công ty CP Tập đoàn Sovico và đề xuất dự án Đường sắt nhanh kết nối trung tâm TP.HCM đến Cái Mép - Bàu Bàng - Cần Thơ của Tổng công ty Đầu tư và phát triển công nghiệp - CTCP (Becamex) sẽ phải báo cáo UBND TP trước 25.9.

Đây là lần đầu tiên TP.HCM nhận được sự quan tâm rất lớn từ doanh nghiệp (DN) tư nhân đối với các dự án đường sắt đô thị. Với đặc thù vốn lớn, thu hồi vốn quá lâu, thời gian qua, các dự án đường sắt đô thị tại TP.HCM cũng như tại Hà Nội chủ yếu phụ thuộc vào nguồn vốn ODA. Tuy nhiên, sau khi "bộ tứ nghị quyết trụ cột" ra đời ủng hộ tuyệt đối sự tham gia của DN tư nhân vào những công trình trọng điểm quốc gia, cùng những cơ chế đặc thù về đường sắt được luật Đường sắt và Nghị quyết 188 của Quốc hội "mở toang cánh cửa", hàng loạt đề xuất từ các tỉ phú USD đã đổ về TP.

Về tiến độ, đa phần các DN đều cam kết chỉ xây dựng trong khoảng 2 - 4 năm/tuyến nếu được chấp thuận đề xuất. Đây là mốc thời gian kỷ lục, bởi tuyến metro đầu tiên của TP.HCM phải mất gần 20 năm mới chính thức khai trương, nếu tính từ thời điểm bắt đầu triển khai. Ở các quốc gia khác, mỗi tuyến metro cũng cần thời gian trung bình khoảng 5 năm để thi công, chưa kể thời gian chuẩn bị.

Theo lãnh đạo Ban quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR), mặc dù Nghị quyết 188 đã mở ra những cơ chế đặc thù, đặc biệt chưa từng có tiền lệ nhưng thông thường, công tác chuẩn bị như lập dự án, thiết kế, giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật, lựa chọn tư vấn, nhà thầu thi công cũng sẽ phải mất khoảng 1 - 2 năm. Do đó, để hoàn thành công tác thi công cơ bản các tuyến metro trước năm 2035 theo Kết luận 49 đòi hỏi một sự thay đổi mang tính cách mạng về công tác triển khai và quản lý dự án. TP đang tiếp tục nghiên cứu, xây dựng các chính sách đột phá hơn nữa về nguồn vốn, thủ tục đầu tư, chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng, thủ tục môi trường… để bổ sung vào Nghị quyết 98 sửa đổi. Quan điểm chung là huy động tối đa nguồn lực từ xã hội, từ khối DN tư nhân, tháo gỡ mọi rào cản để xây dựng mạng lưới đường sắt đô thị nhanh nhất có thể.

Ưu tiên những tuyến nào?

Bên cạnh nghiên cứu những cơ chế vượt trội, Phó chủ tịch UBND TP.HCM cũng yêu cầu cơ quan chuyên môn xác định các tuyến đường sắt ưu tiên triển khai thực hiện giai đoạn 2025 - 2035. Trong quy hoạch cũ, trung tâm hành chính Bình Dương có 12 tuyến metro với tổng chiều dài 305 km. Bà Rịa-Vũng Tàu dự kiến xây dựng 3 tuyến metro dài khoảng 125 km, bao gồm tuyến metro số 3 đi qua Vũng Tàu - Bà Rịa - Phú Mỹ và kết nối với sân bay Long Thành. Như vậy, nếu cộng với 12 tuyến metro có tổng chiều dài khoảng 510 km mà TP.HCM đã đưa vào quy hoạch chung, tổng mạng lưới metro của TP.HCM sau sáp nhập lên tới gần 1.000 km, chạy xuyên tâm, nội thị, kết nối tới các cảng biển, các khu công nghiệp tại 2 trung tâm hành chính mới.

Theo Sở Xây dựng TP.HCM, trước sáp nhập, mỗi địa phương đều có quy hoạch phát triển đường sắt đô thị riêng. Sau khi mở rộng, nhu cầu làm metro càng lớn hơn, song cần phải xác định thứ tự ưu tiên triển khai các đoạn tuyến để tập trung nguồn lực một cách hợp lý. Hiện nay, Đề án xây dựng mạng lưới đường sắt đô thị của TP.HCM theo Nghị quyết 188 và kế hoạch của TP đã xác định đầu tư đồng loạt 7 tuyến từ nay đến năm 2035.

Trong đó, tuyến metro số 2 hiện đã có 100% mặt bằng, sẵn sàng triển khai theo mô hình TOD được áp dụng cơ chế đặc biệt, đặc thù từ Nghị quyết 188, có thể khởi công ngay trong năm nay đối với đoạn Bến Thành - Tham Lương. Sau đó kéo dài hai đầu, phía bắc nối về Củ Chi, phía đông kết nối khu đô thị Thủ Thiêm. Tuyến metro số 2 sẽ được áp dụng linh hoạt cơ chế, chính sách chỉ định thầu các gói thầu trên đường găng tiến độ dự án, trước mắt là các gói thầu tư vấn đảm bảo theo đúng trình tự, quy trình, thủ tục theo quy định của pháp luật, bảo đảm tính công khai, minh bạch, chi phí hợp lý. TP sẽ tập trung thực hiện thí điểm cho dự án tuyến metro số 2, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm để triển khai cho các tuyến tiếp theo.

Song song, dự án kéo dài tuyến metro số 1, phía đông kéo dài nối với TP mới Bình Dương (cũ); phía tây kéo dài đến An Hạ (Bình Chánh) tạo thành trục đông tây cũng vô cùng quan trọng khi nhu cầu di chuyển giữa 2 khu vực tăng cao sau sáp nhập. Thứ ba là tuyến metro số 3, trục xuyên tâm đông bắc - tây nam, kết nối Bình Dương đến Long An (nay là Tây Ninh). Tiếp đến là cấp bách có tuyến vành khuyên hay còn gọi là vành đai (tuyến số 6) để kết nối liên hoàn các trục xuyên tâm, thuận lợi di chuyển cho người dân từ mọi hướng của TP. Thứ năm là bổ sung các trục dọc bắc nam (tuyến số 4) và tuyến số 5 kết nối đông nam. Tuyến cuối cùng trong danh mục 7 tuyến đầu tư đến năm 2035 là tuyến vành khuyên ngoài - tuyến số 7, mở rộng không gian phát triển TP.HCM. Ngoài ra, tuyến đường sắt kết nối trung tâm TP.HCM với Cần Giờ sẽ được áp dụng ngay các cơ chế đặc thù, đặc biệt của luật Đường sắt (sửa đổi), có nhiều thuận lợi để đẩy nhanh tiến độ.

Nguồn: CafeF; Kenh14; Vietnammoi; Thanh Niên