LAN TỎA TIẾNG VIỆT & TÌNH YÊU QUÊ HƯƠNG TẠI NHẬT

Sự đồng hành của doanh nghiệp đã làm nên điểm tựa vững chắc cho các hoạt động giáo dục – văn hóa trong cộng đồng.

Tại Nhật Bản – nơi có hàng trăm nghìn người Việt sinh sống, vùng Kansai nổi bật như một điểm sáng về tinh thần đoàn kết cộng đồng, gìn giữ văn hóa và giáo dục thế hệ trẻ. Trong hành trình ý nghĩa đó, sự chung tay của các doanh nghiệp tại Nhật Bản không chỉ mang đến nguồn lực quan trọng mà còn thể hiện một tình yêu sâu sắc với tiếng Việt và cội nguồn dân tộc.

Kansai nằm ở vị trí trung tâm của Nhật Bản, bao gồm 10 tỉnh với 03 thành phố lớn là Osaka, Kyoto và Kobe. Kansai là trung tâm kinh tế, tài chính và khoa học công nghệ lớn thứ hai của Nhật Bản, có thế mạnh về ngành công nghiệp chế tạo và sản xuất. Định cư và sinh sống tại đây, cộng đồng với hàng chục nghìn người Việt đang ngày càng lớn mạnh và đóng vai trò tích cực trong việc xây dựng hình ảnh người Việt thân thiện, cần cù và gắn bó với sở tại.

Đáng chú ý, Tổng hội người Việt Nam vùng Kansai không chỉ tổ chức các hoạt động văn hóa-xã hội thường niên mà còn đóng vai trò kết nối các hội nhóm, hỗ trợ pháp lý, đời sống, định hướng thông tin cho người mới sang, đồng thời giữ vai trò cầu nối giữa cộng đồng và chính quyền địa phương Nhật Bản. Trong sự pahts triển lớn mạnh đó, có sự đóng góp không nhỏ của các doanh nghiệp Việt Nam, như lời bà Lê Thương, Chủ tịch Tổng hội người Việt Nam vùng Kansai: “Chúng tôi luôn trân trọng từng sự hỗ trợ, dù là vật chất hay tinh thần, từ các doanh nghiệp Việt đang hoạt động tại Nhật. Mỗi sự đồng hành đều góp phần giúp chúng tôi duy trì được ngọn lửa tiếng Việt, giữ vững bản sắc văn hóa và gieo mầm tình yêu quê hương trong trái tim những đứa trẻ gốc Việt. Không có sự đồng hành ấy, nhiều hoạt động cộng đồng sẽ không thể được triển khai một cách trọn vẹn”.

Công ty Leximco là một trong những đơn vị tiêu biểu luôn tiên phong đồng hành với Trường Việt ngữ Cây Tre – ngôi trường mang sứ mệnh dạy tiếng Việt và giáo dục văn hóa truyền thống cho con em người Việt tại Kansai.

Ông Nguyễn Quang Trường – đại diện Công ty Leximco, chia sẻ: “Chúng tôi rất vinh dự được đồng hành cùng Trường Việt ngữ Cây Tre trong hành trình gìn giữ tiếng Việt và văn hóa dân tộc cho thế hệ trẻ gốc Việt tại Nhật Bản. Chúng tôi tin rằng, việc bồi dưỡng ngôn ngữ và bản sắc văn hóa từ nhỏ chính là nền tảng vững chắc để các em tự tin hội nhập và phát triển toàn diện trong tương lai. Đây cũng là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển nhân lực chất lượng cao mà Leximco hướng tới. Chúng tôi cam kết sẽ tiếp tục hỗ trợ các hoạt động cộng đồng, giáo dục và kết nối thế hệ trẻ Việt Nam tại Nhật, cùng xây dựng một cộng đồng kiều bào gắn kết và phát triển bền vững”.

Không chỉ Leximco, nhiều doanh nghiệp khác cũng đang tích cực thể hiện trách nhiệm cộng đồng bằng hành động cụ thể. Ông Hoàng Văn Phúc, chủ doanh nghiệp HP Studio, không giấu được niềm hào hứng khi chia sẻ mong muốn góp phần vào việc phát triển văn hóa Việt tại Nhật: “HP Studio luôn sẵn sàng đồng hành cùng các chương trình văn hóa, nghệ thuật và giáo dục cộng đồng. Chúng tôi tin rằng văn hóa là cầu nối bền vững nhất giữa các thế hệ người Việt tại Nhật với quê hương Việt Nam”.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp như Phước Tài, Kaisei, Hongo, Japan Link, Yumi Food, Misaka Studio cùng nhiều hội đoàn người Việt tại thành phố Sakai cũng đang đóng vai trò không thể thiếu trong các hoạt động vì cộng đồng. Từ việc tài trợ cho các lớp học tiếng Việt, tổ chức các ngày hội Tết cổ truyền, đến đồng hành cùng các cuộc thi vẽ, diễn kịch, kể chuyện lịch sử dân tộc – những đóng góp đó đã và đang tạo nên một không gian sinh hoạt văn hóa phong phú, gần gũi, và đầy tự hào.

Trong đợt tổng kết hoạt động năm 2025, nhiều cá nhân và tập thể đã được vinh danh vì những đóng góp bền bỉ và thiết thực cho công cuộc gìn giữ bản sắc Việt giữa lòng nước Nhật. Những phần thưởng tuy nhỏ nhưng chứa đựng giá trị tinh thần to lớn – là sự ghi nhận của cộng đồng đối với từng hành động, từng tấm lòng hướng về cội nguồn.

Cộng đồng người Việt tại Kansai hôm nay không chỉ lớn mạnh về số lượng, mà còn đang từng bước phát triển bền vững nhờ mối liên kết chặt chẽ giữa các tầng lớp – từ giáo viên, phụ huynh, học sinh, hội đoàn đến các doanh nghiệp.

Chính sự đồng hành của doanh nghiệp đã làm nên điểm tựa vững chắc cho các hoạt động giáo dục – văn hóa, góp phần xây dựng một thế hệ trẻ Việt Nam tại Nhật vừa hội nhập sâu rộng, vừa không quên nguồn cội. Bà Lê Thương, Chủ tịch Tổng hội người Việt Nam vùng Kansai chia sẻ: "Hành trình giữ gìn tiếng Việt và văn hóa dân tộc tại Nhật vẫn còn nhiều chông gai, nhưng nhờ có những trái tim nhiệt huyết từ cộng đồng doanh nghiệp Việt, chúng ta hoàn toàn có quyền tin vào một tương lai nơi mà mỗi em bé người Việt tại Nhật vẫn tự hào cất lên tiếng “Mẹ”, biết yêu lấy những câu hát ru, và hiểu rõ mình thuộc về một dân tộc giàu truyền thống – dân tộc Việt Nam".

NGƯỜI MANG ẨM THỰC VIỆT ĐẾN 'NÓC NHÀ THẾ GIỚI'

Khi đã là chủ của bốn nhà hàng Việt ở thủ đô Kathmandu, chị Kim Cương không thể quên cảnh đứng xếp hàng sau hơn 100 người để nhận bình gas về nấu phở.

Đó là năm 2010, Nepal, đất nước có biệt danh là "mái nhà thế giới" đang chìm trong khủng hoảng nhiên liệu, hàng nghìn người phải quay về với phương pháp đun nấu bằng củi. Kim Cương khởi nghiệp quán ăn Việt ở khu dân cư Lazimpat.

"Gần chục tiếng mới xong nồi phở, nhưng khách đang ăn dang dở thì mất điện, lại phải đóng cửa. Tức mà nước mắt tự rơi lã chã", chị Cương, 46 tuổi, nói.

Chị Kim Cương quê ở TP HCM, lớn lên trong gia đình truyền thống làm nhà hàng. Năm 2005, chị kết hôn với anh Dol Bhahadur Thapa Saru, người Nepal. 5 năm sau, chị theo chồng về thủ đô Kathmandu định cư.

Lúc mới đến, chị rất ngạc nhiên bởi không một người Nepal nào biết về Việt Nam. Thậm chí, khu Thamel trung tâm sầm uất khách du lịch cũng không biết quê Cương nằm ở đâu trên bản đồ. Cộng đồng người Việt ở Nepal khi đó chưa được 100 người. Ngang qua nhà hàng Trung Quốc, Cương thấy ở đó kín khách ngồi ăn khiến chị thấy tủi thân. "Đó là lý do thôi thúc tôi nhất định phải đưa ẩm thực Việt đến đất nước này", chị nói.

Quốc gia Nam Á này nằm trên dãy Himalaya, cách Việt Nam 2.400 km, việc tìm một chai nước mắm cũng khó. Nhưng sau nhiều đêm suy nghĩ và được chồng động viên, Kim Cương quyết định mở quán ăn nhỏ với các món đơn giản, phở, cơm sườn, chả giò và gỏi cuốn. Hai tuần một lần, chị ruột của Cương phải mang nguyên liệu nước mắm, bánh tráng, bún, bánh phở từ Việt Nam sang.

Người Nepal theo đạo Hindu nên thịt bò rất hiếm, chị phải tìm nguồn ở Thái Lan. Người phụ nữ Việt đi khắp nơi để tìm hiểu khẩu vị, tìm ra công thức hợp khẩu vị của người dân bản địa. Chị cũng nhận ra bí quyết là nước dùng phở phải trong, không có váng mỡ.

Khi thực đơn vừa bắt đầu ổn, khách bắt đầu đến cũng là lúc chị bị sốc vì khủng hoảng nhiên liệu. Thời điểm đó, Nepal cúp điện mỗi ngày 12-18 tiếng, không đủ xăng dầu để chạy máy phát điện, gas phải xếp hàng để nhận.

Cương vẫn nhớ như in lần giữa giờ trưa, khách đang đông thì cúp nước. Mọi hoạt động nấu nướng, rửa bát buộc phải dừng hết. Cô gọi xe bồn từ 14h, họ bảo sắp đến nhưng đợi đến nửa đêm vẫn không thấy đâu. Gọi thì họ tắt luôn điện thoại. Quán phải treo bảng tạm đóng cửa.

"Tôi tính bỏ nhưng nhìn căn bếp ngổn ngang hành ngò, lá húng mà mọi người cất công mang sang, lại bật dậy tiếp tục", Cương kể.

Vài ngày sau, chị mở nhà hàng lại, chị đốt nến cho khách đến ăn. Khoảng 90% khách đến là do truyền miệng, người này ăn xong giới thiệu người kia.

Một hôm, có người khách 70 tuổi đến để lần đầu thử món Việt. Ông khen phở thơm, thích mùi hoa hồi và quế, ít dầu mỡ. Lúc rời đi, ông để lại 100 rupee tiền tip và dặn Cương "cố lên nhé", khiến chị suýt khóc.

"Tôi thấy công sức của mình như được đền đáp", chị nói.

Năm 2018, chị về Việt Nam, mỗi ngày thức dậy từ 4h đến lò bánh mì ở quận Bình Tân, TP HCM, để học. Nhưng việc nhà hàng cứ cuốn đi đến giữa tháng 4/2025, chị mới mang công thức ra làm lại.

Nhưng làm bánh mì không dễ, chị liên tục thất bại. Bà chủ nhà hàng cùng ông bếp trưởng 60 tuổi thử hàng chục mẻ rồi lại đổ bởi bánh bị cứng, xẹp, không nở đều. Lần thứ 10, họ nói với nhau nếu hỏng nữa thì sẽ ngừng hẳn nhưng nó lại thành công, vỏ bánh giòn, nhẹ, phồng, đặc ruột, đúng kiểu bánh mì Sài Gòn.

Hôm đó, chị mang 10 ổ bánh vừa ra lò tới gặp nhóm bạn. Cả nhóm ăn ngon lành, và từ đó xe bánh mì Việt ra đời tại khu du lịch sầm uất Chaksibari Marg Thamel ở Kathmandu. Đây là món còn mới với người Nepal nhưng họ dễ dàng đón nhận, nhờ thói quen ăn nhiều sandwich. Họ thích thú ăn cùng pate, bơ, cá mòi, thịt quay, nướng cùng chút rau ngò, dưa leo và ớt.

15 năm qua, chị Cương mở ba nhà hàng Phở 99 tại Kathmandu ở các khu Boudhanath, Jhamsikhel, Lazimpat, cùng quán Phở Việt Nam nằm trong phố Thamel do chị ruột Cương quản lý.

Trong ba năm đầu, Cương thường xuyên thấy khách nhìn thực đơn rồi hỏi "phở là gì?". Nhưng hiện, chị tự hào khi 90% người Nepal, đặc biệt ở Kathmandu, đều biết đến món ăn này. Một số người từng đến Việt Nam kể lại với chị những nơi họ đã ghé, món họ đã ăn.

"Tôi cảm thấy tự hào", chị Cương nói.

Anh Shraban Adhikari, 42 tuổi, hướng dẫn viên ở Kathmandu, cho biết ẩm thực Đông Nam Á trước đây không phổ biến ở Nepal bởi người dân chỉ chuộng vị cay nồng của cà ri. Tuy nhiên, lần đầu ăn gỏi cuốn tại nhà hàng chị Cương gần Đại Bảo tháp Boudhanath năm 2022 đã khiến anh thay đổi suy nghĩ.

"Vị tươi của rau sống, thịt, hài hòa cùng nước chấm", anh nói.

Từ đó, họ tìm hiểu và giới thiệu cho bạn bè cùng thưởng thức. Khoảng 5 năm nay, ẩm thực Việt bắt đầu trở nên có tiếng tại Kathmandu.

CÁCH CỰU BINH ANH CHUYỂN LẬU NGƯỜI VIỆT VÀO ANH

Một cựu binh Anh, người đã trở thành kẻ vận chuyển người lậu, tiết lộ với BBC cách mình dùng du thuyền để vận chuyển hàng chục người di cư Việt Nam tới các bến du thuyền tư nhân tại các thị trấn ven biển trên khắp miền đông nam nước Anh.

Người đàn ông này đã bị kết án và ngồi tù vào năm 2019, nhưng chúng tôi có thông tin rằng những kẻ vận chuyển người trái phép vẫn đang sử dụng những tuyến đường và phương pháp tương tự.

Lực lượng Biên phòng Anh (BF) mô tả điều này là "một rủi ro vô cùng đáng lo ngại".

Các bến du thuyên tư nhân "có an ninh không hơn gì một khu cắm trại cho xe kéo", một người quản lý cảng ở bờ biển Essex nói với chúng tôi. Một người nói: "Không có điều gì ngăn chuyện [vận chuyển người lậu] này xảy ra cả".

Người cựu binh chuyển thành kẻ chuyển lậu người nói trên — chúng tôi gọi là Nick — cũng đã kể về cách ông ấy dùng ô tô đưa người Albania lên phà. Những người này sau đó đã chuyển sang các xe tải đang đậu trên boong chở xe khi phà vượt eo biển Manche.

Những tuyến đường vận chuyển người lậu – dù là bằng du thuyền hay phà – đều "dễ dàng" và "ít rủi ro", Nick nói với chúng tôi.

Ông cho biết lý do quyết định lên tiếng vào thời điểm này là vì ông "tức giận" với việc mình bị phạt tù vì một tội mà đến giờ "vẫn hoàn toàn có thể thực hiện được".

Ông khẳng định mình biết những người, trong năm vừa qua, sử dụng chính các tuyến đường và phương thức như ông từng làm.

Theo Nick, việc kết án ông là "vô nghĩa" nếu giới chức không siết chặt an ninh để ngăn chặn những kẻ vận chuyển lậu người khác.

Ông Charlie Eastaugh, giám đốc lực lượng hàng hải thuộc Lực lượng Biên phòng Anh, nói với BBC rằng việc bảo vệ hơn 11.000 dặm đường bờ biển của Anh là trách nhiệm của Lực lượng Biên phòng Anh, nhưng an ninh tại các bến cảng và bến du thuyền lại do các đơn vị tư nhân quản lý.

"Chúng tôi tuần tra 24/7, thực hiện cả những chiến dịch chủ động và phản ứng," ông cho biết – viện dẫn vụ một du thuyền sang trọng giấu 20 người Albania dưới khoang bị chặn lại khi đang trên đường tới thị trấn Newquay, hạt Cornwall vào tháng trước.

Câu chuyện của Nick là một ví dụ đặc biệt đáng chú ý về cách một công dân Anh dính dáng tới hoạt động vận chuyển người lậu xuyên quốc gia.

"Những câu chuyện và lời thú nhận của ông ấy cho thấy một nguy cơ đáng lo ngại đối với nước Anh về tình trạng chuyển người lậu và di cư bất hợp pháp qua đường biển," ông Charlie Eastaugh nhận định.

"Chúng tôi sẽ xem xét kỹ những yếu điểm mà ông ấy [Nick] đã chỉ ra," ông nói thêm.

Không giống nhiều người vượt eo biển Manche bằng xuồng nhỏ – vốn muốn tìm cách xin tị nạn – đa số những người do Nick vận chuyển không muốn bị cơ quan chức năng phát hiện.

Một khi đã đặt chân đến Anh, họ muốn biến mất không dấu vết trong nền kinh tế chợ đen ở đây. Nick kể ông nghe nói những người Việt này sẽ tới làm việc trong các trang trại trồng cần sa.

Việc chính Nick cũng đi cùng – đích thân lái du thuyền – cũng là điều lạ.

Mọi chuyện bắt đầu vào năm 2009, khi một người bạn Albania mà Nick quen ở công trường rủ ông tham gia – nói rằng làn da trắng và hộ chiếu Anh sẽ giúp Nick dễ dàng qua mặt lực lượng chức năng ở biên giới.

Người bạn đó – chúng tôi gọi là Matt – hứa trả Nick 3.500 bảng Anh (khoảng 123 triệu VND) cho mỗi người nhập cư được đưa trót lọt vào Anh.

Khi đó, Nick đang là thợ xây tự do, nhưng tình hình kinh doanh đã sa sút nghiêm trọng sau cuộc khủng hoảng tài chính cuối những năm 2000, khiến ông rơi vào cảnh túng quẫn.

Nick kể rằng vợ ông lúc ấy cũng sắp sinh con và ông sẵn sàng làm mọi thứ để chu cấp cho gia đình.,.

Matt có cuộc nói chuyện ngắn gọn với BBC và xác nhận những chi tiết trong câu chuyện của Nick. Chúng tôi đã không tiếp tục phỏng vấn Matt vì ông ấy đòi thù lao.

Thời gian đầu, Nick đón những người nhập cư trái phép đang trốn ở các khu vực gần bến phà bên phía Pháp, rồi giấu họ trong cốp xe.

Theo lời Nick, thường những người này là đàn ông Albania, không có giấy phép làm việc ở Anh.

Nhiều người đã vượt eo biển Manche ba, bốn lần rồi sau đó bị trục xuất ra khỏi Anh.

Tuy nhiên, một số hành khách khác – ví dụ như những người tới từ Sri Lanka – lại có ý định xin tị nạn, Nick kể.

Khi lên phà, Nick sẽ chọn sử dụng một chiếc xe tải mà đồng bọn chờ sẵn bên kia bờ có thể dễ dàng nhận diện. Nick sẽ gửi cho họ một bức ảnh và thông báo biển số xe.

Khi đó chỉ cần bảo người di cư leo lên nóc xe tải, ông giải thích.

"Đưa cho họ một con dao… chỉ cần rạch một bên hình chữ V, rồi chui vào là xong."

Khi chiếc xe tải này cập bến, thành viên trong đường dây chuyển lậu đang chờ sẵn sẽ bám theo, rồi đón người di cư khi xe tải dừng lại ở một điểm nào đó.

Tài xế xe tải hoàn toàn không biết gì và cũng không liên quan đến vụ việc, Nick khẳng định.

"Tôi đang nói cho các bạn biết rằng việc đó dễ dàng đến mức nào," Nick nói với chúng tôi – nhấn mạnh rằng lẽ ra ông sẽ không bao giờ bị bắt, nếu không vì một người bạn mà ông dẫn theo trong một chuyến đi, có những cử chỉ khả nghi khiến giới chức Pháp chú ý. Kết quả là Nick bị giam 5 tháng trong một nhà tù ở Pháp.

Matt cũng đã bị bắt và lãnh án 7 năm tù ở Anh.

Matt "xộ khám" sau vụ một người di cư nhảy khỏi xe tải đang chạy với tốc độ cao để khỏi phải trả tiền cho đường dây, và bị đứt lìa một bàn chân.

Năm 2017, Nick gặp lại Matt (được thả tự do sớm). Cả hai tiếp tục tổ chức đưa người vượt biên qua eo biển Manche.

Lần này, theo lời Nick, ông đứng ra điều phối một kế hoạch dùng du thuyền đưa người Việt từ Pháp tới bến du thuyền Ramsgate (Anh).

Nick kể rằng một đầu mối của Matt - một phụ nữ gốc Việt mà chúng tôi gọi là Lin - đã dàn xếp sự vụ này.

Bà ấy đã sống ở Anh hơn 10 năm và từng ngồi tù vì trồng cần sa và rửa tiền thu được từ việc buôn bán ma túy.

Nick nói Lin đã trả cho ông và Matt 12.000 bảng Anh (khoảng 420 triệu VND) cho mỗi người di cư được đưa trót lọt.

'Mọi người sẽ ghét tôi'

Nick, từng có tuổi thơ lênh đênh trên eo biển Manche cùng cha, nói với chúng tôi rằng ông biết bến du thuyền Ramsgate là một nơi rộng lớn, an ninh lỏng lẻo và "chẳng ai để mắt tới".

Nick giải thích rằng việc mình là thành viên có đăng ký tại bến nên không có lý do gì để người khác nghi ngờ.

Không chỉ vậy, theo Nick, đây còn là nơi thuận tiện để theo dõi hoạt động của Lực lượng Biên phòng Anh vì một đội tàu của họ cũng đóng tại đây.

"Sẽ có người ghét tôi vì chắc chắn giờ vẫn có hoạt động chuyển người lậu diễn ra," Nick nói, khẳng định rằng các bến du thuyền tư nhân ở các thị trấn ven biển Anh vẫn là những điểm nóng.

"Khi câu chuyện này được công bố, chắc chắn sẽ có rắc rối."

Hai người quản lý cảng, trả lời BBC với điều kiện ẩn danh, đồng tình với nhận định của Nick rằng các bến du thuyền tư nhân là mục tiêu dễ dàng cho các đường dây chuyển người lậu vì không có lực lượng túc trực 24/7.

Một người ở Essex so sánh mức độ an ninh ở các bến này chẳng khác gì khu cắm trại và cho biết việc giấu người trong một con thuyền là điều "dễ".

"Trong mùa cao điểm, khi bến cảng tấp nập người ra vào, việc đó lại càng dễ," người này nói.

Tại hạt Kent, Hội đồng Quận Thanet – cơ quan quản lý bến du thuyền Ramsgate – cho biết Lực lượng Biên phòng Anh, chứ không phải các cảng riêng lẻ, mới là "tuyến đầu trong xử lý các vụ nhập cư trái phép và hoạt động phạm pháp".

"Nhân viên tại cảng và bến luôn cảnh giác, và sẽ báo cáo bất kỳ mối nghi ngờ hay dấu hiệu bất thường nào để Lực lượng Biên phòng điều tra," một người phát ngôn cho biết.

Theo ông Charlie Eastaugh, đại diện Lực lượng Biên phòng Anh, với hàng trăm cảng và bến du thuyền rải rác khắp Vương quốc Anh, việc bố trí lực lượng thường trực tại tất cả các điểm này là điều không khả thi.

Tuy nhiên, ông nói thêm rằng Lực lượng Biên phòng vẫn nhận được "những nguồn tin rất hữu ích" từ cộng đồng hàng hải, và luôn nỗ lực đưa ra phản ứng kịp thời.

"Chúng tôi cần khả năng ứng phó với tình báo, để có thể phân bổ nguồn lực một cách hợp lý trên toàn lãnh thổ Vương quốc Anh."

Chúng tôi cũng đã phỏng vấn ông Tony Smith, cựu lãnh đạo Lực lượng Biên phòng.

Ông cho biết "phần lớn nguồn lực" hiện tại của lực lượng này đang được điều động tới Bộ Chỉ huy Đặc trách Tàu nhỏ (SBOC) – đơn vị chuyên xử lý các tuyến đường có số lượng lớn người di cư chen chúc trên những chiếc thuyền nhỏ vượt biển.

"Ưu tiên của tôi chắc chắn là có thể triển khai lực lượng rộng khắp hơn, để theo dõi toàn bộ đường bờ biển Anh nhằm phát hiện các mối đe dọa," ông nói và cho biết những thông tin mà BBC thu thập từ Nick sẽ là "một nguồn tình báo thực sự hữu ích."

Tính từ đầu năm đến nay, đã có hơn 12.500 người vượt eo biển Manche bằng thuyền nhỏ. Năm 2024 là thời điểm ghi nhận số người thiệt mạng cao kỷ lục khi thực hiện hành trình nguy hiểm này.

Tuy nhiên, các vụ vượt biển bằng thuyền nhỏ rất khác với "dịch vụ" của Nick.

Phần lớn những người vượt biển bằng thuyền nhỏ muốn được Lực lượng Biên phòng phát hiện và cứu trợ để rồi sau đó nộp đơn xin tị nạn ở Anh.

Các tay chuyển người lậu thường không có mặt trên các thuyền đó. Thay vào đó, chính những người di cư mà được giảm phí vận chuyển sẽ điều khiển tàu.

Khó có thể thống kê chính xác số lượng người nhập cư bất hợp pháp theo mô hình của Nick, vì không có con số chính thức cho lượng người vào Anh bất hợp pháp qua các cảng nhỏ, bến du thuyền hay bến tàu.

Nick kể rằng ông luôn tính toán kỹ càng về điều kiện thời tiết và thủy triều trước mỗi chuyến đi sang Pháp – thường xuất phát vào ban đêm từ hạt Kent.

Tại Pháp, ông cập bến tại những địa điểm kín đáo như các câu lạc bộ du thuyền hay những địa điểm kín đáo khác gần thành phố Dunkirk (Pháp) để đón nhóm người Việt được đưa tới từ một "nhà trú ẩn" ở Paris.

Nick kể mình thường chở bốn người mỗi chuyến.

Ông nói mình sẽ quay lại Ramsgate vào rạng sáng, trước khi mặt trời ló hẳn. Những người di cư được giấu kín trong khoang tàu cho đến tối hôm sau, khi một thành viên trong đường dây đến đón họ trong bóng tối.

Dù vậy, Nick nhớ rằng đôi lúc ông vẫn phải tìm cách để tránh bị lộ.

Có một khoảng thời gian, ông buộc phải đổi sang một bến du thuyền khác, vì một nhân viên cảng nghi ngờ sau khi thấy "người nước ngoài" quanh con thuyền của ông.

"Người nước ngoài" đó chính là một số người Việt.

Dù vậy, Nick vẫn che giấu được hoạt động này trong gần 18 tháng, trước khi bị bắt.

Một đơn vị cảnh sát chuyên điều tra tội phạm nghiêm trọng và có tổ chức đã theo dõi Nick và Matt trong nhiều tháng.

Vào cuối mùa hè năm 2018, các sĩ quan phát hiện Nick điều khiển thuyền chở bốn người đàn ông Việt Nam. Ông bị truy tố với tội danh "âm mưu tổ chức nhập cư bất hợp pháp vào Vương quốc Anh" và sau đó lĩnh án tám năm tù.

Lin – người phụ nữ gốc Việt trả tiền cho Nick – cũng bị tuyên án tám năm tù. Cả hai đều phủ nhận cáo buộc, trong khi Matt, người Albania, nhận tội và được tuyên án nhẹ hơn: 5 năm 4 tháng.

"Tôi hối hận nhiều điều, nhưng tôi không chắc mọi chuyện sẽ khác đi," Nick nói khi nhớ lại quãng thời gian ông tham gia đường dây vận chuyển người lậu.

"Tôi nghĩ bản thân mình ngay từ đầu đã đi trên con đường tự hủy hoại rồi."

Gần đây, Nick bị đưa trở lại nhà tù vì vi phạm điều kiện phóng thích. Trong khi đó, cả Matt và Lin đều đã ra tù và hiện sống tại Anh.

"MADAM NGO" LÀ AI?

Ngo Thi Theu, (Madam Ngo) là công dân Việt Nam bị Interpol phát lệnh truy nã đỏ và cũng từng bị Công an Hà Nội truy nã về tội danh "không tố giác hoặc che giấu tội phạm".

Ngày 23/5/2025, cảnh sát Thái Lan phối hợp với Interpol và Công an Việt Nam đã bắt giữ Ngo Thi Theu, biệt danh "Madam Ngo", tại một khách sạn ở quận Watthana, Bangkok. Người này bị cáo buộc là nhân vật chủ chốt trong một mạng lưới lừa đảo đầu tư tiền điện tử và ngoại hối, gây thiệt hại khoảng 300 triệu USD cho hơn 2.600 nạn nhân, chủ yếu là người Việt Nam.

Ngo Thi Theu, 30 tuổi, là công dân Việt Nam bị Interpol phát lệnh truy nã đỏ và cũng từng bị Công an Hà Nội truy nã về tội danh "không tố giác hoặc che giấu tội phạm".

Bản tin thời sự VTV đưa tin, Cảnh sát Phòng Chống Tội phạm Thái Lan và cơ quan nhập cư đã lần theo dấu vết đến một khách sạn ở Bangkok, nơi Ngo Thi Theu bị bắt cùng hai người Việt Nam khác là Ta Dinh Phuoc, 38 tuổi, và Trong Khuyen Trong, 41 tuổi, là vệ sĩ của nghi phạm. Cả 3 bị cáo buộc quá hạn thị thực và được đưa đến đồn cảnh sát Klong Tan.

"Madam Ngo" được cho là nhân vật chủ chốt trong mạng lưới tội phạm lừa đảo công dân Việt Nam vào các khoản đầu tư gian lận thông qua các nền tảng giao dịch ngoại hối và tiền điện tử.

Cụ thể, theo cáo buộc, Madam Ngo và đồng bọn đã triển khai một mô hình lừa đảo tinh vi, hứa hẹn mức lợi nhuận hàng tháng từ 20% đến 30% để dụ dỗ nạn nhân đầu tư vào các nền tảng giao dịch tiền điện tử và ngoại hối giả mạo.

Các đối tượng đã tổ chức các hội thảo giới thiệu về các khoản đầu tư "không rủi ro và mang lại lợi nhuận nhanh chóng", đồng thời thuê những người nổi tiếng hoặc có ảnh hưởng trên mạng xã hội để tăng độ tin cậy. Những người tìm kiếm được thêm nhà đầu tư sẽ nhận hoa hồng, tương tự mô hình đa cấp.

Ban đầu, nạn nhân được phép rút lợi nhuận nhỏ để tạo niềm tin. Tuy nhiên, sau khi đầu tư số tiền lớn, họ không thể liên lạc với thủ phạm. Cơ quan CSĐT xác định có hơn 2.600 người đã trở thành nạn nhân của mạng lưới lừa đảo này, với tổng thiệt hại ít nhất 300 triệu USD.

Điều tra cho thấy nhóm này do một người Thổ Nhĩ Kỳ cầm đầu, phối hợp với 35 người Việt khác trong một tổ chức tội phạm có phân chia vai trò rõ ràng, với hơn 1.000 nhân viên và 44 văn phòng lừa đảo tại Việt Nam như: Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hội An, cũng như một số nơi ở Phnom Penh – Campuchia. Cảnh sát Việt Nam sau đó phát hiện Ngo Thi Theu đã trốn sang Thái Lan nên phối hợp với cơ quan chức năng nước sở tại để bắt giữ người này.

Trên trang Khaosod English cho hay, bước đầu quá trình thẩm vấn, Madam Ngo đã thừa nhận hành vi tham gia vào vụ lừa đảo. Về tài sản chiếm đoạt, bà cho biết người cầm đầu là người quản lý chính, còn bà chỉ nhận một phần và rửa tiền thông qua đầu tư bất động sản tại Việt Nam.

Để chi tiêu tại Thái Lan, Ngo Thi Theu đã cho người chuyển tiền từ các tài khoản đứng tên người khác ở Việt Nam sang Thái Lan, rồi rút tiền mặt khoảng 1 triệu baht (khoảng 700 triệu đồng) mỗi lần, nhằm né tránh bị phát hiện.

Hiện Madam Ngo đang bị tạm giữ để thẩm vấn chi tiết, trước khi tiến hành các thủ tục dẫn độ về Việt Nam để điều tra và xử lý theo pháp luật.

Vụ việc Madam Ngo là hồi chuông cảnh báo về các hình thức lừa đảo tài sản mã hóa ngày càng tinh vi, kết hợp giữa công nghệ và tâm lý con người. Các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư cần đặc biệt cảnh giác với những lời mời gọi đầu tư hứa hẹn lợi nhuận cao bất thường, các hội thảo không rõ nguồn gốc, cũng như việc cung cấp thông tin cá nhân cho các nền tảng không uy tín.

Nguồn: VTV4; Vnexpress; BBC; CafeF