Khói cháy rừng và nắng nóng bủa vây nước Mỹ

(Ảnh minh họa).

Hàng chục triệu người Mỹ đang phải sống dưới bầu trời âm u, xám xịt khi khói từ các đám cháy rừng kéo dài ở Canada lan rộng, gây ra các điều kiện không tốt cho sức khỏe của con người.

Người dân sống ở các thành phố lớn của Mỹ như New York, Chicago và Philadelphia đã nhìn thấy bầu trời ám khói, cùng mùi gỗ cháy phảng phất trong không khí, theo CNA.

Cảnh báo về chất lượng không khí đã được ban hành ở một số khu vực tại Mỹ, theo Dịch vụ Thời tiết Quốc gia Mỹ. Cùng với đó, hơn 100 triệu người Mỹ được kêu gọi hạn chế các hoạt động ngoài trời kéo dài và đeo khẩu trang nếu mắc các bệnh về phổi hoặc hô hấp. Trẻ em và người già cũng được khuyên giảm thiểu hoặc tránh vận động mạnh.

"Chất lượng không khí không tốt cho sức khỏe lan tới mọi ngóc ngách" - Thống đốc New York Kathy Hochul cho biết trong cuộc họp báo sáng 30.6, đồng thời khuyến nghị người dân nên thường xuyên kiểm tra chất lượng không khí trong khu vực của họ.

Sáng 29.6, khói cháy rừng tại Canada đã bao trùm Chicago trong ba ngày liên tiếp.

Chất lượng không khí được ghi nhận ở mức "không tốt" tại thành phố lớn thứ ba của Mỹ. Cùng với Detroit và Washington D.C, Chicago gia nhập danh sách thành phố lớn có chất lượng không khí thấp nhất trên hành tinh, theo IQAir.com, trang web chuyên theo dõi tình trạng ô nhiễm không khí.

"Chất lượng không khí ở Chicago thật tồi tệ, khiến tôi bị chứng đau nửa đầu dữ dội", một người dùng Twitter có tên Skaar cho biết.

Trong khi chất lượng không khí kém là mối lo ngại ở miền trung tây và miền đông, thì miền nam nước Mỹ lại phải đối phó với một đợt nắng nóng gay gắt dự kiến kéo dài tới cuối tháng 7.

Tòa Tối cao bác chính sách cân nhắc yếu tố sắc tộc trong tuyển sinh đại học Mỹ: Những điều cần biết

Tòa án Tối cao Hoa Kỳ ngày 29/6 đã bãi bỏ các chính sách cân nhắc tới yếu tố sắc tộc màu da trong tuyển sinh đại học, chấm dứt hàng thập niên tiền lệ cho phép các trường học trên toàn quốc sử dụng các chính sách này để tăng sự đa dạng của sinh viên.

Chính sách hỗ trợ người thiểu số, chống phân biệt đối xử

Trong môi trường giáo dục đại học, chính sách hỗ trợ người thiểu số, chống phân biệt đối xử (gọi tắt là chính sách AA) liên quan tới việc tuyển sinh nhằm tăng số lượng sinh viên da đen, sinh viên gốc Tây Ban Nha, Mỹ Latin, và các nhóm thiểu số khác.

Các trường cao đẳng và đại học có cân nhắc yếu tố sắc tộc trong việc tuyển sinh cho biết họ làm như vậy như một phần của phương pháp tiếp cận toàn diện khi xem xét mọi khía cạnh của đơn xin nhập học, bao gồm điểm xếp hạng, điểm kiểm tra, và các hoạt động ngoại khóa.

Mục tiêu của các chính sách tuyển sinh này là tăng cường sự đa dạng của sinh viên nhằm nâng cao trải nghiệm giáo dục cho tất cả sinh viên. Các trường cũng sử dụng các chương trình tuyển dụng và cơ hội học bổng nhằm tăng cường sự đa dạng, nhưng vụ kiện tại Tòa án Tối cao tập trung vào việc tuyển sinh.

Những trường nào cân nhắc yếu tố chủng tộc?

Mặc dù nhiều trường không tiết lộ chi tiết về quy trình tuyển sinh của họ, nhưng việc tính đến yếu tố chủng tộc phổ biến hơn ở các trường khó, tức những trường mà tỷ lệ sinh viên được nhận vào ít hơn tỷ lệ sinh viên bị từ chối.

Trong một cuộc khảo sát năm 2019 của Hiệp hội Tư vấn Tuyển sinh Đại học Quốc gia, khoảng 1/4 số trường cho biết chủng tộc có ảnh hưởng “đáng kể” hoặc “vừa phải” đối với việc tuyển sinh, trong khi hơn một nửa nói rằng chủng tộc không đóng vai trò gì.

Chín tiểu bang đã cấm xét tới yếu tố sắc tộc trong chính sách tuyển sinh tại các trường cao đẳng và đại học công lập bao gồm: Arizona, California, Florida, Idaho, Michigan, Nebraska, New Hampshire, Oklahoma và Washington.

Vụ kiện

Tòa án Tối cao đã phán quyết cho hai vụ kiện do nhóm Sinh viên Tuyển sinh Công bằng mà ông Edward Blum đứng đầu. Ông là một chiến lược gia pháp lý bảo thủ, người đã dành nhiều năm đấu tranh chống lại chính sách AA trong giáo dục đại học.

Một vụ cho rằng chính sách tuyển sinh của Harvard phân biệt đối xử bất hợp pháp đối với các ứng viên người Mỹ gốc Á. Vụ kia khẳng định rằng Đại học North Carolina phân biệt đối xử bất hợp pháp đối với các ứng viên người Mỹ gốc Á và các ứng viên da trắng.

Hai trường này đã bác bỏ những tố cáo đó, nói rằng sắc tộc chỉ là yếu tố quyết định trong một số ít trường hợp và việc cấm thực hành chính sách AA sẽ làm giảm đáng kể số lượng học sinh thiểu số trong trường.

Tòa án Tối cao phán quyết như thế nào trong quá khứ?

Trước ngày 29/6, Tòa Tối cao trong nhiều thập niên phần lớn đã ủng hộ việc tuyển sinh có cân nhắc yếu tố sắc tộc, dù là có giới hạn.

Tòa án Tối cao bị chia rẽ năm 1978 đã giải quyết vấn đề này trong vụ kiện mang tính bước ngoặt: một bên là sinh viên Bakke, một bên là Hội đồng Quản trị Đại học California; sau khi các trường học bắt đầu sử dụng chính sách AA đáp ứng với kỷ nguyên Dân Quyền nhằm khắc phục hậu quả của phân biệt chủng tộc.

Lá phiếu của Thẩm phán Lewis Powell đã quyết định rằng các trường học không thể sử dụng chính sách AA để sửa chữa sự phân biệt chủng tộc trong quá khứ và bác bỏ thông lệ của trường này trong việc dành một số chỗ nhất định cho người thiểu số.

Tuy nhiên, Thẩm phán Powell nhận thấy rằng việc tăng cường sự đa dạng trong trường học là một “mối quan tâm hấp dẫn” bởi vì sinh viên thuộc mọi chủng tộc - không chỉ dân tộc thiểu số - sẽ nhận được một nền giáo dục tốt hơn nếu tiếp xúc với các quan điểm khác nhau. Ông Powell phán rằng các trường có thể cân nhắc yếu tố chủng tộc trong tuyển sinh miễn là nó chỉ là một yếu tố trong số nhiều yếu tố.

Năm 2003, Tòa bác bỏ việc Đại học Michigan sử dụng hệ thống thưởng “điểm” cho các ứng viên thiểu số, nói rằng việc này là quá đà, nhưng khẳng định quan điểm rằng các trường có thể sử dụng chủng tộc như một trong một số các yếu tố tuyển sinh.

Vào năm 2016, Tòa một lần nữa ủng hộ việc tuyển sinh có cân nhắc về yếu tố sắc tộc trong vụ kiện của ông Blum đối với các chính sách của Đại học Texas. Nhưng Tòa nghiêng mạnh sang cánh hữu kể từ đó, với sáu thẩm phán bảo thủ và chỉ có ba thẩm phán cấp tiến.

Các trường đại học sẽ làm gì?

Quyết định của Tòa vào ngày 29/6 năm nay sẽ buộc các trường cao đẳng và đại học ưu tú phải sửa đổi chính sách của họ và tìm kiếm những phương cách mới để đảm bảo sự đa dạng trong quần thể sinh viên của họ. Nhiều trường cho rằng các biện pháp khác sẽ không hiệu quả như vậy, dẫn đến số lượng học sinh thiểu số trong trường ít hơn.

Trong các lập luận đệ trình lên Tòa án Tối cao, Đại học California và Đại học Michigan - những hệ thống đại học công lập hàng đầu từ các tiểu bang cấm tuyển sinh cân nhắc yếu tố sắc tộc - cho biết họ đã chi hàng trăm triệu đô la cho các chương trình thay thế nhằm cải thiện sự đa dạng, nhưng những nỗ lực đó đã không đạt được mục tiêu.

'Nhóm nhà giàu' Mỹ chi đậm ngăn nỗ lực tranh cử của ông Trump

(Ảnh minh họa).

Nhóm chính trị bảo thủ do tỷ phú Charles Koch đứng đầu đã huy động 70 triệu USD nhằm cản trở nỗ lực tranh cử của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Theo Reuters, hôm 29/6, đại diện nhóm "Người Mỹ vì hành động thịnh vượng" cho biết, lần đầu sau 2 thập kỷ, nhóm sẽ tham gia vào các cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng hòa (GOP). Nhóm huy động được 70 triệu USD cho các hoạt động nhằm ngăn ông Trump trở thành ứng viên tổng thống của GOP.

"Chúng ta cần cấp bách lựa chọn các ứng viên có khả năng giành chiến thắng cao. Hiện tại, ngay cả một số người ủng hộ ông Trump cũng lo ngại về khả năng đắc cử của ông ấy, và sẵn sàng lựa chọn các nhân vật tiềm năng hơn", đại diện của nhóm nói.

Nguồn tin của Reuters cho biết, nhóm "Người Mỹ vì hành động thịnh vượng" muốn ngăn cản nỗ lực tranh cử của ông Trump, vì nghĩ ông sẽ lại thất bại trước ông Biden trong cuộc bầu cử năm 2024. Hiện chưa rõ bao nhiêu trong số tiền 70 triệu USD sẽ được sử dụng trực tiếp cho các hoạt động đối phó với cựu Tổng thống Mỹ.

"Người Mỹ vì hành động thịnh vượng" là một nhóm chính trị bảo thủ có sức ảnh hưởng lớn, thường xuyên thúc đẩy việc cắt giảm thuế và giảm các quy định của chính phủ. Nhóm này được thành lập bởi tỷ phú Charles Koch - Giám đốc điều hành tập đoàn đa quốc gia Koch Industries. Với khối tài sản ròng trị giá hơn 61 tỷ USD, ông Koch hiện xếp thứ 20 trong danh sách những người giàu nhất thế giới.

Trong khi đó, nhóm tranh cử của cựu Tổng thống khẳng định, khoản tiền đáng ngờ này không thể cản được bước tiến của ông Trump. "Chúng tôi hoan nghênh nỗ lực của họ", phát ngôn viên của ông Trump nói với Reuters.

'Hồi chuông cảnh tỉnh cho Mỹ'

Ngày 29/6, nhà báo kỳ cựu Seymour Hersh cảnh báo việc Kiev không xuyên thủng được các tuyến phòng thủ Nga sẽ là một ‘hồi chuông cảnh tỉnh’ cho Mỹ.

Trích dẫn số liệu thống kê chiến trường thu được từ một nguồn giấu tên, nhà báo Hersh tuyên bố các lực lượng Ukraine chỉ chiếm được hơn 3km vuông đất do Nga kiểm soát trong 10 ngày giao tranh vừa qua.

Ông nói thêm, trong 2 tuần trước đó, quân đội Ukraine chỉ chiếm 71km vuông lãnh thổ, phần lớn là vùng đất trống nằm trước tuyến phòng thủ đầu tiên của Nga.

Với việc Nga kiểm soát 64.000 km vuông đất mà trước đây Ukraine quản lý, một “quan chức hiểu biết về vấn đề” nói với ông Hersh rằng “quân đội của ông Zelensky sẽ mất 117 năm” để áp đặt lại quyền của Kiev đối với các vùng lãnh thổ đó.

Đã đến lúc Tổng thống Mỹ Joe Biden phải công khai thừa nhận “khoảng hơn 150 tỷ USD mà chính quyền của ông đã chi để vũ trang cho Ukraine cho đến nay hóa ra là một khoản đầu tư rất tồi,” nhà báo kỳ cựu kết luận.

Ông đồng thời cho biết thêm rằng "thảm họa sắp xảy ra ở Ukraine... nên là hồi chuông cảnh tỉnh" cho các nhà lập pháp Mỹ sẵn sàng trao cho Kiev hàng tỷ USD "với hy vọng về một phép màu sẽ không đến".

Ukraine đã phát động cuộc phản công được mong đợi từ lâu vào đầu tháng 6, sử dụng xe tăng Leopard 2 do Đức sản xuất, xe chiến đấu bộ binh Bradley do Mỹ cung cấp và các khí tài khác của phương Tây để tấn công các vị trí của Nga dọc theo chiến tuyến từ Donetsk đến Kherson.

Cuộc tấn công đã khiến Kiev phải trả giá đắt, với việc Hội đồng An ninh Nga ước tính tổn thất của Ukraine là 13.000 quân tính đến tuần trước.

Theo Moscow, việc tấn công qua các bãi mìn và không có sự yểm trợ của không quân, các lực lượng Ukraine đã không vượt qua được mạng lưới chiến hào, chướng ngại vật và ụ bọc thép nhiều lớp do Nga xây dựng từ năm ngoái.

Các quan chức Mỹ, Ukraine và NATO thừa nhận rằng cuộc phản công đang diễn ra chậm hơn dự kiến. Sự hỗ trợ tiếp tục của phương Tây có khả năng phụ thuộc vào việc đẩy lùi thành công lực lượng Nga.

Trong bối cảnh này, các quan chức Kiev vừa đổ lỗi cho phương Tây vì đã không cung cấp vũ khí đầy đủ, vừa hứa hẹn rằng cuộc tấn công đó đến nay chỉ là “màn dạo đầu” của một chiến dịch lớn hơn sắp tới.

Liên minh Mỹ - Nhật Bản: Phải mạnh dạn mới có thể tiến xa hơn

(Ảnh minh họa).

Cả Mỹ và Nhật Bản đều rất cần nhau để đảm bảo an ninh tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương và cho những mục đích khẳng định vị thế mà mối liên minh bền chặt. Hai nước cần sớm gạt bỏ những rào cản truyền thống để thúc đẩy mạnh mẽ hơn trong những mảng hợp tác còn chưa xứng tầm với "đẳng cấp" của liên minh.

Sức mạnh chưa từng có tiền lệ

Sức mạnh của liên minh Mỹ-Nhật là chưa từng có tiền lệ. Dù chính phủ cầm quyền là ai, liên minh Mỹ-Nhật vẫn nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ ở Tokyo, Washington và các nước khác.

Tại Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) hồi tháng trước ở thành phố Hiroshima, trong cuộc gặp Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã mô tả chính xác liên minh Mỹ-Nhật là nền tảng của hòa bình và thịnh vượng ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Trên thực tế, Mỹ là đối tác thương mại lớn thứ ba của Nhật Bản, và Tokyo được xếp hạng là đối tác thương mại lớn thứ tư của Washington.

Mỹ và Nhật Bản gần đây đã hợp tác trong các vấn đề an ninh, ngoại giao và kinh tế quan trọng. Trong lĩnh vực an ninh, Mỹ và Nhật Bản đã huy động một liên minh rộng phản đối Nga trong chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine.

Trong lĩnh vực ngoại giao, thông qua đường lối ngoại giao mạnh mẽ, Tokyo đã tập hợp các nước châu Á khác ủng hộ trật tự quốc tế dựa trên luật lệ và chống lại các thách thức từ Trung Quốc, Nga và Triều Tiên.

Chính phủ Nhật Bản thậm chí đã phá vỡ tiền lệ có từ hàng thập kỷ qua khi tăng chi tiêu quốc phòng cao hơn mức giới hạn quốc gia lâu nay là 1% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP).

Trong lĩnh vực kinh tế, Washington đã giảm thuế đối với thép nhập khẩu của Nhật Bản, trong khi Tokyo đã giảm thuế đối với thịt bò và thịt lợn nhập khẩu của Mỹ.

Chính phủ Nhật Bản sẽ mua các hệ thống vũ khí tiên tiến hơn của Mỹ cũng như xúc tiến các dự án công nghiệp quốc phòng mới với các đối tác Mỹ trong khuôn khổ các sáng kiến an ninh mới của Tokyo.

Trong Hiệp định Thương mại Kỹ thuật số Mỹ-Nhật năm 2019 mang tính bước ngoặt, hai nước cam kết không đối xử phân biệt đối với các chương trình máy tính, trò chơi trên bảng điều khiển và các sản phẩm kỹ thuật số khác của nhau.

Phiên họp tháng 3/2023 của Đối thoại Hợp tác chính sách Mỹ-Nhật Bản về kinh tế Internet đã ra tuyên bố khẳng định các sáng kiến chung về kết nối 5G và trí tuệ nhân tạo.

Các nhà chiến lược Nhật Bản đã phát triển nền tảng khái niệm “an ninh tích hợp” mới của họ, nhằm tìm cách tối đa hóa an ninh thông qua các sáng kiến kinh tế và quân sự tích hợp. Cách tiếp cận này bổ sung cho học thuyết “răn đe tích hợp” của Lầu Năm Góc.

Nhiều lĩnh vực chưa xứng tầm

Tuy nhiên, tiến bộ trong hợp tác kinh tế Mỹ-Nhật đã tụt lại phía sau so với tiến bộ trong các lĩnh vực an ninh và ngoại giao.

Mặc dù hợp tác về an ninh mạng của Mỹ và Nhật Bản đang được cải thiện, nhưng hợp tác song phương về các sản phẩm kỹ thuật số thương mại đang bị chậm lại, bất chấp mối đe dọa ngày càng tăng từ Trung Quốc.

Các công ty Trung Quốc đang đạt được tiến bộ trong việc hiện thực hóa mục tiêu của chính phủ nước này đề ra là vượt qua Mỹ, Nhật Bản và các quốc gia khác trong các lĩnh vực công nghệ cao quan trọng.

Các chính quyền Tổng thống Biden và Thủ tướng Kishida đều muốn Mỹ dẫn đầu một cơ chế thương mại ưu việt ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Ngoại trưởng Yoshimasa Hayashi và các nhà lãnh đạo khác của Nhật Bản mong muốn Mỹ tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) hoặc một cấu trúc tương tự.

Sau khi Mỹ rút khỏi Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) đã được lên kế hoạch, Tokyo đã dẫn đầu các nỗ lực để duy trì hiệp định này bằng cách tái cấu trúc sáng kiến này với tên gọi CPTPP. Trong khi đó, Mỹ đã phát triển Khuôn khổ Kinh tế Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương vì thịnh vượng (IPEF).

Tuy nhiên, tư cách thành viên hạn chế của CPTPP và phạm vi hoạt động hạn chế của IPEF có nghĩa là không bên nào có thể cân bằng hiệu quả các biện pháp kinh tế.

Để hiện thực hóa mục tiêu của Tokyo là khôi phục vai trò lãnh đạo kinh tế của Mỹ trong khu vực trong khuôn khổ ưu tiên của Nhật Bản, Tokyo phải đảm bảo sự hỗ trợ lớn hơn giữa các bên liên quan quan trọng của Mỹ là Quốc hội Mỹ và các thực thể có ảnh hưởng nhiều nhất đến các cuộc thảo luận của họ.

Mỹ cũng có thể thực hiện các biện pháp để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hợp tác kinh tế giữa hai nước và trong khu vực.

Tuy nhiên, để Mỹ đạt được tiến bộ trong việc mở rộng các hiệp định thương mại với Nhật Bản và các đối tác của nước này nhằm hạn chế ảnh hưởng của Trung Quốc, Nhật Bản cần giải quyết những lo ngại trong quốc hội nước này về chủ nghĩa bảo hộ thương mại trong mọi sản phẩm, từ trò chơi điện tử đến quả việt quất đông lạnh.

Các chính phủ Mỹ và Nhật Bản nên khuyến khích và gây áp lực cho các cơ quan và doanh nghiệp hai nước để hiện đại hóa hợp tác công nghiệp quốc phòng.

Bằng cách giảm bớt những trở ngại lỗi thời đối với việc chia sẻ công nghệ và chuyển giao vũ khí, các cơ sở quốc phòng của Mỹ và Nhật Bản đều có thể mua được vũ khí tiên tiến hơn với chi phí thấp hơn, giải quyết những lo ngại của quốc hội về việc chia sẻ gánh nặng.

Hai nước cũng có những cơ hợp tác chưa thành hiện thực với các doanh nghiệp quốc phòng ở Australia, Hàn Quốc và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Nói tóm lại, Mỹ và Nhật Bản đã đạt được tiến bộ vượt bậc trong việc củng cố liên minh hai nước, nhưng hai nước cần thực hiện một số điều chỉnh để phát huy hết tiềm năng của quan hệ đối tác này.

Nguồn: Lao Động; VOA; Vietnamnet; Soha; Báo Quốc Tế