Các đô thị lâu đời của nước Mỹ đối mặt vòng xoáy suy tàn

(Ảnh minh họa).

Làm việc từ xa, cao ốc văn phòng bỏ trống, tỷ lệ tội phạm, người vô gia cư tăng, doanh thu thuế giảm, chất lượng dịch vụ công đi xuống… đang kết hợp để tạo ra một vòng xoáy suy tàn tiềm ẩn đối với một số đô thị lâu đời của nước Mỹ.

Các khu trung tâm thương mại ở một số thành phố lâu đời của Mỹ như San Francisco, Chicago, New York trở nên vắng vẻ hơn trong làn sóng làm việc từ xa. Những nơi này đang chứng kiến hàng loạt tác động tiêu cực khi tỷ lệ văn phòng trống tăng cao, như doanh thu thuế giảm, tỷ lệ tội phạm, người vô gia cư và sử dụng ma túy nơi công cộng tăng lên. Tình hình này càng khiến nhân viên cổ cồn trắng ngại quay trở lại văn phòng, đe dọa tương lai của một số đô thị lớn của Mỹ.

Bất kỳ ai đi dạo qua các khu trung tâm thương mại của San Francisco, Chicago, New York hoặc bất kỳ thành phố lớn, lâu đời nào khác của Mỹ đều có thể cảm nhận được những tác động kéo dài của đại dịch Covid-19. Diện tích văn phòng thương mại có sẵn để cho thuê đang ở mức cao kỷ lục tại Mỹ, do các thành phố, đặc biệt là ở phía bắc của đất nước, đang chật vật thu hút nhân viên trở lại làm việc toàn thời gian tại văn phòng. Xu hướng này, có thể trở nên tồi tệ hơn trước khi cải thiện, có nguy cơ tạo ra một vòng lặp đen tối ở đô thị với yếu tố tiêu cực này dẫn đến yếu tố tiêu cực khác, khiến tương lai của chính một số thành phố lớn bị hoài nghi.

Dữ liệu điện thoại di động được thu thập từ các trung tâm thành phố là bằng chứng cho một câu chuyện ảm đạm. Theo dữ liệu của Công ty đầu tư vốn cổ phần tư nhân Apollo, hoạt động điện thoại ở San Francisco chỉ ở mức 31% so với mức trước đại dịch. Tỷ lệ này đối với New York là 74% và đối với Chicago là 50% và Boston là 54%.

Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tỷ lệ trống văn phòng mà còn ảnh hưởng đến các cửa hàng, nhà hàng và những dịch vụ khác kinh doanh dựa vào lực lượng nhân viên văn phòng ở các trung tâm thương mại lớn.

Các khu vực từng nhộn nhịp, chẳng hạn như Quảng trường Union của San Francisco, giờ đây đang suy tàn, với các loại tội phạm vặt vãnh cũng như tình trạng vô gia cư và sử dụng ma túy công khai gia tăng rõ rệt. Tại Chicago, trong giai đoạn từ ngày 15-5 đến 11-6, số lượng các vụ phạm pháp hình sự gồm giết người, trộm cắp, cướp, tấn công tình dục… tăng 38% so với cùng kỳ năm ngoái.

Tại New York, số người tại các trung tâm trú ẩn dành cho người vô gia cư đã tăng lên mức kỷ lục hơn 100.000 người, trong đó, khoảng 50% là người nhập cư.

Tất cả những điều này càng gây khó khăn cho nỗ lực đưa người lao động trở lại làm việc ở trung tâm thành phố. Với các chủ cho thuê mặt bằng thương mại thường là những người nộp thuế lớn nhất ở khu vực thành thị, ngân sách công cũng đang bị ảnh hưởng.

Tình cảnh đó thúc đẩy vòng lặp suy tàn. Chất lượng các dịch vụ của thành phố, chẳng hạn như hệ thống giao thông công cộng và trường công, đang giảm dần.

Một báo cáo của Cục Nghiên cứu kinh tế quốc gia Mỹ, có tựa đề “Làm việc tại nhà và ngày tận thế của bất động sản văn phòng”, cảnh báo rằng các thành phố lớn của Mỹ có thể đang trên bờ vực rơi vào vòng xoáy ngân sách suy giảm, chất lượng các dịch vụ đi xuống.

Tuy nhiên, có khả năng thuế sẽ tăng lên, đặc biệt là đối với bất động sản nhà ở, khi giới chức trách của các thành phố tìm cách lấp đầy khoảng trống ngân sách. Điều này sẽ càng làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt ở các khu vực đô thị lớn. Ví dụ, các thành phố như New York đã chật vật giải quyết tình trạng thiếu nhà ở giá rẻ trong nhiều năm.

Điều đáng lo ngại là một số thành phố lớn nhất của Mỹ có thể quay trở lại thời kỳ tàn tạ giống như những năm của thập niên 1970. Vào thời đó, một số thị trưởng đã giải quyết thành công các vấn đề bằng nỗ lực đổi mới đô thị và cải tạo trung tâm thành phố. Tuy nhiên, đối với họ, những thách thức ngày nay rất khác, một phần vì chúng đòi hỏi phải xem xét lại cách sử dụng các cao ốc văn phòng và khu mua sắm lớn. Cải tạo các tòa nhà văn phòng khổng lồ thành căn hộ hoặc không gian đa chức năng không dễ dàng và rất tốn kém. Lãi suất tăng đang khiến khiến việc huy động vốn và trả nợ trở nên khó khăn hơn đối với các chủ đầu tư bất động sản thương mại.

Không phải mọi thành phố lớn của Mỹ đều gặp rắc rối. Nhiều đô thị phía tây và phía nam, chẳng hạn như Nashville, Dallas, Austin, Raleigh và Phoenix, đang phát triển thịnh vượng và thu hút thêm dân rời từ thành phố khác. Những nơi này có nhiều lợi thế như thời tiết ấm hơn, giá bất động sản và thuế thấp hơn.

Theo nghiên cứu gần đây của Goldman Sachs, có dấu hiệu cho thấy các tòa nhà mới và hiện đại ở các khu trung tâm thương mại và các văn phòng nhỏ hơn ở vùng ngoại ô trên khắp đất nước có thể tránh được những căng thẳng mà các thành phố lớn hơn đang trải qua. Đây là những nơi mà mọi người dường như muốn làm việc và sinh sống sau đại dịch.

Các khu vực đô thị lớn nhất của Mỹ đang đối mặt với những thách thức kinh tế, chính trị và xã hội kéo dài và từ từ trong những năm phía trước. Các vấn đề của các thành phố lớn của Mỹ đã tích tụ trong nhiều năm trước khi trở nên trầm trọng hơn trong thời kỳ đại dịch và lãi suất tăng. Tình trạng lạm dụng ma túy, vô gia cư, thiếu nhà ở giá rẻ, lỗ hổng trong hệ thống sức khỏe tâm thần và các vấn đề ngân sách đã hình thành trong nhiều thập niên.

Nỗ lực giải quyết những vấn đề đó không chỉ đòi hỏi các mối quan hệ đối tác công tư tốt hơn mà còn cả tư duy sáng tạo. Nếu khu vực trung tâm của các thành phố lớn không phải là nơi để làm việc toàn thời gian, liệu chúng có thể được sáng tạo lại theo cách phù hợp hơn với một thế giới hậu đại dịch hay không? Số phận của các khu đô thị lớn nhất nước Mỹ phụ thuộc vào câu trả lời cho câu hỏi đó.

Số công ty vỡ nợ tăng gấp đôi cùng kỳ, làn sóng phá sản vì lãi suất cao dâng lên ở Mỹ

Theo số liệu của Moody’s Investors Service, từ đầu năm đến nay, Mỹ có tới 41 vụ vỡ nợ, cao gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái.

Cục dự trữ liên bang Mỹ (Fed) vẫn đang dự định sẽ tiếp tục tăng lãi suất để ngăn chặn lạm phát. Theo CNBC nhận định, điều này đồng nghĩa trong những tháng tới số lượng các doanh nghiệp vỡ nợ sẽ tăng lên.

Thực tế thì trong tháng trước, tỷ lệ doanh nghiệp Mỹ vỡ nợ đã tăng mạnh do triển vọng kinh tế bấp bênh và lãi suất tăng khiến chi phí tái tài trợ các khoản nợ tăng vọt.

Theo số liệu của Moody’s Investors Service, từ đầu năm đến nay, Mỹ có tới 41 vụ vỡ nợ, cao gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái. Các chuyên gia phân tích nhận định lãi suất tăng chính là “thủ phạm” lớn nhất khiến các doanh nghiệp đối mặt căng thẳng tài chính. Các công ty cần thêm thanh khoản hay đang có gánh nặng nợ và cần phải đảo nợ đều phải đối mặt với lãi suất cao.

“Hiện nguồn vốn đang trở nên đắt đỏ hơn rất nhiều”, Mohsin Meghji, nhà sáng lập M3 Partners nói. “Suốt 15 năm qua, trung bình chi phí đi vay rơi vào khoảng 4-6%, nhưng giờ thì con số lên đến 9-13%”.

Meghji cho biết kể từ quý IV năm ngoái, công ty chuyên tư vấn tái cấu trúc nợ của ông đặc biệt bận rộn với lượng khách hàng tăng đột biến đến từ nhiều ngành nghề. Mặc dù gần đây những công ty có vấn đề nhất đều đã bị ảnh hưởng, ông dự đoán trong thời gian tới cả những công ty có tình hình tài chính khỏe mạnh hơn cũng sẽ gặp khó khăn vì lãi suất cao.

Theo số liệu của S&P Global Market Intelligence, từ đầu năm đến hết ngày 22/6, đã có 324 doanh nghiệp Mỹ nộp đơn phá sản, gần bằng mức 374 của cả năm 2022. Trong đó riêng 4 tháng đầu năm ghi nhận 230 vụ, mức cao nhất kể từ 2010.

Envision Healthcare, nhà cung cấp dịch vụ y tế khẩn cấp, là vụ phá sản lớn nhất trong tháng 5. Khi nộp đơn xin phá sản, công ty này đang nợ hơn 7 tỷ USD.

Một số vụ phá sản lớn kể từ đầu năm đến nay có thể kể đến công ty thiết bị an ninh Monitronics International, ngân hàng SVB, chuỗi bán lẻ Bed Bath & Beyond và chuỗi thể thao Diamond Sports.

Moody’s dự báo đến cuối năm nay tỷ lệ vỡ nợ trên toàn cầu sẽ tăng lên 4,6%, cao hơn mức trung bình dài hạn là 4,1%. Đến tháng 4/2024, con số sẽ đạt đỉnh ở mức 5% trước khi làn sóng vỡ nợ bắt đầu lắng xuống.

Cho đến gần đây, các doanh nghiệp Mỹ vẫn ở trong môi trường mà tín dụng được cấp một cách “siêu dễ dãi”. Các công ty có thể tiếp cận thị trường nợ mà không gặp bất cứ trở ngại hay giới hạn nào. Đó cũng là lý do khiến làn sóng vỡ nợ xảy ra trên diện rộng, bao trùm nhiều ngành.

Bên cạnh đó, bối cảnh vĩ mô đang có nhiều điểm bất lợi. Nền kinh tế tăng trưởng yếu trong khi lạm phát cao khiến mọi người cắt giảm chi tiêu.

Cơn đau đầu của ngành xe điện Mỹ

(Ảnh minh họa).

Thị trường xe điện Mỹ đang phát triển nhanh chóng, nhưng vẫn còn quá nhiều vấn đề cần giải quyết để quốc gia Bắc Mỹ đạt được mục tiêu chuyển đổi hoàn toàn khỏi xe xăng.

Việc áp dụng xe điện là sự thay đổi lớn nhất trong hệ thống năng lượng và giao thông trong hơn một thế kỷ qua, đồng thời là sự thay đổi lớn nhất trong tiêu dùng điện tử từ khi iPhone ra mắt.

Cả hai khía cạnh đều đang tăng tốc tại Mỹ, nhưng vẫn cách vạch đích quá xa.

Phân vân xe điện và xe xăng

Hành trình trên một chiếc xe điện vừa đáng lo, vừa ly kỳ bởi lái xe không thể biết mình đi được tối đa bao xa sau 1 lần sạc. Chắc chắn xe điện cần phải hoàn thiện hơn nữa để các tài xế có trải nghiệm nhất quán và hài lòng ngang bằng với mua một chiếc xe xăng.

Chính quyền Tổng thống Joe Biden đã đề xuất danh sách những việc cần làm đầy tham vọng để thúc đẩy quá trình chuyển đổi xe điện. Các nhà sản xuất ôtô sẽ phải đáp ứng được các tiêu chuẩn khí thải khắt khe hơn nếu sản xuất xe xăng.

Đề xuất phát thải của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) sẽ được áp dụng từ năm 2027 đến năm 2032 để loại bỏ dần kỷ nguyên của động cơ đốt trong. Những quy tắc mới ước tính sẽ giúp xe điện chiếm 2/3 thị phần ôtô cá nhân tại Mỹ vào năm 2032.

Đề xuất này sẽ là những hạn chế cứng rắn nhất từ trước đến nay của Mỹ đối với ôtô, đồng thời là một trong những động thái tích cực nhất của Tổng thống Biden để chống lại biến đổi khí hậu. Trước đó, ông đã kêu gọi một nửa doanh số bán xe mới là xe điện vào năm 2030.

Các nhà sản xuất ôtô đã chuyển dần sang xe điện, nhưng việc đạt được mục tiêu hay không vẫn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố.

Mập mờ phạm vi hoạt động tối đa

Dù hào hứng hay hoài nghi, vấn đề phổ biến nhất ảnh hưởng đến sự hứng thú của người dùng chính là phạm vi hoạt động trong thế giới thực của xe điện.

Môi trường thử nghiệm xe điện mang lại kết quả khác biệt đáng kể so với điều kiện lái xe thực tế. Tất cả điều kiện, từ tốc độ đến thay đổi độ cao, có thể tác động lớn đến năng lượng chiếc xe sử dụng.

Nghiên cứu của SAE công bố vào tháng 4 cho thấy phạm vi hoạt động của xe điện phụ thuộc vào nhiều yếu tố hơn xe xăng, như nhiệt độ hoặc nhà sản xuất ôtô đề xuất sạc dưới 100% để kéo dài tuổi thọ pin.

Trong những điều kiện lý tưởng như lái xe trong thành phố, xe điện có thể vượt phạm vi định mức. Nhưng trong điều kiện thời tiết lạnh giá, phạm vi hoạt động của xe điện có thể giảm tới 30%, theo nghiên cứu của Recurrrent.

Khi các phương tiện đặc thù như xe bán tải chạy điện, vấn đề phạm vi càng trở nên phức tạp. Những chiếc xe này không có lợi về khí động học, do đó những hoạt động yêu cầu sức mạnh có thể khiến phạm vi lái xe ngắn hơn rất nhiều so với ước tính.

Các nhà sản xuất có lẽ phải tập trung cải tiến khối lượng và hiệu quả cho những loại xe này, bởi các kỹ sư chỉ có thể đưa một lượng năng lượng nhất định vào những loại pin dù là tiên tiến nhất.

Nhiều khách hàng không hiểu rõ vấn đề khoảng cách lái xe tối đa cho đến khi thực sự sử dụng xe điện. Mối lo lắng này có thể bị xua tan nếu nhà sản xuất rõ ràng hơn rằng quãng đường xe đi được có thể thay đổi rất nhiều, đồng thời gợi ý lái xe thực hiện những bước đơn giản để giúp xe đi xa hơn.

Hạ tầng sạc chưa đầy đủ

Phạm vi hoạt động sẽ không còn quan trọng nếu cơ sở hạ tầng sạc đầy đủ. Mạng lưới sạc độc quyền đã giúp thúc đẩy sự trỗi dậy của Tesla với tư cách là nhà sản xuất ôtô điện thống trị nước Mỹ.

Xe điện trên thị trường hiện nay đi kèm với nhiều loại cổng sạc khác nhau - giống như điện thoại di động - có thể khiến chủ sở hữu vất vả đi tìm bộ sạc phù hợp. General Motors, Ford và nhiều nhà sản xuất ôtô khác sử dụng hệ thống cổng sạc kết hợp (CCS), trong khi Tesla sử dụng chuẩn sạc Bắc Mỹ (NACS).

Mỹ có khoảng 139.000 cổng sạc, nhưng chỉ dưới 32.000 cổng cung cấp sạc nhanh, theo Atlas. Riêng Tesla vận hành hơn 19.000 bộ sạc nhanh.

Trên thực tế, không phải ai cũng mua một chiếc xe Tesla. General Motors hôm 8/6 thông báo sẽ cùng Ford tham gia mạng lưới Supercharger của Tesla trên toàn nước Mỹ, bắt đầu từ năm 2024. Bang Washington và Texas cũng có kế hoạch yêu cầu các công ty xe điện sử dụng chuẩn sạc NACS của Tesla.

Tuy nhiên, xe điện mới chỉ chiếm khoảng 1% tổng số phương tiện ở Mỹ. Những thách thức phía trước đối với xe điện, đặc biệt là cơ sở hạ tầng, là rất lớn.

Nước Mỹ đang sở hữu nhiều bộ sạc nhanh hơn bao giờ hết. Nhưng đối với những chuyến đi đường dài hoặc khu vực hẻo lánh, việc tìm trạm sạc là rất khó, nếu có cũng chưa chắc là sạc nhanh. Chính điều này khiến người dùng e ngại khi cân nhắc mua xe điện.

Để đẩy nhanh việc áp dụng xe điện, Tổng thống Joe Biden cho biết Mỹ cần thiết lập 500.000 bộ sạc công cộng trên toàn quốc vào năm 2030. Chính quyền Mỹ cam kết 7,5 tỷ USD để xây dựng hệ thống trạm sạc, đặt mục tiêu cứ 50 dặm (80 km) cao tốc sẽ có 1 trạm.

Nhiều chính quyền bang cho rằng kế hoạch của ông Biden là khó, thậm chí “không tưởng”, bởi việc lắp đặt trạm sạc tại những nơi hoang vắng là không khả thi.

Nhưng các doanh nghiệp tư nhân nhận ra rằng người lái xe phải dừng lại từ 20 phút đến 1 giờ để sạc xe, từ đó có thể sinh lời theo những cách khác, ví dụ như chi tiền mua thực phẩm. General Motors và Pilot vào mùa hè năm 2022 thông báo đang hợp tác để bổ sung 2.000 trạm sạc nhanh cho 500 trạm dừng nghỉ Pilot và Flying J trên khắp nước Mỹ.

Những nỗ lực này vẫn không giải quyết được sự khan hiếm của trạm sạc. Khoảng 1,25 tỷ USD trong số tiền được chính phủ Mỹ phân bổ để xây dựng hạ tầng sạc tại khu vực trung tâm hoặc thành thị, trái ngược với hành lang giao thông đường dài.

Trục trặc phần mềm

Những người yêu thích xe điện cho rằng chúng đáng tin cậy và phải bảo trì ít hơn so với ôtô thông thường, bởi chúng có ít bộ phận chuyển động hơn. Điều này đúng, nhưng xe điện cũng có thể phức tạp hơn về bản chất và phần mềm sử dụng.

Xe hơi trở nên thông minh hơn rất nhiều và thành chiến trường giữa Apple, Google và chính các nhà sản xuất. Cũng giống như máy tính và điện thoại thông minh, những màn hình trong xe điện cần có hệ điều hành riêng.

Thông thường, hệ thống phần mềm trên màn hình chức năng tách biệt với hệ thống xe, không ảnh hưởng đến vô lăng điều khiển bánh xe. Nhưng Tesla đã chứng minh một chiếc xe có thể đạt được những chức năng mới thông qua bản cập nhật phần mềm, giống như điện thoại.

Điều này có khả năng mở ra các lỗ hổng bảo mật mới và phơi bày thực tế rằng nhiều nhà sản xuất ôtô truyền thống không đủ khả năng tạo ra phần mềm đủ tốt cho xe điện.

Về lâu dài, sở hữu một chiếc ôtô điện cũng sẽ giống mua một chiếc điện thoại. Chúng ta phải tham gia một hệ sinh thái với lỗi phần mềm, vấn đề tương thích và đôi khi gặp phải những vấn đề kỳ quặc như những chiếc điện thoại, máy tính hiện tại.

Mỹ cân nhắc lệnh cấm chip mới với Trung Quốc

Theo WSJ, Mỹ cân nhắc cấm xuất khẩu chip AI sang Trung Quốc vì lo ngại Bắc Kinh có thể dùng chúng để phát triển vũ khí và tấn công mạng.

Nguồn tin của WSJ tiết lộ, chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden đang cân nhắc các hạn chế xuất khẩu mới đối với chip AI sang Mỹ. Theo đó, từ tháng sau, Bộ thương mại Mỹ có thể cấm Nvidia và các nhà sản xuất chip trong nước bán chip AI cho khách hàng Trung Quốc và các nước gây lo ngại khác nếu không có giấy phép.

Nó sẽ mở rộng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mà Mỹ thông báo từ tháng 10/2022. Động thái tiếp tục làm giảm khả năng xây dựng năng lực AI của Trung Quốc, vốn đã không được tiếp cận những con chip mạnh nhất của Nvidia và AMD.

Trước đó, Nvidia đã phát triển phiên bản chip AI cho thị trường Trung Quốc có tên A800, có hiệu suất dưới ngưỡng mà Bộ thương mại đặt ra. Nó thay thế A100, con chip được sử dụng rộng rãi trong các trung tâm dữ liệu. Với quy định mới, ngay cả chip A800 cũng không được phép bán sang Bắc Kinh mà không có giấy phép.

Vẫn theo WSJ, chính quyền Mỹ còn cân nhắc hạn chế cho các công ty AI Trung Quốc thuê dịch vụ đám mây.

Thời điểm triển khai chưa chắc chắn do các hãng chip vẫn đang vận động để chính quyền bỏ qua hoặc nới lỏng các lệnh cấm. Với sự phổ biến của các công cụ AI tạo sinh như ChatGPT, quan chức và nhà hoạch định chính sách Mỹ đang nhìn AI dưới lăng kính an ninh quốc gia. Những vũ khí tích hợp AI sẽ mang đến lợi thế trên chiến trường cho các đối thủ của Mỹ. Trong khi đó, công cụ AI có thể bị lợi dụng để chế tạo vũ khí hóa học hoặc viết phần mềm máy tính độc hại.

Dù vậy, bảo vệ công nghệ quan trọng nhưng đảm bảo tác động ít nhất đến hoạt động của doanh nghiệp Mỹ và đồng minh là thách thức lớn.

Tháng 10/2022, Bộ thương mại Mỹ công bố hàng loạt biện pháp kiểm soát xuất khẩu bán dẫn hiện đại và công cụ sản xuất chip, nhưng chưa ban hành quy định chính thức để hệ thống hóa các quy tắc. Từ mùa thu năm ngoái, chính quyền lấy ý kiến của các doanh nghiệp bị ảnh hưởng và đàm phán với các nước đồng minh để đưa ra quy tắc cuối cùng.

Mỹ đã thuyết phục Hà Lan và Nhật Bản – hai nước có các nhà sản xuất máy móc sản xuất chip hàng đầu thế giới – đứng về phía mình và cùng thống nhất danh sách mặt hàng bị kiểm soát. Các nhà sản xuất chip Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) tiếp tục được phép hoạt động và mở rộng nhà máy ở Trung Quốc, nhưng chỉ áp dụng với chip đời cũ. Chính quyền ông Biden cũng cân nhắc sắc lệnh hành pháp, cấm Mỹ đầu tư vào Trung Quốc và các nước đối thủ.

Ông Biden có đưa ra những hứa hẹn với ông Tập hay không?

(Ảnh minh họa).

Những nỗ lực của Hoa Kỳ nhằm giảm bớt căng thẳng với Trung Quốc rất phức tạp bởi sự khác biệt rõ ràng về quan điểm đối với những cam kết mà bên này đưa ra với bên kia.

Các quan chức và truyền thông nhà nước Trung Quốc nhấn mạnh rằng Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden đã đưa ra một loạt lời hứa với Chủ tịch Tập Cận Bình của Trung Quốc - được Bắc Kinh mô tả là “bốn không và một không có ý định” – vốn hướng dẫn hành vi chính thức của Hoa Kỳ đối với Trung Quốc.

“Tôi hy vọng phía Hoa Kỳ sẽ… tuân thủ sự đồng thuận mà Tổng thống Biden và tôi đã đạt được trong cuộc gặp của chúng tôi ở Bali [Indonesia] và biến những bày tỏ tích cực thành thực tiễn,” ông Tập được truyền thông nhà nước Trung Quốc dẫn lời khi nói với Ngoại trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken đang thăm nước này vào ngày 19/6 vừa qua.

Tân Hoa Xã, cơ quan truyền thông nhà nước hàng đầu của Trung Quốc, dẫn lời ông Blinken nói rằng phía Hoa Kỳ “sẽ tuân thủ những lời hứa của Tổng thống Biden.”

Lướt qua danh sách bốn lời hứa mà họ nói đã được đưa ra, Tân Hoa xã loan tin ông Blinken nói rằng Hoa Kỳ “không tìm kiếm ‘một cuộc chiến tranh lạnh mới’, không tìm cách thay đổi hệ thống [chính trị] của Trung Quốc, không tìm cách chống lại Trung Quốc thông qua tăng cường liên minh, không ủng hộ Đài Loan độc lập, không có ý định xung đột với Trung Quốc.”

Nhưng khi được yêu cầu xác nhận rằng ông Blinken đã đưa ra những nhận xét đó, Bộ Ngoại giao Mỹ yêu cầu VOA tham khảo một loạt cuộc phỏng vấn mà ông Blinken đã thực hiện sau cuộc gặp với ông Tập ở Bắc Kinh, cũng như những phát biểu mà ông Blinken đưa ra khi có báo chí.

Mặc dù một số cam kết được báo cáo thường phản ánh chính sách hiện tại của Hoa Kỳ, ông Blinken đã không đề cập đến bất kỳ lời hứa nào mà ông Biden đã đưa ra với ông Tập trong bài phát biểu công khai của mình. Ông nhắc lại những nỗ lực của chính quyền nhằm củng cố vị thế công nghệ và công nghiệp của Hoa Kỳ trong nước cũng như các liên minh và quan hệ đối tác ở nước ngoài.

Về vấn đề Đài Loan, ông Blinken nói rằng mặc dù chính quyền Biden không ủng hộ nền độc lập của Đài Loan, nhưng “mối quan ngại mà chúng tôi có là Trung Quốc đang thay đổi chính sách của mình, xét về phương diện giải quyết những khác biệt này một cách hòa bình.”

Ông Blinken nói về quan điểm chung của chính quyền Biden đối với Trung Quốc, bao gồm cả chuyến đi của ông tới Bắc Kinh: “Chúng tôi đang sử dụng sự giao tiếp để cố gắng thúc đẩy lợi ích của chúng tôi và bảo vệ chúng”.

Chính sách Trung Quốc

Bản mô tả toàn diện nhất của chính quyền Biden về chính sách Trung Quốc đã được ông Blinken đưa ra vào tháng 5 năm 2022.

“Chúng tôi không tìm cách chuyển đổi hệ thống chính trị của Trung Quốc,” Ngoại trưởng nói. “Nhiệm vụ của chúng tôi là chứng minh một lần nữa rằng nền dân chủ có thể đáp ứng những thách thức cấp bách, tạo ra cơ hội, nâng cao phẩm giá con người; rằng tương lai thuộc về những người tin vào tự do và rằng tất cả các quốc gia sẽ được tự do vạch ra con đường của riêng mình mà không bị ép buộc.”

Ông Biden được trích dẫn vào năm 2021

Truyền thông nhà nước Trung Quốc lần đầu tiên dẫn lời ông Biden như là đưa ra những lời hứa với ông Tập khi hai người gặp nhau trong hội nghị thượng đỉnh trực tuyến vào tháng 11 năm 2021.

Ông Biden được trích dẫn nói: “Tôi muốn nhắc lại rõ ràng rằng Hoa Kỳ không tìm cách thay đổi hệ thống chính trị của Trung Quốc, không tìm cách chống lại Trung Quốc thông qua việc củng cố các liên minh, không có ý định xung đột với Trung Quốc, rằng Hoa Kỳ cam kết thực hiện chính sách ‘một Trung Quốc’ đã có từ lâu, không ủng hộ nền độc lập của Đài Loan, mong muốn thấy hòa bình và ổn định ở Eo biển Đài Loan.”

Năm sau, Ủy viên Quốc vụ kiêm Ngoại trưởng lúc bấy giờ của Trung Quốc Vương Nghị đã tìm cách viện dẫn những điểm đó để chỉ trích các thành viên của chính quyền Biden trong một bài phát biểu quan trọng tại Asia Society vào tháng 9 năm 2022.

“Tổng thống Biden đã nhiều lần nhấn mạnh rằng Hoa Kỳ không tìm cách chiến đấu một ‘cuộc chiến tranh lạnh mới’, không tìm cách thay đổi hệ thống chính trị của Trung Quốc, không tìm cách chống lại Trung Quốc thông qua củng cố các liên minh, không ủng hộ nền độc lập của Đài Loan, không có có ý định xung đột với Trung Quốc,” ông Vương tuyên bố, trước khi bày tỏ sự phẫn nộ của Bắc Kinh.

“Để hai dàn nhạc hợp tác với nhau, điều bắt buộc là hai nhạc trưởng trước tiên phải thiết lập một giai điệu chung, nhưng đồng thời, tất cả các nhạc công được yêu cầu phát ra các nốt hài hòa của họ, theo cùng một bản nhạc. Tuy nhiên, những gì chúng tôi thấy là Đội Hoa Kỳ dường như đã làm việc với hai nhóm âm lượng và đã thất bại trong việc biến ý chí chính trị mà nhà lãnh đạo của họ thể hiện thành các chính sách hợp lý, điều này đã gây ra sự bối rối cho người dân Trung Quốc cũng như người dân của các quốc gia khác nhau,” theo ông Vương.

“Ba nguyên tắc do Chủ tịch Tập đề ra [liên quan đến quan hệ song phương], tức là Trung Quốc và Hoa Kỳ phải tôn trọng lẫn nhau, cùng tồn tại hòa bình, hợp tác cùng có lợi, cùng với ‘bốn không’ và một ‘không ý định’ mà Tổng thống Biden bày tỏ, tạo thành một khuôn khổ hoàn hảo,” ông Vương nói.

“Điều mà Đội ngũ Hoa Kỳ nên làm ngay bây giờ là thực hiện những gì Tổng thống Biden đã nói về ‘bốn không và một không có ý định’ và đưa quan hệ song phương trở lại đúng hướng”, ông Vương tiếp tục.

Ông Ngụy Kinh Sinh, một trong những nhà bất đồng chính kiến nổi bật nhất của Trung Quốc hiện đang sống lưu vong, lưu ý sự khác biệt giữa một lời tuyên bố và một lời hứa trong cuộc phỏng vấn với VOA.

“Mặc dù các tuyên bố chỉ đơn giản là các tuyên bố, nhưng từ ‘hứa hẹn’ ngụ ý nghĩa vụ và một hiệp ước đạt được giữa hai bên,” ông Ngụy chỉ ra.

Nguồn: The Saigon Times; Soha; Zing News; Vietnamnet; VOA