Mối lo từ các tòa văn phòng trống: Ngân hàng đối mặt rủi ro nợ xấu

(Ảnh minh họa).

Viễn cảnh tập đoàn lớn tiếp tục cắt giảm diện tích văn phòng trong khi ngân hàng đã cho vay quá mức vào bất động sản thương mại làm dấy lên lo ngại về bất ổn tài chính do nợ xấu.

Nhu cầu sử dụng văn phòng trên khắp thế giới đã giảm khi nhiều người làm việc tại nhà hơn và các doanh nghiệp đẩy mạnh cắt giảm việc làm để đối phó với tình trạng tăng trưởng chậm.

Điều này làm dấy lên lo ngại về khả năng xảy ra bất ổn tài chính do các khoản nợ xấu trong lĩnh vực bất động sản.

Tỷ lệ văn phòng trống ngày càng gia tăng

Vào cuối tháng 3, tỷ lệ văn phòng trống tại 10 trong số 17 thành phố lớn trên thế giới đạt mức cao nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Không chỉ nhu cầu sử dụng văn phòng yếu mà tỷ lệ hoạt động của các khách sạn và cơ sở thương mại khác cũng giảm.

Một số nhà đầu tư lớn đã rút khỏi hoạt động kinh doanh khách sạn tại Mỹ.

Ngày 5/6, Park Hotels & Resorts, chủ sở hữu khách sạn Hilton San Francisco Union Square, thông báo họ đã ngừng thanh toán thế chấp đối với bất động sản này, và chấp thuận giao khách sạn cho ngân hàng.

Tổng số nợ phải trả liên quan đến Hilton San Francisco và một tài sản khác lên tới 725 triệu USD.

Giám đốc điều hành của Park Hotels & Resorts, Thomas Baltimore, đổ lỗi cho việc vỡ nợ là do nhu cầu yếu đối với các chuyến công tác và tổ chức hội nghị do doanh nghiệp tiến hành tái cơ cấu.

Ông Baltimore cho biết tỷ lệ văn phòng trống xung quanh khách sạn này đang ở mức cao kỷ lục khi San Francisco chứng kiến tỷ lệ nhân viên quay trở lại văn phòng thấp hơn so với các thành phố khác.

Theo CBRE, nhà cung cấp dịch vụ bất động sản thương mại, tỷ lệ văn phòng trống tại khu vực San Francisco đạt gần 20% vào cuối tháng Ba, khi nhu cầu giảm kể từ mùa Thu năm 2022 do nhiều công ty công nghệ thông tin cắt giảm lực lượng lao động trong bối cảnh tăng trưởng chậm.

Bên ngoài nước Mỹ, thị trường cho thuê văn phòng cũng trong tình trạng ảm đạm. Tỷ lệ không gian cho thuê có sẵn còn trống tại Hong Kong (Trung Quốc) đã tăng trên 15% lên mức cao kỷ lục, khi các công ty Trung Quốc cắt giảm diện tích văn phòng và các doanh nghiệp Mỹ và châu Âu chuyển đến Singapore và những nơi khác.

Theo số liệu của công ty quản lý bất động sản Colliers International Group, tỷ lệ trống của các tòa nhà văn phòng hạng A ở Hong Kong trong tháng Tư là gần 15%, gấp hơn ba lần so với năm 2019, vượt qua mức 12,5% của Manhattan (New York, Mỹ) và 4,6% của Singapore. Tỷ lệ văn phòng trống tại Tokyo (Nhật Bản) thấp hơn so với những nơi khác nhưng vẫn gần 5%.

Theo CBRE, trên toàn thế giới, tỷ lệ văn phòng trống là 12,9% vào cuối tháng ba, không xa mức 13,1% được công bố trong giai đoạn 2009-2010 sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Một cuộc khảo sát của công ty tư vấn bất động sản Knight Frank, có trụ sở tại Anh, đối với các giám đốc điều hành phụ trách bất động sản tại 350 doanh nghiệp trên khắp thế giới, cho thấy khoảng một nửa trong số các tập đoàn quốc gia đang có kế hoạch giảm diện tích văn phòng trong ba năm tới do xu hướng làm việc từ xa sau đại dịch Covid-19. Trong số các nhóm chính cắt giảm diện tích văn phòng, nhóm lớn nhất đang hướng tới mục tiêu giảm diện tích từ 10-20%.

Ông Lee Elliott, một chuyên gia bất động sản thương mại tại Knight Frank, cho rằng sử dụng không gian nhỏ hơn có thể là giải pháp cho các tổ chức lớn hơn.

Viễn cảnh các tập đoàn lớn tiếp tục cắt giảm diện tích văn phòng đã làm dấy lên lo ngại về tương lai của các tòa nhà cũ và các địa điểm không được ưa chuộng, khi thị trường bất động sản thương mại đối mặt với một cuộc suy thoái nghiêm trọng do lãi suất cao hơn.

Mối lo của các cơ quan tài chính

Các cơ quan quản lý tài chính đang ngày càng lo lắng về tác động của sự sụt giảm nhu cầu văn phòng đối với hệ thống tài chính.

Tại phiên điều trần trước Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hạ viện Mỹ vào tháng năm, ông Michael Barr, Phó chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), đã bày tỏ lo ngại về sự yếu kém của thị trường văn phòng đô thị và cho biết Fed đang xem xét khá cẩn thận các rủi ro từ bất động sản thương mại.

Dư nợ khoản vay các ngân hàng thương mại Mỹ cấp cho các chủ sở hữu văn phòng và cơ sở thương mại khác đã lên tới gần 3.000 tỷ USD, với 70% số ngân hàng cho vay có quy mô vừa và nhỏ.

Các ngân hàng quy mô trung bình dư dả tiền mặt nhờ chính sách nới lỏng tiền tệ trước đây đã đổ tiền vào bất động sản thương mại. Song, tình trạng cho vay quá mức vào bất động sản có thể đẩy các ngân hàng vào tình huống rủi ro.

Theo công ty nghiên cứu Green Street của Mỹ, giá bất động sản thương mại tại Mỹ trong tháng 4 đã giảm 15,3% so với cùng kỳ năm trước, mức giảm lớn nhất kể từ tháng 9/2009. Khả năng sinh lời của nhiều bất động sản đã giảm khi người thuê nhà chuyển đi, trong khi việc huy động vốn mới trở nên tốn kém hơn.

Khi chủ sở hữu bất động sản gặp khó khăn để có nguồn tiền trả nợ, họ phải bán tài sản nắm giữ, qua đó làm giảm giá bất động sản và khiến ngân hàng khó thu hồi khoản vay hơn.

Điều này có thể trở thành một vấn đề lớn khi các ngân hàng tỏ ra miễn cưỡng trong việc cấp khoản vay mới - một kịch bản mà các nhà quản lý lo sợ sẽ cản trở đà tăng trưởng của nền kinh tế.

Không chỉ Mỹ, châu Âu cũng khó tránh khỏi nguy cơ trên. Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) hồi tháng Năm đã bày tỏ lo ngại về lượng tiền mà các quỹ đầu tư đổ vào bất động sản. Giá bất động sản ở châu Âu đã giảm. Nếu các quỹ đầu tư sụp đổ, điều đó có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến các ngân hàng.

Các thể chế tài chính đang chú ý đến tác động từ sự bất ổn gần đây trong lĩnh vực ngân hàng sau vụ phá sản của hai ngân hàng Mỹ là Silicon Valley Bank (SVB) và Signature Bank, cũng như thương vụ thâu tóm Credit Suisse của UBS.

Giới chuyên gia và các công ty phát triển bất động sản cho rằng tình hình bất ổn này có thể trì hoãn các kế hoạch mở rộng kinh doanh của các công ty, từ đó kìm hãm đà phục hồi của thị trường văn phòng.

Theo nghiên cứu của Knight Frank đối với các công ty hoạt động trong các lĩnh vực từ công nghệ đến dịch vụ tài chính trên toàn cầu, khoảng 1/3 các công ty đã chọn làm việc phần lớn hoặc hoàn toàn tại văn phòng. Trong khi 56% các công ty theo đuổi chính sách kết hợp, còn khoảng 10% có kế hoạch chủ yếu hoặc hoàn toàn làm việc từ xa.

Một nghiên cứu của công ty dịch vụ bất động sản Savills, có trụ sở tại Anh, dự đoán rằng các thành phố của Mỹ như San Francisco và Washington D.C. sẽ có nhiều diện tích văn phòng dư thừa nhất trong thập kỷ tới, trong khi thị trường châu Á sẽ thắt chặt hơn.

Lo ngại nước thải hạt nhân

Tháng 3/2011, Nhật Bản hứng chịu thảm họa kép động đất và sóng thần, khiến nhà máy điện hạt nhân Fukushima bị ảnh hưởng.

Ba lõi lò phản ứng tan chảy, giải phóng lượng lớn phóng xạ vào môi trường xung quanh. TEPCO - đơn vị vận hành nhà máy, phải xử lý hàng trăm bể chứa hơn 1 triệu tấn nước ô nhiễm dùng để làm mát lò phản ứng trong tai nạn.

Năm 2021, giới chức Nhật Bản dự đoán không còn sức chứa và quyết định lên kế hoạch xả dần nước thải đã qua xử lý xuống biển. Cơ quan quản lý hạt nhân Nhật Bản dự kiến phê duyệt tiến hành dự án trong năm nay.

Nước thải phóng xạ sẽ trải qua hệ thống lọc để loại bỏ các đồng vị phóng xạ, chỉ để lại tritium - một trong hai đồng vị phóng xạ của hydro. Dù tritium độc hại, nó vẫn tồn tại trong tự nhiên. Các chuyên gia cho biết, lượng tritium trong môi trường sẽ cực nhỏ do hòa lẫn với nước biển.

Việc xả nước thải đã qua xử lý từ các bể chứa khổng lồ ở Fukushima ra Thái Bình Dương dự kiến sớm diễn ra, dù ngày cụ thể chưa được ấn định. Nhật Bản nhiều lần khẳng định, nước thải này an toàn bởi đã được lọc để loại bỏ hầu hết các đồng vị. Tuy nhiên, trong nước vẫn còn dấu vết của tritium - đồng vị của hydro khó tách khỏi nước.

Trước bối cảnh này, ngư dân và người tiêu dùng ở Nhật Bản cũng như các quốc gia lân cận đã bày tỏ lo ngại. Đặc biệt, nhiều người dân Hàn Quốc quyết định đi mua muối về tích trữ, với mong muốn bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

Việc người dân đổ xô tích trữ khiến giá muối ở Hàn Quốc tăng gần 27% trong tháng 6 so với 2 tháng trước. Trong khi đó, theo các quan chức thời tiết, một nguyên nhân khác khiến giá muối tăng là sản lượng muối thấp.

Chính phủ Hàn Quốc đang xuất kho khoảng 50 tấn muối mỗi ngày, với mức giảm giá 20% so với giá thị trường. Bên cạnh đó, các cơ quan thủy sản Hàn Quốc khẳng định sẽ theo dõi chặt chẽ trang trại muối để phát hiện tăng phóng xạ. Hàn Quốc đã cấm hải sản từ vùng biển gần Fukushima, trên bờ biển phía Đông của Nhật Bản. Trung Quốc cũng phản đối kế hoạch xả nước của Nhật Bản.

Nhật Bản cho biết đã giải thích chi tiết và có cơ sở khoa học về kế hoạch xả thải cho các nước láng giềng. Vừa qua, Chánh Văn phòng nội các Nhật Bản Hirokazu Matsuno cho biết, nước này nhận thấy kế hoạch đang ngày càng được thấu hiểu.

Theo TEPCO, hoạt động đánh bắt cá ít khi diễn ra trong vòng 3 km tính từ nơi đường ống sẽ xả nước. Song, TEPCO lo ngại tritium có thể tích tụ trong chuỗi thức ăn khi các sinh vật lớn hơn ăn những sinh vật nhỏ hơn bị phơi nhiễm.

Người phát ngôn của TEPCO cho biết công ty đã tiến hành các thử nghiệm. Trong đó, các sinh vật biển được nuôi trong nước biển có chứa nước đã qua xử lý ALPS. Người phát ngôn của TEPCO khẳng định: “Chúng tôi khẳng định nồng độ tritium trong cơ thể các sinh vật biển đạt trạng thái cân bằng sau một thời gian nhất định và không vượt quá nồng độ trong môi trường sống”.

Công ty cũng cho biết sẽ tiếp tục so sánh sức khỏe của các sinh vật được nuôi trong nước đã xử lý và pha loãng với những sinh vật được nuôi trong nước biển thông thường.

Một nghiên cứu công bố hồi đầu năm nay lập mô hình nước phóng xạ hòa lẫn như thế nào vào các đại dương trên khắp thế giới. Kết quả cho thấy, các chất gây ô nhiễm sẽ bao phủ gần như toàn bộ khu vực Bắc Thái Bình Dương sau khoảng 1.200 ngày, lan xa tới bờ biển Bắc Mỹ ở phía Đông và Australia ở phía Nam.

Vào ngày thứ 3.600, chất gây ô nhiễm sẽ bao phủ hầu hết Thái Bình Dương. Các nhà nghiên cứu cho rằng, vẫn có thể tìm thấy dấu vết của tritium trong đại dương sau 40 năm, nhưng nồng độ sẽ cực kỳ nhỏ.

Bốn sáng kiến toàn cầu mới của Trung Quốc có gì?

(Ảnh minh họa).

Trong 5 năm trở lại đây, Trung Quốc đã đưa ra nhiều sáng kiến từ kinh tế, chính trị, văn hóa đến an ninh dữ liệu... Trong đó có 4 sáng kiến thu hút được sự quan tâm lớn là Sáng kiến An ninh dữ liệu toàn cầu, Sáng kiến Phát triển toàn cầu, Sáng kiến An ninh toàn cầu và Sáng kiến Văn minh toàn cầu.

Sáng kiến An ninh dữ liệu toàn cầu

Sáng kiến An ninh dữ liệu toàn cầu (GIDS) là một sáng kiến trong lĩnh vực công nghệ thông tin, nhằm ngăn chặn các hành động phá hoại cơ sở hạ tầng quan trọng hoặc sử dụng công nghệ thông tin để đánh cắp dữ liệu người dùng. GIDS được đưa ra nhằm cạnh tranh với sáng kiến “mạng sạch” của Mỹ.

Theo đánh giá của Trương Chiêu Long, người sáng lập và là cố vấn trưởng của Công ty TNHH Công nghệ thông tin Guanan Thượng Hải, việc Trung Quốc đưa ra Sáng kiến An ninh dữ liệu toàn cầu vào năm 2020 là phù hợp với tình hình quốc tế.

Trong bối cảnh an ninh mạng trên toàn thế giới thường bị đe dọa, sáng kiến này tạo điều kiện cho sự tương tác dữ liệu giữa các quốc gia và là tiền đề đảm bảo an ninh, giúp thiết lập một trật tự mới trong không gian số thống nhất giữa các quốc gia và tổ chức trên thế giới.

Ông Trương cho rằng, các doanh nghiệp Trung Quốc hoạt động trong lĩnh vực an ninh mạng và dữ liệu nên ủng hộ và tuân theo sáng kiến này của Chính phủ, góp phần phát triển không gian an ninh mạng an toàn và lành mạnh.

Trong khi đó, học giả Nguyên Hạo, Phó Giám đốc Viện Luật an ninh thông tin Tô Châu, đối tác của Công ty Luật Jiangsu Zhuhui coi sáng kiến là “giới hạn năng lực” đối với các nhà cung cấp sản phẩm và dịch vụ công nghệ thông tin.

Đề cập các mối đe dọa an ninh mạng toàn cầu hiện nay, ông Lư Truyền Dĩnh, Tổng Thư ký Trung tâm Nghiên cứu Quản trị quốc tế và Không gian mạng của Viện Nghiên cứu quốc tế Thượng Hải, Cố vấn cấp cao của Viện Nghiên cứu Không gian mạng chỉ ra rằng, mục tiêu cơ bản của sáng kiến này chủ yếu là để đối phó với các hành động thu thập thông tin bất hợp pháp từ bên ngoài đối với người dùng toàn cầu và an ninh mạng của các quốc gia.

Nắm bắt cốt lõi vấn đề an ninh mạng, sáng kiến GIDS góp phần khơi dậy những hiểu biết của người dùng để đưa ra các biện pháp đối phó với các mối nguy cơ tương tự đối với an ninh mạng toàn cầu.

Trương Lực, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quan hệ quốc tế đương đại Trung Quốc nhận định, các lực lượng trên không gian mạng hiện nay đang đứng trước vòng hội nhập mới, vừa đối đầu, cạnh tranh, vừa hợp tác và đối thoại đan xen. Ý nghĩa lớn nhất của sáng kiến là đáp ứng mối quan tâm hiện tại của cộng đồng quốc tế về bảo mật dữ liệu và quản trị bảo mật dữ liệu.

Theo đó, nếu Trung Quốc muốn tạo ra sự khác biệt, họ phải tăng cường xây dựng và nâng cao sức mạnh mạng của chính mình, tìm kiếm sự hợp tác ở mức độ tối đa, duy trì hòa bình, an ninh, ổn định và đảm bảo lợi ích không gian mạng trong quá trình hình thành các quy tắc quốc tế.

Sáng kiến Phát triển toàn cầu

Sáng kiến Phát triển toàn cầu (GDI) là sáng kiến đa phương được liên kết với Liên hợp quốc (LHQ) ưu tiên phát triển và lấy con người làm trung tâm, đề xuất các lĩnh vực hợp tác chính để đẩy nhanh việc thực hiện Chương trình nghị sự 2030 của LHQ và thúc đẩy xây dựng cộng đồng tương lai chung vì sự phát triển của con người.

Trung Quốc thông qua GDI làm nền tảng tái khẳng định các mối quan hệ chiến lược và thể hiện sức hấp dẫn đối với các nước đối tác đang phát triển, phản ánh đóng góp và trách nhiệm vào sự phát triển của thế giới.

Theo quan điểm của học giả Chu Văn Chương, Trợ lý nghiên cứu tại trường Luật, Đại học Sơn Đông, việc đề xuất Sáng kiến Phát triển toàn cầu là biểu hiện của việc Trung Quốc tuân thủ tích hợp các khái niệm nhân quyền vào sự phát triển bền vững toàn cầu.

GDI kêu gọi sự cởi mở, hòa nhập và chia sẻ lợi ích vì sự phát triển con người, định hướng hành động tập trung vào các nhu cầu sinh kế cấp bách nhất của các nước đang phát triển, thúc đẩy hợp tác thiết thực trong các lĩnh vực chính như giảm nghèo, an ninh lương thực, tài chính, biến đổi khí hậu và nền kinh tế kỹ thuật số.

Do đó, từ góc độ nhân quyền, Sáng kiến Phát triển toàn cầu có thể coi như một khái niệm mới về quản trị nhân quyền mà Trung Quốc đưa ra cho cộng đồng quốc tế và là một thực tiễn quan trọng trong việc thúc đẩy hòa bình và phát triển, thúc đẩy xây dựng cộng đồng chung vận mệnh được chỉ ra trong Báo cáo tại Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ 20.

Cũng xuất phát từ thực tiễn, học giả Vương Tuấn Sinh, nghiên cứu viên đặc biệt tại Trung tâm Nghiên cứu Tư tưởng Tập Cận Bình về Chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc trong thời đại mới, Viện Khoa học xã hội Trung Quốc, và nghiên cứu viên tại Viện Chiến lược châu Á-Thái Bình Dương và Toàn cầu, Học viện Xã hội Trung Quốc nhấn mạnh, GDI không đơn thuần đạt được sự phát triển mà còn chứa đựng những nội hàm sâu sắc hơn.

Sáng kiến là tầm nhìn của Trung Quốc về tương lai thế giới trước những thay đổi thực tiễn và lựa chọn chiến lược cho con đường phát triển tiếp theo với mục tiêu thúc đẩy xây dựng cộng đồng chung vận mệnh nhân loại, thể hiện trách nhiệm của Trung Quốc với tư cách là một nước lớn.

Theo Giáo sư Vương Hồng Tân của Viện Phát triển chung toàn cầu, Đại học Sư phạm Bắc Kinh, GDI đã làm phong phú thêm hệ thống tư tưởng, lý luận của cộng đồng cùng chung vận mệnh, dẫn dắt hiệu quả thực tiễn phát triển toàn cầu trong giai đoạn mới.

Qua đó, phản ánh mong muốn của con người cho một cuộc sống tốt đẹp hơn, đề cao chương trình nghị sự, nhấn mạnh tăng cường phối hợp chính sách giữa các nền kinh tế lớn và nỗ lực giải quyết vấn đề tồn đọng, tạo ra một môi trường phát triển cởi mở, công bằng và bình đẳng.

Đại sứ Trung Quốc tại LHQ Trương Quân đánh giá GDI là một lợi ích cộng đồng toàn cầu nhằm thúc đẩy sự phát triển chung của thế giới, xây dựng tương lai chung dựa trên kinh nghiệm phát triển của chính Trung Quốc. Trong đó, công cuộc phục hưng Trung Hoa được thúc đẩy một cách toàn diện thông qua hiện đại hóa kiểu Trung Quốc, mang lại cơ hội mới cho sự phát triển của tất cả các quốc gia.

Ông Trương khẳng định Sáng kiến Phát triển toàn cầu góp phần mang thế giới lại gần nhau hơn và đoàn kết hơn, hoan nghênh thêm nhiều bạn bè và đối tác cùng chí hướng tham gia trao đổi chính sách và hợp tác thiết thực trong khuôn khổ sáng kiến, đồng thời cùng nhau biến tầm nhìn của Chương trình nghị sự 2030 thành hiện thực.

Trong Báo cáo Sáng kiến Phát triển toàn cầu: Ý tưởng, Hành động và Giá trị, nhóm nghiên cứu của Viện Trung Quốc đương đại & Thế giới cùng Viện Hợp tác Toàn cầu của Đại học Sư phạm Bắc Kinh cho rằng, Trung Quốc thúc đẩy một cách thực tế sáng kiến phát triển toàn cầu là ổn định và lâu dài.

Cho đến nay, sáng kiến đã thực hiện bước nhảy vọt từ “đặt nền móng” sang “xây dựng khuôn khổ”. GDI đang làm nổi bật các vấn đề của thời đại, thúc đẩy sự chuyển đổi trong tư duy của cộng đồng quốc tế từ “đối đầu, cạnh tranh” sang “phát triển, hợp tác”, từ “cô lập” sang “đôi bên cùng có lợi” và đề xuất những tư tưởng, mô hình mới nhằm thúc đẩy sự phát triển thịnh vượng chung của các quốc gia.

Sáng kiến An ninh toàn cầu

Sáng kiến An ninh toàn cầu (GSI) được biết đến như một “giải pháp của Trung Quốc đối với các thách thức an ninh quốc tế”, đại diện cho một sự thay đổi đáng kể trong cách tiếp cận của nước này đối với các vấn đề an ninh toàn cầu nhằm đối phó với sức ép toàn diện ngày một gia tăng từ Mỹ và phương Tây.

Trên thực tế, GSI có mối liên hệ mật thiết với các chiến lược đã được Trung Quốc đề xuất và triển khai trước đó như Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI), GDI hay Cộng đồng chung vận mệnh.

Nhưng điểm mới ở GSI là việc thúc đẩy một cộng đồng an ninh lấy Trung Quốc làm trung tâm và áp lực mới của Trung Quốc đối với các đối tác BRI. Mặc dù trong ngắn hạn, GSI khó có thể phát triển mạnh, nhưng về bản chất, việc thúc đẩy sáng kiến này có thể làm cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung gia tăng.

Đánh giá về GSI, học giả Phạm Hiên, Tổng Biên tập European New Media Group của Đức khá tích cực khi cho rằng đề xuất về sáng kiến này phản ánh sự đóng góp và trách nhiệm của Trung Quốc trong việc thúc đẩy hòa bình và ổn định thế giới, đồng thời mang lại sự chắc chắn cho một thế giới “không chắc chắn”.

Thêm vào đó, theo nhìn nhận của học giả Quách Diên Quân, Giám đốc Viện Nghiên cứu châu Á tại Đại học Ngoại giao Trung Quốc, sáng kiến cũng ngày càng góp phần vào quá trình củng cố sức mạnh, lôi kéo sự đồng thuận quốc tế cũng như thúc đẩy cải cách thế giới và hệ thống quản trị an ninh toàn cầu.

Đối với Sáng kiến An ninh toàn cầu, Trung Quốc không chỉ là nước khởi xướng mà sẽ là nhóm hành động để thực hiện sáng kiến này và duy trì chủ nghĩa đa phương. Theo đó, ông Trương Côn thuộc Viện Nghiên cứu quốc tế Trung Quốc đánh giá, Trung Quốc là một nước ủng hộ tích cực và thực hành quan trọng trong việc xây dựng một cộng đồng an ninh con người, duy trì hòa bình thế giới và bảo vệ an ninh toàn cầu.

Các kết quả lý thuyết và thực tiễn của sáng kiến đã chứng minh rằng đây là một kế hoạch hiệu quả, thực sự đáp ứng các mối quan tâm an ninh chung của tất cả các quốc gia và có lợi cho việc bảo đảm an ninh toàn cầu. Trước những biến động mới của thế giới, sáng kiến luôn đòi hỏi tập hợp hiệu quả sức mạnh hợp tác an ninh giữa các bên nhằm giải quyết các thách thức an ninh chung.

Theo học giả Từ Bộ, Tổng Thư ký Trung tâm Nghiên cứu Tư tưởng ngoại giao Tập Cận Bình, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quốc tế Trung Quốc, an ninh của Trung Quốc không thể tách rời với an ninh của thế giới. Trung Quốc kiên định con đường phát triển hòa bình và có đóng góp lớn trong việc duy trì an ninh toàn cầu.

Khi Trung Quốc an toàn, thế giới an toàn. Thế giới an toàn hơn, và Trung Quốc cũng an toàn hơn. Vậy nên, Sáng kiến An ninh toàn cầu là minh chứng thể hiện trách nhiệm của Trung Quốc trong việc duy trì hòa bình và quyết tâm vững chắc trong bảo vệ an ninh toàn cầu.

Cũng theo đánh giá chung của học giả Từ Bộ về Sáng kiến Phát triển toàn cầu và Sáng kiến An ninh toàn cầu, ông tin rằng hai sáng kiến này phản ánh xu thế của thời đại hòa bình và phát triển, cả hai thúc đẩy lẫn nhau và thống nhất một cách biện chứng. An ninh là tiền đề của phát triển, và phát triển là mục tiêu của an ninh, không thể có phát triển mà không có an ninh, và tất nhiên không có an ninh thực sự nếu không có phát triển.

Sáng kiến Văn minh toàn cầu

Dưới góc nhìn toàn cầu hóa, nơi các nền văn minh khác nhau có thể cùng tồn tại và thúc đẩy tiến trình hiện đại hóa của xã hội loài người, Sáng kiến Văn minh toàn cầu (GCI) sẽ dần dần định hình sự khác biệt trong chiến lược mở rộng ảnh hưởng toàn cầu của Trung Quốc trong tương lai.

Khác với Phương Tây trong quá khứ, Trung Quốc mặc dù vẫn cố gắng tiếp cận thế giới với tư cách là một nước lớn, giữ vai trò tiên phong thúc đẩy sự phát triển chung của toàn cầu, nhưng yếu tố văn hóa, văn minh bản địa vẫn được bảo tồn và đề cao. GCI kêu gọi tôn trọng sự đa dạng của các nền văn minh thế giới, phát huy các giá trị chung của nhân loại, xem trọng sự kế thừa và tăng cường giao lưu hợp tác nhân văn quốc tế, từ đó tiếp thêm năng lượng tích cực cho việc thúc đẩy tiến trình hiện đại hóa và xây dựng cộng đồng nhân loại chung vận mệnh.

Sáng kiến Văn minh toàn cầu được đưa ra trong bối cảnh Trung Quốc và thế giới đang song hành trên con đường hiện đại hóa trong thời đại mới. Theo quan điểm của ông Ngưu Hải Bân, Giám đốc Viện Chính sách Đối ngoại tại Viện Nghiên cứu Quốc tế Thượng Hải, hiện đại hóa kiểu Trung Quốc cung cấp một giải pháp cho sự phát triển của xã hội loài người và truyền cảm hứng cho con đường hiện đại hóa của các nước đang phát triển, để nhiều dân tộc tìm thấy sự cộng hưởng của vận mệnh.

Tuy nhiên, ông Ngưu Hải Bân cũng chỉ ra rằng thế giới bên ngoài dường như đang có sự hiểu lầm về hiện đại hóa kiểu Trung Quốc. Họ cho rằng hiện đại hóa là phát triển kinh tế. Ở một khía cạnh nào đó, họ bị hạn chế bởi tư duy hiện đại hóa kiểu phương Tây.

Ngoài ra, ông Ngưu còn chỉ ra rằng “Sáng kiến Văn minh toàn cầu” đã lặp lại kiểu quan hệ quốc tế mới do Trung Quốc đề xuất. Trong đó, quan hệ giữa các quốc gia cần nhấn mạnh sự hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau, không chỉ giữa các nước lớn mà còn giữa các nước lớn và nước nhỏ.

Tương tự, học giả Tạ Mậu Tùng, nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc gia của Đại học Thanh Hoa cũng đồng tình khi đánh giá hiện đại hóa kiểu Trung Quốc đã ăn sâu vào nền văn minh Trung Hoa và tạo ra một hình thức mới cho nền văn minh nhân loại. Hiện đại hóa kiểu Trung Quốc không chỉ mang lại lợi ích cho người dân Trung Quốc mà còn thúc đẩy sự phát triển chung của thế giới.

Bên cạnh đó, ông Tạ cũng đánh giá rằng việc các nước phát triển ở phương Tây xuất khẩu mô hình hiện đại hóa kiểu phương Tây của mình sang các nước đang phát triển bằng nhiều phương thức khác nhau như dọa nạt, dụ dỗ, cách mạng màu… đã khiến các nước đang phát triển không chỉ bất mãn về môi trường mà còn gây ra các rạn nứt trong nội bộ.

Thách thức cần vượt qua

Hiện nay, hầu hết các sáng kiến của Trung Quốc đưa ra đều chưa đạt được nhiều kỳ vọng như Trung Quốc mong muốn. Sáng kiến về An ninh dữ liệu toàn cầu cho đến nay, mới chỉ có một số ít các nước ủng hộ. Việc Mỹ cấm các thiết bị của hai tập đoàn ZTE và Huawei cũng đã tác động và có những ảnh hưởng không nhỏ đến việc thúc đẩy sáng kiến này của Trung Quốc.

Mới đây, EU cũng đang lên kế hoạch và kêu gọi các nước thành viên cấm các thiết bị của ZTE và Huawei tham gia vào mạng viễn thông nội bộ của khối. Điều này có thể cho thấy những thiết bị công nghệ của Trung Quốc thiếu đi sự tin tưởng và chắc chắn sẽ có ảnh hưởng không nhỏ đến kế hoạch phủ sóng 5G toàn cầu của chính phủ Trung Quốc.

Đối với sáng kiến Phát triển toàn cầu và An ninh toàn cầu, đây được xem như hai trụ cột cùng với BRI sẽ được Trung Quốc đẩy mạnh trong thời gian tới. Đối với GDI, đây được coi là một sáng kiến nhằm khẳng định các mối quan hệ chiến lược và thể hiện sự hấp dẫn của Trung Quốc đối với các đối tác đang phát triển và cho tới nay, đã có khoảng 100 nước tham gia vào nhóm bạn bè GDI. Có ý kiến cho rằng, sáng kiến GDI là sự bổ sung cho BRI vì GDI có sự tương đồng về kinh tế và chính trị với BRI.

Tuy nhiên có thể thấy từ khi BRI ra đời, những dự án của BRI được triển khai trên khắp các châu lục thế nhưng GDI đến nay vẫn chỉ là những dự án nhỏ lẻ với khoảng 50 dự án hợp tác thực tế. Cho đến nay, GDI là một khuôn khổ bao trùm để tập hợp các hoạt động hợp tác phát triển đa dạng theo một đề xuất nhất quán toàn cầu. Nhưng liệu sáng kiến có mang lại nguồn tài chính mới đáng kể cho sự phát triển hay không vẫn chưa có câu trả lời thỏa đáng.

Đối với Sáng kiến An ninh toàn cầu, đây là một sáng kiến giải quyết vấn đề hòa bình và thịnh vượng của các đại dương trên toàn thế giới. Chỉ bằng cách giải quyết các tranh chấp trên biển một cách hòa bình, thúc đẩy hợp tác hàng hải vì một tương lai chung, bảo vệ các lợi ích biển chung của nhân loại và hiện thực hóa tầm nhìn về hòa bình lâu dài và an ninh toàn cầu.

Đối với Sáng kiến Văn minh toàn cầu, đây là một sáng kiến mới, được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nêu ra tại Hội nghị Cấp cao Đối thoại với các Đảng Chính trị thế giới vào ngày 15/3/2023 tại Bắc Kinh. Về bản chất, sáng kiến này đề cập đến việc ủng hộ và tôn trọng sự đa dạng của các nền văn minh, các giá trị chung của nhân loại cũng như tầm quan trọng của sự kế thừa và đổi mới của các nền văn minh.

Đồng thời, sáng kiến này cũng chủ trương ủng hộ giao lưu và hợp tác quốc tế mạnh mẽ. Về mặt lý luận, cùng với những sáng kiến phát triển truyền thống về kinh tế và an ninh, “Sáng kiến Văn minh toàn cầu” là một công cụ ngoại giao hoàn toàn mới, đóng vai trò quan trọng trong “chiến lược toàn cầu” của Trung Quốc.

Cuộc phản công của Ukraine tiến rất chậm, tiến bộ được đo bằng máu

Ukraine đã công khai thận trọng trong việc thu thập thắng lợi giành được trong cuộc phản công bắt đầu trong tháng này để giành lại lãnh thổ bị quân Nga chiếm đóng, và hôm thứ Sáu 30/6, tổng thống Ukraine và một tướng lãnh Mỹ thừa nhận rằng tiến bộ được đo bằng máu.

Đại tướng Lục quân Mỹ Mark Milley nói tại Câu lạc bộ Báo chí Quốc gia ở Washington rằng cuộc phản công đang "tiến lên đều đặn, thận trọng vượt qua các bãi mìn rất khó khăn... 500 mét một ngày, 1.000 mét một ngày, 2.000 mét một ngày, đại loại thế."

Đại tướng Milley nói ông không ngạc nhiên khi tiến độ chậm hơn so với dự đoán của nhiều người và cả máy tính.

"Chiến tranh trên giấy tờ và chiến tranh trên chiến trường thực sự khác nhau. Trong chiến tranh trên chiến trường thực sự, con người chết thực sự. Những người thực sự ở trên những chiến tuyến đó và những người thực sự ở trong các chiến xa đó. Những cơ thể thực sự bị chất nổ cắt vụn ra."

Tổng tham mưu trưởng Liên quân Mark Milley nói thêm rằng "Tôi đã nói là điều này sẽ kéo dài sáu, tám, mười tuần, sẽ rất khó khăn. Sẽ rất lâu, và sẽ rất, rất đẫm máu. Và không ai nên có bất kỳ ảo tưởng nào về bất kỳ điều gì trong cuộc chiến đó."

Tuần trước, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết cuộc phản công diễn ra "chậm hơn mong muốn" mà không đưa ra thông tin cụ thể. Ukraine cho biết họ đã chiếm lại một cụm làng mạc trong cuộc phản công giải phóng được 130 km vuông ở phía nam, nhưng đó là một tỷ lệ nhỏ trong toàn bộ lãnh thổ mà Nga chiếm giữ.

Hôm thứ Sáu, Tổng thống Zelenskiy cho biết các lực lượng của ông đã tiến công "theo mọi hướng," trong khi Thứ trưởng Quốc phòng Hanna Maliar cho biết quân đội đánh giá tiến độ là "đang diễn ra theo đúng kế hoạch" và cuộc phản công cần được đánh giá bằng ‘rất nhiều’ nhiệm vụ quân sự khác nhau."

Reuters không thể xác minh tình hình trên chiến trường.

Nga không công nhận những thắng lợi của Ukraine và nói các lực lượng của Ukraine đang chịu thương vong nặng nề.

Tổng thống Zelenskiy được trích lời nói rằng Ukraine muốn thể hiện kết quả trước cuộc họp của NATO vào ngày 11 tháng 7 tại Litva, tại đó Kiev đang hy vọng nhận được lời mời bắt đầu quá trình gia nhập liên minh quân sự do Hoa Kỳ lãnh đạo - nhưng không phải bằng bất cứ giá nào.

"Tại hội nghị thượng đỉnh, chúng tôi phải đưa ra các kết quả", đài truyền hình quốc gia Tây Ban Nha RTVE dẫn lời ông nói với truyền thông Tây Ban Nha ở Kiev, "Nhưng mỗi cây số đều phải trả giá bằng mạng sống."

Ông Zelenskiy thừa nhận cuộc phản công đã chậm lại trong những tháng gần đây. Ông nói: “Chúng tôi dừng lại vì không thể tiến lên được. "Tiến lên có nghĩa là mất người và chúng tôi không có pháo binh."

RTVE của Tây Ban Nha dẫn lời ông cho biết Ukraine "rất thận trọng trong vấn đề này" và rằng ông sẽ chọn kéo dài hơn nếu điều đó đồng nghĩa với việc mất ít người hơn. "Giữa thời gian và con người, con người là quan trọng nhất," RTVE dẫn lời ông.

Tổng thống Zelenskiy phát biểu trong cùng một ngày mà ông ra lệnh cho các chỉ huy quân sự hàng đầu tăng cường bảo vệ an ninh cho khu vực quân sự miền bắc sau sự xuất hiện của thủ lĩnh lính đánh thuê Nga Yevgeny Prigozhin ở Belarus, theo một thỏa thuận do Tổng thống Alexander Lukashenko đàm phán nhằm chấm dứt cuộc binh biến của lính đánh thuê Wagner ở Nga.

Tập đoàn Wagner của ông Prigozhin có thể thành lập một căn cứ mới tại một căn cứ quân sự bỏ trống gần thị trấn Asipovichi, cách thủ đô Minsk của Belarus khoảng 90 km, truyền thông Nga đưa tin.

Sau khi đẩy lùi các lực lượng Nga ra khỏi các khu vực phía bắc vào năm ngoái, Ukraine đã thực hiện các bước để thắt chặt việc bảo vệ biên giới với Belarus, một đồng minh thân cận của Nga.

Belarus 'chơi dao hai lưỡi' khi tiếp nhận Wagner

(Ảnh minh họa).

Belarus thu về lợi ích lẫn rủi ro khi chấp nhận cho các tay súng Wagner cùng ông trùm Prigozhin nương náu sau vụ nổi loạn ở Nga.

Tổng thống Alexander Lukashenko ngày 27/6 tuyên bố Yevgeny Prigozhin, ông trùm công ty quân sự tư nhân Wagner, đã có mặt ở Belarus theo thỏa thuận giảm căng thẳng nhằm chấm dứt vụ nổi loạn vũ trang cuối tuần qua tại Nga.

Ông Lukashenko cho rằng Belarus có thể hưởng lợi từ kinh nghiệm chiến đấu của Wagner, đồng thời hào hứng với ý tưởng từng bước tích hợp lực lượng này vào quân đội Belarus.

"Bộ trưởng Quốc phòng Victor Khrenin đã nói: 'Tôi không ngại viễn cảnh sở hữu một đơn vị như Wagner trong hàng ngũ". Tôi cũng đồng tình với ông ấy. Chúng ta chưa xây bất kỳ doanh trại nào cho tập đoàn Wagner, song nếu họ muốn thì chúng ta sẽ bố trí chỗ ăn nghỉ cho họ", Tổng thống Lukashneko phát biểu tại Minsk trước các tướng lĩnh và quan chức an ninh quốc gia.

Trước mắt, các tay súng Wagner sẽ tiếp tục ở lại doanh trại của họ tại tỉnh Lugansk, thuộc vùng Donbass, miền đông Ukraine. Lukashenko nói ông đã đề xuất mở lại một căn cứ quân sự cũ làm doanh trại cho Wagner khi các tay súng chuyển sang Belarus.

"Họ là những chiến binh giàu kinh nghiệm. Họ sẽ giúp xác định vũ khí nào hiệu quả, loại nào không, cũng như các chiến thuật, cách tấn công, phòng thủ. Những điều này là vô giá", ông Lukashneko cho biết tại cuộc gặp với Bộ trưởng Quốc phòng Khrenin.

Gần hai tuần sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin xác nhận vũ khí hạt nhân đã được bố trí ở Belarus, quyết định mở cửa chào đón Wagner của ông Lukashenko tiếp tục gia tăng vị thế quân sự của Minsk trong mắt phương Tây, đặc biệt là các quốc gia ở sườn đông NATO.

Tổng thống Litva Gitanas Nauseda ngày 27/6 bày tỏ lo ngại về "rủi ro bất ổn gia tăng" sau khi Wagner được phép hiện diện ở Belarus. Trong khi đó, Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda kêu gọi NATO cần tính toán hướng phản ứng mạnh mẽ. Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg phải trấn an lãnh đạo các nước rằng liên minh đủ khả năng bảo vệ thành viên ở sườn đông.

"Chúng ta đã tăng hiện diện quân sự ở khu vực này. Trong hội nghị thượng đỉnh sắp tới, chúng ta sẽ tiếp tục củng cố năng lực phòng thủ chung bằng các lực lượng có khả năng phản ứng nhanh và được tăng thêm nguồn lực", ông Stoltenberg nói.

Tuy nhiên, giới quan sát nhận định quyết định mở cửa chào đón Wagner vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro khó lường đối với Belarus. Tổ chức quân sự tư nhân này được thành lập vào năm 2014 và đã mở rộng cả về sức mạnh quân sự lẫn tài lực sau gần một thập kỷ, đặc biệt là từ khi chiến sự Nga - Ukraine bùng nổ.

Dmitry Trenin, giáo sư Trường Kinh tế Cao cấp và chuyên gia Viện Kinh tế Thế giới và Quan hệ Quốc tế của Nga, cảnh báo Wagner đã trở thành một tổ chức quân sự độc lập được trang bị vũ khí hiện đại, đủ khả năng đe dọa ổn định chính trị ở quốc gia mà họ hoạt động, trong đó cuộc nổi loạn ở Nga là một minh chứng.

Trong vụ nổi loạn, Prigozhin dẫn theo 25.000 tay súng Wagner cùng nhiều xe tăng, thiết giáp tiến từ vùng Donbass vào tỉnh Rostov của Nga mà gần như không vấp phải sự kháng cự nào.

Chuyên gia chính trị Nga Andrey Suzdaltsev, phó giáo sư Khoa Kinh tế và Chính trị Thế giới của Trường Kinh tế Cấp cao, nhận định mô hình quân đội chính quy hợp tác với nhóm quân sự tư nhân không còn hiệu quả vì nguy cơ nảy sinh bất đồng giữa hai lực lượng, làm nhà nước phải tốn thêm nguồn lực cho hoạt động phản gián và những cơ chế khác để khắc phục hậu quả.

"Đánh cược với những lực lượng quân sự tư nhân mà nhà nước không thể kiểm soát hoàn toàn chứa đựng rất nhiều nguy cơ, bởi họ có thể bất ngờ hành động khi thời cơ đến mà không ai lường trước được", Trenin nhận định.

Katia Glod, chuyên gia về quan hệ giữa Nga và phương Tây tại tổ chức tư vấn chính sách Mạng lưới Lãnh đạo châu Âu, cho rằng nhiều khả năng ông Lukashenko cũng không muốn tiếp nhận nhân tố bất ổn như Wagner và ông trùm Prigozhin. Tuy nhiên, tình huống nguy cấp tại Nga đã buộc lãnh đạo Belarus đưa ra lời đảm bảo an toàn cho Wagner để tránh kịch bản thảm họa.

Một trong những cảnh báo mà ông Lukashenko đưa ra cho Prigozhin khi đàm phán chấm dứt cuộc nổi loạn ngày 24/6 là xung đột giữa Wagner và quân đội Nga sẽ buộc Belarus phải tham chiến. Ông nhấn mạnh bất ổn tại Nga nếu leo thang vượt kiểm soát và lan rộng sẽ "phá hủy mọi thứ".

Nguồn: Zing News; Soha; Báo Quốc Tế; VOA; Vnexpress