Xuất hiện cơn 'đau đầu' mới của châu Âu trong nhập khẩu dầu thô, Nga cũng từng gặp phải nhưng 'chuyển bại thành thắng'

Đây từng là khó khăn của Nga tuy nhiên giờ đây lại là lợi thế của Moscow trên thị trường năng lượng.

Theo dữ liệu từ Bloomberg, các tàu chở dầu tại châu Âu đang kiếm được 100.000 USD mỗi ngày khi tình trạng khan hiếm tàu chở dầu đang diễn ra tại châu lục này.

Giá cước tàu chở dầu đang tăng phi mã trở lại với một số tàu cỡ trung có giá hơn 100.000 USD/ngày ở châu Âu. Đây là đợt tăng mới nhất sau khi xung đột giữa Nga và Ukraine xảy ra làm giảm lượng tàu sẵn có.

Theo dữ liệu từ Sàn giao dịch Baltic ở London, các tàu chở dầu thô từ Biển Bắc đến lục địa châu Âu đã kiếm được 101.000 USD/ngày trong tuần này, mức cao nhất kể từ tháng 12 và cao hơn gấp đôi so với mức trung bình từ đầu năm đến nay. Ở cấp độ toàn cầu, các tàu Suezmax có khả năng vận chuyển 1 triệu thùng dầu thô đang kiếm được trung bình hơn 60.000 USD mỗi ngày, mức cao nhất kể từ tháng 4/2023.

Ngoài yếu tố thị trường bị thắt chặt, giá cước tăng còn được hỗ trợ bởi khối lượng hàng hóa lớn hơn ở khu vực lưu vực Đại Tây Dương, bao gồm Châu Âu, Bắc Mỹ và Tây Phi. Các chủ tàu cho biết danh sách cung cấp tàu ở những khu vực đó và Địa Trung Hải gần đây có vẻ căng thẳng.

“Việc nguồn cung khan hiếm được thúc đẩy bởi các yếu tố mùa vụ và lưu lượng hàng hóa tăng lên ở lưu vực Đại Tây Dương,” các nhà phân tích của Jefferies viết trong một báo cáo gần đây. “Cân bằng cung cầu tàu chở dầu đang bị thắt chặt và phí bảo hiểm rủi ro cao hơn khi các cuộc xung đột ngày càng gia tăng”.

Đáng nói trước đó sau khi bị châu Âu áp đặt lệnh trừng phạt đối với dầu thô, Nga đã gặp phải khủng hoảng về nguồn cung tàu chở dầu. Sau đó, “đội tàu bóng tối” được thành lập sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu của Nga.

Những người trong ngành công nghiệp dầu mỏ ước tính, đội tàu “bóng tối” này có khoảng 600 tàu, tương đương 10% tổng số tàu chở dầu cỡ lớn trên toàn cầu và con số này vẫn tiếp tục gia tăng.

Rất nhiều tàu sẵn sàng chở đầy dầu của Nga ra khơi nên giá cước vận chuyển đã giảm mạnh - điều này mang lại cho các nhà sản xuất Nga doanh thu cao hơn. Theo các thương nhân và tính toán của Reuters, những người bán dầu thô Ural của Nga đang tiết kiệm khoảng 7 USD/thùng tiền cước vận chuyển vào mùa thu này so với mùa đông năm ngoái ngay sau khi giới hạn giá được áp dụng.

Các nguồn tin vận chuyển và thương mại cho biết chi phí vận chuyển cho lô hàng Ural nặng 140.000 tấn từ cảng Novorossiysk ở Biển Đen của Nga đến Ấn Độ trung bình khoảng 4,1 triệu - 4,2 triệu USD mỗi chuyến trong tháng 10, giảm từ khoảng 5 triệu USD trong những tháng mùa hè.

EU tính làm khó Mỹ về khí đốt

Ủy ban Châu Âu đã đề xuất áp đặt giới hạn phát thải khí metan đối với khí đốt nhập khẩu vào EU từ năm 2030. Thật vậy, lục địa này muốn gây áp lực lên những nhà cung cấp nhiên liệu hóa thạch trên thế giới như Mỹ, nhằm khuyến khích họ giảm thiểu tình trạng rò rỉ loại khí có khả năng làm nóng hành tinh này.

Theo Reuters, thể theo yêu cầu của Nghị viện Châu Âu và một số nước lớn trong EU (bao gồm cả Pháp), đề xuất này đã được đưa ra tại bàn đàm phán về luật giải quyết vấn đề phát thải khí metan trong nội bộ khối Liên minh.

Khí metan là thành phần chính của khí tự nhiên mà các nước sử dụng cho nhà máy nhiệt điện và cho hoạt động sưởi ấm trong nhà. Đấy cũng là một loại khí nhà kính; là nguyên nhân lớn thứ nhì gây ra tình trạng biến đổi khí hậu (chỉ sau khí CO2). Khi giải phóng vào bầu khí quyển, khí metan giữ lại rất nhiều nhiệt.

Đề xuất mới sẽ yêu cầu các nhà cung cấp khí đốt nước ngoài hạn chế phát thải khí metan vào bầu khí quyển, vốn xuất phát từ tình trạng rò rỉ tại cơ sở hạ tầng dầu khí. Bản dự thảo của đề xuất ghi rõ: “Khuyến khích tuân thủ vì an ninh nguồn cung”.

Nếu bản dự thảo về đề xuất được phê duyệt, Ủy ban sẽ thống nhất các chi tiết để tạo nên thành luật vào một ngày sau đó. Người phát ngôn của Ủy ban châu Âu đã từ chối bình luận về dự thảo.

Trong ngắn hạn, khí metan có tác động nhà kính mạnh hơn so với CO2, nhưng có thời gian tồn tại ngắn hơn trong bầu khí quyển. Các nhà khoa học cho biết, nhanh chóng cắt giảm lượng khí thải metan là điều rất quan trọng trong thập kỷ này, nếu thế giới muốn hạn chế nhiệt độ toàn cầu không tăng quá 1,5 độ C và tránh được những tác động tàn khốc nhất.

Cơ cấu nguồn cung khí đốt của châu Âu đã thay đổi đáng kể trong hai năm qua, sau khi Nga – nước cung cấp khí đốt hàng đầu trước đây của họ, cắt giảm nguồn cung vào năm 2022 trong bối cảnh chiến tranh Nga – Ukraine.

Na Uy – nước khai thác nhiên liệu hóa thạch với cường độ phát thải khí metan thấp nhất thế giới, đã trở thành nhà cung cấp khí đốt hàng đầu của EU từ năm trước.

Tuy nhiên, giới hạn phát thải khí metan có thể gây tác động lớn hơn đến những nhà cung cấp khí đốt khác cho EU, vì đó là những nước có tỷ lệ phát thải cao hơn, chẳng hạn như Algeria và Mỹ.

Các nước EU và các nhà lập pháp đang cố gắng đạt được thỏa thuận cuối cùng về luật giảm phát thải khí metan trước thềm Hội nghị thượng đỉnh về Khí hậu của Liên Hợp Quốc (COP28). Sự kiện sẽ bắt đầu vào ngày 30/11.

Thông qua đề xuất này, dự luật mới của Ủy ban châu Âu sẽ càng thêm được củng cố. Đề xuất ban đầu về quy định phát khí metan của EU, có từ năm 2021, chỉ tập trung vào những nhà khai thác dầu khí ở châu Âu. Trong khi đó, phần lớn khí đốt nhập khẩu từ nước ngoài - hơn 80% nguồn cung của EU – thì không bị ảnh hưởng.

Sự thống nhất mong manh của EU

Tại hội nghị thượng đỉnh ở Brussels ngày 26 - 27/10, 27 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) đã thông qua quan điểm chung về Trung Đông và tái khẳng định ủng hộ Ukraine, nhưng những vấn đề khó khăn vẫn đang chồng chất.

Trước những biến động của thế giới, sức mạnh lớn nhất của châu Âu chính là tinh thần đoàn kết thể hiện qua tính thống nhất. Đây là một thách thức khi cần phải thống nhất toàn bộ 27 thành viên.

Một lần nữa, tại cuộc họp cấp cao châu Âu này, trong một chương trình nghị sự có nhiều tranh luận, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel có thể tự hào vì đã dẫn dắt được lãnh đạo các nước nhất trí với 32 kết luận trong tuyên bố chung.

Sau 5 giờ thảo luận hữu ích, các bên đã hình thành quan điểm chung. Theo Chủ tịch Hội đồng châu Âu, thực ra đó không phải là một cuộc tranh luận về quan điểm mà là trao đổi, đôi khi là về những vấn đề rất cụ thể và thực tế như tình hình nhân đạo, nhưng cũng bao gồm các cuộc thảo luận về tiến trình hòa bình.

Tuy nhiên, những điều khác nhau đã thể hiện ngay khi các vị lãnh đạo ra khỏi phòng họp và tiến hành các cuộc họp báo riêng.

Mặc dù có sự đồng thuận về vấn đề Ukraine, nhưng EU đạt được rất ít tiến bộ trong thực hiện các lời hứa về tài chính. Không có gói hỗ trợ quân sự hàng tỷ USD được công bố thông qua Cơ sở Hòa bình châu Âu cũng như khoản 50 tỷ USD đã hứa dành cho Kiev dưới hình thức cho vay và trợ cấp.

Tất nhiên, các nhà lãnh đạo đã tái khẳng định danh sách dài các cam kết, từ lời hứa sẽ giải quyết tài sản Nga bị đóng băng đến trách nhiệm điều tra tội ác chiến tranh.

Bốn trong số 11 trang kết luận của hội nghị đề cập đến vấn đề Ukraine và được đặt trên đầu của tuyên bố hội nghị. Đây dường như là một cách để thể hiện quyết tâm của châu Âu là làm tan biến hy vọng của Nga rằng xung đột ở Trung Đông sẽ làm lu mờ cuộc chiến ở Ukraine.

Cuộc gặp giữa Thủ tướng Hungary Viktor Orban và Tổng thống Nga Vladimir Putin hay việc Thủ thướng Slovakia tuyên bố chấm dứt cung cấp vũ khí cho Ukraine đã không đủ sức lay chuyển EU. Thủ tướng Hungary cuối cùng ủng hộ các đợt viện trợ tiếp theo cho Kiev.

Tuy nhiên, chỉ có phần ngân sách dành cho Ukraine nhận được sự đồng thuận tương đối, còn các ưu tiên khác đều gây chia rẽ. Ví dụ, Thủ tướng Đức Olaf Scholz đã khẳng định việc Đức phải cắt giảm ngân sách quốc gia là không thể chấp nhận được.

Một nhà ngoại giao thừa nhận rằng về vấn cải cách các quy định ngân sách, cuộc đàm phán không đạt được thành công.

Các vấn đề trên diễn ra khi chỉ còn chưa đầy 7 tuần nữa là đến hội nghị thượng đỉnh châu Âu cuối cùng của năm 2023 vào tháng 12 tới - thời điểm EU phải đưa ra quyết định mở các cuộc đàm phán để kết nạp Ukraine và Moldova.

Có rất nhiều vấn đề quan trọng đối với châu Âu nhưng các thành viên lại chỉ thống nhất một cách hời hợt, mong manh. Điều cốt lõi đối với EU, như lời Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel nói: “Chúng ta không phải là hội đồng thành phố, nơi mà một dự án nhỏ nhất cũng cần đa số phiếu để chống phe đối lập. Ở đây, chúng ta phải tìm được sự thống nhất".

EU tìm cách tập trung vào Ukraine trong bối cảnh bất ổn ở Trung Đông

Cuộc thảo luận về Ukraine bị đẩy sang ngày thứ hai của hội nghị thượng đỉnh EU, sau khi ngày đầu tiên khối này tập trung thống nhất quan điểm về cuộc xung đột Israel - Hamas.

Theo hãng tin AFP, các nhà lãnh đạo EU họp tại Brussels ngày 27/10 đã thảo luận về việc tăng cường hỗ trợ cho Ukraine trong bối cảnh tình trạng hỗn loạn ở Trung Đông thu hút sự chú ý của toàn cầu.

Cuộc thảo luận về Ukraine bị đẩy sang ngày thứ hai của hội nghị thượng đỉnh EU, sau khi ngày đầu tiên khối này tập trung thống nhất quan điểm về xung đột Israel - Hamas.

Thủ tướng Ireland Leo Varadkar nói: “Điều thực sự quan trọng là một trong những kết quả của cuộc họp này là chúng tôi không mất tập trung vào Ukraine vì tất cả những điều khác đang xảy ra trên thế giới, đặc biệt là ở Trung Đông”.

Theo ông Varadkar, bất ổn ở Trung Đông sẽ rất dễ gây mất tập trung vào cuộc xung đột ở Ukraine và điều quan trọng là EU không nên để xảy ra tình trạng đó.

Mặc dù tất cả các nước EU lên án mạnh mẽ cuộc tấn công ngày 7/10 của Hamas, nhưng EU bị chia rẽ khi một số quốc gia thành viên kiên quyết ủng hộ hành động quân sự của Israel, còn những quốc gia khác kêu gọi bảo vệ thường dân Palestine theo luật pháp quốc tế.

Theo các quan chức Israel, nước này đã tăng cường công kích Dải Gaza kể từ khi các tay súng Hamas tấn công biên giới khiến 1.400 người thiệt mạng và bắt cóc trên 220 con tin.

Cho đến nay, Cơ quan y tế ở Gaza cho biết các cuộc tấn công đáp trả của Israel khiến trên 7.000 người thiệt mạng, làm dấy lên lời kêu gọi bảo vệ những người vô tội bị mắc kẹt trong cuộc xung đột.

Do đó, cuộc thảo luận về Ukraine, vốn là chủ đề chương trình nghị sự hàng đầu tại các hội nghị thượng đỉnh EU kể từ khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra vào tháng 2 năm ngoái, đã được đẩy sang ngày 27/10, mặc dù Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã có cuộc điện đàm trong phiên họp hôm 26/10.

Theo Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel, điểm quan trọng nhất trong ngày thứ hai của hội nghị thượng đỉnh là Ukraine, với cuộc thảo luận về cách EU tăng cường hỗ trợ cho Ukraine, duy trì và thậm chí tăng cường áp lực với Nga thông qua các lệnh trừng phạt.

Một biện pháp quan trọng của EU là một kế hoạch, ước tính dự kiến ​​trị giá 20 tỷ euro trong 4 năm, dành cho quỹ quốc phòng hỗ trợ Ukraine như một phần trong các cam kết an ninh rộng lớn hơn của phương Tây. Đa số thành viên EU đồng ý hỗ trợ tài chính hơn nữa cho Ukraine, chỉ có Hungary và Slovakia phản đối.

Đụng độ ở biên giới Serbia-Hungary khiến 3 người di cư thiệt mạng

Ngày 27/10 xảy ra một vụ nổ súng giữa những người di cư gần biên giới Serbia với Hungary vào khiến 3 người thiệt mạng và một người khác bị thương nặng.

Vụ nổ súng được xác định xảy ra tại khu vực nhà kho bỏ hoang gần làng Horgos ở biên giới Serbia với Hungary. Lực lượng lớn cảnh sát đã được điều động tới hiện trường để xử lý tuy nhiên tuyên bố chính thức vẫn chưa được thông tin chi tiết.

Giới truyền thông cho biết, các báo cáo về các vấn đề bạo lực và đấu súng ở khu vực biên giới giữa Serbia và Hungary đang diễn ra ngày càng phổ biến. Hàng nghìn người di cư đã cắm trại ở khu vực này và tìm cách vượt biên sang các quốc gia EU. Khu vực biên giới Serbia-Hungary nằm trên tuyến đường đất liền Balkan di cư tới Tây Âu, qua Thổ Nhĩ Kỳ đến Hy Lạp và Bulgaria, sau đó đến Bắc Macedonia, Serbia hoặc Bosnia.

Chính phủ Hungary giữ lập trường kiên quyết chống người nhập cư và xây dựng hàng rào dây thép gai ở biên giới với Serbia để ngăn chặn dòng người di cư. Tuy nhiên, các băng nhóm buôn người ở khu vực biên giới vẫn ngày càng gia tăng, thường xuyên xảy ra tình trạng xung đột để giành quyền kiểm soát. Trước đó, cảnh sát Serbia đã nhiều lần đột kích vào khu vực biên giới trong nhiều tháng qua để vây bắt hàng trăm người di cư và các đối tượng buôn người trái phép.

Theo một số báo cáo, có hàng nghìn người di cư bất hợp pháp hiện diện ở khu vực này với hy vọng tìm kiếm đường vào EU. Ngày càng ghi nhân sự gia tăng các cuộc vượt biên trái phép của người di cư, chủ yếu là thanh niên từ Trung Đông và Afghanistan, ở biên giới phía nam Hungary với Serbia.

Giới phân tích cho rằng Liên minh châu Âu sẽ cần có giải pháp phù hợp đối với việc bảo vệ biên giới chung của EU hơn là việc áp đặt các hạn ngạch cho người di cư.

Nguồn: CafeF; Năng Lượng Quốc Tế; Báo Tin Tức; Soha; VOV