ĐỐI PHÓ KHẢ NĂNG ĐỨT GÃY TÀI CHÍNH KHÍ HẬU

Các nước chủ trì Hội nghị lần thứ 30 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP30) lo ngại các tổ chức cho vay quốc tế đang rút lui khỏi cam kết hỗ trợ tài chính giúp các nước đang phát triển ứng phó với tình trạng biến đổi khí hậu.

Thứ Hai, ngày 23/06/2025 - 08:04

Đứt gãy nguồn tài trợ có thể làm chệch hướng các mục tiêu về khí hậu toàn cầu.

Azerbaijan và Brazil - hai nước chủ nhà của COP29 và COP30 - đã khởi động một sáng kiến huy động đóng góp từ các tổ chức tài chính quốc tế. Tuy nhiên, theo Chủ tịch COP29 Mukhtar Babayev, đến nay mới chỉ có Ngân hàng Phát triển châu Phi và Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ đưa ra phản hồi.

Trước đó, đoàn đàm phán của Azerbaijan từng đến Washington (Mỹ) dự kỳ họp mùa Xuân của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) hồi tháng 4 để vận động tài chính khí hậu, song không đạt kết quả như mong đợi. Các ngân hàng phát triển từng cam kết tăng tài trợ cho các nỗ lực thích ứng và giảm nhẹ biến đổi khí hậu, nhưng xu hướng hiện nay cho thấy sự thụt lùi đáng lo ngại.

Theo các nghiên cứu, từ năm 2035, các nước đang phát triển cần khoảng 1.300 tỷ USD mỗi năm để thực hiện chuyển đổi xanh và ứng phó thiên tai. Trong khi đó, tại COP 29 năm 2024, các nước phát triển mới chỉ nhất trí tăng cam kết tài chính khí hậu lên 300 tỷ USD mỗi năm từ năm 2035 - mức còn cách rất xa nhu cầu thực tế. Ông Babayev kêu gọi cộng đồng quốc tế chung tay góp sức, đồng thời cảnh báo môi trường địa chính trị bất ổn hiện nay đang làm chệch hướng vai trò của nhiều quốc gia chủ chốt trong việc thu hẹp khoảng cách tài chính khí hậu.

Tại phiên họp tháng 6 về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc (LHQ) vừa qua tại Đức, các bên vẫn tranh cãi dai dẳng về trách nhiệm lịch sử trong cuộc khủng hoảng khí hậu. Lịch sử phát thải khí nhà kính gắn liền với quá trình công nghiệp hóa ở phương Tây, khi các quốc gia phát triển theo đuổi tăng trưởng nhanh và tiêu tốn tài nguyên. Tính đến năm 1950, các nước này chịu trách nhiệm về khoảng 95% lượng khí thải toàn cầu tích lũy.

Một nghiên cứu của Đại học Leeds cũng cho thấy gần 90% lượng carbon dư thừa hiện nay xuất phát từ các quốc gia phát triển. Trong bối cảnh đó, Mỹ vắng mặt tại Hội nghị về khí hậu của Liên hợp quốc tại Đức cho thấy cam kết lỏng lẻo của Washington về vấn đề khí hậu. Tổng thống Donald Trump, ngay trong ngày đầu trở lại Nhà Trắng hồi tháng 1 năm nay, đã ký sắc lệnh rút Washington khỏi Hiệp định Paris lần thứ hai.

Một tín hiệu vui là Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) đã thông qua văn kiện nền tảng đầu tiên về tài chính khí hậu, bao gồm đề xuất cải cách các ngân hàng đa phương, thúc đẩy tài trợ ưu đãi và huy động vốn tư nhân cho các quốc gia đang phát triển, đánh dấu bước tiến quan trọng trong hợp tác giữa các nước đang phát triển thuộc Nam Bán cầu. Văn bản này dự kiến sẽ được trình lên các nhà lãnh đạo tham dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS vào tháng 7 tới. Văn kiện được cho là đóng vai trò chiến lược trong quá trình chuẩn bị cho Hội nghị COP 30 vào tháng 11 năm nay. Một đóng góp quan trọng của văn kiện là phục vụ xây dựng “Lộ trình Baku-Belem”, mục tiêu huy động 1.300 tỷ USD cho các hành động khí hậu.

Nhiệt độ toàn cầu đang tiến dần mức tăng nhiệt độ 2,8°C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Việc trái đất ấm lên đang gây ra những “hậu quản nhãn tiền”, trở thành vấn đề cấp bách với mọi quốc gia. Tuy nhiên, các cam kết tài chính hiện tại để chống biến đổi khí hậu mới chỉ như “muối bỏ bể” so với nhu cầu.

Thực tế đang đòi hỏi chính phủ các nước cần phải làm nhiều hơn nữa trên con đường chuyển đổi nền kinh tế và xã hội hướng tới mục tiêu trung hòa khí hậu. Một lập trường chung cần được xây dựng để phản bác quan điểm cho rằng “biến đổi khí hậu là gánh nặng”, thay vào đó, coi đây là cơ hội tích cực cho các nền kinh tế chuyển đổi xanh, ngăn ngừa những tổn thất kinh tế lớn trong tương lai. Ngân sách công phải được sử dụng hiệu quả để "mở khóa" các khoản đầu tư của khu vực tư nhân cho tài chính khí hậu quốc tế.

HÀNG TRIỆU ĐÀN ÔNG TRUNG QUỐC ĐỘC THÂN: TRẠI HẸN HÒ CÓ GIÚP TÌM TÌNH YÊU?

Nói rằng phụ nữ ở Trung Quốc bị áp đảo số lượng có lẽ vẫn còn nhẹ.

Với con số đáng kinh ngạc – đàn ông nhiều hơn phụ nữ 30 triệu người – một trong những quốc gia đông dân nhất thế giới đang đối mặt với làn sóng đàn ông lẻ bóng gia tăng.

Cơ hội để họ tìm được người hẹn hò, chưa nói đến việc lấy vợ, là vô cùng mong manh. Điều này gây ra áp lực nặng nề lên nhiều người.

Tình hình càng trở nên tồi tệ nếu bạn thuộc tầng lớp xã hội thấp hơn, theo lời một huấn luyện viên hẹn hò người Trung Quốc tên là Hảo. Huấn luyện viên này đã có hơn 3.000 khách hàng.

"Phần lớn trong số họ là lao động phổ thông – đây là nhóm khó lấy vợ nhất," ông Hao cho biết.

Chúng ta thấy rõ điều này trong bộ phim tài liệu The Dating Game (Tạm dịch là: Trò chơi hẹn hò) của đạo diễn Violet Du Feng, khi cô theo chân ông Hảo và ba khách hàng của ông tại trại hẹn hò trong suốt một tuần.

Tất cả bọn họ, bao gồm ông Hảo, đều có xuất thân nông thôn nghèo khó, thuộc thế hệ lớn lên sau thập niên 1990 – khi nhiều bậc cha mẹ để lại con cái cho ông bà chăm sóc và lên thành thị kiếm việc.

Giờ đây, thế hệ con cái đó đã trưởng thành và cũng tiến về thành thị, vừa để tìm vợ, vừa để nâng cao địa vị xã hội.

Nữ đạo diễn Du Feng – hiện đang sống tại Mỹ – muốn làm nổi bật cuộc sống của thế hệ trẻ tại quê hương mình thông qua bộ phim.

"Trong lúc khoảng cách giới tính trở nên cực kỳ nghiêm trọng, đặc biệt là ở Trung Quốc, bộ phim tập trung vào cách thu hẹp khoảng cách và kiến tạo đối thoại," bà chia sẻ với BBC.

Ba khách hàng của ông Hảo, gồm Lý (24 tuổi), Vũ (27 tuổi) và Châu (36 tuổi), đang vật lộn với hệ lụy từ chính sách một con của Trung Quốc.

Chính sách này được chính phủ áp dụng từ năm 1980, khi dân số Trung Quốc gần cán mốc 1 tỷ người, nhằm đối phó với mối lo ngại rằng dân số quá đông sẽ kìm hãm tăng trưởng kinh tế của đất nước.

Tuy nhiên, do quan niệm trọng nam khinh nữ nên rất nhiều bé gái đã bị bỏ rơi, đưa vào trại trẻ mồ côi.

Ngoài ra cũng tồn tại tình trạng phá thai chọn lọc giới tính, hoặc giết ngay sau sinh.

Kết quả chính là sự mất cân bằng giới nghiêm trọng như hiện nay.

Giờ đây, với tỷ lệ sinh giảm mạnh và dân số già đi nhanh chóng, Trung Quốc đã buộc phải chấm dứt chính sách này vào năm 2016 và thường xuyên tổ chức các sự kiện mai mối.

Vũ, Lý và Trâu muốn Hảo ít nhất giúp họ kiếm được một cô bạn gái.

Hảo là người được họ ngưỡng mộ do đã lấy vợ thành công. Vợ ông Hảo là bà Vân, cũng là một huấn luyện viên hẹn hò.

Ba người để ông Hảo chọn kiểu tóc, thay đổi ngoại hình, trong khi ông truyền đạt cho họ những "kỹ thuật" gây tranh cãi nhằm thu hút phụ nữ – cả trên mạng lẫn ngoài đời thực.

Nhưng dù họ đã cố gắng hết sức, mọi chuyện vẫn chưa diễn ra theo đúng kế hoạch.

Ông Hảo xây dựng hình ảnh mạng xã hội cho từng người, nhưng ông phóng đại một số chi tiết khi mô tả họ, khiến Châu thấy "giả tạo".

"Tôi cảm thấy có lỗi khi lừa dối người khác," anh nói, rõ ràng không thoải mái khi bị mô tả như một người mà anh không sánh bằng ở ngoài đời thực.

Bà Du Feng cho rằng đây là một vấn đề phổ quát hơn.

"Đây là câu chuyện rất đặc thù của Trung Quốc, nhưng đồng thời cũng là câu chuyện phổ quát về cách mà chúng ta – trong thế giới kỹ thuật số – đang vật lộn với cái giá của sự giả tạo, và cả cái giá phải trả nếu muốn sống trung thực và chân thành," bà đánh giá.

Ông Hảo có thể là một trong những "huấn luyện viên hẹn hò nổi tiếng nhất Trung Quốc", nhưng ngay cả vợ ông cũng đặt nghi vấn về một số phương pháp mà ông sử dụng.

Không nao núng, ông vẫn kiên định đưa các học trò ra ngoài gặp gỡ phụ nữ, xịt khử mùi nách cho họ rồi tuyên bố: "Đến giờ trình diễn rồi!"

Ba người đàn ông phải tiếp cận những phụ nữ lạ mặt vào ban đêm tại một trung tâm mua sắm sầm uất ở Trùng Khánh – một trong những thành phố lớn nhất thế giới.

Nhìn cảnh họ tiếp cận và tìm cách kết nối với phụ nữ qua ứng dụng nhắn tin WeChat thật khó khăn.

Nhưng điều đó lại dạy họ cách tìm kiếm sự tự tin ẩn sau bên trong mà tới nay vẫn chưa lộ rõ.

Tiến sĩ Zheng Mu từ khoa xã hội học của Đại học Quốc gia Singapore nói với BBC về áp lực cưới vợ có thể tác động tới đàn ông độc thân như thế nào.

"Ở Trung Quốc, hôn nhân, hay khả năng kết hôn với tư cách là trụ cột chính tài chính và xã hội, phần lớn vẫn là một kỳ vọng dành cho nam giới," bà nêu.

"Hệ quả là, sự khó khăn của việc được coi là đủ tiêu chuẩn kết hôn có thể trở thành một dạng kỳ thị xã hội, cho thấy họ không đủ năng lực và không xứng đáng với vai trò đó, dẫn tới áp lực lớn và căng thẳng."

Châu cảm thấy chán nản vì chi phí hẹn hò quá đắt đỏ, gồm phí môi giới, tiền ăn tối và mua quần áo mới.

"Tôi chỉ kiếm được 600 đô la (khoảng 15,6 triệu đồng) mỗi tháng," anh nói.

Châu cho biết một buổi hẹn hò đã tốn khoảng 300 đô la (khoảng 7,8 triệu đồng).

"Cuối cùng thì số phận của chúng ta là do xã hội định đoạt," anh nói thêm và quyết định rằng mình cần phải "gây dựng địa vị".

Bà Du Feng giải thích: "Đây là một thế hệ mà nhiều người đàn ông dư thừa bị coi là thất bại vì tình trạng kinh tế của họ."

"Họ bị coi là tầng lớp ở dưới đáy của xã hội, tầng lớp lao động, và vì vậy, việc kết hôn bằng cách nào đó là một chỉ số khác cho thấy họ có thể thành công."

Một cách để đàn ông Trung Quốc "phá vỡ rào cản giai cấp xã hội" là tham gia quân đội, và bộ phim tài liệu của bà Du Feng cho thấy một chiến dịch tuyển quân lớn đang diễn ra.

Tuy nhiên, bộ phim không đề cập tới cuộc sống của đàn ông đồng tính ở Trung Quốc.

Du Feng đồng ý rằng xã hội Trung Quốc ít cởi mở hơn với đàn ông đồng tình, còn bà Zheng nói rằng: "ở Trung Quốc, dị tính là chủ đạo."

"Vì vậy, đàn ông được kỳ vọng sẽ lấy phụ nữ để phù hợp chuẩn mực… để duy trì gia đình hạt nhân và phát triển thành những gia đình lớn hơn bằng cách trở thành cha mẹ."

Trong bộ phim tài liệu của bà Du Feng, công nghệ cũng hiện diện, khám phá sự phổ biến ngày càng tăng của bạn trai ảo, nói rằng hơn 10 triệu phụ nữ ở Trung Quốc tham gia vào các trò chơi hẹn hò trực tuyến.

Người xem thậm chí còn được thấy một người bạn trai ảo thể hiện mình là người thấu hiểu, không đòi hỏi và vô cùng đẹp trai.

Một người phụ nữ nói rằng hẹn hò ngoài đời thực tốn "thời gian, tiền bạc, năng lượng cảm xúc – và quá mệt mỏi".

Cô nói thêm rằng "đàn ông ảo thì khác – họ có tính cách tuyệt vời, họ thật sự hoàn hảo."

Tiến sĩ Zheng coi xu hướng này là "chỉ dấu của các vấn đề xã hội" ở Trung Quốc, viện dẫn "thời gian làm việc dài, văn hóa làm việc tham lam và môi trường cạnh tranh, cùng với những kỳ vọng về vai trò giới tính đã ăn sâu."

"Bạn trai ảo, những người có thể cư xử phù hợp hơn với lý tưởng mong đợi của phụ nữ, có thể là một cách để họ thỏa mãn sự tưởng tượng về lãng mạn của mình."

Bà Du Feng nói thêm: "Điều mà những người phụ nữ có bạn trai ảo thường xuyên nhắc đến là đàn ông ở Trung Quốc không ổn định về mặt cảm xúc."

Bộ phim của bà đào sâu vào bối cảnh của những người đàn ông, bao gồm cả những mối quan hệ thường rạn nứt mà họ có với cha mẹ và gia đình.

"Những người đàn ông này có xuất thân như vậy, và có quá nhiều áp lực tiêu cực đè nặng lên vai – làm sao bạn có thể mong đợi họ ổn định về mặt cảm xúc?"

Reuters năm ngoái đưa tin rằng "lối sống độc thân dài hạn đang dần trở nên phổ biến hơn ở Trung Quốc".

Bà Du Feng bày tỏ lo ngại: "Tôi lo về cách chúng ta kết nối với nhau ngày nay, đặc biệt là thế hệ trẻ."

"Hẹn hò chỉ là phương thức để chúng ta nói về vấn đề này. Tôi thực sự lo lắng.

"Bộ phim của tôi nói về việc chúng ta sống trong cơn đại dịch cô đơn dù tất cả chúng ta đều cố gắng tìm cách kết nối với nhau."

Đến cuối bộ phim tài liệu, vốn có nhiều khoảnh khắc hài hước, người xem thấy rằng đây là một hành trình tự khám phá mang tính thực tế đối với tất cả những người đàn ông, bao gồm cả ông Hảo.

"Tôi nghĩ đó là về sự ấm áp khi họ tìm thấy nhau, khi biết rằng đó là một cuộc khủng hoảng tập thể mà họ đang cùng phải đối mặt, và về cách rốt cuộc họ vẫn tìm thấy hy vọng," bà Du Feng nói.

"Đối với họ, điều đó thiên về việc tìm thấy chính mình và tìm thấy ai đó vỗ về họ và nói rằng, 'Tôi hiểu bạn, và có một cách để bạn có thể làm được điều đó'."

Allan Hunter của trang Screen Daily chuyên về phim ảnh nhận định bộ phim được "tạo nên từ sự nhân văn mà bà Du Feng tìm thấy ở mỗi cá nhân mà chúng ta quen biết và dần hiểu rõ hơn", đồng thời nói thêm rằng bộ phim "trên hết đã tôn vinh sự chân thật với bản thân".

Ông Hảo kết luận: "Một khi bạn thích bản thân mình, sẽ dễ dàng hơn để các cô gái thích bạn."

Trò chơi hẹn hò sẽ ra mắt tại một số rạp chiếu phim ở Anh vào mùa thu năm nay.

SỐC: GOOGLE QUAY LƯNG VỚI SAMSUNG KHIẾN TẬP ĐOÀN HÀN QUỐC SỐC NẶNG, PHẢI HỌP KHẨN VÀ ĐIỀU TRA NỘI BỘ

Việc mất hợp đồng với Google nối tiếp xu hướng "chảy máu" khách hàng trước đó của Samsung, khi Apple, Qualcomm… cũng đã chuyển đơn hàng flagship sang TSMC do lợi thế về năng lực sản xuất.

Việc Google quyết định ngừng hợp tác với Samsung trong việc sản xuất chip Tensor G5 cho dòng điện thoại thông minh Pixel 10 sắp tới, chuyển sang đối tác TSMC đã tạo ra một làn sóng chấn động trong ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu.

Chip Tensor G5 sẽ được Google thiết kế lại từ đầu, không còn dựa trên kiến trúc của chip Exynos của Samsung. Ngoài ra, Google được cho là đã ký hợp đồng độc quyền với TSMC cho các chip Tensor từ Pixel 10 đến Pixel 14, kéo dài 5 năm.

Động thái này không chỉ là một cú sốc lớn đối với bộ phận xưởng đúc của Samsung mà còn là một lời cảnh tỉnh đanh thép, buộc gã khổng lồ Hàn Quốc phải nhìn lại những điểm yếu cố hữu của mình.

Google quay lưng

Mối quan hệ hợp tác giữa Google và Samsung trong việc phát triển chip Tensor cho dòng Pixel bắt đầu từ năm 2021 với Pixel 6.

Chip Tensor, được quảng bá là linh hồn của điện thoại Pixel, là chìa khóa để Google nâng tầm trải nghiệm AI và xử lý hình ảnh độc quyền.

Tuy nhiên, qua các thế hệ, chip Tensor do Samsung sản xuất thường phải đối mặt với những chỉ trích về hiệu suất và đặc biệt là khả năng tản nhiệt.

Mới đây, một loạt báo cáo về sự cố cháy nổ của Pixel 6a ra mắt từ năm 2022 khiến Google phải tuyên bố sớm ra mắt bản cập nhật phần mềm bắt buộc, dù làm giảm nguy cơ pin quá nóng nhưng lại khiến điện thoại sạc chậm hơn và thời lượng ngắn hơn cho một sản phẩm chỉ mới 3 năm tuổi.

Điều này làm liên tưởng đến vụ bê bối cháy nổ của Samsung Galaxy Note 7 cách đây 9 năm khiến tập đoàn Hàn Quốc phải thu hồi và khai tử toàn bộ sản phẩm năm 2016.

Xin được nhắc rằng Pixel 6a cũng dùng chip phát triển bởi Samsung. Tuy nhiên đây chỉ là giọt nước làm tràn ly khi từ lâu Google đã mất dần kiên nhẫn với hãng điện tử Hàn Quốc.

Nguyên nhân chính dẫn đến quyết định "dứt áo ra đi" của Google được cho là nằm ở tỷ lệ năng suất (yield rate) thấp của Samsung trên tiến trình 3nm. Trong khi TSMC có thể đạt tỷ lệ ấn tượng lên tới 90%, Samsung lại chỉ loanh quanh ở mức 50%.

Điều này không chỉ đẩy chi phí sản xuất lên cao mà còn tiềm ẩn nguy cơ chậm trễ và thiếu hụt nguồn cung. Với một công ty công nghệ hàng đầu như Google, việc đảm bảo nguồn cung ổn định và chất lượng cao là tối quan trọng để đáp ứng nhu cầu thị trường.

Thêm vào đó, việc Google muốn thiết kế lại chip Tensor từ đầu thay vì dựa trên kiến trúc Exynos của Samsung cũng là một yếu tố quan trọng.

Google mong muốn kiểm soát chặt chẽ hơn quá trình thiết kế và tối ưu hóa chip để phù hợp nhất với các thuật toán AI và yêu cầu về hiệu năng của mình, một điều mà Samsung có vẻ chưa thể đáp ứng đầy đủ.

Các thế hệ chip Tensor do Samsung sản xuất thường bị đánh giá là thua kém về hiệu năng và khả năng tản nhiệt so với các đối thủ sử dụng chip từ Apple hay Qualcomm. Google muốn cải thiện những điểm này để nâng cao trải nghiệm người dùng Pixel.

Việc Tensor G5 được sản xuất trên tiến trình 3nm thế hệ thứ hai (N3E) của TSMC hứa hẹn sẽ mang lại hiệu suất vượt trội và khả năng tản nhiệt tốt hơn, giải quyết triệt để những vấn đề mà người dùng Pixel đã phàn nàn bấy lâu nay.

Cú sốc

Đối với Samsung, đây thực sự là một đòn giáng mạnh. Bộ phận xưởng đúc (Foundry) của Samsung, vốn đang nỗ lực thu hẹp khoảng cách với TSMC, đã phải hứng chịu một "cú sốc lớn" và ngay lập tức mở cuộc điều tra nội bộ để xem xét lại năng lực cạnh tranh, gọi đây là "sự cố Google" (Google incident).

Việc mất đi một khách hàng lớn và chiến lược như Google không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu mà còn làm suy giảm uy tín và vị thế của Samsung trong cuộc đua công nghệ bán dẫn. Trong quý đầu tiên của năm nay, thị phần của Samsung Foundry giảm xuống 7,7% từ 8,1% của quý trước, trong khi TSMC tăng từ 67,1% lên 67,6%.

Đây là một lời cảnh tỉnh rõ ràng cho Samsung: nếu không nhanh chóng cải thiện công nghệ, nâng cao tỷ lệ năng suất và đáp ứng tốt hơn các yêu cầu khắt khe của khách hàng, họ sẽ tiếp tục mất đi các hợp đồng béo bở vào tay đối thủ. Ngành công nghiệp bán dẫn là một cuộc đua không ngừng nghỉ về công nghệ và hiệu quả, nơi mà bất kỳ sự chậm trễ hay thiếu sót nào cũng có thể phải trả giá đắt.

Việc mất hợp đồng với Google nối tiếp xu hướng "chảy máu" khách hàng trước đó, khi Apple, Qualcomm… cũng đã chuyển đơn hàng flagship sang TSMC do lợi thế về năng lực sản xuất.

Samsung hiện đang chậm trễ trong phát triển tiến trình 2 nm, vốn rất quan trọng cho thế hệ chip Exynos 2600 sắp ra mắt trên Galaxy S26. Việc trì hoãn có thể khiến họ càng tụt lại phía sau TSMC và các đối thủ khác.

Tờ Rest of World (RoT) cho hay khi con số thực tế không đủ đẹp, nhiều nhóm nhân viên tại Samsung bị ép phải "massage" dữ liệu – từ việc thổi phồng tỷ lệ không lỗi đến bỏ qua những sự cố sản xuất. Tình trạng này không chỉ làm giảm động lực sáng tạo, mà còn luẩn quẩn trong vòng xoáy thiếu minh bạch, che giấu sai sót.

Không dừng lại đó, từ cấp quản lý trung gian đến lãnh đạo cao nhất, nhiều nhân viên phản ánh rằng họ bị áp đặt một mô hình "quân sự hóa": mệnh lệnh từ trên truyền xuống, ít cơ hội phản biện, và luôn có "văn hóa che đậy" khi gặp vấn đề. Thay vì tìm cách giải quyết triệt để, quy trình phổ biến là giấu đi, gán trách nhiệm cho người cấp dưới, hoặc báo cáo những "kế hoạch khả thi" chỉ dựa trên hy vọng.

Những thuật ngữ như "Samsung Way" được nhắc đến với giọng điệu mỉa mai – ám chỉ thói quen "chặn sự cố bằng quân lực" và "làm đẹp" báo cáo – đang ăn mòn văn hóa đổi mới, khiến công ty đánh mất tính linh hoạt cần có trong ngành công nghệ.

Bốn kỹ sư nói với RoT rằng họ thường xuyên bị các nhà quản lý gây áp lực để bịa đặt hoặc bóp méo dữ liệu để giúp đạt được các mục tiêu này. Ba trong số họ cho biết họ đã chứng kiến các kỹ sư và nhà quản lý thổi phồng tỷ lệ năng suất, tức là tỷ lệ phần trăm chip không bị lỗi được sản xuất từ một tấm wafer. Họ cũng cho biết họ đã bị ép báo cáo thiếu các lỗi được phát hiện để làm đẹp báo cáo theo ý quản lý.

Kỹ sư Im, 28 tuổi, kể lại cảnh bị quản lý yêu cầu "viết lại báo cáo" khi anh trình bày những số liệu không khả quan nhưng chân thực.

"Thế là chúng tôi lại phải điều chỉnh lại số liệu...Các khiếm khuyết vẫn lọt được qua", anh Im nói với RoT.

Không dừng lại ở đó, một cựu kỹ sư thiết kế đã nói với RoT rằng người quản lý của anh ấy đã đã triển khai các tập lệnh tự động hóa nhưng chúng không hoạt động, tuy nhiên người quản lý này vẫn báo cáo lên trên rằng họ đã cải thiện được thiết kế chip nhờ các tập lệnh này.

Kỹ sư Han Ki-bak thì nhớ lại một người quản lý đã thúc đẩy các thiết kế không khả thi mặc cho sự phản đối của nhóm kỹ sư họ, tất cả chỉ vì làm đẹp báo cáo.

Tệ hơn, hầu hết những kỹ sư phản đối kiểu hệ thống phân cấp và cách làm này đều sẽ bị đánh giá hiệu suất làm việc kém, vốn được dùng cho xét duyệt lương thưởng cuối năm.

Che giấu sai phạm

Tờ RoT cho hay áp lực phải làm giả số liệu, thổi phồng tỷ lệ sản lượng chip không lỗi và giảm thiểu báo cáo lỗi đã trở thành điều thường ngày tại Samsung.

"Khi có một vấn đề, chúng tôi 'quét sạch nó' theo kiểu quân sự, thay vì tìm ra một giải pháp thích hợp," một kỹ sư nhận xét.

Văn hóa né tránh vấn đề đã dẫn đến nhiều dự án công nghệ then chốt của Samsung bị chậm tiến độ hoặc chất lượng không đảm bảo. Trong khi đó, đối thủ TSMC (Đài Loan) và SK Hynix không ngừng đầu tư mạnh vào R&D, nâng cao tỷ lệ hoàn thiện trên tiến trình 3 nm và 2 nm.

Công nghệ của Samsung, vốn từng là niềm tự hào, giờ đây chỉ đạt mức trung bình, khó thu hút khách hàng lớn như Nvidia hay Qualcomm. Mảng thiết kế chip của Samsung đã lỗ 3,18 nghìn tỷ Won (2,4 tỷ USD) vào năm 2023.

Không chỉ mất thị phần, hình ảnh Samsung cũng sứt mẻ nghiêm trọng trong mắt đối tác và ứng viên tiềm năng. Năm 2024, công ty tụt từ vị trí thứ hai xuống thứ sáu trong bảng xếp hạng "nhà tuyển dụng lý tưởng" tại Hàn Quốc.

Ban lãnh đạo Samsung không thể không nhận ra cuộc khủng hoảng. Chủ tịch Lee Jae-yong đã gọi đây là "cuộc khủng hoảng sống còn", trong khi người đứng đầu bộ phận bán dẫn, ông Jun Young-hyun đã gửi một bản ghi nhớ nội bộ tới nhân viên vào khoảng tháng 8/2024 thừa nhận rằng "văn hóa che giấu hoặc tránh né vấn đề để đối phó tức thời, và báo cáo các kế hoạch không thực tế dựa trên những kỳ vọng hão huyền, đã lan rộng và làm trầm trọng thêm các vấn đề của chúng ta."

Về phía Google, việc chuyển sang TSMC được kỳ vọng sẽ giúp Tensor G5 có một bước nhảy vọt về hiệu năng và hiệu quả sử dụng năng lượng.

Điều này không chỉ giúp Pixel 10 cạnh tranh sòng phẳng hơn với các đối thủ hàng đầu như iPhone của Apple hay Galaxy của Samsung mà còn củng cố hình ảnh của Google trong vai trò một nhà sản xuất smartphone nghiêm túc.

Khả năng xử lý AI được cải thiện trên Tensor G5 cũng sẽ là điểm nhấn quan trọng, tận dụng tối đa thế mạnh của Google trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.

Mặc dù Google đã "quay lưng" trong việc sản xuất chip chính, mối quan hệ giữa hai gã khổng lồ công nghệ vẫn chưa hoàn toàn chấm dứt.

Pixel 10 dự kiến vẫn sẽ sử dụng modem 5G Exynos của Samsung cùng các linh kiện quan trọng khác như bộ nhớ RAM (DRAM) và bộ nhớ trong (UFS) từ Samsung Electronics.

Điều này cho thấy sự phụ thuộc lẫn nhau vẫn còn ở một mức độ nhất định, nhưng cũng là tín hiệu cho thấy Google đang đa dạng hóa chuỗi cung ứng của mình.

Tóm lại, quyết định của Google là một minh chứng rõ ràng cho việc chất lượng và hiệu quả công nghệ luôn là yếu tố then chốt trong cuộc đua bán dẫn khắc nghiệt.

Đối với Samsung, đây là cơ hội để nhìn lại và đầu tư mạnh mẽ hơn vào bộ phận xưởng đúc, khắc phục những điểm yếu cố hữu để không bị bỏ lại phía sau trong tương lai. Chỉ khi đó, Samsung mới có thể lấy lại vị thế và tiếp tục cạnh tranh sòng phẳng với những đối thủ hàng đầu như TSMC.

CĂNG THẲNG CAMPUCHIA – THÁI LAN LEO THANG: SÚNG NỔ, CẢNH SÁT BỊ THƯƠNG, BIÊN GIỚI ĐÓNG CỬA

Một số công dân Thái Lan cố gắng vượt biên sang làm việc tại một sòng bạc ở Poipet của Campuchia, trong khi những người khác có ý định vượt biên vào Campuchia để tìm việc làm.

Tờ Pattaya Mail (Thái Lan) ngày 22/6 đưa tin, đã có tiếng súng nổ và một cảnh sát bị thương khi 23 công dân Thái Lan bị chính quyền nước này bắt giữ khi đang cố gắng vượt biên trái phép vào Campuchia.

Trong số này, 22 người là người tìm việc ở Campuchia và một người là kẻ buôn người.

Một số người cố gắng vượt biên sang làm việc tại một sòng bạc ở Poipet của Campuchia, trong khi những người khác có ý định vượt biên vào Campuchia để tìm việc làm.

Những người này đã trả cho những kẻ buôn người từ 2.500 đến 5.000 baht (tương đương 2 - 4 triệu VNĐ) để vượt biên.

Họ bị bắt vào khoảng 11 giờ đêm ngày 20/6, tại xã Khlong Nam Sai, huyện Aranya, tỉnh Sa Kaeo, Thái Lan.

Vụ bắt giữ đã dẫn tới việc cảnh sát phải nổ súng và một cảnh sát bị thương.

Hai nước đóng cửa biên giới

Theo tờ Bangkok Post, Thái Lan và Campuchia đã đóng cửa một số cửa khẩu biên giới trong động thái trả đũa, làm gia tăng căng thẳng giữa hai nước láng giềng khi Thủ tướng Thái Lan Paetongtarn Shinawatra đang nỗ lực để cứu chính phủ của bà khỏi cuộc khủng hoảng chính trị gây ra bởi một cuộc điện thoại với Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen bị rò rỉ trong cuộc tranh chấp biên giới kéo dài nhiều tuần giữa hai nước.

Trong thông báo vào ngày 21/6, Trung tướng Boonsin Phadklang - Tư lệnh Quân khu 2 của Thái Lan - cho biết quân đội đã đóng cửa khẩu Chong Sai Taku ở tỉnh Buri Ram, phía đông bắc nước này, giáp biên giới với Campuchia. Lệnh này dựa trên một lệnh khác từ Quân đội Hoàng gia Thái Lan, cho phép Quân khu 2 kiểm soát việc mở và đóng các cửa khẩu dọc biên giới hai nước.

Lý do đóng cửa được ông Phadklang nêu ra là “để bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Thái Lan, đảm bảo an toàn cho tính mạng và tài sản của công dân Thái Lan, và hỗ trợ việc thực hiện nhiệm vụ hiệu quả ở các khu vực biên giới và an ninh quốc gia”.

Đáp lại, Mean Chanyada - Thống đốc tỉnh Oddar Meanchey của Campuchia - tuyên bố rằng phía Campuchia đã đóng cửa trạm kiểm soát biên giới Choub Korki - nơi kết nối trực tiếp với cửa khẩu Chong Sai Taku - cho đến khi "tình hình trở lại như trước ngày 7/6".

Tờ Khmer Times đưa tin, Thủ tướng Campuchia Hun Manet ngày 22/6 phát biểu trên mạng xã hội rằng ông đã cho phép Thống đốc Chanyada thực hiện hành động này để đáp trả quyết định đơn phương của quân đội Thái Lan.

Thủ tướng Hun Manet cho biết đã ra lệnh cho Thống đốc Chanyada thông báo cho phía Thái Lan rằng Campuchia sẽ đóng cửa trạm kiểm soát Choam - một cửa khẩu quan trọng khác trong tỉnh Oddar Meanchey, và mệnh lệnh có hiệu lực ngay lập tức.

“Kể từ ngày 7/6/2025, quân đội Thái Lan đã ĐƠN PHƯƠNG thực hiện đóng cửa các trạm kiểm soát biên giới giữa Campuchia và Thái Lan mà không cân nhắc nhiều đến tác động tiêu cực của việc này đối với người dân của cả hai nước”, ông Hun Manet viết.

“Campuchia chưa bao giờ có ý định gây khó khăn cho người dân ở cả hai nước khi họ cần sử dụng các trạm kiểm soát biên giới. Tuy nhiên, nếu quân đội Thái Lan tiếp tục sử dụng phương pháp này để gây áp lực lên Campuchia, Campuchia có thể đáp trả tương ứng bất cứ lúc nào.”

Căng thẳng leo thang

Theo tờ Bangkok Post, mối quan hệ giữa Campuchia và Thái Lan trở nên căng thẳng sau khi binh sĩ hai bên đấu súng vào ngày 28/5 tại địa điểm biên giới tranh chấp mà Campuchia gọi là Mom Bei (còn Thái Lan gọi là Chong Bok) khiến một binh sĩ Campuchia thiệt mạng. Cả hai nước đã tập trung quân dọc biên giới, đóng cửa hoặc rút ngắn thời gian hoạt động của một số cửa khẩu đường bộ đóng vai trò là tuyến giao thương quan trọng.

Campuchia đã đệ đơn lên Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) tại The Hague để giải quyết vấn đề tranh chấp lãnh thổ biên giới với Thái Lan. Điều đó khiến Bangkok tức giận, tuyên bố rằng họ không công nhận thẩm quyền của ICJ.

Căng thẳng leo thang vào đầu tuần qua, sau khi nội dung cuộc điện thoại mang tính riêng tư giữa Thủ tướng Thái Lan Paetongtarn và Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen bị rò rỉ, trong đó bà Paetongtarn đã trao đổi về việc mở lại biên giới song phương và dường như chỉ trích vai trò của quân đội Thái Lan trong tình trạng bế tắc ở biên giới.

Vụ rò rỉ điện thoại đã gây ra sự hỗn loạn chính trị mới ở Thái Lan. Đảng Bhumjaithai rút khỏi liên minh cầm quyền và tuyên bố rằng cuộc điện thoại đã gây tổn hại cho quốc gia. Việc Đảng Bhumjaithai rút lui khiến chính phủ của Thủ tướng Paetongtarn trở nên mỏng manh, trong khi các đảng liên minh khác đang cân nhắc các lựa chọn.

Thái Lan gọi vụ rò rỉ điện thoại này là “hành vi không thể chấp nhận được giữa các quốc gia”, nói rằng nó làm suy yếu lòng tin và sự tôn trọng giữa hai nước.

Trong khi đó, Thủ tướng Campuchia Hun Manet cho biết trong một tuyên bố vào ngày 22/6 rằng không cần bất kỳ thỏa thuận song phương nào về việc mở lại các trạm kiểm soát biên giới. Ông cho biết Thái Lan cần dỡ bỏ mọi hạn chế trước và Campuchia sẽ làm như vậy trong vòng 5 tiếng.

EO BIỂN HORMUZ TRỞ THÀNH ĐIỂM NÓNG TRONG XUNG ĐỘT Ở TRUNG ĐÔNG

Hôm 22/6, Quốc hội Iran đã thông qua biện pháp đóng cửa Eo biển Hormuz sau khi Mỹ tiến hành không kích vào ba cơ sở hạt nhân ở Iran.

Eo biển Hormuz nằm giữa Iran và Oman là điểm nghẽn quan trọng của thị trường dầu mỏ và việc đóng cửa có thể gây ra những tác động nghiêm trọng đến cả nền kinh tế Mỹ nói riêng và nền kinh tế toàn cầu nói chung.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã cảnh báo về việc đóng cửa Eo biển Hormuz. Ông kêu gọi Trung Quốc - khách hàng dầu mỏ quan trọng nhất của Iran - khuyến khích nước này không đóng cửa eo biển này.

"Tôi khuyến khích chính phủ Trung Quốc gọi điện cho họ về vấn đề này, vì họ phụ thuộc rất nhiều vào Eo biển Hormuz để lấy dầu", Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết hôm 22/6.

Nguy cơ chặn tuyến đường thủy hẹp này xuất hiện để đáp trả các cuộc không kích của Mỹ vào ba cơ sở hạt nhân ở Natanz, Isfahan và Fordow. Chính quyền Tổng thống Trump đã lập luận rằng, Chiến dịch Midnight Hammer này là một thành công to lớn. Tuy nhiên, không rõ các địa điểm này bị hư hại bao nhiêu hoặc cuộc tấn công đã làm chậm chương trình hạt nhân của Iran bao nhiêu.

Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), chiều rộng và chiều sâu của Eo biển Hormuz cho phép tuyến đường này xử lý các tàu chở dầu thô lớn nhất thế giới và rất ít phương án thay thế nếu eo biển bị đóng.

Trong khi đó, nỗ lực chặn tuyến đường thủy hẹp giữa Iran và Oman có thể gây ra hậu quả sâu sắc cho nền kinh tế toàn cầu. Theo EIA, khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày, tương đương 20% lượng tiêu thụ toàn cầu đã đi qua eo biển này vào năm 2024. Trong đó, hơn 80% dầu thô và khí đốt tự nhiên đi qua Eo biển Hormuz vào năm 2024 được chuyển đến các thị trường châu Á, trong đó Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc là những nước tiếp nhận nhiều nhất. Do đó, những quốc gia này có khả năng bị ảnh hưởng nhiều nhất nếu bất kỳ lệnh đóng cửa nào xảy ra.

Tuy nhiên, thị trường Mỹ cũng sẽ chịu một số tác động nếu eo biển này bị gián đoạn. Theo EIA, Mỹ đã mua ít dầu hơn từ Vịnh Ba Tư, nhập khẩu khoảng 532.000 thùng/ngày vào năm 2024. Tuy nhiên, người tiêu dùng và doanh nghiệp vẫn có khả năng nhận thấy giá tăng, vì dầu được giao dịch trên toàn cầu. Có thể mất nhiều tháng để các công ty dầu mỏ của Mỹ khoan thêm để bù đắp cho mức giá tăng đó.

Nguy cơ giá dầu tăng vọt

Giá dầu đã tăng trong những tuần gần đây do xung đột leo thang giữa Israel và Iran, và dự kiến sẽ còn tăng cao hơn nữa nếu Iran đóng cửa eo biển này. Các chuyên gia ước tính, giá dầu có thể tăng lên tới 120 USD/thùng nếu các tàu chở dầu qua eo biển bị chặn.

"Nếu chúng ta thấy bất kỳ sự hạn chế nào đối với Eo biển Hormuz, chúng ta sẽ thấy giá dầu tăng mạnh và điều đó sẽ tác động đến mọi thứ ở Mỹ", Ramanan Krishnamoorti, giáo sư kỹ thuật dầu khí tại Đại học Houston cho biết.

Theo Goldman Sachs và công ty tư vấn Rapidan Energy, giá dầu có thể tăng vọt lên trên 100 USD/thùng nếu eo biển này bị đóng cửa trong thời gian dài. Các nhà phân tích của JPMorgan cho rằng, rủi ro Iran đóng cửa Hormuz là thấp vì Mỹ sẽ coi động thái như vậy là tuyên chiến.

Theo tờ Times, Iran trước đây đã bắt giữ hoặc can thiệp vào các tàu chở dầu trong thời gian căng thẳng chính trị gia tăng.

Iran là nước sản xuất dầu lớn thứ ba trong OPEC, bơm 3,3 triệu thùng/ngày. Theo dữ liệu từ Kpler, nước này đã xuất khẩu 1,84 triệu thùng/ngày vào tháng 5, phần lớn được bán cho Trung Quốc. Theo Kpler, khoảng 1/2 lượng dầu thô nhập khẩu qua đường thủy của Trung Quốc đến từ Vịnh Ba Tư.

"Đây sẽ là một vết thương tự gây ra: việc đóng cửa Eo biển sẽ ngăn chặn dòng chảy xuất khẩu dầu thô của nước này sang Trung Quốc, chặn đứng một nguồn thu nhập quan trọng", Matt Smith, nhà phân tích dầu mỏ hàng đầu tại Kpler cho biết.

Trong khi đó, theo nhà phân tích năng lượng cấp cao Saul Kavonic của MST Marquee: "Có nguy cơ thực sự là thị trường sẽ trải qua tình trạng gián đoạn nguồn cung chưa từng có trong những tuần tới, với bản chất nghiêm trọng hơn nhiều so với cú sốc giá dầu năm 2022 sau xung đột Nga-Ukraine".

Nếu Iran đóng Eo biển Hormuz, các lực lượng phương Tây có khả năng sẽ "trực tiếp tham gia cuộc chiến" và cố gắng mở lại eo biển này…, giá dầu có thể lên tới 100 USD/thùng và kiểm tra lại mức giá cao nhất vào năm 2022 nếu việc đóng cửa kéo dài hơn một vài tuần”, nhà phân tích Saul Kavonic cho biết.

"Ngay cả khi có một mức độ quấy rối đối với việc đi qua eo biển, ngay cả khi không phải là đóng cửa hoàn toàn, thì giá dầu vẫn có thể tăng cao nghiêm trọng", ông nói thêm.

"Quân đội Mỹ và đồng minh cuối cùng sẽ mở lại eo biển này, nhưng nếu Iran sử dụng mọi biện pháp quân sự, cuộc xung đột có thể kéo dài hơn hai cuộc Chiến tranh vùng Vịnh gần đây nhất", Bob McNally, Chủ tịch của Rapidan Energy Group nói và cho biết, nếu Iran quyết định tấn công vào hoạt động sản xuất hoặc dòng chảy năng lượng của vùng Vịnh, nước này có khả năng làm gián đoạn hoạt động vận chuyển dầu và LNG, dẫn đến giá tăng đột biến.

"Việc đóng cửa hoặc phá hủy cơ sở hạ tầng năng lượng quan trọng của vùng Vịnh trong thời gian dài có thể đẩy giá dầu thô lên trên 100 USD/thùng”, ông Bob McNally cho biết thêm.

Trong khi Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng, một số chuyên gia tỏ ra nghi ngờ rằng nước này sẽ thực sự đóng Eo biển Hormuz.

Nguồn: Nhân Dân; BBC; CafeF; Soha; Tin Nhanh Chứng Khoán