Cái khó của xe điện ở Đông Nam Á

(Ảnh minh họa).

Tỷ lệ xe điện tại Đông Nam Á hiện nay chưa đáng kể, nhưng sự quan tâm ngày càng tăng đối với xe điện trong khu vực hứa hẹn sẽ thúc đẩy hơn nữa tiềm năng chuyển đổi xanh.

Xe hai và ba bánh - từ xe máy đến xe tuk tuk, chiếm khoảng 80% tổng số phương tiện ở Đông Nam Á. Đồng thời, sự tăng trưởng nhanh chóng về nhu cầu ôtô, phần lớn do hạ tầng giao thông công cộng kém, đã góp phần làm tăng ô nhiễm không khí trong khu vực.

Điều này có nghĩa quá trình chuyển đổi xe điện tại Đông Nam Á sẽ khác rất nhiều so với Trung Quốc, châu Âu và Mỹ. Hơn nữa, khu vực có nhiều tiềm năng chuyển đổi phương tiện xanh khi tỷ lệ sở hữu phương tiện trên đầu người vẫn còn tương đối thấp.

Sự quan tâm ngày càng tăng đối với xe điện ở Đông Nam Á là một phần của xu hướng toàn cầu, được thúc đẩy bởi nhu cầu kiểm soát lượng khí thải CO2. Đồng thời, các quốc gia trong khu vực muốn nắm bắt thị trường xe điện mới nổi nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Đông Nam Á đang nổi lên như một thị trường tiềm năng và trung tâm sản xuất xe điện. Việc đẩy nhanh áp dụng xe điện sẽ giúp khu vực đuổi kịp mục tiêu phát thải ròng bằng 0, cũng như thu hút nguồn đầu tư trực tiếp nước ngoài mới.

Trở ngại cơ sở hạ tầng

Xe điện và xe hybrid chiếm 18% doanh số bán ôtô toàn cầu năm 2022 nhưng phân bố không đồng đều. Doanh số xe điện chủ yếu đến từ thị trường Mỹ, châu Âu và Trung Quốc, trong khi xe điện chiếm chưa đến 2% doanh số bán hàng tại Đông Nam Á, theo Counterpoint.

Nhìn chung, tốc độ tăng trưởng thị trường xe điện ở Đông Nam Á tương đối chậm hơn so với các khu vực khác.

Việc thiếu hạ tầng sạc bên ngoài trung tâm đô thị đã kìm hãm đà tăng trưởng xe điện trong khu vực, bởi một trong những mối lo của người dùng Đông Nam Á là phạm vi hoạt động.

Hành trình trên một chiếc xe điện sẽ đặt lái xe vào tình huống khó xử khi không thể biết mình đi được tối đa bao xa sau 1 lần sạc. Xe điện cần phải hoàn thiện hơn nữa để mang lại trải nghiệm nhất quán và hài lòng ngang bằng với mua một chiếc xe xăng.

Khảo sát của Milieu năm 2021 cho thấy phần lớn khách hàng Đông Nam Á không cân nhắc mua xe điện là bởi có quá ít trạm sạc. Đơn cử như Indonesia - quốc gia quần đảo gồm hàng nghìn hòn đảo nhỏ, việc mở rộng hạ tầng sạc được xem là thách thức lớn.

“Hầu hết cư dân thành phố lớn tại Đông Nam Á sống trong những căn hộ cao tầng, do đó họ sẽ lo lắng về khả năng tiếp cận trạm sạc trong bãi đậu xe chung cư, hoặc thậm chí tại các bãi đậu xe công cộng. Nếu tỷ lệ sở hữu xe điện tăng lên, lưới điện địa phương cũng khó hỗ trợ sạc nhiều ôtô cùng lúc”, Siddhant Gupta, phó chủ tịch Hexagon, nhận định.

“Các chính phủ ở Đông Nam Á cần suy nghĩ về 2 vấn đề chính - mở rộng hạ tầng sạc và đảm bảo năng lượng lưới điện xanh”, ông Gupta nói thêm.

Hơn nữa, xe điện vẫn là một mặt hàng xa xỉ ở Đông Nam Á cũng như trên toàn cầu. Chi phí mua xe điện cao hơn so với xe động cơ đốt trong đã ngăn cản nhiều chủ xe thực hiện chuyển đổi.

Tích cực thúc đẩy phương tiện xanh

Dù tụt hậu so với nhiều khu vực khác trên thế giới, các quốc gia Đông Nam Á vẫn đang tích cực thúc đẩy việc sử dụng và sản xuất xe điện để giảm lượng khí thải carbon, đồng thời thu hút nhiều đầu tư và cơ hội việc làm bằng những ưu đãi chính phủ.

“Các nước Đông Nam Á đã đặt ra các mục tiêu xe điện tham vọng, đưa ra nhiều ưu đãi thúc đẩy người tiêu dùng mua xe điện và thu hút các nhà sản xuất xe điện xây dựng nhà máy tại đây”, Abhilash Gupta, nhà phân tích tại Counterpoint, nhận xét.

Thái Lan là nước áp đảo về lượng xe điện bán ra, chiếm 58% doanh số năm 2022 của cả khu vực, tiếp theo là Indonesia và Việt Nam. VinFast dẫn đầu doanh số bán ôtô điện Đông Nam Á, theo sát là Wuling và Volvo.

Benedict Eijbergen, giám đốc vận tải khu vực Đông Á và Thái Bình Dương tại Ngân hàng Thế giới (WB), cho biết doanh số xe máy điện trong khu vực cao hơn ôtô điện, chiếm khoảng 8% tổng doanh số bán xe tại thị trường, dẫn đầu là Việt Nam vào năm 2020.

Để thúc đẩy nhu cầu trong nước, các quốc gia trong khu vực đã đưa ra các khoản trợ cấp để hỗ trợ người mua, cung cấp ưu đãi hoặc giảm thuế cho các nhà sản xuất ôtô. Cơ sở hạ tầng sạc điện phổ biến và nhiều lựa chọn xe điện cũng sẽ giúp tăng nhu cầu xe điện trong khu vực.

Tháng 2/2022, chính phủ Thái Lan thông báo cắt giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện nhập khẩu từ 8% xuống 2%, đồng thời hạn chế 20-40% thuế nhập khẩu xe điện nguyên chiếc. Xứ sở chùa Vàng đặt lộ trình xây dựng 12.000 trạm sạc nhanh vào năm 2030 và 36.500 trạm vào năm 2035.

Chính quyền Indonesia miễn thuế tiêu thụ hàng xa xỉ đối với xe điện và đang xem xét cắt giảm thuế giá trị gia tăng từ 11% xuống 1%, có kế hoạch xây dựng 31.000 trạm sạc vào năm 2030.

Chủ sở hữu xe điện tại Malaysia được miễn thuế đường bộ và có thể xin miễn thuế cá nhân lên đến 2.500 ringgit (535 USD) đến cuối năm 2023 cho các chi phí liên quan đến phần cứng và dịch vụ sạc xe.

Việt Nam áp dụng chính sách miễn lệ phí trước bạ cho riêng ô tô điện trong 3 năm kể từ ngày 1/3/2022. Thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các dòng xe điện cũng được giảm lên tới 12%.

Tương lai đầy hứa hẹn

Trong những năm tới, các nước Đông Nam Á sẽ cố gắng định vị mình là trung tâm sản xuất xe điện trong khu vực và hình thành chuỗi cung ứng hoàn chỉnh. Một nghiên cứu của ISEAS cho thấy Thái Lan đang dẫn đầu sự chuyển đổi xe điện, theo sát là Indonesia, Malaysia và Việt Nam.

Đây là lúc các nước Đông Nam Á có cơ hội đón đầu xu thế và thể hiện năng lực sản xuất. Những doanh nghiệp gia nhập thị trường xe điện sớm sẽ có lợi thế, cho phép sở hữu thị phần đáng kể trên thị trường.

Thái Lan được coi là thủ phủ sản xuất ôtô của Đông Nam Á, đang nổi lên như chiến trường cạnh tranh giữa các hãng xe điện Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc.

Với chuyên môn sản xuất có sẵn, Thái Lan đang đẩy mạnh thu hút đầu tư từ các doanh nghiệp xe điện.

Huyndai đã bắt đầu sản xuất xe điện tại đây từ năm 2022. Hãng xe điện lớn nhất Trung Quốc BYD ngày 10/3 đã khởi công xây dựng nhà máy đầu tiên tại Thái Lan. Nhà máy dự kiến bắt đầu hoạt động từ năm 2024 với công suất hàng năm là 150.000 xe.

Các nhà sản xuất Nhật Bản đang tận dụng ưu đãi chính phủ để mở rộng và tăng sản lượng tại Thái Lan và Malaysia, đặc biệt là xe hybrid. Trong khi đó, Indonesia sử dụng lợi thế tài nguyên thiên nhiên để thu hút đầu tư.

Không thể bùng nổ, kinh tế Trung Quốc đứng trước nguy cơ biến thành 'Nhật Bản thứ hai'

Lần gần nhất bong bóng bất động sản vỡ tung ở Mỹ đã thổi bùng lên khủng hoảng tài chính toàn cầu. Tuy nhiên, ví dụ gần nhất với Trung Quốc hiện nay có lẽ là Nhật Bản trong những năm 1980.

Cuối năm 2022, khi Chính phủ Trung Quốc đột ngột từ bỏ chính sách Zero Covid, tất cả mọi người đều tin tưởng nền kinh tế lớn thứ hai thế giới sẽ hồi phục ngoạn mục sau gần 3 năm trời bị bó buộc trong các biện pháp phòng dịch nghiêm ngặt.

Thế nhưng, nửa năm đã trôi qua mà không có “cú nổ” nào xảy ra. Một loạt chỉ số kinh tế, trong đó có doanh số bán lẻ và tổng vốn đầu tư, đều tăng trưởng chậm hơn nhiều so với dự đoán. Giờ đây một số chuyên gia phân tích nhận định GDP quý II thậm chí sẽ không tăng trưởng. Nhiều khả năng Trung Quốc sẽ chỉ đạt chứ không thể vượt mục tiêu khiêm tốn là GDP tăng trưởng 5% trong năm 2023.

Kinh tế Trung Quốc hiện đang phải đối mặt với nhiều cơn gió ngược, từ việc Mỹ siết chặt hoạt động xuất khẩu chip đến chiến dịch tăng cường quản lý các ông lớn công nghệ mà chính phủ nước này đang theo đuổi. Tuy nhiên, “thủ phạm” lớn nhất chính là thị trường bất động sản – lĩnh vực vốn là nguồn đóng góp nhiều nhất cho tăng trưởng GDP.

Thị trường bất động sản Trung Quốc hiện đang rất ảm đạm. Ban đầu thị trường trầm lắng do chính phủ quyết tâm xử lý các nhà phát triển bất động sản nặng nợ. Tuy nhiên gần đây hoạt động mua bán vẫn rất yếu ớt dù chính phủ đã triển khai một số biện pháp kích thích. Từ tháng 1 đến tháng 5, tổng vốn đầu tư bất động sản giảm 7,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Điều nguy hiểm là cú lao dốc tưởng sẽ diễn ra chớp nhoáng giờ đây đã trở thành nỗi phiền muộn kéo dài.

Thời kỳ bùng nổ của bất động sản Trung Quốc đã đi đến hồi kết, và điều đó gây hại cho nền kinh tế theo nhiều cách. Không chỉ ngành xây dựng, tất cả các ngành dịch vụ có liên quan phục vụ hoạt động xây dựng và bán nhà đều bị ảnh hưởng.

Bởi vì các chủ sở hữu nhà phải lo lắng về tài sản có giá trị nhất mà mình đang có trong tay, họ cũng không muốn chi tiêu, kéo theo sức tiêu dùng sụt giảm. Nhiều doanh nghiệp ở Trung Quốc sử dụng bất động sản làm tài sản đảm bảo cho các khoản vay, vì thế thị trường nhà đất lâm vào khủng hoảng cũng đồng nghĩa dòng vốn đầu tư tư nhân suy yếu.

Thông thường, bong bóng bất động sản hiếm khi mang lại kết cục tốt đẹp. Lần gần nhất bong bóng bất động sản vỡ tung ở Mỹ đã thổi bùng lên khủng hoảng tài chính toàn cầu. Tuy nhiên, ví dụ gần nhất với Trung Quốc hiện nay có lẽ là Nhật Bản trong những năm 1980.

Giống như Trung Quốc trong 15 năm gần đây, thời kỳ đó tăng trưởng của kinh tế Nhật Bản cũng chủ yếu đến từ dòng vốn đầu tư bùng nổ mà phần lớn chảy vào bất động sản.

Khi bong bóng tài sản đổ vỡ ở Nhật Bản vào cuối năm 1989, tăng trưởng kinh tế sụt giảm nghiêm trọng. Với gánh nặng nợ đè trên vai, các doanh nghiệp và hộ gia đình sẽ chọn giảm nợ thay vì chi tiêu cho hàng hóa và dịch vụ. Cộng với lực lượng lao động co hẹp vì dân số già, tăng trưởng GDP của Nhật Bản bị tụt lại phía sau so với các nước phát triển khác.

Các nhà hoạch định chính sách đã phản ứng quá chậm chạp. Đến năm 1999, NHTW Nhật Bản mới hạ lãi suất xuống gần 0. Chính phủ kích thích kinh tế bằng cách bơm tiền cho đầu tư thay vì cho tiêu dùng. Cuối cùng Nhật Bản chìm trong vài chục năm giảm phát và trì trệ.

Dường như Trung Quốc đang mắc phải những sai lầm tương tự. Chính phủ tung ra các gói kích thích dưới dạng đầu tư thay vì kích thích tiêu dùng. NHTW Trung Quốc có hạ lãi suất nhưng rất nhỏ giọt. Hiện chi tiêu hộ gia đình chỉ đóng góp 38% GDP, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 55% trên toàn cầu. Quan trọng hơn tỷ lệ không hề tăng trong 6 năm qua.

Kể cả khi Trung Quốc muốn tiêu dùng đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng GDP, điều đó cũng không hề dễ dàng. Rất nhiều chính sách kinh tế của nước này vẫn đang được thiết kế để thúc đẩy đầu tư và xuất khẩu, không có lợi cho tiêu dùng. Trong khi đó sẽ mất rất nhiều năm để có thể tăng chi tiêu của các hộ gia đình thông qua những biện pháp như tăng cường mạng lưới an sinh xã hội.

Giới phân tích nhận định, đám mây đen xuất phát từ lĩnh vực bất động sản có thể bao phủ kinh tế Trung Quốc không chỉ 6 tháng cuối năm nay mà là trong nhiều năm tới.

Trung Quốc ra luật ngăn nước ngoài 'bắt nạt'

(Ảnh minh họa).

Quốc hội Trung Quốc thông qua Luật Đối ngoại, nhằm chống lại các việc nước ngoài "bắt nạt" Bắc Kinh bằng các biện pháp trừng phạt.

Luật Đối ngoại được quốc hội Trung Quốc thông qua ngày 28/6 và có hiệu lực từ ngày 1/7, xác định các nguyên tắc và lập trường của Bắc Kinh trong ngoại giao quốc tế.

Luật này "thể hiện rõ ràng sự phản đối của chúng tôi đối với tình trạng bá quyền, chính trị cường quyền và bắt nạt", nhà ngoại giao hàng đầu Trung Quốc Vương Nghị hôm nay cho biết. Ông thêm rằng luật mới sẽ "cung cấp cho Trung Quốc cơ sở pháp lý để thực hiện quyền hợp pháp chống lại các biện pháp trừng phạt và can thiệp từ nước ngoài".

"Đối mặt với những thách thức nghiêm trọng, chúng tôi phải duy trì năng lực chiến lược và khéo léo sử dụng vũ khí pháp quyền để tăng cường và cải thiện công cụ pháp lý trong đấu tranh với các cường quốc khác", ông Vương cho hay.

Moritz Rudolf, nhà nghiên cứu tại Trường Luật Yale ở Mỹ, nói rằng chống lại lệnh trừng phạt nước ngoài chỉ là "một khía cạnh" của đạo luật, vốn cho phép Bắc Kinh có nhiều cách diễn giải về việc áp dụng các hiệp ước quốc tế ở trong nước.

"Luật này có thể được sử dụng để bảo vệ lập trường chính trị khi Trung Quốc không thực hiện một điều ước quốc tế nhân danh chủ quyền, an ninh quốc gia hoặc lợi ích của họ", ông nói.

Chuyên gia này thêm rằng luật mới cũng có thể tạo tiền đề để Bắc Kinh sau này áp dụng luật trong nước với các vấn đề ngoài biên giới Trung Quốc.

Luật Đối ngoại được Trung Quốc ban hành trong bối cảnh căng thẳng với Mỹ không ngừng leo thang những năm qua, khi cả Tổng thống Joe Biden và người tiền nhiệm Donald Trump đều xem Bắc Kinh là mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với vị thế toàn cầu của Washington.

Mỹ đã áp trừng phạt đối với nhiều công ty và cá nhân Trung Quốc với các cáo buộc liên quan đến vấn đề Tân Cương, Hong Kong hay Đài Loan. Các lệnh trừng phạt, đặc biệt là hạn chế quyền tiếp cận công nghệ quan trọng cho sản xuất chất bán dẫn, đã ảnh hưởng nặng nề tới một số công ty Trung Quốc, buộc họ phải cắt giảm quy mô sản xuất hoặc đóng băng kế hoạch phát triển.

Trung Quốc đã chỉ trích các động thái này, đồng thời đáp trả bằng các lệnh trừng phạt nhắm vào doanh nghiệp và chính trị gia Mỹ.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm nay cho biết luật mới "thể hiện đầy đủ quyết tâm và trách nhiệm của nước này để kiên quyết bảo vệ chủ quyền quốc gia".

Sự tan rã của Wagner tạo khoảng trống lớn ở châu Phi?

Việc công ty quân sự tư nhân Wagner gần như đã bị giải tán khiến Cộng hòa Trung Phi cảm thấy lo ngại.

Cố vấn của Tổng thống Cộng hòa Trung Phi (CAR) - ông Fidel Guandjika tuyên bố rằng họ sẵn sàng tiếp nhận bất kỳ nhóm vũ trang nào khác để đảm bảo an ninh trong nước mà giới lãnh đạo Nga có thể đưa ra, nếu các binh sĩ thuộc công ty quân sự tư nhân (PMC) Wagner ra đi, thông tin này được tờ Financial Times đăng tải.

"Nếu Moscow quyết định rút Wagner và gửi cho chúng tôi Beethoven hoặc Mozart, chúng tôi vẫn sẽ vui vẻ chào đón họ", ông Guandjika nói, đồng thời nhấn mạnh sự cởi mở của đất nước trong việc hợp tác với các nhóm vũ trang khác của Nga.

Như tờ Financial Times lưu ý, giới ngoại giao của Cộng hòa Trung Phi khẳng định rằng không có thay đổi đáng chú ý nào ở nước này sau những gì diễn ra ở Nga do nhóm Wagner thực hiện.

Một nguồn tin thân cận với người đứng đầu CAR xác nhận rằng các sự kiện ở Nga không gây ra bất cứ ảnh hưởng nào đến tình hình ở nước cộng hòa này.

Cần lưu ý rằng trước đó, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Liên bang Nga - ông Sergei Lavrov đã tuyên bố sẽ tiếp tục công việc của các "giảng viên quân sự" nước này tại Cộng hòa Trung Phi. Theo số liệu thống kê, hiện có vài trăm chuyên gia quân sự Nga ở CAR và đó đều là người của nhóm Wagner.

Giới truyền thông cho rằng sau các biến động, Wagner PMC có thể rời khỏi các nước châu Phi và Syria do thực tế là công ty quân sự tư nhân này đã không còn tồn tại, khi một phần rời đi và phần còn lại ký hợp đồng với Bộ Quốc phòng Nga.

Nga rải mìn lập "vành đai lửa", ngăn đà phản công của Ukraine

(Ảnh minh họa).

Quan chức Ukraine thừa nhận Kiev muốn chiến dịch phản công đạt được kết quả nhanh hơn, nhưng mục tiêu này không dễ dàng do sự kháng cự mạnh mẽ của Nga.

Phát biểu với truyền thông Ukraine hôm 29/6, ông Aleksey Danilov, người đứng đầu Hội đồng Quốc phòng và An ninh Quốc gia Ukraine, thừa nhận quân đội Nga đã chứng tỏ sức mạnh đáng kể khi đối phó với chiến dịch phản công của Kiev. Moscow cho đến nay vẫn tuyên bố, Ukraine chưa giành được bất kỳ vị trí nào trong cuộc phản công.

"Đừng nói rằng đối phương không được huấn luyện, họ đang chiến đấu quyết liệt", ông Danilov nói.

Quan chức Ukraine thừa nhận, một trong những vấn đề mà Kiev đang phải đối mặt hiện nay là những bãi mìn khổng lồ mà lực lượng Nga đã đặt ở nhiều địa điểm.

Bất chấp những trở ngại trên, ông Danilov bày tỏ tin tưởng rằng cuộc phản công của Ukraine cuối cùng sẽ thành công, nhưng ông cũng kêu gọi sự kiên nhẫn.

"Chúng tôi muốn tiến công nhanh hơn, nhưng điều đó chỉ xảy ra trong truyện cổ tích. Đó là nhiệm vụ khó khăn mà chúng tôi phải làm hàng ngày. Đây là chiến trường, không phải đi dạo trong công viên", ông Danilov nói thêm.

Trong những tuần gần đây, một số quan chức Ukraine đã hé lộ những khó khăn mà Kiev phải đối mặt trong nỗ lực giành lại các vùng lãnh thổ do Nga kiểm soát trong chiến dịch phản công được chờ đợi từ lâu.

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Aleksey Reznikov cuối tuần trước cho biết các cuộc tấn công của Ukraine nên được coi là một "chiến dịch chuẩn bị", đồng thời nhấn mạnh Kiev không bao giờ có ý định tiến hành một "chiến dịch chớp nhoáng".

Đầu tháng này, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thừa nhận quân đội Kiev đã gặp phải "sự kháng cự rất khốc liệt" trên chiến trường. Tổng thống Zelensky cũng nói với BBC vào tuần trước rằng, cuộc phản công của Ukraine đang diễn ra chậm hơn so với dự kiến.

Ông Zelensky lý giải, cuộc phản công của Ukraine không dễ dàng bởi Nga đã rải mìn ở 200.000km2 vùng lãnh thổ mà họ kiểm soát. Thực tế, Nga đã có nhiều tháng để tăng cường hệ thống phòng thủ. Hiện quân đội Ukraine chưa thể tiếp cận những nơi Nga phòng thủ kiên cố nhất, cách xa tiền tuyến trải dài hơn 1.000km.

Theo Bộ Quốc phòng Nga, các lực lượng Ukraine đã phát động một cuộc phản công quy mô lớn dọc theo một số khu vực tiền tuyến từ những ngày đầu tháng 6, nhưng các cuộc tấn công của họ đều thất bại.

Tổng thống Nga Vladimir Putin mô tả những tổn thất của Kiev là "thảm khốc" và lớn hơn gấp 10 lần so với tổn thất của Moscow. Nhà lãnh đạo Nga cũng nói rằng Kiev đã mất 259 xe tăng và 780 xe bọc thép kể từ khi bắt đầu chiến dịch phản công.

Thứ trưởng Quốc phòng Ukraine Hanna Maliar hôm 28/6 thừa nhận giao tranh khốc liệt vẫn tiếp diễn ở mặt trận miền Đông, nơi Nga đã tập trung lực lượng trong nhiều tháng nhằm giành quyền kiểm soát hoàn toàn khu vực Donetsk và Lugansk. Theo quan chức quốc phòng Ukraine, quân đội Nga đang chuyển hướng lực lượng sang mặt trận miền Nam.

Kể từ khi Ukraine mở chiến dịch phản công vào đầu tháng này, gần 16 tháng sau khi xung đột bắt đầu nổ ra, Ukraine cho biết họ đã giành lại quyền kiểm soát nhiều ngôi làng ở phía đông nam.

Nguồn: Zing News; CafeF; Vnexpress; Soha; Dân Trí