Dầu thô, ruble Nga biến động mạnh sau vụ Wagner nổi loạn

(Ảnh minh họa).

Sáng 26/6, giá dầu thô WTI và Brent đều tăng, trong khi ruble xuống thấp nhất 15 tháng so với USD.

Đầu phiên giao dịch sáng nay, giá dầu thô Mỹ WTI tăng 1% lên sát 70 USD một thùng. Giá dầu Brent cũng tăng gần 1%, lên 74,8 USD. Tuần trước, cả hai loại dầu này đều giảm gần 4%.

Hiện tại, mức tăng của WTI và Brent chỉ còn quanh 0,2%. Giới phân tích cho rằng giá đi lên do lo ngại vụ nổi loạn của Tập đoàn quân sự tư nhân Wagner tại Nga gây gián đoạn nguồn cung tại quốc gia sản xuất dầu hàng đầu thế giới. Vụ nổi loạn ngày 24/6 được coi là cuộc khủng hoảng lớn nhất mà Nga đối mặt trong hàng chục năm qua.

"Diễn biến trên các thị trường hàng hóa cho thấy tâm lý phòng trừ rủi ro đã xuất hiện. Nhà đầu tư lo ngại bất kỳ sự đứt gãy nào tại Nga cũng có thể gây ra gián đoạn trên thị trường năng lượng toàn cầu", Chris Iggo – Giám đốc Đầu tư tại Core Investments cho biết trên CNBC.

Giá lúa mì tương lai trên sàn Chicago sáng nay cũng liên tục lên xuống khi giới đầu tư đánh giá tác động từ diễn biến tại Nga cuối tuần trước. Giá có thời điểm giảm 1%, sau đó lại lên 0,5%. Tháng này, giá lúa mỳ đã tăng 25% do thời tiết khô hạn tại Mỹ và chiến sự Nga – Ukraine leo thang.

Telegraph cũng trích thông tin trên báo chí địa phương Nga ngày 24/6 cho thấy nhiều điểm đổi tiền tại Nga đã niêm yết giá 200 ruble một USD. Con số này tăng mạnh so với chỉ 85 ruble đổi một USD ngày trước đó.

Sáng nay, giá ruble có thời điểm xuống thấp nhất 15 tháng so với USD, tại 87,23 ruble đổi một đôla Mỹ, theo Reuters.

Chứng khoán châu Á đầu ngày cũng biến động trái chiều vì vụ nổi loạn. Chỉ số Nikkei 225 tại Nhật Bản liên tục lên xuống, hiện giảm 0,2%. Kospi (Hàn Quốc) mở cửa đi xuống, nhưng sau đó lại tăng, hiện lên 0,5%.

Hang Seng Index (Hong Kong) giảm 0,3%. Shanghai Compiste (Trung Quốc) và S&P/ASX 200 (Australia) giảm lần lượt 1,1% và 0,5%.

"Các thị trường chứng khoán có thể có đà tăng nhẹ" do kỳ vọng vụ nổi loạn của Wagner mở đầu cho việc chấm dứt xung đột tại Ukraine. Tuy nhiên, việc kinh tế Mỹ hạ nhiệt và lãi suất được duy trì ở mức cao có thể lại kéo giá cổ phiếu xuống thấp, Clifford Bennett – nhà kinh tế học tại Công ty chứng khoán ACY (Australia) nhận định trên CNN.

Thất nghiệp kỷ lục, giới trẻ Trung Quốc đua nhau... mua xổ số để mong đổi đời

Cơ hội làm giàu ngày càng khó khiến giới trẻ Trung Quốc tìm đến những biện pháp bi quan trong bối cảnh kinh tế khó khăn, bao gồm cả việc cắm đầu mua xổ số.

Tờ Sixth Tone cho biết ngành xổ số kiến thiết Trung Quốc đang có một năm 2023 đầy hứng khởi khi giới trẻ nước này tìm kiếm những biện pháp làm giàu nhanh một cách đầy bi quan trong bối cảnh nền kinh tế khó khăn.

Số liệu của Bộ tài chính nước này cho thấy doanh số bán xổ số đã đạt 50 tỷ Nhân dân tệ trong tháng 4/2023, mức tháng 4 cao nhất trong 10 năm qua. Trong 4 tháng đầu năm nay, mảng xổ số nhà nước đã bán được 175 tỷ Nhân dân tệ, tăng 49% so với cùng kỳ năm trước.

Cờ bạc là phạm pháp tại Trung Quốc nhưng xổ số kiến thiết như “Sports Lottery” hay “Welfare Lottery” lại hợp pháp và được nhà nước kinh doanh. Mảng xổ số này đã thu hút được lượng lớn người mua kể từ khi ra mắt vào thập niên 1980.

Hàng năm, xổ số kiến thiết nhà nước đem về cho Trung Quốc hàng trăm tỷ Nhân dân tệ doanh thu và phần lớn trong số đó được dùng để làm từ thiện hoặc đưa vào ngân sách.

Với sự phát triển của công nghệ và dịch vụ giải trí, xổ số kiến thiết dần trở thành niềm vui của tầng lớp người già và trung niên khi giới trẻ quay cuồng với cuộc sống mưu sinh.

Thế nhưng sự tuyệt vọng của người trẻ tại Trung Quốc khi tỷ lệ thất nghiệp lên mức cao kỷ lục 20%, tương đương 5 người trẻ thì có 1 người thất nghiệp, cùng với khó khăn kiếm tiền trong bối cảnh kinh tế giảm tốc đã khiến nhiều người muốn làm giàu qua đêm nhờ may mắn.

“Trước đây, khách hàng của tôi đa phần là những trung niên ngoài 40 tuổi. Thế nhưng giờ đây rất nhiều bạn trẻ thường xuyên mua vé số. Ai cũng muốn giàu nhanh qua một đêm”, một người đan ông họ Liang bán vé số ở tỉnh Shaanxi cho biết.

Tuyệt vọng

Tờ Sixth Tone cho hay nền kinh tế Trung Quốc đang gặp khó khăn sau 3 năm thực hiện chiến dịch “Zero Covid”. Các lệnh giãn cách nghiêm ngặt đã ảnh hưởng đến niềm tin của người tiêu dùng, qua đó khiến tăng trưởng dù đạt 4,5% trong quý I/2023 nhưng lại có dấu hiệu suy yếu trong quý II.

Đặc biệt giới trẻ Trung Quốc đang ngày càng thấy áp lực khi tỷ lệ thất nghiệp cao đến 20%. Việc chính quyền Bắc Kinh chấn chỉnh lại các ngành bất động sản, giáo dục, công nghệ...đã khiến hàng loạt tập đoàn sa thải lượng lớn lao động. Nhu cầu yếu và sự bất ổn của nền kinh tế cũng khiến nhiều doanh nghiệp cắt giảm chi phí nhân lực. Đó là chưa kể lượng lớn sinh viên sẽ tốt nghiệp ra trường tìm việc làm trong năm nay.

Hậu quả là một số bạn trẻ từ bỏ cố gắng theo xu thế “nằm thẳng”, chỉ làm vừa đủ chi tiêu và sống đơn giản hết mức có thể. Số khác thì lại tìm đến Phật pháp để sống thanh thản mặc kệ sự đời, những người khác nữa thì lại tìm kiếm biện pháp làm giàu nhanh như xổ số.

Trong những tháng gần đây, các bài đăng về xổ số tràn ngập mạng xã hội Trung Quốc. Vào tháng 5/2023, chủ để “bạn sẽ làm gì nếu thắng xổ số 170 triệu Nhân dân tệ” trở thành nội dung thu hút nhất trên Weibo- nền tảng mạng xã hội 390 triệu người dùng.

Tờ Sixth Tone cho hay sức hút ngày càng lớn của xổ số với giới trẻ hiện nay ngoài yếu tố ít cơ hội làm giàu hay khó kiếm việc làm thì còn do các chiến lược quảng bá có chủ đích của cơ quan chủ quản nhắm đến các bạn trẻ.

Nguyên nhân là doanh số xổ số đang giảm kể từ năm 2018, từ 511 tỷ Nhân dân tệ xuống chỉ còn 422 tỷ Nhân dân tệ năm 2019. Thế rồi đại dịch diễn ra khiến mảng kinh doanh này lao dốc thêm nữa do người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu.

Việc xổ số trở thành thú vui cho trung niên và người già thế hệ cũ đã trở thành yếu điểm của cách kinh doanh vé số truyền thống. Khi những khách hàng này dần qua đời mà giới trẻ lại chẳng hứng thú với sản phẩm này thì chuyện mất doanh số là điều dễ hiểu.

Đứng trước tình hình này, chính quyền nhiều địa phương đã thực hiện các chiến dịch quảng bá cho giới trẻ, thay vì bày bán tại các điểm xổ số truyền thống thì giờ đây mọi người có thể mua cả trong trung tâm thương mại, cửa hàng bán trà sữa, chuỗi đồ ăn nhanh hay thậm chí là các máy bán vé số tự động ven đường.

Thậm chí, trào lưu tặng bó hoa đựng xổ số đang trở thành trào lưu trên mạng xã hội hiện nay.

Tháng 4/2023, tờ “China Sport Daily” của Tổng cục thể thao Trung Quốc cho biết việc mở thêm các quầy bán vé xố là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của các địa phương trong năm 2023.

Một nhân viên bán vé số họ Chen của Sports Lottery tại Thượng Hải nói với Sixth Tone rằng chiến dịch mở rộng điểm bán đã bắt đầu từ năm 2021 và chi nhánh cô đang làm mới mở từ tháng 2 năm nay. Cơ sở này nằm trong trung tâm thương mại có nhiều bạn trẻ và mỗi buổi chiều là rất đông thanh thiếu niên qua đây mua vé số thử vận may.

“Người trẻ hiện nay phải chịu áp lực cuộc sống đè nặng chưa từng thấy và mua vé số có thể giúp họ giảm căng thẳng được phần nào”, Cô Chen quảng bá.

Mặt trái

Mặc dù vậy, nhiều chuyên gia kinh tế lo ngại việc nhắm đến giới trẻ của ngành xổ số kiến thiết có thể đem lại những hệ lụy khôn lường.

Chuyên gia kinh tế trưởng Dan Wang của Hang Seng Bank nhận định sự suy giảm ngân sách do khó bán đất dự án vì ngành bất động sản bị chấn chỉnh, nhiều doanh nghiệp kinh doanh khó dẫn đến xói mòn nguồn thu thuế đã thúc đẩy nhiều chính quyền địa phương mở rộng xổ số.

Tuy nhiên mảng này lại phần lớn thu hút những người nghèo, hoặc những thanh thiếu niên khát vọng làm giàu nhanh khi tuyệt vọng với cuộc sống, công việc hiện nay. Trớ trêu thay phần lớn người mua vé số đều thua.

Bất chấp điều đó, giới trẻ Trung Quốc vẫn cắm đầu vào sản phẩm này khi họ chẳng còn nhiều lựa chọn vươn mình nào khác. Một số khác thì mua chỉ để giải trí với quan điểm thắng thì may mà thua cũng chả sao, qua đó giải tỏa áp lực cuộc sống quá nặng nề hiện nay.

Cuộc chiến chống lạm phát trên toàn cầu ngày càng gian nan

(Ảnh minh họa).

Các ngân hàng trung ương trên toàn thế giới đang phát đi một thông điệp: Nếu chậm chân, các ngân hàng trung ương sẽ không thể giành phần thắng trong cuộc chiến chống lạm phát.

Sau khi bất ngờ nâng lãi suất thêm 0,5 điểm phần trăm hồi tuần trước, Thống đốc Ngân hàng trung ương Anh Andrew Bailey nhận định: “Nếu chúng ta không nâng lãi suất bây giờ, tình trạng lạm phát cao sẽ kéo dài lâu hơn”.

Dù lạm phát đang chậm lại ở nhiều nước sau nhiều đợt nâng lãi suất trong hơn một năm qua, nhưng lạm phát vẫn ở trên mức mục tiêu 2% mà nhiều ngân hàng trung ương đặt ra.

Nâng lãi suất là công cụ chủ yếu mà các ngân hàng trung ương có để kiềm chế lạm phát. Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ ra rằng có một độ trễ ít nhất 12 tháng từ lúc ngân hàng trung ương hành động cho đến khi hành động đó phát huy tác dụng lên nền kinh tế.

Đó là lý do Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tạm dừng tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 6 sau 10 lần tăng liên tiếp kể từ tháng Ba năm ngoái. Nhưng nhiều quan chức Fed phát đi tín hiệu rằng lãi suất có thể tiếp tục tăng lên vào tháng tới, vì cùng giống như ông Bailey, Fed không muốn đứng trước nguy cơ mất khả năng kiểm soát lạm phát nếu không hành động ngay từ bây giờ.

Một trong những lý do các ngân hàng trung ương gặp khó khăn trong kiềm chế lạm phát là nhiều khu vực nhất định của nền kinh tế đang không phản ứng với việc tăng lãi suất. Ví dụ, giá dịch vụ tại Mỹ, không tính năng lượng, trong tháng Năm tăng 6,6% so với cùng kỳ năm ngoái, cao hơn mức 5,2% ghi nhận vào tháng 5/2022, cho thấy xu hướng tăng giá trong lĩnh vực dịch vụ vẫn kéo dài.

Khi lạm phát trở nên dai dẳng hơn, các ngân hàng trung ương sẽ càng khó để kiềm chế. Nhưng khó không có nghĩa là không thể. Vấn đề chỉ là các ngân hàng trung ương sẽ sẵn sàng để nền kinh tế chịu bao nhiêu tổn thất từ việc tăng lãi suất để đưa lạm phát về mức mong muốn.

Ông Michael Bordo, Giáo sư kinh tế kiêm giám đốc Trung tâm lịch sử tài chính và tiền tệ của đại học Rutgers University, cho rằng việc mất quá nhiều thời gian để đưa ra quyết định này cũng có những hậu quả của nó. Theo ông, “càng chờ lâu, các ngân hàng trung ương sẽ càng phải thắt chặt nhiều hơn để kìm hãm lạm phát”, vì nghiên cứu chỉ ra rằng nếu không được giải quyết, lạm phát có thể dai dẳng hơn và các ngân hàng trung ương sẽ càng khó kiểm soát bằng việc nâng lãi suất.

Putin sẽ làm gì tiếp theo?

Các biện pháp an ninh khẩn cấp vẫn được triển khai tại Moscow, sau một cuộc nổi dậy của lính đánh thuê Wagner làm lung lay vị thế của Tổng thống Nga.

Nhiều câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ.

Putin sẽ làm gì tiếp theo?

Trong 24 giờ đáng kinh ngạc, Vladimir Putin đối mặt với thách thức lớn nhất đối với quyền lực của mình kể từ khi lên nắm quyền hai thập kỷ trước. Trong khi các nguy cơ trước mắt có vẻ đã được kiềm chế, các chuyên gia Nga nói rằng Putin trông không có vẻ gì là tự tin, thay vì thế khá 'bầm dập'.

Ông Putin đã nói về sự phản bội trong bài phát biểu gay gắt trên truyền hình quốc gia sáng thứ Bảy, cáo buộc lãnh đạo nhóm Wagner, ông Yevgeny Prigozhin, là 'đâm sau lưng' và phản quốc.

Tổng thống Nga không xuất hiện trước công chúng kể từ đó, và không có bài phát biểu nào được lên kế hoạch trong tương lai gần. Trong một cuộc phỏng vấn đã thu sẵn trên truyền hình nhà nước vào Chủ Nhật - có vẻ như được thực hiện trước cuộc nổi dậy - ông Putin nói ông tự tin vào tiến triển trong cuộc chiến ở Ukraine.

Các biện pháp an ninh chống khủng bố vẫn được triển khai ở Moscow, nhưng không rõ hiện Tổng thống Putin có ở thủ đô hay không.

Một số nguồn tin dự đoán rằng ông Putin sẽ chỉ trích hoặc quân đội ở Ukraine, hoặc những người ở Nga đã không ủng hộ ông.

Thành viên Nghị viện châu Âu người Ba Lan Radek Sikorski nói với BBC rằng nhà lãnh đạo Nga 'có thể sẽ thanh trừng những người mà ông ta cho là dao động', có nghĩa là chế độ của ông ta sẽ trở nên "độc tài hơn và tàn bạo hơn".

Prigozhin sẽ làm gì ở Belarus?

Người đứng sau cuộc nổi dậy, ông Yevgeny Prigozhin, là một người tự do. Bất chấp việc ông cố gắng lật đổ lãnh đạo quân sự Nga, các cáo buộc ông tham gia vào cuộc binh biến có vũ trang đã bị bãi bỏ. Nhưng chúng ta không biết mọi chi tiết của thỏa thuận giữa Kremlin và Wagner.

Các nhà phân tích người Nga không dự đoán Prigozhin sẽ lặng lẽ biến mất trong bóng đêm.

Thủ lĩnh nhóm lính đánh thuê - vốn là một 'lãnh đạo bù nhìn' rất có tiếng nói đối với hàng ngàn binh lính ở Ukraine - cũng là một nhân vật quan trọng đối với Tổng thống Putin, hoạt động dưới bóng của ông Putin trong một thời gian dài.

Ông ta đã dành nhiều năm thực hiện những công việc bẩn thỉu cho điện Kremlin, từ chiến đấu ở Syria cho tới chiến đấu ở Ukraine năm 2014, khi Nga sát nhập Crimea.

Nhưng sau khi thách thức quyền lực của ông Putin - và sau một số lập luận làm bẽ mặt nhà lãnh đạo Nga - các câu hỏi về việc cái gì đảm bảo cho an ninh của ông ta, và vai trò của ông ta trong thời gian tới, vẫn chưa được trả lời.

Các nhà quan sát đặt câu hỏi rằng lãnh đạo Belarus, ông Alexander Lukashenko, có khả năng kiểm soát Prigozhin tới đâu - nếu thay vì thế ông đến Minsk - và, đội quân của Wagner có nên đi theo ông, và họ sẽ gây ra mối đe dọa nào cho Nga, Belarus và Ukraine.

Điều gì xảy ra với nhóm Wanger hiện nay?

Trước cuộc nổi dậy có vũ trang đáng kinh ngạc này, hàng chục ngàn lính đánh thuê của nhóm Wagner đóng một vai trò quan trọng trong cuộc chiến tranh của Putin tại Ukraine. Nhưng những ngày tháng mà quân của Wagner đóng vai trò độc lập đã đi tới hồi kết.

Prigozhin và quân của ông ta đã chống lại áp lực buộc họ trở thành một bộ phận của Bộ Quốc phòng Nga - và sự bất bình này được coi là nhân tố chính biến mối ác cảm truyền kiếp này thành cuộc nổi loạn.

Nhưng khi cuộc nổi loạn ngắn ngủi chấm dứt - và Prigozhin hiện có vẻ như đang chuẩn bị lưu vong - nhiều người đặt ra câu hỏi vậy nhóm lính của ông ta sẽ làm gì.

Các cáo buộc đối với những người tham gia cuộc nổi loạn này đã được bãi bỏ. Video trên mạng xã hội cho thấy quân đội của Wagner rời thành phố Rostov-on-Don, nơi họ đã kiểm soát các căn cứ quân sự. Thủ hiến của Voronezh, nơi nằm giữa Rostov và Moscow, nói rằng quân của Wagner cũng đang rời khu vực này.

Tuy nhiên, không rõ họ sẽ đơn giản hợp tác và bị sáp nhập vào quân đội Nga - hay liệu lính Nga có sẵn sàng chiến đấu cùng họ hay không?

Và họ có đơn giản là quay lại chiến đấu trong những vùng chiến sự hiện nay tại Ukraine, như truyền thông nhà nước Nga gợi ý? Một số nhà phân tích lo ngại rằng các chiến binh có thể theo Prigozhin đi về phía Tây nếu ông ta tới Belarus - nơi gần nhất mà Nga có thể tấn công thủ đô Kyiv của Ukraine.

Sự kiện này ảnh hưởng thế nào tới chiến tranh Ukraine?

Nhóm Wagner đã cung cấp một trong số những đội quân thành công đáng kinh ngạc nhất trong cuộc chiến tại Ukraine, dù rất nhiều trong số các binh lính của nhóm được tuyển từ các nhà tù, bị dụ dỗ bằng lời hứa được trả tự do nếu họ chiến đấu ở tiền tuyến. Chẳng hạn, họ đã tham gia trực tiếp trong trận chiến của Nga chiếm thành phố Bakhmut.

Nga khẳng định cuộc nổi loạn không tác động gì tới các chiến dịch quân sự ở Ukraine cho tới nay. Tuy nhiên, hẳn quân đội Nga sẽ nghe được cái gì đang diễn ra và tin này có thể khiến họ mất tinh thần. Một số ý kiến cho rằng có thể có giao tranh giữa các đơn vị kẻ thù của nhau trong những ngày tới, phụ thuộc vào các hậu quả để lại của cuộc nổi loạn tại Nga hôm thứ Bảy.

Tại Ukraine, thêm vào lo ngại về nguy cơ Nga có thể leo thang chiến tranh, các lãnh đạo quân sự sẽ tìm kiếm các cơ hội từ sự bất ổn này.

Quân đội của Kyiv đã tiến hành một chiến dịch phản công để lấy lại các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng và tin rằng sự bất ổn tại Nga cho họ 'một cơ hội'.

Một cựu đại sứ Mỹ tại Ukraine, Bill Taylor, nói với BBC Tiếng rằng quân đội Ukraine hiện đang ở trong 'một vị thế tốt' để khai thác điểm yếu chiến thuật vốn bị phơi bày sau cuộc bạo động bất ngờ của nhóm Wagner.

Mỹ và các nước khác đã biết trước điều gì?

Trong khi cuộc nổi loạn của Prigozhin có vẻ đánh vào sự mất cảnh giác của Kremlin, cơ quan gián điệp Mỹ đã nhận biết các dấu hiệu cho thấy ông ta đang lên kế hoạch hành động, và đã báo cáo cho Tổng thống Mỹ Joe Biden cùng các lãnh đạo chủ chốt của quốc hội, theo truyền thông Mỹ.

Cơ quan gián điệp Mỹ phát hiện rằng lãnh đạo nhóm lính đánh thuê đã tập trung vũ khí, đạn dược và các trang thiết bị khác gần biên giới Nga, theo CNN.

Theo New York Times, Tổng thống Mỹ Biden đã trao đi đổi với lãnh đạo Pháp, Đức và Anh do lo ngại rằng sự kiểm soát của Putin đối với kho vũ khí hạt nhân rộng lớn của Nga có thể bị ảnh hưởng trong bối cảnh hỗn loạn.

Các lãnh đạo tình báo Mỹ đã theo dõi mối quan hệ ngày càng xấu đi giữa Prigozhin và các quan chức quốc phòng Nga suốt nhiều tháng qua. Tình báo có thể kết luận rằng đã có dấu hiệu cho thấy cuộc chiến ở Ukraine đang trở nên tồi tệ hơn cho cả Wagner và quân đội chính quy Nga.

Trong khi đó, Washington Post nói rằng Mỹ đã nhận thấy dấu hiệu Prigozhin lên kế hoạch hành động từ giữa tháng Sáu.

Nhân tố kích hoạt chính là một chỉ thị ngày 10/6 từ Bộ Quốc phòng Nga, yêu cầu mọi nhóm quân tình nguyện - như nhóm Wagner - ký hợp đồng với chính phủ - như vậy sẽ chính thức tiếp quản nhóm lính đánh thuê của Prigozhin.

Các quan chức nói với Washington Post rằng "có đủ dấu hiệu để có thể nói với các lãnh đạo rằng... đang có gì đó xảy ra" - nhưng vẫn chưa rõ bản chất chính xác của kế hoạch của Prigozhin là gì cho tới ngay trước khi cuộc nổi loạn nổ ra.

Tổng thống Putin cũng được tình báo riêng báo cáo rằng Prigozhin đang âm mưu gì đó, Washington Post nói. Không rõ chính xác ông Putin được báo cáo việc này khi nào, nhưng hẳn phải 'hơn 24 giờ trước', Washington Post dẫn lời một quan chức Mỹ nói hôm thứ Bảy.

Người Nga nghĩ gì?

Bài phát biểu của ông Putin khi cuộc khủng hoảng diễn ra được nhìn nhận như một dấu hiệu rằng ông coi mối đe dọa này nghiêm trọng thế nào và do vậy cần xuất hiện trước công chúng Nga.

"Nhiều người trong giới tinh hoa sẽ đổ lỗi cho ông Putin về thực tế rằng mọi việc đã đi quá xa và rằng đã không có phản ứng phù hợp nào từ tổng thống vào đúng thời điểm," một nhà phân tích hàng đầu của Nga, Tatiana Stanovaya, viết trên Telegram. "Vì vậy, toàn bộ câu chuyện này là một cú giáng vào lập trường của Putin."

Trong khi không dễ để rút ra kết luận về ý kiến chung của người Nga, các lãnh đạo của đất nước hẳn đã lo ngại trước cảnh người dân Nga đứng xem, vỗ tay hoan nghênh các đơn vị của Wagner tại Rostov.

Khi quân đội của Wagner rời thành phố họ đã giành quyền kiểm soát trong cuộc nổi loạn của mình, họ được chào đón bởi một đám đông reo hò, vỗ tay và chụp ảnh.

Tuy nhiên cần lưu ý rằng một số người dân có vẻ đã quá nóng vội lên tàu rời thành phố hôm thứ Bảy sau khi Wanger đến.

Chuyện gì đang xảy ra ở Uruguay

(Ảnh minh họa).

Để đối phó với "cơn khát nước" trầm trọng, nhà chức trách Uruguay đang buộc phải đưa ra một loạt biện pháp quyết liệt.

Uruguay, vật lộn với hạn hán kéo dài nhiều năm và nhiệt độ cao, đang trở nên khô hạn.

Tình hình trở nên tồi tệ đến mức người dân buộc phải uống nước máy nhiễm mặn và các công nhân đang khoan giếng ở trung tâm thủ đô để lấy nước dưới lòng đất, theo CNN.

Hôm 19/6, Tổng thống Uruguay Luis Lacalle Pou đã tuyên bố “tình trạng khẩn cấp về nước đối với khu vực đô thị”.

Tình hình đang gây chấn động khắp quốc gia Nam Mỹ tương đối giàu có này - nơi từ lâu xác định việc tiếp cận nguồn nước là quyền con người.

Các tác động ở Uruguay có thể thấy rõ. Canelón Grande, hồ chứa quan trọng cung cấp nước cho hơn một triệu người ở thủ đô Montevideo, đã biến thành cánh đồng bùn lầy mà người dân địa phương có thể đi bộ qua.

Trong khi đó, Paso Severino, phục vụ nước ngọt cho 60% dân số cả nước, chứng kiến ​​mực nước giảm lịch sử. Theo phương tiện truyền thông địa phương, mực nước có thể cạn kiệt hoàn toàn vào đầu tháng 7.

Đây là dấu hiệu cảnh báo về tình trạng dễ bị tổn thương của các quốc gia khi đối mặt với hạn hán, vốn sẽ trở nên thường xuyên và dữ dội hơn khi biến đổi khí hậu gia tăng.

Muối trong nước uống

Carlos Santos, thành viên của Ủy ban Quốc gia về Bảo vệ Nước và Sự sống (CNDAV), cho biết nước máy ở thủ đô Montevideo về cơ bản là không thể uống được.

Trong nhiều tuần, công ty cấp nước công cộng OSE đã trộn nước mặn từ cửa sông Río de la Plata với nước ngọt từ hồ chứa Paso Severino để kéo dài nguồn cung cấp. Động thái này diễn ra sau khi OSE xin miễn các quy định thông thường về độ mặn trong nước uống.

Ngoài vị mặn, các quan chức Uruguay cho biết nước máy cũng có hàm lượng clorua, natri và trihalomethanes cao.

Trong cuộc họp báo vào tháng 5, Bộ trưởng Y tế Công cộng Uruguay Karina Rando cho hay không có rủi ro sức khỏe nào đối với hầu hết người dân. Tuy nhiên, bà khuyên những người có vấn đề sức khỏe, bao gồm tăng huyết áp và bệnh thận, cùng người đang mang thai nên hạn chế hoặc thậm chí tránh hoàn toàn nước máy.

Bộ cũng khuyến cáo người dân không nên thêm muối vào thức ăn của trẻ em và sử dụng nước đóng chai để pha sữa bột cho trẻ sơ sinh.

Tổng thống Lacalle Pou hôm 19/6 cho biết “nguồn cung cấp nước được đảm bảo” nhưng mức độ clorua và natri trong nước “chắc chắn sẽ tăng”.

Theo báo cáo từ công ty nghiên cứu Scanntech Uruguay, doanh số bán nước đóng chai đã tăng vọt ở Montevideo và khu Canelones lân cận. Báo cáo ghi nhận mức tăng 224% trong tháng 5 so với cùng kỳ năm ngoái.

Điều này khiến các tập đoàn bán lẻ phải vật lộn để đáp ứng nhu cầu và lượng rác thải nhựa tăng đột biến.

Nhưng nhiều cư dân ở Montevideo và khu vực lân cận không đủ khả năng mua nước đóng chai và buộc phải tiếp tục uống từ vòi, ông Santos cho biết.

Để cố gắng giảm bớt một số áp lực tài chính, chính phủ đã áp dụng miễn thuế đối với nước đóng chai.

"Đòi quyền cơ bản"

Tình hình trên gây sốc cho cư dân của một trong những quốc gia giàu có nhất Nam Mỹ và có mối quan hệ đặc biệt với nước. Uruguay cho biết họ là quốc gia đầu tiên trên thế giới coi việc tiếp cận nước là quyền cơ bản trong bản sửa đổi hiến pháp năm 2004.

Tình trạng thiếu nước đã dẫn đến một số cuộc biểu tình trên đường phố.

Theo ông Santos, người Uruguay cảm thấy có mối liên hệ đặc biệt với nước. “Sự tức giận mà mọi người đang thể hiện lúc này chứng tỏ điều đó. Đó không phải là từ chối chính phủ, mà là đòi quyền cơ bản”, ông nói.

Trong bối cảnh đó, chính phủ cho biết họ đã và đang thực hiện các bước để giải quyết vấn đề.

Vào hôm 19/6, ông Lacalle Pou công bố việc xây dựng một con đập và hệ thống dẫn nước mới trên sông San José. Nó sẽ cung cấp nguồn nước thay thế sau khi việc xây dựng hoàn thành trong 30 ngày.

Người dân được yêu cầu không rửa xe hoặc tưới vườn. Xe bồn đã được đưa vào hoạt động để cung cấp nước cho các tổ chức quan trọng như bệnh viện.

Việc tìm kiếm nước thậm chí diễn ra cả ở trung tâm Montevideo. Các công nhân đã đào giếng ở Parque Batlle, được ví như “lá phổi xanh” của Montevideo, để tìm nguồn nước thay thế.

"Chúng ta cần chuẩn bị tốt hơn"

Dù vậy, một số người cho rằng điều đó là chưa đủ. Ông Santos cho biết có những vấn đề lâu dài về quản lý nước ở Uruguay.

“Hạn hán là vấn đề đang làm cho tình hình trở nên tồi tệ hơn, nhưng có một vấn đề từ lâu khác, liên quan tới việc sử dụng nước không hợp lý dẫn chúng ta đến tình trạng này”, ông nói.

Daniel Panario, giám đốc Viện Sinh thái và Khoa học Môi trường tại Đại học Cộng hòa ở Uruguay, cho biết chính phủ hiện chỉ thực hiện biện pháp do các nhà khoa học đề xuất vào tháng 2.

“Chúng ta cần chuẩn bị tốt hơn trong một môi trường ngày càng khó lường”, ông nói.

Panario kể lại cuộc trò chuyện với một nông dân. Người này nói với ông rằng trời mưa “tồi tệ” hơn trước, chứ không phải nhiều hơn hay ít hơn. “Trời mưa theo cách tập trung hơn (vào một khoảng thời gian)… nó gây ra lũ lụt, và sau đó là hạn hán kéo dài”, ông cho biết.

Vào tháng 5, Tổng thống Lacalle Pou nói với các phóng viên rằng “thời điểm này rất phức tạp, chúng tôi phải chấp nhận nó và chịu trách nhiệm”. Nhưng ông bác bỏ tuyên bố chính phủ đã không làm đủ để đối phó với cuộc khủng hoảng.

Uruguay không phải là quốc gia duy nhất ở Mỹ Latin bị hạn hán. Nước láng giềng Argentina cũng đang vật lộn với đợt hạn hán tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nông nghiệp.

Mặc dù các nhà khoa học phát hiện ra nguyên nhân chính của hạn hán ở Uruguay và Argentina không phải do khủng hoảng khí hậu, họ nói rằng biến đổi khí hậu gây ra nắng nóng khắc nghiệt làm trầm trọng thêm tác động.

“Biến đổi khí hậu chắc chắn đóng một vai trò trong tình trạng nhiệt độ cao mà Argentina và các quốc gia khác tại khu vực đang trải qua”, Friederike Otto, nhà khoa học về khí hậu, cho hay.

Nguồn: Vnexpress; CafeF; Báo Tin Tức; BBC; Zing News