Thí điểm công chức làm việc tại nhà: Thận trọng, bảo đảm công bằng

(Ảnh minh họa).

Thí điểm cho phép một số vị trí, bộ phận cán bộ, công chức, viên chức làm việc tại nhà là một trong những cải cách hành chính của TPHCM.

Thí điểm ở “vị trí phù hợp”

Ngay sau khi UBND TPHCM chủ trương giao Viện Nghiên cứu phát triển thành phố chủ trì nghiên cứu “Dự thảo đề án xây dựng nền công vụ TPHCM hoạt động hiệu lực, hiệu quả giai đoạn 2024 - 2030”, các sở, ngành, địa phương TPHCM cũng tham gia vào quá trình tham mưu, đánh giá một số vị trí, bộ phận cán bộ, công chức, viên chức (CBCCVC) có thể đăng ký làm việc tại nhà với tỷ lệ phù hợp.

Ông Nguyễn Sĩ Long - Phó Phòng công chức, viên chức Sở Nội vụ TPHCM cho rằng, việc nghiên cứu cho một số vị trí không tiếp xúc công dân làm việc tại nhà sẽ không ảnh hưởng đến chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, việc này cũng phù hợp và xuất phát từ điều kiện thực tiễn của TPHCM trong nhiều năm qua.

Theo ông Long, thực tiễn trong thời gian TPHCM thực hiện giãn cách xã hội do dịch bệnh Covid-19 thì các bộ phận, vị trí đều đã thích ứng nhanh với phương pháp làm việc trực tuyến. Một số vị trí CBCCVC không cần có mặt tại cơ quan vẫn có thể nhận hồ sơ và xử lý văn bản trên môi trường trực tuyến và chuyển đổi số. Xuất phát từ thực tiễn này, TPHCM quyết định nghiên cứu thí điểm cho phép một số vị trí, bộ phận CBCCVC có thể đăng ký làm việc tại nhà với tỷ lệ phù hợp. Đây là các vị trí mà CBCCVC đang làm việc không thường xuyên tiếp xúc công dân, không thực hiện thủ tục hành chính. Do đó, khi làm việc tại nhà cũng sẽ không ảnh hưởng đến chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Chính quyền thành phố đang đẩy mạnh hiện đại hóa nền công vụ và dịch vụ công trực tuyến mức 3, 4. Việc thí điểm cũng là tiền đề để thành phố đổi mới mạnh mẽ, hiệu quả hơn nữa, từ đó đẩy nhanh tiến độ và chất lượng xử lý, giải quyết thủ tục hành chính.

Trong quá trình dự thảo đề án, ông Long cho biết, thành phố sẽ lựa chọn một số cơ quan, đơn vị tham gia để thí điểm, cũng như lựa chọn một số tổ chức, đơn vị thành phần và một số vị trí việc làm phù hợp nhất để mở rộng thí điểm. Trên cơ sở đó, thành phố cũng sẽ có sơ kết, đánh giá, cân nhắc kỹ lưỡng kết quả thực hiện và những tác dụng, hiệu quả mang lại đối với nền công vụ. Trước mắt thành phố chỉ thực hiện thí điểm đối với các vị trí không liên quan đến giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp.

Cấp thiết nhưng phải kỹ lưỡng

Việc nghiên cứu thận trọng, kỹ lưỡng đề án thí điểm để đảm bảo không tạo ra “kẽ hở”, nảy sinh tiêu cực, tham nhũng “vặt” trong quá trình thực tiễn thí điểm mở rộng, đã được nhiều ý kiến chuyên gia, nhà nghiên cứu góp ý, hiến kế với các cơ quan được giao nghiên cứu, tham mưu đề án.

Theo PGS.TS Nguyễn Lê Ninh - Ủy viên Ủy ban MTTQ TPHCM, vừa qua kỳ họp HĐND thành phố đã giám sát tập trung quyết liệt vào công tác cải cách hành chính, trong đó đánh giá kết quả này chưa như mong đợi. Bởi vì mỗi năm thành phố giải quyết hơn 20 triệu hồ sơ, trong đó còn tới hơn 20.000 hồ sơ trễ hẹn, tồn đọng trung bình mỗi năm. Có những địa phương, theo như kết luận Thanh tra của Sở Tài nguyên và Môi trường nêu ra, như các Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai quận 6 và quận Tân Phú còn tồn đọng tới hàng trăm hồ sơ cấp sổ đỏ cho người dân là một thực tế khiến người dân, doanh nghiệp rất bức xúc.

“Vậy thì việc xây dựng thí điểm này không xung đột với thực tế bộ máy công vụ chưa phát huy hiệu quả như mong đợi, khiến khối lượng hồ sơ còn tồn đọng nhiều. Tuy nhiên, việc thí điểm cho phép một số vị trí làm việc ở nhà cũng phải tính toán để đảm bảo giải quyết trực tiếp vào thực trạng hồ sơ tồn đọng hoặc trễ hẹn còn nhiều như hiện nay. Đó là vấn đề lớn nhất mà người dân, doanh nghiệp mong đợi từ hiệu quả cải cách hành chính cũng như đổi mới nền công vụ của thành phố” - ông Ninh bày tỏ.

Trong khi đó, TS Trương Thị Minh Sâm - Chủ tịch Hội khoa học Kinh tế và Quản lý TPHCM cho rằng, ngay cả ở các vị trí, bộ phận CBCCVC không thường xuyên tiếp xúc công dân được cho phép thí điểm làm việc ở nhà cũng cần phải tính toán, cân nhắc kỹ lưỡng. “Chúng ta đều biết rằng ở các cơ quan, đơn vị hiện nay, công chức, viên chức làm việc trực tiếp ở công sở, có camera giám sát về thời gian, thái độ phục vụ. Người dân cũng được tham gia giám sát và đánh giá thái độ hài lòng với cải cách hành chính. Tuy nhiên, khi làm việc ở nhà thì khó giám sát được triệt để, do đó khi cho phép thí điểm thì cũng phải tính toán được việc giám sát cụ thể như thế nào” - bà Sâm nêu quan điểm.

Nhập khẩu nhiên liệu ngày càng nhiều, sức ép lên giá điện

2 năm nay, trước những biến động mạnh của giá than, dầu, khí, hàng loạt quốc gia trên thế giới đã phải đối mặt với tình trạng giá điện tăng cao. Việt Nam không nằm ngoài vòng xoáy này.

Áp lực từ giá nhiên liệu thế giới ngày càng đè nặng

Thông tin từ Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho thấy, giá nhiên liệu các tháng vừa qua của năm 2023 mặc dù có giảm so với năm 2022, tuy nhiên vẫn ở mức cao so với các năm 2020-2021.

Trong đó, giá than cao vẫn đang đè nặng lên chi phí mua điện của tập đoàn này. Giá than nhập gbNewC tăng 2,97 lần so với năm 2020, tăng 1,3 lần so với năm 2021; giá dầu HSFO tăng 1,86 lần so với năm 2020 và tăng 1,13 lần so với năm 2021.

Còn than mua của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, Tổng công ty Đông Bắc cũng tăng từ 29,6% đến 49% (tuỳ từng chủng loại than) so với giá than áp dụng năm 2021.

Giá than, giá dầu, giá khí cùng tăng khiến chi phí mua điện than, điện khí của tập đoàn này cũng tăng theo. Bởi lẽ, năm 2023, các nhà máy điện than và khí chiếm tỷ trọng sản lượng điện phát lên tới 55% tổng sản lượng điện phát toàn hệ thống.

Đó là lý do khiến giá thành sản xuất điện năm 2023 được ước tính khoảng 2.098 đồng/kWh, cao hơn giá bán lẻ điện bình quân khoảng 178 đồng/kWh. Nói cách khác, giá mua vào cao hơn giá điện bán ra.

Điều đáng lo ngại là, tỷ trọng than nhập khẩu giá cao ngày càng tăng. Hiện nay, than trong nước được khai thác ở mức 43-45 triệu tấn/năm, chỉ đáp ứng khoảng một nửa lượng than cho các nhà máy điện than. Với quy mô điện than như hiện tại, ước tính than trong nước chỉ đảm bảo cho sản xuất dưới 20% tổng sản lượng điện; các nhà máy còn lại phải nhập khẩu than, hoặc sử dụng than trộn.

Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, lượng than nhập khẩu của Việt Nam tăng nhanh, từ mức 6,9 triệu tấn của năm 2015 đã tăng lên mức “đỉnh” trên 54 triệu tấn vào năm 2020. Chỉ riêng 10 tháng năm 2023, nhập khẩu than đã vượt 40 triệu tấn.

Theo tính toán của Bộ Công Thương, khai thác than toàn ngành giai đoạn 2021-2025 dự kiến đạt 40-44 triệu tấn/năm than thương phẩm. Còn tổng nhu cầu than giai đoạn này khoảng 108-110 triệu tấn.

Trong đó, nhu cầu than cho sản xuất điện chiếm trên 70% so với tổng nhu cầu trong nước (khoảng 78-79 triệu tấn, bao gồm 38-39 triệu tấn than nhập khẩu).

“Để đáp ứng nhu cầu sử dụng than trong nước, ngoài khối lượng than sản xuất trong nước (khoảng 44 triệu tấn), Việt Nam dự kiến phải nhập khẩu khoảng 66-68 triệu tấn”, Bộ Công Thương tính toán.

Còn tổng nhu cầu khí trong nước khoảng 11.200 tỷ m3, trong khi khả năng sản xuất khí trong nước là 10.071-10.463 tỷ m3. Để đáp ứng nhu cầu, dự kiến Việt Nam phải nhập khoảng 737-1.129 tỷ m3.

Theo Quy hoạch điện VIII, điện năng sản xuất từ điện than và khí sẽ duy trì ở mức trên 52% năm 2025 và trên 60% tổng sản lượng điện trong nước vào năm 2030; trong đó điện than chiếm tới 42% vào năm 2025 và 34,8% vào năm 2030. Như vậy giá nhiên liệu hóa thạch sẽ tác động mạnh đến cơ cấu giá thành sản xuất điện chung từ nay tới năm 2030.

Chuyện không chỉ riêng của Việt Nam

Chi phí nhiên liệu than, khí dự kiến còn tạo ra áp lực rất lớn đến giá điện thời gian tới. Đây là câu chuyện không phải chỉ của Việt Nam.

2 năm nay, trước những biến động khủng khiếp từ giá than, dầu, khí, hàng loạt quốc gia trên khắp thế giới đã phải đối diện tình trạng giá điện tăng mạnh.

Từ tháng 1 đến tháng 4/2023, Thái Lan cũng đã phải tăng giá điện 13%, từ 4,72 baht/kWh (tương đương 3.276 đồng/kWh) lên 5,33 Baht/kWh (tương đương 3.699 đồng/kWh).

Tại Nhật Bản, do chi phí mua sắm nhiên liệu tăng cao, 5 công ty điện lực (Tohoku Electric Power, Hokuriku Electric Power, Chugoku Electric Power, Shikoku Electric Power and Okinawa Electric Power) đã nộp đơn xin Chính phủ phê duyệt tăng kế hoạch tăng giá điện sinh hoạt từ 28% đến 46% từ tháng 4/2023. Công ty Điện lực Tokyo Holdings (Tepco) đã nộp đơn xin tăng giá điện với các hộ gia đình lên trung bình 29,3% từ tháng 6/2023. Hokkaido Electric Power áp dụng mức tăng khoảng 32%, từ tháng 6/2023.

Ngoài ra, do biến động quá mạnh của giá nhiên liệu cho phát điện, nhiều công ty điện lực ở các quốc gia khác ở châu Á, châu Âu, châu Mỹ cũng phải tăng giá điện ở mức rất cao để cân bằng tài chính.

Tại Thổ Nhĩ Kỳ, từ 1/9/2022, giá điện cho người tiêu dùng công nghiệp tăng 50%. Giá điện cho hộ gia đình và khu vực công cũng tăng lần lượt 20% và 30%.

Mức tăng lớn nhất được quan sát thấy ở Séc (61,8 %), tiếp theo là Latvia (59,4 %) và Đan Mạch (57,3 %). Chi phí năng lượng và cung cấp chủ yếu thúc đẩy sự gia tăng về mức giá điện như kể trên.

Ông Hà Đăng Sơn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Tăng trưởng xanh, chia sẻ: Trong giai đoạn khủng hoảng năng lượng, với chi phí đầu vào nhiên liệu rất cao, Singapore cũng gặp khủng hoảng lớn về cung ứng năng lượng. Hầu hết công ty cung ứng điện nhỏ lẻ đều bị đóng cửa, không tiếp tục kinh doanh được.

“Thách thức lớn nhất của chúng ta khi hòa nhập với thị trường năng lượng thế giới là phải chấp nhận câu chuyện cung cầu, giá cả thế giới biến động. Điều này khiến chi phí đầu vào cho năng lượng cũng như sản xuất điện năng của chúng ta thay đổi rất lớn”, ông Hà Đăng Sơn nhấn mạnh.

Sức ép về chi phí nhiên liệu cũng khiến Việt Nam phải tăng giá điện từ ngày 4/5, với mức tăng 3% sau 4 năm giữ nguyên. Mức tăng này được đánh giá là “chưa bù đắp nổi chi phí” cho EVN.

So sánh cơ chế điều hành giá điện với giá xăng dầu, ông Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội dầu khí Việt Nam, cho rằng: “Cơ chế giá xăng dầu đã gần như tiệm cận với thị trường, tức là thị trường đầu vào tăng thì đương nhiên đầu ra sẽ tăng. Thị trường điện cũng phải như thế, tức là phải theo quy luật của thị trường”.

Khai thác ‘mỏ vàng’ ven sông

(Ảnh minh họa).

Là đô thị có hệ thống sông, kênh rạch chằng chịt, nhưng phần lớn hành lang ven sông, kênh rạch của TP Hồ Chí Minh chưa được khai thác, thậm chí bị hoang hóa, lãng phí. Thời gian gần đây, chính quyền thành phố đang tìm nhiều giải pháp để “đánh thức” khu vực giàu tiềm năng này.

Vụ sạt lở nghiêm trọng tại khu vực bờ kênh Thanh Đa - đoạn 1.1 (phường 25, quận Bình Thạnh, TPHCM) xảy ra vào cuối tháng 6/2023 khiến hàng trăm mét bờ kênh bị hư hỏng, sạt lở nặng. Hay vụ sạt lở bờ sông Sài Gòn khiến UBND TPHCM phải chỉ đạo di dời khẩn cấp 13 hộ dân sinh sống tại đây để đảm bảo tính mạng và tài sản của người dân.

Không để lãng phí tài nguyên

Đây không chỉ là lần đầu tiên lãnh đạo UBND TPHCM phải ra chỉ đạo khẩn để khắc phục sự cố liên quan đến sạt lở bờ sông (đầu tư khoảng 90 tỷ đồng) và di dời khẩn cấp 15 hộ dân ra khỏi vùng nguy hiểm, mà từ năm 2005 đến nay riêng khu vực bán đảo Thanh Đa (quận Bình Thạnh) đã xảy ra nhiều vụ vỡ bờ kè tương tự. Tuy nhiên tình trạng xây dựng lấn chiếm hành lang bờ sông vẫn tồn tại kéo dài, khiến thường trực nguy cơ sụt lún và sạt lở.

Từ năm 2006 đến nay UBND TPHCM đang triển khai Dự án chống sạt lở bán đảo Thanh Đa, đây là một trong những dự án trọng điểm về chống sạt lở trên tuyến sông Sài Gòn, kỳ vọng sẽ mở ra bộ mặt mới khu vực ven sông thuận tiện các hoạt động phát triển kinh tế khác ở khu vực này. Mặc dù đã được triển khai rất lâu, nhưng tiến độ lại rất chậm, mãi cuối năm 2019 mới chỉ có đoạn 1 được hoàn tất, đến nay các đoạn còn lại vẫn dang dở do vướng mắc mặt bằng.

Không chỉ thi công với tiến độ “rùa bò”, việc chậm hoàn tất và bàn giao các công trình chống sụt lún, sạt lở bờ sông cũng đang khiến nhiều quận, huyện ven sông, kênh rạch của TPHCM phải bị động ứng phó với các sự cố liên quan, nhất là vào cao điểm mùa mưa hàng năm và không khai thác được diện tích ven sông để triển khai các hoạt động phát triển kinh tế.

Sự cố sạt lở bờ kênh Thanh Đa (quận Bình Thạnh) đang xử lý dở dang thì một vụ sạt lở đất nguy hiểm khác trên tuyến sông Sài Gòn thuộc khu phố 3C, phường Thạnh Lộc (quận 12) cũng xảy ra vào tháng 8 gây thiệt hại khá lớn về tài sản, rất may không để xảy ra thiệt hại về người.

Gia đình ông Nguyễn Tiến Thành (38 tuổi), hộ dân sống gần quán cà phê Giao Khẩu xây dựng sát bờ sông Sài Gòn thuộc khu phố 3C, phường Thạnh Lộc (quận 12) cho biết, không chỉ riêng quán cà phê này bị sạt lở gần 40m trong sự cố vào giữa tháng 8 vừa qua, mà các đợt triều cường đầu tháng 9 và tháng 10 cũng khiến các hộ dân ở sâu bên trong khu vực bờ sông thuộc khu phố 3C cũng bị ngập úng do nền đất yếu. “Gần như năm nào chúng tôi cũng lo lắng vấn đề sụt lún và sạt lở do sống ở gần sông, không làm ăn được gì cả” - ông Thành bày tỏ.

Những lo lắng của người dân là có cơ sở khi mới đây Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn TPHCM qua quá trình khảo sát cho thấy, vị trí sạt lở thuộc bờ phải sông Sài Gòn, tại Km 39 + 800 trên địa bàn phường Thạnh Lộc (quận 12) vẫn còn diễn biến phức tạp, với các vết nứt tiếp tục xuất hiện, kèm theo nguy cơ tiếp tục sạt lở xảy ra rất cao. Trong khi một số khu vực sạt lở và có nguy cơ sạt lở bờ sông khiến cho các địa phương vừa tốn kinh phí để khắc phục, vừa không triển khai, khai thác được các thế mạnh hay tiềm năng phát triển kinh tế khu vực ven sông.

Đáng chú ý, hiện TPHCM vẫn có những nơi có thế mạnh lớn để phát triển kinh tế ven sông nhưng lại chưa được chú ý hay bị bỏ phí. Ông Trần Văn Tâm (TP Thủ Đức) cho biết, một đoạn bờ sông Sài Gòn khu vực bến An Phú đang được khai thác dịch vụ water bus đường sông hàng ngày thu hút rất đông du khách, nhất là giới trẻ.

“Hàng ngày đi làm về qua khu vực, các cơ sở kinh doanh ăn uống cũng ăn theo tuyến xe buýt đường sông này của thành phố. Tuy nhiên, rất tiếc là việc khai thác chỉ kéo dài một đoạn bờ sông, trong khi phần còn lại phía bờ kênh Thanh Đa phía đối diện (thuộc quận Bình Thạnh) vẫn để hoang hóa, rất lãng phí” - ông Tâm chia sẻ.

Tận dụng khai thác, tạo nguồn thu

Để khai thác tối đa tiềm năng phát triển kinh tế khu vực ven sông, đầu năm nay, Sở Xây dựng TPHCM khánh thành đưa vào hoạt động cụm công trình công viên Mê Linh và bến Bạch Đằng ven sông Sài Gòn. Đây là công trình quan trọng nằm trong kế hoạch đầu tư nhằm chỉnh trang lại khu vực trung tâm, tạo “điểm đến” hấp dẫn cho du lịch TPHCM, đồng thời cũng đóng góp vai trò lưu giữ lại một số biểu tượng giá trị lịch sử của thành phố, như Bến Nhà Rồng, khu tượng thờ Đức Thánh Trần Hưng Đạo, di tích Ba Son,…

TPHCM cũng quyết định chỉnh trang toàn bộ khu vực công viên bến Bạch Đằng (phía quận 1, TPHCM) từ ranh cột cờ Thủ Ngữ đến ranh của dự án Khu phức hợp Sài Gòn - Ba Son, với quy mô gần 19.000 m2. Khu vực hoàn thiện và hình thành nhiều khu chức năng, bao gồm khu tưởng niệm lịch sử; khu xúc tiến du lịch và khu công viên cộng đồng.

Dù mới đưa vào hoạt động cụm công trình kể trên chưa lâu, nhưng cũng đã thúc đẩy ngành công nghiệp “không khói” thành phố hồi phục sau đại dịch Covid-19. Vừa qua trung tâm của cụm công trình ven sông này cũng đã được chọn đăng cai tổ chức Lễ hội sông nước TPHCM lần thứ I năm 2023.

Phát biểu tại đây, ông Phan Văn Mãi - Chủ tịch UBND TPHCM đánh giá, trải qua hơn 300 năm, thành phố luôn phát triển dọc theo các con sông và kênh rạch, các cảng - bến, phố chợ, làng nghề, dịch vụ “trên bến dưới thuyền”, đã giúp làm nên đặc trưng riêng có của Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định - TPHCM. Việc này cũng đã giúp TPHCM trở thành một đô thị ven sông không chỉ gắn với phù sa mà còn dung hòa giữa văn hoá và kinh tế, giữa truyền thống và hiện đại, giữa bản sắc và hội nhập.

Để chủ động khai thác nguồn tài nguyên ven sông hết sức phong phú, tiềm năng, UBND TPHCM đã ban hành kế hoạch về việc triển khai Đề án phát triển kè sông và kinh tế dịch vụ ven sông TPHCM năm 2023 - 2024. Trong đó, thành phố sẽ thực hiện rà soát quy hoạch xây dựng, quy hoạch sử dụng đất dọc sông Sài Gòn trong phạm vi hành lang bảo vệ bờ sông.

Từ đó, xây dựng cơ sở dữ liệu tích hợp trên nền tảng từ các thông tin đề án quản lý ngành, chương trình phát triển du lịch, quản lý nông nghiệp, công nghiệp và các đồ án quy hoạch...và triển khai phát triển đồng bộ kinh tế, dịch vụ ven sông của thành phố. UBND TP cũng dự kiến xem xét, chấp thuận tích hợp các nội dung phát triển kinh tế ven sông vào đồ án quy hoạch chung TPHCM đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060.

Trước đó, để hiện thực hóa đề án, các lãnh đạo TPHCM đã cùng đoàn khảo sát dọc sông Sài Gòn để đánh giá tổng thể tiềm năng. Ông Nguyễn Văn Nên - Bí thư Thành ủy TPHCM chia sẻ, lãnh đạo thành phố luôn chủ trương huy động tất cả các nguồn lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội, trong đó có nguồn lực tài nguyên ven sông, kênh rạch. Việc khai thác nguồn tài nguyên này, theo Bí thư Thành ủy TPHCM, sẽ tính toán hài hòa lợi ích của người dân, doanh nghiệp và Nhà nước để tất cả đều đồng thuận với chủ trương của thành phố.

Các tỉnh Đông Nam bộ hợp tác khai thác kinh tế sông

Liên quan đến Đề án phát triển kinh tế sông và kinh tế dịch vụ ven sông TPHCM, tại cuộc họp vùng khu vực Đông Nam bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, ông Trần Quang Lâm - Giám đốc Sở Giao thông vận tải (GTVT) TPHCM cho biết, đường ven sông Sài Gòn sẽ được TPHCM tận dụng quy hoạch không gian đô thị xứng tầm, với cảnh quan “trên bến dưới thuyền”, tạo động lực tăng trưởng chung cho phát triển kinh tế, xã hội và du lịch vùng.

Cũng theo ông Lâm, các tỉnh Đông Nam bộ đều thống nhất cần có một tuyến đường ven sông Sài Gòn, trong đó hiện Sở GTVT TPHCM đang cùng Sở Quy hoạch – Kiến trúc thành phố rà soát để điều chỉnh quy hoạch, bổ sung vào quy hoạch chung của TPHCM.

Riêng tuyến đường ven sông của TPHCM có thể được quy hoạch thành đường với 4-6 hoặc 8 làn xe. Đặc biệt, khi các tuyến đường ven sông kết hợp với Vành đai 3, Vành đai 4, cao tốc TP HCM- Mộc Bài và các tuyến đường thủy sẽ thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội và du lịch của toàn vùng Đông Nam bộ.

Những khu tái định cư vắng bóng người dân

Tỉnh Kon Tum đã chi hàng trăm tỉ đồng để thực hiện những dự án tái định cư nhưng sau khi hoàn thành, người dân lại không tới ở vì nhiều bất cập

Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Kon Tum vừa có văn bản đề nghị các huyện Đăk Glei, Đăk Hà, Kon Plông tiếp tục tuyên truyền, vận động và đưa các hộ dân về khu tái định cư sinh sống.

Chỉ một hộ dân ở

Trận lũ lịch sử năm 2009 đã khiến nhiều nhà cửa, tài sản của dân làng Đăk Đoát (xã Đăk Pét, huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum) bị nước cuốn trôi. Để bảo đảm an cư cho các hộ dân, năm 2010, chính quyền huyện Đăk Glei đã chi 16 tỉ đồng xây khu tái định cư với 64 ngôi nhà (diện tích từ 24 m2 trở lên) trên khu đất khoảng 2 ha tại thôn Măng Rao, xã Đăk Pét.

Ngoài nhận nhà, 64 hộ dân còn được nhà nước hỗ trợ 20 triệu đồng/hộ để xây các công trình phụ trợ. Tuy nhiên, do nơi ở mới xa nơi canh tác, nhiều hộ không có điều kiện đi lại nên sau khi đến sinh sống được ít ngày, họ rủ nhau quay về làng cũ.

Đến nay, khu tái định cư này chỉ có một hộ dân sinh sống. Các căn nhà khác hiện đã xuống cấp nghiêm trọng, không còn mái nhà, bồn nước, cỏ mọc um tùm. "Dù chỉ ở một mình nhưng gia đình tôi vẫn cố bám trụ tại đây" - chị Y Nhung, gia đình duy nhất đang sống ở khu tái định cư, nói.

Còn anh A Mương - hộ dân sống tại dự án quy hoạch bố trí dân cư ở xã Đăk H’Ring, huyện Đăk Hà - cho biết sở dĩ nhiều hộ dân không tới khu tái định cư ở vì không bảo đảm cho đời sống, không có đất sản xuất. "Làng tôi đa phần đã nhường đất cho thủy điện Plei Krông. Đến nay đã gần 15 năm nhưng cuộc sống vẫn chưa ổn định, đất đai chưa được cấp. Mong muốn lớn nhất là nhanh chóng được cấp đất sản xuất đầy đủ để sớm ổn định cuộc sống" - anh A Mương nói.

Nhiều khu tái định cư tại tỉnh Kon Tum phải chi rất nhiều tiền nhưng không nhiều người tới ở. Dự án quy hoạch bố trí dân cư tại xã Đăk H’Ring, huyện Đăk Hà có quy mô 690 ha, tái định cư cho 300 hộ dân, tổng mức đầu tư 149 tỉ đồng, đến nay cũng chỉ tái định cư cho 126 hộ, các hộ dân cũng không được giao đầy đủ đất ở và đất sản xuất như trong kế hoạch. Dự án di dân, tái định cư, tái định canh thủy điện Đăk Đrinh, huyện Kon Plông đã có 50/192 hộ dân trở về làng cũ bởi nơi tái định cư thiếu nước sinh hoạt, đất canh tác, lại nằm trên đồi cao, gió thổi mạnh.

Loay hoay tìm giải pháp

Theo ông Phạm Khắc Nghĩa - Phó Chủ tịch UBND xã Đăk Pét, huyện Đăk Glei, khi được chính quyền vận động đến khu tái định cư ở thì có 47 hộ đồng ý nhưng sẽ đến dần khi nào có tiền sửa chữa lại nhà ở khu tái định cư đã hư hỏng và khi có con đông phải tách hộ. Trong khi có 17 hộ trả lại đất tại khu tái định cư, quyết ở lại làng cũ.

Theo ông Huỳnh Tấn Liêm, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Kon Tum, để khắc phục những vướng mắc ở các khu tái định cư, đơn vị sẽ tiến hành lồng ghép các chương trình, dự án, đề án thuộc phạm vi của ngành để hỗ trợ phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, ổn định đời sống, sản xuất lâu dài cho người dân thì mới mong họ ổn định cuộc sống ở các khu tái định cư.

Tại kỳ họp HĐND tỉnh Kon Tum vừa qua, ông Nguyễn Ngọc Sâm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Kon Tum, nói rằng dự án quy hoạch bố trí dân cư tại xã Đăk H’Ring chưa đạt hiệu quả. Nguyên nhân là do quỹ đất sản xuất tại khu tái định cư cấp cho người dân chưa bằng 1/3 so với diện tích dự án được duyệt. Bên cạnh đó, đa số hộ dân quen với tập quán sản xuất, canh tác cộng đồng nơi ở cũ, không muốn đến khu tái định cư mới.

Nguyên nhân của việc thiếu đất sản xuất là do huyện Đăk Hà làm chậm, không ưu tiên nên bồi thường, diện tích giải phóng mặt bằng ít; dự án còn nhiều hạn chế như thiếu nước sinh hoạt, khu dân cư nằm trên đỉnh đồi lộng gió, sạt lở.

Trong khi đó, Thanh tra Chính phủ kết luận dự án triển khai chậm không theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ dẫn đến chưa phát huy được hiệu quả, trong đó có nguyên nhân UBND tỉnh Kon Tum đã không cân đối được nguồn ngân sách của địa phương, thiếu vốn để tiếp tục thực hiện. Thậm chí, UBND tỉnh Kon Tum đã phê duyệt chính sách hỗ trợ đối với các hộ dân sai quy định. Từ đó, đề nghị kiểm điểm những tổ chức, cá nhân liên quan.

Nguồn: Đại Đoàn Kết; Vietnamnet; Soha; CafeF