Tạo động lực thu hút vốn dài hạn

https://www.youtube.com/watch?v=Hv2Lv7EJdQ8 Phút 00:21

Áp dụng chính sách thuế tối thiểu toàn cầu từ đầu năm 2024 sẽ là cơ hội cho VN tăng sức cạnh tranh thu hút vốn đầu tư trong ngoài nước về dài hạn.

Tham gia càng sớm càng có lợi

Nhiều nước sẽ bắt đầu áp dụng chính sách thuế tối thiểu toàn cầu (TTTC) 15% đối với các công ty đa quốc gia kể từ đầu năm 2024. Theo Bộ KH-ĐT, hiện VN đã thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) từ 142 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Trong đó, các đối tác đầu tư lớn của VN như Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore… cũng có kế hoạch thực hiện chính sách thuế TTTC. Đồng thời, các quốc gia cạnh tranh thu hút vốn FDI với VN trong khu vực cũng đã và đang nghiên cứu, ban hành những hình thức ưu đãi đầu tư mới, vượt trội nhằm đảm bảo lợi thế cạnh tranh, duy trì sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư. VN đã tham gia xây dựng, ủng hộ sáng kiến thuế TTTC.

Theo đó, các quốc gia của công ty mẹ có đầu tư vào VN có quyền thu phần thuế tối thiểu đối với thu nhập của công ty con tại VN mà không cần phải đàm phán lại các điều khoản của hiệp định với VN, trừ trường hợp VN và các quốc gia đó đạt được thỏa thuận song phương nhằm không thực thi các điều khoản của quy tắc thuế TTTC. Nhưng đây cũng là cơ hội để VN xem xét, đánh giá, nghiên cứu và hoàn thiện chính sách ưu đãi đầu tư nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của hoạt động đầu tư nước ngoài.

Như nhiều chuyên gia đã phân tích, VN cũng phải bắt đầu áp dụng sớm chính sách thuế TTTC từ năm tới để không bị mất đi số phần chênh lệch thuế ước tính lên tới hàng ngàn tỉ đồng. Vì nếu không sớm luật hóa để điều chỉnh mức ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (DN) tương đương với mức thuế TTTC là 15% thì VN sẽ không thu được phần thuế chênh lệch. Trong khi đó, các công ty đầu tư tại VN cũng không được hưởng các ưu đãi này vì sẽ bị các quốc gia của công ty mẹ thu.

TS Nguyễn Quốc Việt, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) thuộc Trường Kinh tế (ĐHQG Hà Nội), nhấn mạnh: Nội dung về thuế TTTC đã được các chính phủ trên thế giới đưa ra thảo luận từ rất lâu, các nhà đầu tư nước ngoài chắc chắn đã nghiên cứu và có đối sách cho chiến lược đầu tư của tập đoàn mình trong các năm tiếp theo. Hiện tại, không phải mọi dự án đầu tư đều bị giảm hiệu lực do tác động của chính sách này. Nhưng chắc chắn sau thời gian áp dụng đối với các tập đoàn lớn thì chính sách thuế TTTC cũng có thể diễn ra đối với tất cả DN.

Ngoài việc đưa ra quy định để thực hiện thuế TTTC, VN cần có chính sách thích ứng để đảm bảo tính cạnh tranh của môi trường kinh doanh đầu tư chung. Làm thế nào để cho tất cả mọi DN dù nhỏ đang có chủ trương đầu tư vào VN cũng sẽ thấy được tính hấp dẫn, lợi thế dù không còn ưu đãi về thuế thu nhập DN. Việc tham gia chính sách thuế TTTC là có lợi chung cho cả VN cũng như mọi DN, ngay cả các công ty trong nước. Bởi khi quy tắc này được đưa ra bản chất cũng là để bảo vệ các nước yếu thế, các DN nhỏ hơn sẽ không bị các tập đoàn lớn "đè bẹp" với những ưu đãi riêng.

Giảm chi phí chính thức và không chính thức

Chuyên gia kinh tế, TS Lê Đăng Doanh cho rằng không còn cách nào khác là VN phải nhanh chóng đưa ra những quy định cụ thể để áp dụng thuế TTTC cũng như một số chính sách đầu tư rõ ràng hơn. Thậm chí nếu cần, có thể xem xét một số loại thuế, phí khác để thay thế thuế thu nhập DN không còn ưu đãi dưới 15%. Chẳng hạn như tiền thuê đất, thuế giá trị gia tăng áp dụng với một số sản phẩm nào cần khuyến khích sản xuất, phát triển. Nhưng điều quan trọng nhất của VN hiện nay là đẩy mạnh cải cách thể chế, thủ tục hành chính; chuyển mạng sang chính phủ điện tử, kinh tế số.

Nếu làm tốt sẽ giúp DN giảm được rất nhiều chi phí trong hoạt động, nhất là chi phí không chính thức mà nhiều đơn vị vẫn đang phải gánh chịu theo như khảo sát của VCCI trong Báo cáo chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) hằng năm. Đồng thời, VN phải đầu tư vào kết cấu hạ tầng để giảm chi phí logistics vốn cũng đang bị "kêu" thuộc hàng cao nhất trong khu vực; đầu tư mạnh đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao trong các ngành công nghệ, bán dẫn…

"Đây là cơ hội để VN thay đổi mạnh, tạo ra môi trường đầu tư minh bạch với các yếu tố hấp dẫn mang tính dài hạn hơn dành cho nhà đầu tư ngoại. Chúng ta đang muốn thu hút các dòng vốn FDI lớn trong lĩnh vực công nghệ cao nhưng nếu thiếu lao động chất lượng cao cũng sẽ khiến họ chần chừ vì dự án sẽ khó triển khai", TS Lê Đăng Doanh nói.

Đồng tình, TS Nguyễn Quốc Việt phân tích thêm VN cần đưa ra những chính sách dài hạn để dù bất cứ DN nào, là nước ngoài hay trong nước cũng sẽ thấy được một môi trường kinh doanh minh bạch và công bằng. Xu hướng chung của thế giới là cũng sẽ xóa dần các ưu đãi riêng hay phân biệt DN trong nước với ngoài nước mà chỉ là chính sách chung cho mọi đối tượng tham gia thị trường. Điều quan trọng nhất mà nhiều DN đều bày tỏ mong muốn là giảm các chi phí không chính thức, chi phí tuân thủ pháp luật của VN do vẫn còn khá cao. Hay như chi phí về vốn, logistics của VN cũng đang cao hơn nhiều quốc gia trong khu vực sẽ khiến cho môi trường đầu tư trở nên kém hấp dẫn. Vì vậy, Chính phủ hãy sử dụng các nguồn lực để đầu tư tốt hơn về hạ tầng phục vụ cho sản xuất kinh doanh lẫn hạ tầng xã hội như đảm bảo nhà ở cho công nhân. Việc kéo giảm chi phí hay hạ tầng được gia tăng cũng giúp cộng đồng DN trong nước hưởng lợi và tăng sức cạnh tranh.

Từ đó cũng là một yếu tố hấp dẫn khác trong thu hút nguồn vốn FDI. Nhiều tập đoàn nước ngoài khi muốn đặt dự án sản xuất tại VN họ mong muốn sẽ có chuỗi cung ứng đầu vào tại chỗ đáp ứng yêu cầu. Nếu cộng đồng DN Việt lớn mạnh hơn thì sẽ thỏa mãn được điều kiện này, tạo nên ngành công nghiệp phụ trợ phát triển thay vì hiện nay chủ yếu vẫn do các công ty ngoại tham gia vào các chuỗi cung ứng tại VN. Hay Chính phủ cần tập trung đẩy mạnh đầu tư nguồn nhân lực khi ở nhiều ngành hiện nay lao động không đáp ứng đủ, cả DN trong nước hay ngoài nước đều rất khổ và phải chịu chi phí cao để tìm nhân lực chất lượng cao. Khi làm được thì tất cả điều đó sẽ tạo nên tính hấp dẫn của môi trường đầu tư VN trong dài hạn, thu hút được cả dòng vốn ngoại lẫn trong nước nhiều hơn.

Chậm duyệt giá đất, TP.HCM chưa thể giải ngân hơn 21.600 tỷ đồng tiền bồi thường

Do các vướng mắc, trong đó có việc chậm phê duyệt hệ số điều chỉnh giá đất làm căn cứ tính tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, TP.HCM vẫn chưa thể giải ngân hơn 21.600 tỷ đồng.

Hơn 21.600 tỷ đồng chờ giải ngân

UBND TP.HCM vừa giao Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) tiếp tục làm việc trực tiếp với các quận, huyện và TP.Thủ Đức để tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh mới, thúc đẩy giải ngân phần bồi thường tại các dự án được giao vốn đầu tư công năm 2023.

Đồng thời, thực hiện kiểm tra, đôn đốc tiến độ thực hiện từng dự án sau mỗi 10 ngày. Trường hợp vượt thẩm quyền thì tham mưu, đề xuất UBND TP.HCM giải quyết.

Theo Sở TN&MT TP.HCM, tính đến ngày 15/8, tình hình giải ngân phần bồi thường đối với các dự án đầu tư công chưa đạt tiến độ. Tổng vốn dành cho công tác bồi thường trong năm 2023 là 27.986 tỷ đồng.

Trong đó, vốn chuyển tiếp của năm ngoái là 5.860 tỷ đồng và vốn được giao mới trong năm nay là 22.126 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến nay mới giải ngân được 6.373 tỷ đồng, chiếm tỷ lệ 35,38%.

Số tiền đã giải ngân phần lớn cho dự án Vành đai 3 TP.HCM (5.498 tỷ đồng) và dự án đường Dương Quảng Hàm, Q.Gò Vấp (640 tỷ đồng).

Với tình hình giải ngân vốn bồi thường của các quận – huyện và TP.Thủ Đức như hiện nay, Sở TN&MT nhận thấy chỉ có 9/21 địa phương có khả năng đảm bảo tỷ lệ giải ngân trên 95% theo yêu cầu của UBND TP.HCM.

Để đạt tiến độ giải ngân, Sở TN&MT cho rằng các địa phương cần đẩy nhanh công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại các dự án trên địa bàn. Phối hợp với chủ đầu tư và các sở, ngành liên quan giải quyết các vướng mắc phát sinh không thuộc thẩm quyền của địa phương.

Hàng chục dự án chờ tính giá bồi thường

Liên quan đến hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K), Sở TN&MT TP.HCM cho biết đã đề nghị UBND các quận – huyện và TP.Thủ Đức phải hoàn tất công tác trình, thẩm định và phê duyệt hệ số K để tính tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của các dự án trước tháng 7/2023.

Tuy nhiên, đến nay vẫn còn 49 dự án chưa phê duyệt hệ số K để làm cơ sở giải ngân.

Từ ngày 1/9, UBND TP.HCM đã uỷ quyền cho các địa phương quyết định giá đất cụ thể và thành lập hội đồng thẩm định giá đất. Đối với các dự án đến nay vẫn chưa trình thẩm định giá đất thì các địa phương sẽ quyết định theo uỷ quyền.

Ngoài ra, việc chậm phê duyệt hệ số K còn do Sở Xây dựng không kịp thời bố trí quỹ nhà đất tái định cư vì theo nguyên tắc việc xác định hệ số K để tính bồi thường phải cùng thời điểm với hệ số K để tái định cư. Hiện thành phố có 4 dự án chưa được bố trí quỹ nhà đất tái định cư.

Theo Sở TN&MT, hiện TP.HCM có 13 dự án có vốn bồi thường trên 300 tỷ đồng với tổng số vốn 17.424 tỷ đồng. Cụ thể, 6 dự án trên 1.000 tỷ đồng; 3 dự án trên 500 tỷ đồng và 4 dự án trên 300 tỷ đồng.

Đối với các dự án trên 1.000 tỷ đồng, các địa phương đang chi trả bồi thường. Riêng dự án nút giao thông Mỹ Thuỷ, do mới được bố trí vốn từ tháng 7/2023 nên đang trong giai đoạn chuẩn bị.

Với các dự án dưới 1.000 tỷ đồng, Sở TN&MT kiến nghị UBND TP.HCM chỉ đạo các địa phương khẩn trương thực hiện. Trong đó, cần sớm triển khai công tác bồi thường tại dự án Metro số 2 trên địa bàn Q.3 với số vốn được giao trong năm nay là 423 tỷ đồng.

Vướng giải phóng mặt bằng, tuyến đường 1.500 tỉ đồng nối cao tốc thi công dang dở

https://www.youtube.com/watch?v=4wADmi9dUT4&t=89s Phút 01:47

Dự án Hương lộ 2 đi qua TP Biên Hoà có tổng mức đầu tư 1.500 tỉ đồng là công trình giao thông trọng điểm của tỉnh Đồng Nai, đã được khởi công từ cuối năm 2020, nhưng đến nay sau gần 3 năm vẫn thi công dang dở do vướng giải phóng mặt bằng (GPMB).

3 năm thi công chưa xong do vướng mặt bằng

Dự án tuyến Hương lộ 2 dài khoảng 10km có điểm đầu giao với quốc lộ 51 chạy qua xã An Hòa và xã Long Hưng của TP Biên Hoà, kết nối đến điểm cuối tại cầu Long Thành để lên cao tốc TPHCM - Long Thành - Dầu Giây. Tuyến đường này sau khi hoàn thành sẽ giúp giảm tình trạng ùn tắc trên quốc lộ 51, rút ngắn thời gian và khoảng cách đi lại từ Đồng Nai tới TPHCM và ngược lại đồng thời kích thích phát triển kinh tế cho các đô thị ven sông của tỉnh Đồng Nai.

Ở giai đoạn 1, dự án sẽ triển khai gần 2km từ điểm giao với quốc lộ 51 đến đường nhựa hiện hữu An Hòa - Hưng Long, nhưng đến nay sau gần 3 năm thi công vẫn chưa hoàn thành. Còn giai đoạn 2 có chiều dài khoảng 5,7km (gồm 2 nhánh) nối từ ranh giới xã Long Hưng, TP Biên Hòa đến đường cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây chưa được triển khai.

Theo hợp đồng, dự án Hương lộ 2 giai đoạn 1 sẽ hoàn thành xây dựng sau 500 ngày thi công, vào cuối tháng 4.2022. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19, biến động giá vật liệu xây dựng, vướng mắc trong công tác GPMB khiến cho dự án bị chậm tiến độ. Dự án này đã được gia hạn lần 1 với hạn hoàn thành vào 30.4.2023. Tuy nhiên, việc hoàn thành dự án lại thêm một lần “lỡ hẹn” và chủ đầu tư hiện đang hoàn thiện thủ tục xin gia hạn thời gian hoàn thành lần 2.

Theo Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng Công trình giao thông tỉnh Đồng Nai, hiện nay, vướng mắc lớn nhất của dự án là đoạn mặt bằng qua khu vực Công ty CP Kim khí L.A (khoảng 130m chiều dài) vẫn chưa hoàn thành công tác GPMB khiến cho việc thông tuyến chưa thể được thực hiện.

Hoàn thành cầu Vàm Cái Sứt trong năm 2023

Ngoài phần đường, dự án cũng sẽ xây dựng cầu An Hòa 2 nhưng đến nay hạng mục này mới chỉ xây dựng được 2 trụ cầu trên địa bàn phường An Hòa. Trong khi đó, khu vực thi công cầu An Hòa 2 và đường dẫn đầu cầu ở phía bờ xã Long Hưng hiện chưa thể triển khai xây dựng do chủ đầu tư chưa được bàn giao mặt bằng. Ngoài ra, đối với đường dẫn qua cầu An Hòa 2 do nền đất yếu nên đơn vị thi công đang cho nhân lực đổ cát để xử lý nền, sau đó mới trải nhựa.

Cũng nằm trong dự án Hương lộ 2, cầu Vàm Cái Sứt là hạng mục quan trọng được khởi công từ năm 2020, có tổng vốn đầu tư hơn 387 tỉ đồng. Theo kế hoạch, sau 18 tháng thi công, tức vào tháng 4.2022, dự án sẽ hoàn thành xây dựng toàn bộ. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19, dự án này bị chậm tiến độ. Đến khi khởi động lại thì gặp khó khăn GPMB và phải chờ lún, khiến dự án tiếp tục kéo dài.

Trao đổi với phóng viên Báo Lao Động, ông Nguyễn Linh - Phó Giám đốc Ban Quản lý - cho biết, hiện nay đang phối hợp với Trung tâm phát triển quỹ đất TP Biên Hoà nhận bàn giao mặt bằng để tiếp tục thi công.

“Đối với cầu Vàm Cái Sứt, theo kế hoạch chúng tôi sẽ hoàn thành toàn bộ cầu chính trong tháng 12.2023. Riêng phần đường dẫn 2 đầu cầu, do có công tác gia tải chờ lún theo quy trình, dự kiến hết tháng 4.2024 mới hoàn thành toàn bộ dự án" - ông Linh cho biết thêm.

Việt Nam: Đảng sẽ kỷ luật nguyên Bí thư Quảng Ninh Nguyễn Văn Đọc và 14 tổ chức

Một kỳ họp của Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã đề nghị thi hành kỷ luật một loạt ban và các bộ đảng này ở Quảng Ninh vì các "vi phạm, khuyết điểm" trong 10 năm liền, từ 2011 đến 2021.

Các vụ việc liên quan đến dự án, gói thầu với công ty AIC, và tập đoàn FLC được nêu ra trong văn bản công bố hôm 21/09/2023, theo báo Nhân Dân.

Uỷ ban Kiểm tra TW, sau kỳ họp hai ngày 19-20/09 dưới sự chủ trì của ông Trần Cẩm Tú, đã nói:

"Trách nhiệm đối với những vi phạm, khuyết điểm nêu trên thuộc về Ban cán sự đảng UBND tỉnh Quảng Ninh các nhiệm kỳ 2011-2016, 2016-2021..."

Sau đó, Ủy ban nêu ra một loại tên tuổi, đứng đầu là ông Nguyễn Văn Đọc.

Ngoài nguyên bí thư Nguyễn Văn Đọc (nhiệm kỳ 2016-21) và một loại cựu lãnh đạo Đảng đoàn, Uỷ ban Nhân dân, Công an, Nội chính và nhiều sở và một số thành phố trong tỉnh cũng bị nêu tên trong danh sách "đề nghị thi hành kỷ luật".

Ngôn từ của văn bản nhắc đến sự "vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ" - điều cốt yếu trong mọi hệ thống chính trị Leninist - cho thấy đây là vụ kỷ luật rất nghiêm trọng.

Phạm vi của án kỷ luật nội bộ này bao trùm rất nhiều ngành, từ công an tới nội chính, kế hoạch & đầu tư, tài nguyên& môi trường, xây dựng, giao thông, cục thuế...

"Ủy ban Kiểm tra Trung ương đề nghị Bộ Chính trị, Ban Bí thư xem xét, thi hành kỷ luật Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ninh nhiệm kỳ 2015-2020 và các đồng chí: Nguyễn Văn Đọc, Nguyễn Đức Long, Đặng Huy Hậu, Vũ Xuân Diện, Vũ Thị Thu Thủy, Nguyễn Ngọc Thu, Trần Văn Hùng..."

Vẫn văn bản này cho biết:

"Ủy ban Kiểm tra Trung ương yêu cầu Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ninh ban hành quyết định thi hành kỷ luật 14 tổ chức đảng và 10 đảng viên có liên quan theo kết luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương."

"Những vi phạm nêu trên đã gây hậu quả rất nghiêm trọng, thiệt hại và nguy cơ thiệt hại, lãng phí lớn tiền, tài sản Nhà nước, gây dư luận xấu trong xã hội, ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức đảng và chính qyền địa phương, đến mức phải xem xét, xử lý kỷ luật."

Vẫn tiếp tục là AIC và FLC

Tuy các báo Việt Nam chỉ đăng nguyên văn nội dung trên, không nhắc đến các nhân vật liên quan tới đấu thầu và nhiều dự án lớn, các trang báotrước đó nói bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn, "cựu Chủ tịch AIC, bị cáo buộc đã chỉ đạo cấp dưới xây dựng "quân xanh, quân đỏ" để độc diễn đấu thầu thiết bị y tế ở Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh".

Bà Thanh Nhàn còn bị khởi tố vì các vụ làm ăn trong Đồng Nai, theo báo VN. Vì liên quan, ông Trần Đình Thành, cựu Bí thư Tỉnh ủy Đồng Nai bị bắt, cùng với ông Đinh Quốc Thái, cựu Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai đã bị bắt.

Tương tự, Uỷ ban Kiểm tra TW chỉ nói đến tập đoàn FLC nhưng các báo Việt Nam khác đã nói tới những bê bối làm ăn của FLC ở Quảng Ninh mà người lãnh đạo, ông Trịnh Văn Quyết đã bị bắt.

Ví dụ, mới trong tháng 3 năm nay, truyền thông VN nói "FLC bị đề nghị thu hồi đất dự án khu đô thị tại Quảng Ninh" vì nợ nhiều tỷ VND.

Nợ nần của FLC cũng khiến hãng hàng không Bamboo của tập đoàn này ngưng tuyến bay từ Việt Nam sang phi trường Gatwick, Anh Quốc.

Đây không phải là lần đầu tiên, một loạt lãnh đạo của một tỉnh bị đề nghị kỷ luật. Mới hồi tháng 7/2023, trong phong trào chỉnh đốn Đảng, nhiều cựu lãnh đạo Thanh Hóa "bị đề nghị kỷ luật", theo VOV.

Tỉnh Quảng Ninh có biên giới với Trung Quốc và bờ biển đẹp ở miền Bắc VN từng được ca ngợi là một mô hình thu hút đầu tư, phát triển kinh tế mang tính đột phá.

Tính từ Đại hội ĐCS VN khóa XII, bí thư tỉnh lần lượt là các ông Nguyễn Duy Hưng, Vũ Đức Đam, Phạm Minh Chính, Nguyễn Văn Đọc và Nguyễn Xuân Ký.

Ông Nguyễn Xuân Ký nhậm chức từ tháng 0/2021 tới nay, theo báo chính thống ở VN.

Nguồn: Thanh Niên; Vietnamnet; Lao Động; BBC