QUYẾT ĐỊNH ĐỘT PHÁ & LỊCH SỬ CỦA QUỐC HỘI

Hàng loạt quyết sách nơi nghị trường tại Kỳ họp bất thường lần thứ 9 của Quốc hội khóa XV cho thấy sự đột phá, thậm chí mang tính lịch sử, từ đổi mới tư duy lập pháp đến quyết định vấn đề quan trọng của đất nước, trên tinh thần biến thể chế từ “điểm nghẽn của điểm nghẽn” thành “đột phá của đột phá”.

Kỳ họp bất thường lần thứ 9, Quốc hội khóa XV diễn ra thành công ngay sau Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi quyết định nhiều vấn đề cấp bách phục vụ cuộc cách mạng sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, đáp ứng yêu cầu rất cao của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Bên cạnh đó là các quyết sách tiếp tục tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc về thể chế, chính sách để phát huy nguồn lực, kiến tạo không gian phát triển mới, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu Đại hội lần thứ XIII của Đảng đã đề ra.

Hàng loạt vấn đề được bàn thảo, quyết định nơi nghị trường cho thấy sự đột phá, thậm chí mang tính lịch sử, thể hiện rõ qua đổi mới tư duy lập pháp cũng như xem xét các vấn đề quan trọng của đất nước, trên tinh thần biến thể chế từ “điểm nghẽn của điểm nghẽn” thành “đột phá của đột phá”.

Quốc hội đã xem xét, thông qua 4 luật gồm: Luật Tổ chức Chính phủ (sửa đổi); Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Quốc hội; Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (sửa đổi); Nghị quyết về xử lý một số vấn đề liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước và 4 nghị quyết để thực hiện việc sắp xếp tổ chức bộ máy của Quốc hội, Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV.

Điều dễ nhận thấy là nguyên tắc xây dựng luật lần này với tư duy mới khi luật chỉ quy định mang tính nguyên tắc chung để đảm bảo giá trị, sức sống của dự án luật và quan trọng là đảm bảo yêu cầu vừa thực hiện mục tiêu quản lý Nhà nước, vừa thực hiện mục tiêu kiến tạo phát triển.

Nội dung trọng tâm và được đánh giá là đột phá trong các luật, nghị quyết nêu trên chính là bảo đảm bám sát quan điểm chỉ đạo của Đảng về đẩy mạnh phân cấp, phân quyền giữa Quốc hội và Chính phủ, giữa Trung ương và địa phương, giữa các cấp chính quyền địa phương, khắc phục sự giao thoa, chồng chéo, thậm chí đẩy việc lên cấp trên.

Trên cơ sở đó tạo sự chủ động, sáng tạo để thúc đẩy tinh thần tự chủ, tự chịu trách nhiệm, năng động, sáng tạo của cả hệ thống, nhất là chính quyền địa phương với phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”; “cấp nào giải quyết hiệu quả hơn thì giao nhiệm vụ, thẩm quyền cho cấp đó” cũng như yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số.

Điều đó đồng nghĩa với việc câu chuyện được nhắc nhiều lần rằng “cần cơ chế hơn tiền” đã được Quốc hội quan tâm giải quyết “từ gốc”, vấn đề còn lại là triển khai các luật chuyên ngành, văn bản dưới luật với quan điểm “vướng đến đâu, gỡ đến đó; khó chỗ nào, tháo chỗ đó” và phải tuân theo các luật gốc này.

Các nội dung thiết kế đã cơ bản đảm bảo tất cả yêu cầu về các chính sách để ngay sau khi luật có hiệu lực thì tổ chức thực hiện được ngay, đồng bộ với đó là giải quyết khó khăn, vướng mắc bằng biện pháp mang tính chất ủy quyền lập pháp. Đây là tư duy đột phá của Quốc hội, quyết định sáng suốt trong điều kiện lịch sử, đặc biệt, vì nếu không làm vậy thì không thể giải quyết được mấy trăm luật chuyên ngành đang quy định rất cụ thể thẩm quyền từ Thủ tướng đến các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, HĐND, UBND và thậm chí thẩm quyền của tất cả cấp chính quyền, dẫn đến khó thực hiện được nguyên tắc phân cấp, phân quyền và ủy quyền.

Luật Tổ chức Chính phủ (sửa đổi) ; Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) ; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Quốc hội được các đại biểu Quốc hội đồng thuận cao khi ban hành đã thể chế hóa chủ trương của Đảng nhằm sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong tổ chức và hoạt động của Quốc hội, Chính phủ và chính quyền địa phương.

Các quy định thể hiện tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động; tạo lập hành lang pháp lý để các cơ quan, tổ chức trong bộ máy nhà nước sau sắp xếp đi vào hoạt động, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả, thống nhất, đồng bộ, đáp ứng yêu cầu phát triển mới. Cơ cấu tổ chức Quốc hội và Chính phủ vừa được thông qua giảm 2 ủy ban của Quốc hội, 5 bộ và cơ quang ngang bộ; cùng với đó lược bỏ không ít vị trí trung gian.

Cũng tại Kỳ họp bất thường lần thứ 9, Quốc hội thông qua 6 nghị quyết nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và các cơ chế, chính sách đặc thù đối với một số dự án quan trọng, công trình trọng điểm quốc gia.

Trong đó, Nghị quyết về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng góp phần tạo tiền đề để phát triển công nghiệp đường sắt, công nghiệp hỗ trợ; tạo ra thị trường xây dựng với giá trị khoảng 4,4 tỷ USD, ước tính tạo ra khoảng 90.000 việc làm trong thời gian xây dựng và khoảng 2.500 việc làm lâu dài trong quá trình vận hành, khai thác; góp phần giảm tai nạn giao thông, ô nhiễm môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Hay Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển mạng lưới đường sắt đô thị tại thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh giải quyết “điểm nghẽn” về thể chế nhằm góp phần thực hiện mục tiêu đầu tư hoàn thành mạng lưới đường sắt đô thị tại hai thành phố, qua đó đáp ứng nhu cầu vận tải công cộng, góp phần tái cơ cấu các phương thức vận tải đô thị bền vững, hài hòa, hợp lý.

Còn Nghị quyết về các cơ chế, chính sách đặc biệt đầu tư xây dựng nhà dự án điện hạt nhân Ninh Thuận để khẩn trương thể chế hóa một số nhiệm vụ, giải pháp triển khai xây dựng nhà dự án điện hạt nhân Ninh Thuận nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế, góp phần thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Ngoài ra, Quốc hội đã xem xét, thông qua Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia để khẩn trương thể chế hóa một số nhiệm vụ, giải pháp cấp bách trong Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị, nhằm giải phóng, khơi thông mọi nguồn lực để phát triển, góp phần đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện các nhiệm vụ để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 8% trở lên trong năm 2025 và tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030.

Cơ chế, chính sách đó thể hiện rõ quyết tâm “mình đi sau phải biết đi tắt đón đầu; khoa học là miền đất hoang vu cần khai phá, ai đi vào trúng được thì thắng lớn”, tránh “thế giới phát triển rồi, cứ đi theo sẽ mãi lũn cũn đi sau”, như lời Tổng Bí thư Tô Lâm .

Cũng chính vì vậy, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định, đây là dấu mốc quan trọng trong tiến trình xây dựng pháp luật, có ý nghĩa rất quan trọng phục vụ cuộc cách mạng sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về thể chế, chính sách, tạo đột phá để hoàn thiện cơ sở hạ tầng, phát huy nguồn lực, kiến tạo không gian phát triển mới cho địa phương và cả nước.

Quyết sách nơi nghị trường còn cho thấy sự kịp thời, tất yếu khách quan, đúng đắn, tầm nhìn xa, cơ sở thuyết phục của Đảng, Nhà nước; đã bắt được đúng mạch, không chần chừ, do dự để khẩn trương khắc phục những tồn tại, vướng mắc, điểm nghẽn làm chậm sự phát triển của đất nước.

Thời điểm lịch sử trọng đại của dân tộc thì phải có những quyết định lịch sử, đột phá cho sự phát triển của đất nước – đó chính là tinh thần của Kỳ họp bất thường lần thứ 9, Quốc hội khóa XV.

KỲ LẠ DỰ ÁN CẦU BỊ TREO MỘT BÊN

Trong khi tiến độ thi công dự án cầu Phước An triển khai đảm bảo kế hoạch với đường dẫn phía tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu và các trụ cầu chính vượt sông đang được thi công, thì phía tỉnh Đồng Nai mặt bằng chưa được khai thông do vướng đất trồng rừng chưa được chuyển đổi.

Cầu Phước An kết nối huyện Nhơn Trạch ( Đồng Nai ) với thị xã Phú Mỹ (Bà Rịa - Vũng Tàu) là dự án giao thông trọng điểm, với chiều dài khoảng 4,3 km và tổng mức đầu tư khoảng 4.879 tỷ đồng. Trong đó, phần cầu dài 3,5 km, đường dẫn trên tuyến 247 m, đường dẫn kết nối với đường xuống cảng Phước An dài 617,34 m. Tiến độ thi công tổng thể cầu Phước An là 5 năm với mục tiêu hoàn thành vào tháng 12/2027.

Theo Ban Quản lý dự án giao thông khu vực Cái Mép - Thị Vải, chủ đầu tư dự án cầu Phước An cho biết, đến nay tiến độ triển khai dự án đảm bảo theo kế hoạch. Tại công trường cầu Phước An, các nhà thầu đã huy động 350 kỹ sư, công nhân cùng thiết bị thi công hạng nặng như cẩu siêu trọng 350 tấn để đẩy nhanh tiến độ. Các trụ cầu, đặc biệt hai trụ chính đã gần hoàn thiện. Hạng mục dầm K0 đang được thi công theo phương án “3 ca, 4 kíp”, duy trì công việc liên tục.

Trong khi đó, Dự án Cầu Phước An phía tỉnh Đồng Nai đến nay vẫn đang gặp khó khăn về mặt bằng do phải chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác để thực hiện Dự án Cầu Phước An với gần 2,6 ha rừng trồng phòng hộ thuộc địa bàn xã Phước An (huyện Nhơn Trạch) do Ban Quản lý rừng phòng hộ Long Thành quản lý.

Theo Sở NN&PTNT tỉnh Đồng Nai, việc chuyển mục đích sử dụng rừng để phục vụ dự án cầu Phước An còn phải thông qua Hội đồng nhân dân tại kỳ họp sắp đến.

Việc chuyển đổi đất rừng của Dự án Cầu Phước An đáp ứng nguyên tắc, căn cứ chuyển mục đích sử dụng rừng theo quy định của Luật Đất đai năm 2024 và các quy định pháp luật khác. Ban Kinh tế ngân sách HĐND tỉnh Đồng Nai cũng đánh giá đây là dự án hết sức cấp bách của địa phương, của vùng. Vì vậy, sau khi được HĐND tỉnh xem xét, chấp thuận chủ trương chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác, đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, địa phương có liên quan phối hợp thực hiện các trình tự thủ tục, thực hiện trồng rừng thay thế theo phương án được phê duyệt, đảm bảo đúng quy định trước khi chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác theo quy định Luật Đất đai năm 2024.

ĐƯỜNG NGHÌN TỶ LÀM 10 NĂM CHƯA XONG ĐÓN TIN VUI

Hà Nội đang tập trung tháo gỡ các vướng mắc để khởi động lại dự án đường 1,6km, vốn đầu tư hơn 1.300 tỉ đồng sau nhiều năm chậm trễ.

Phản ánh đến đường dây nóng Báo Lao Động, ông Lê Hữu Hải (55 tuổi, phường Định Công, Hoàng Mai) cho biết, dù đã triển khai được hơn 10 năm nhưng đến nay, dự án xây dựng đường Vành đai 2,5 đoạn Đầm Hồng - Quốc lộ 1A vẫn chưa hoàn thành.

Theo ông Hải, việc dự án chậm tiến độ nhiều năm kéo theo nhiều hệ lụy, ảnh hưởng đến việc đi lại, cuộc sống sinh hoạt của người dân.

"Dự án giao thông quan trọng giúp giảm ùn tắc, phát triển kinh tế - xã hội địa phương nhưng thi công ì ạch nhiều năm là không thể chấp nhận. Tôi mong chính quyền sớm có giải pháp dứt điểm, không để dự án kéo dài thêm" - ông Hải nói.

Theo tìm hiểu của Lao Động, dự án đường Vành đai 2,5 (đoạn Đầm Hồng - Quốc lộ 1A) được UBND TP Hà Nội phê duyệt năm 2002 với tổng mức đầu tư hơn 1.300 tỉ đồng, được đầu tư theo hình thức hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao). Quỹ đất đối ứng cho dự án này là khu đô thị Đại Kim - Định Công mở rộng.

Theo quy hoạch, công trình có chiều dài 2,01km. Tuy nhiên do thành phố thực hiện dự án hầm chui đường Vành đai 2,5 và đường Giải Phóng nên nhà đầu tư đã bàn giao phần dự án chồng lấn, phạm vi dự án còn lại 1,6km.

Năm 2014, dự án được triển khai xây dựng. Đến năm 2020, dự án dừng triển khai thi công do thời gian thực hiện hợp đồng chưa được gia hạn, đồng thời báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh chưa được phê duyệt.

Về tiến độ dự án, Sở Giao thông Vận tải Hà Nội cho biết đã hoàn thành 1.381m/1.600m (trong đó, 1.130m hoàn thành đến lớp thảm bêtông nhựa hạt thô, 251,7m hoàn thành đến lớp cấp phối đá dăm loại 1).

Trên tuyến có cầu qua sông Lừ đã thi công 20 cọc khoan nhồi, toàn bộ trụ cầu và đúc toàn bộ dầm.

Hiện công trường dự án vẫn im lìm, không có hoạt động thi công. Nhiều đoạn ngổn ngang vật liệu xây dựng, rác thải gây ô nhiễm môi trường, mất mỹ quan đô thị.

Ngày 21.1.2025, Văn phòng UBND TP Hà Nội ban hành Thông báo số 29/TB-VP về kết luận của Chủ tịch UBND TP Trần Sỹ Thanh tại cuộc họp nghe báo cáo về tiến độ thực hiện và những nội dung vướng mắc tại dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 2,5 (đoạn Đầm Hồng - Quốc lộ 1A).

Căn cứ kết luận của Chủ tịch UBND thành phố, các Sở liên quan đã khẩn trương tiến hành các thủ tục pháp lý.

Trên cơ sở Văn bản số 393/STP-VBPQ ngày 11.2.2025 của Sở Tư pháp, Sở Giao thông Vận tải đã có văn bản đề nghị UBND thành phố xem xét, chấp thuận ủy quyền cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông ký kết hợp đồng BT dự án đường Vành đai 2,5.

Về công tác giải phóng mặt bằng, ngày 24.4.2024 UBND quận Hoàng Mai có Văn bản số 1136/UBND-QLĐT báo cáo đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng và bàn giao toàn bộ mặt bằng cho nhà đầu tư thi công.

Để khớp với tiến độ toàn tuyến với dự án hầm chui đường Vành đai 2,5, Chủ tịch UBND TP Hà Nội đã yêu cầu nhà đầu tư là Công ty TNHH Xây dựng công trình Hoàng Hà và các bên liên quan sớm hoàn tất thủ tục để khởi động thi công dự án.

Ngay sau khi gia hạn hợp đồng, nhà đầu tư cho biết sẽ tổ chức thi công hoàn thành tuyến đường Vành đai 2,5, đồng bộ với dự án hầm chui Kim Đồng - Giải Phóng có tiến độ hoàn thành vào năm 2025.

VỤ SAI PHẠM CỦA 2 CỰU CHỦ TỊCH BÌNH THUẬN Ở DỰ ÁN LẤN BIỂN: KHÔNG CÓ CĂN CỨ KHỞI TỐ

Sau khi kiểm tra, xác minh nguồn tin về tội phạm, Cơ quan CSĐT Bộ Công an cho rằng, nội dung đơn tố giác là không có căn cứ, hành vi của ông Lê Tuấn Phong, ông Nguyễn Ngọc Hai không cấu thành tội phạm.

Ngày 20/2, Thiếu tướng Trần Minh Tiến, Phó Thủ trưởng thường trực Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã ký quyết định không khởi tố vụ án hình sự đối với các sai phạm tại dự án Lấn biển, bố trí sắp xếp lại dân cư và chỉnh trang đô thị phường Đức Long và xã Tiến Thành (Tp.Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận).

Trước đó, 3 công dân tại tỉnh Bình Thuận có đơn tố giác các cựu Chủ tịch UBND tỉnh gồm: ông Nguyễn Ngọc Hai, ông Lê Tuấn Phong và một số cá nhân tại các sở ngành liên quan có hành vi vi phạm các quy định về quản lý đất đai, vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí, lợi dung chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ trong việc giao đất không thông qua đấu giá, xê dịch vị trí xây kè, cho doanh nghiệp hưởng lợi 200 tỷ đồng từ việc xây kè lấn biển tại dự án lấn biển, bố trí sắp xếp lại dân cư và chỉnh trang đô thị phường Đức Long và xã Tiến Thành (Tp.Phan Thiết).

Sau khi kiểm tra, xác minh nguồn tin về tội phạm, Cơ quan CSĐT Bộ Công an cho rằng, nội dung đơn tố giác là không có căn cứ, hành vi của ông Lê Tuấn Phong, ông Nguyễn Ngọc Hai không cấu thành tội phạm.

Vì vậy, Cơ quan CSĐT Bộ Công an quyết định không khởi tố vụ án hình sự đối với nguồn tin về tội phạm theo đơn tố giác của công dân tại dự án nêu trên.

Như Người Đưa Tin đã thông tin, vào tháng 3/2022, Cơ quan CSĐT (C01) Bộ Công an phối hợp cùng VKSND Tối cao và các cơ quan chức năng tỉnh Bình Thuận kiểm tra thực địa dự án lấn biển, bố trí sắp xếp lại dân cư và chỉnh trang đô thị phường Đức Long (Tp.Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận).

Dự án lấn biển còn gọi là dự án Hamubay có tổng điện tích đất hơn 1.290.000m2, thuộc phường Đức Long, xã Tiến Lợi và xã Tiến Thành (Tp.Phan Thiết) do Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Trường Phúc Hải làm chủ đầu tư.

Trước đó, ngày 17/11/2021, Thanh tra Chính phủ có báo cáo kết luận về nội dung tố cáo của công dân liên quan đến việc giao đất trên địa bàn Tp.Phan Thiết, trong đó có dự án lấn biển.

Theo đó, Thanh tra Chính phủ nhận thấy công dân tố cáo UBND tỉnh Bình Thuận giao đất cho Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Trường Phúc Hải đầu tư dự án lấn biển, bố trí sắp xếp lại dân cư và chỉnh trang đô thị mà không qua đấu giá quyền sử dụng đất là không có cơ sở.

Thế nhưng, thay vì giao mặt nước biển để nhà đầu tư xây dựng kè và thực hiện lấn biển theo quy định tại Nghị định 51/2014/NĐ-CP về việc giao các khu vực biển nhất định cho tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng tài nguyên biển, sau khi hoàn thành việc lấn biển thì mới thực hiện việc giao đất, cho thuê đất nhưng UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 590/QĐ-UBND ngày 27/2/2018 giao và cho thuê đối với 26,9ha đất mặt nước ven biển chưa đúng trình tự, thủ tục quy định.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét, giao Thanh tra Chính phủ có thông bảo kết quả giải quyết tố cáo đến công dân.

Đồng thời chỉ đạo Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận tổ chức kiểm điểm rút kinh nghiệm liên quan đến thiếu sót trong việc ban hành Quyết định giao đất và cho thuê đối với 26,9ha đất mặt nước ven biển nhằm thực hiện việc giao mặt nước biển theo Nghị định 51/2014 (nay là Nghị định 11/2021) theo quy định của pháp luật.

Sau khi chủ đầu tư hoàn thành việc lấn biển trên diện tích 26,9ha thì thực hiện việc giao đất, cho thuê đất theo quy định của pháp luật. Kiểm tra, rà soát đánh giá tình hình triển khai dự án, làm rõ nguyên nhân chậm triển khai dự án theo tiến độ đã phê duyệt.

Nguồn: Soha; CafeF; Lao Động; Người Đưa Tin