Mâm cúng Trung thu của mẹ Việt 19 năm ở Hàn

(Ảnh minh họa).

19 năm sống ở Busan, chị Thanh Thủy quen tất bật chợ búa, nấu ăn, chuẩn bị mâm cúng theo đúng phong tục người Hàn mỗi mùa trung thu gần kề.

Chị Thanh Thủy sinh năm 1982, quê gốc Tiền Giang và từ nhỏ lớn lên tại TP HCM. 22 tuổi, chị kết hôn với chồng Hàn Quốc, sinh hai con và làm công việc phiên dịch viên tại thành phố biển Busan. Làm dâu nơi xứ lạ, chị Thủy bắt nhịp dần với các phong tục tập quán quê hương nhà chồng.

Nói đến trung thu, chị Thủy cho hay tại Đông Á, Hàn Quốc là đất nước coi trọng ngày lễ này nhất. Ở Việt Nam, "Trung thu là Tết thiếu nhi". Tại Trung Quốc, đây là dịp gia đình đoàn viên. Còn với Hàn Quốc, trung thu là cái Tết lớn nhất năm, tương đương Tết Nguyên đán của người Việt và người Hoa.

Chị Thủy giải thích: "Trung thu là lúc mùa màng bội thu, người Hàn Quốc muốn tạ ơn trời đất và tổ tiên. Thời tiết ấm áp, không còn nóng như lúc mùa hè, cũng chưa giá lạnh như khi sang đông. Rau củ, trái cây đa dạng. Những điều này càng thuận lợi cho việc cúng bái".

Do đó, mâm cúng Trung thu của người Hàn Quốc cũng phong phú và phức tạp. Tùy điều kiện gia đình, mâm cúng dâng ba, năm hoặc bảy loại trái cây; mỗi loại bày ba, năm hoặc bảy trái. Nhà chị Thủy thường chọn lê, táo, dưa hấu, hồng, ổi...

Trên mỗi đĩa trái cây, quả đặt cao nhất được cắt một phần đầu. Chị cho biết người Hàn quan niệm cắt sẵn để ông bà tổ tiên dễ dàng thưởng thức. Sau khi cúng xong, các đĩa trái cây được đem ra trước cửa, đối với nhà đất, hoặc đặt xuống sân chung cư để mời những người đã khuất về ăn.

Trong khi người Hoa, người Việt rộn ràng làm và mua bán bánh nướng, bánh dẻo trung thu, người Hàn không thể thiếu loại bánh truyền thống songpyeon trên mâm cúng. Đó là thứ bánh làm bằng bột gạo nếp, bên trong nhân đậu xanh hoặc mè và được hấp chín. Hình thù của songpyeon ngày nay biến tấu đa dạng, có khi đúc khuôn trông giống bánh trung thu; có lúc phần vỏ bóng mượt từa tựa bánh dày ngải cứu, bánh dày gấc của bà con miền núi phía Bắc Việt Nam.

Ngoài trái cây và bánh songpyeon, mâm cúng Tết trung thu người Hàn còn cần đĩa cá khô chiên, bánh gạo tteok-bokki, các món canh, ba hoặc năm loại rau cùng nhiều loại kim chi. Chỉ cúng duy nhất sáng 15/8 âm lịch nhưng gia đình chị Thủy thường đi chợ trước đó vài ngày. Tối 14 âm, chị cùng các em gái của chồng làm bánh, chuẩn bị nguyên liệu để sáng hôm sau nấu nướng.

Không có ban thờ quanh năm như người Việt, người Hàn bày đồ cúng trên bàn gỗ, phía sau căng khung tranh. Chị Thủy cho biết chồng chị là con trai cả nên vợ chồng chị sống cùng mẹ chồng. Mỗi dịp Trung thu, các em chồng sẽ tề tựu về nhà chị cùng cúng lễ và đón Tết.

Mặc dù làm phiên dịch tiếng Hàn từ lúc còn ở Việt Nam, chị Thủy chưa biết nhiều về phong tục Trung thu Hàn Quốc, trước khi theo chồng xa quê hương. Những ngày đầu làm dâu nơi đất khách, chị thấy hơi khó khăn trong việc nấu nướng vì người Hàn ăn cay, dùng nhiều ớt. Nhưng quen dần, chị thấy mọi thứ đơn giản và mâm cúng không còn là gánh nặng.

Mỗi năm, người Hàn được nghỉ Tết Trung thu ba ngày. Riêng năm nay, kỳ nghỉ kéo dài 6 ngày do trùng cuối tuần. Ngoài việc cúng lễ tại nhà, vợ chồng chị Thủy thường đi thăm mộ tổ tiên, lễ chùa vào dịp này. Bản thân chị còn dành thời gian họp mặt với hội chị em đồng hương Việt Nam ở Busan, tham gia hoạt động múa truyền thống, thăm các ngôi làng văn hóa, xem đấu vật...

9X được trao 'sứ mệnh' dạy tiếng Việt tại đại học danh tiếng ở Mỹ

Trong quá trình dạy học, Vy cho sinh viên thực hiện các dự án bằng tiếng Việt với các đề tài tự chọn, khuyến khích sự sáng tạo, tận dụng được mối quan tâm và kỹ năng đã có của từng người học.

Tình yêu tiếng Việt

Tháng 8/2022, Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Quyết định số 930/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Ngày Tôn vinh tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài giai đoạn 2023-2030” và lựa chọn ngày 8/9 hàng năm là Ngày Tôn vinh tiếng Việt.

Sự kiện trên được xem là dấu mốc quan trọng trong đời sống văn hóa, tinh thần của người Việt Nam ở nước ngoài. Đề án nhằm nâng cao nhận thức của kiều bào về tiếng Việt, góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

Mong muốn góp phần gìn giữ, lan tỏa tiếng Việt cho các thế hệ người Việt Nam sinh ra và lớn lên ở nước ngoài, người nước ngoài yêu tiếng Việt… nhiều giáo viên, tình nguyện viên, kiều bào đã nỗ lực dạy tiếng Việt ở xứ người.

Và, Tôn Nữ Tường Vy (SN 1990, TP.HCM), cháu dòng đế hệ của vua Minh Mạng là một trong những người như thế. Tường Vy đã đến Mỹ với “sứ mệnh” giảng dạy tiếng Việt tại Đại học North Carolina - Chapel Hill (UNC) năm học 2021-2022.

Đây là khóa học tiếng Việt trực tiếp đầu tiên được tổ chức lại sau khoảng 15 năm gián đoạn của trường này. Nhiều năm trước, UNC có chương trình dạy tiếng Việt do một giáo sư giảng dạy.

Ông vốn chuyên giảng dạy tiếng Trung Quốc. Tuy nhiên sau khi học tiếng Việt và đến Việt Nam một thời gian, ông mong muốn người Mỹ hiểu hơn về đất nước xinh đẹp này. Sau khi học chuyên sâu thêm về tiếng Việt, giáo sư bắt đầu dạy ngôn ngữ này tại UNC. Khóa học tiếng Việt này kéo dài cho đến khi ông về hưu.

Tường Vy kể: “Sau khi thầy về hưu, chương trình tạm hoãn trong một thời gian dài. Trong khi đó, qua khảo sát, trường nhận thấy nhu cầu học tiếng Việt của sinh viên những năm gần đây ngày càng tăng.

Bởi, từ năm 1975 đến nay, con cái của những người rời Việt Nam đến Mỹ hay ra nước ngoài sinh sống nay đã đến độ tuổi học đại học. Thế hệ này có nhu cầu học tiếng Việt rất lớn vì các bạn bắt đầu có ý thức nhiều hơn về cội nguồn, cũng như có động lực lấy tiếng Việt làm ngoại ngữ để đủ điều kiện tốt nghiệp”.

“Theo Carolina Asia Center, tiếng Việt là ngôn ngữ nói phổ biến thứ 6 trong các gia đình tại bang North Carolina. Tuy nhiên UNC chưa tìm được giáo viên dạy tiếng Việt phù hợp. Do đó, UNC đã liên kết với SOAS University of London ở Anh, tổ chức lớp học tiếng Việt trực tuyến", Vy nói thêm.

Sau đó, UNC nhận thấy số lượng người đăng kí học ngày càng tăng nên đã quyết định phải có giáo viên dạy tiếng Việt trực tiếp tại trường. Và Vy, cô gái từng đi qua 38 quốc gia, vùng lãnh thổ này đã trở thành người đầu tiên mở lại chương trình học tiếng Việt tại UNC sau khoảng 15 năm gián đoạn.

Đối tượng của khóa học là sinh viên từ năm nhất đại học đến nghiên cứu sinh tiến sĩ. Đa số sinh viên của khóa học do Vy giảng dạy là người Mỹ gốc Việt. Số còn lại là người da trắng. Họ đến với khóa học này vì tình yêu tiếng Việt đặc biệt.

Có sinh viên quyết định học tiếng Việt vì tiếng Việt là cầu nối, cửa sổ để nhìn về quá khứ của mình, để trả lời cho câu hỏi tại sao mình lại ở đây.

Một số khác học để biết vì sao lúc mình còn nhỏ, ba mẹ luôn cố gắng nói một ngôn ngữ trầm bổng nào đó với mình mà không dùng tiếng Anh như khi ra ngoài đi làm; tại sao lại nấu và gói những món ăn trưa “kì lạ” cho mình mang đi học.

Tự hào

Trong khi đó, những sinh viên là người da trắng học tiếng Việt vì đã có mối liên hệ nào đó với người Việt hoặc từng đến Việt Nam. Những người này cũng thực sự muốn đến Việt Nam và xem việc học tiếng Việt như một cơ hội để hiểu hơn về quốc gia này.

Tường Vy chia sẻ: “Tại UNC, tiếng Việt là môn tự chọn. Thế nên, khi chọn môn học này, các sinh viên đều có những lý do, niềm yêu thích đặc biệt và theo học một cách đầy trách nhiệm.

Tuy vậy, tôi nhớ nhất là trường hợp của một em sinh viên người Mỹ có bà nội là người Việt Nam. Em kể với tôi rằng, khi còn sống, lúc nào bà cũng nói với em bằng tiếng Việt nhưng em không hiểu. Dẫu vậy, em biết bà muốn trò chuyện với em rất nhiều.

Suốt khoảng thời gian tuổi thơ và đến khi được học tiếng Việt, em chỉ nhớ được 2 từ “bà nội”. Khi bà mất, em ấy quyết định học tiếng Việt. Và em đã học rất chăm chỉ”.

Lần đầu tiên dạy tiếng Việt ở nước ngoài, Tường Vy bắt đầu từ con số 0. Không có tài liệu hay giảng viên sẵn, Tường Vy phải tự tìm các nguồn sách, tài liệu để soạn giáo trình. Vy cũng chủ động học hỏi thêm từ nhiều giảng viên khác ở Việt Nam lẫn ở Mỹ.

Vy cho sinh viên thực hiện các dự án bằng tiếng Việt với các đề tài tự chọn, khuyến khích sự sáng tạo, tận dụng được mối quan tâm và kỹ năng đã có của từng người học. Các sinh viên đều nhận ra được nhiều khía cạnh sâu sắc về Việt Nam, gia đình khi làm dự án.

Ngoài ra, Tường Vy cũng thực hiện các hoạt động ngoại khóa, cho sinh viên xem và thảo luận các bộ phim Việt Nam, hát karaoke, tổ chức trò chơi và các buổi sinh hoạt có chủ đề về Tết, Valentine, học ngoài trời…

Thời gian tiết dạy có hạn, Vy và sinh viên kết nối, chia sẻ với nhau ngoài buổi học bằng cách viết nhật ký. Vào thứ 6 hàng tuần, sinh viên sẽ nộp nhật ký cho Vy để cuối tuần, Vy phản hồi những tâm sự, thắc mắc của các bạn vào chính sổ nhật ký đó của các bạn.

Nhờ vậy, Vy hiểu hơn về cuộc sống, suy nghĩ của sinh viên và kịp thời hỗ trợ. Phương pháp này cũng giúp Vy nhận thấy mình còn chưa thực sự hiểu hết về tiếng Việt.

Vy kể: “Sinh viên thường đặt những câu hỏi rất hay về tiếng Việt. Hóa ra, tôi vẫn chưa thực sự hiểu hết về tiếng mẹ đẻ mà mình chỉ nói, viết theo thói quen chứ chưa lý giải được tại sao.

Từ đó, tôi tham khảo thêm từ nhiều nguồn đọc và từ các giáo viên dày kinh nghiệm để có thể trả lời cho sinh viên. Tôi rất khâm phục các bạn. Bởi, chỉ có yêu thích thật sự với tiếng Việt và có tư duy cầu tiến, các bạn mới tìm hiểu sâu và nỗ lực học tập đến thế”.

Sau 9 tháng giảng dạy, Tường Vy nhận thấy các sinh viên của mình đều nghe, nói, đọc, viết tiếng Việt tốt hơn nhiều. Tuy nhiên, điều khiến cô hạnh phúc hơn cả là học trò của mình đã kết nối được nhiều hơn với gia đình, bản sắc Việt Nam.

Kết thúc chương trình dạy tiếng Việt tại xứ sở cờ hoa, Tường Vy về nước. Tại TP.HCM, 9X vẫn tiếp tục dạy tiếng Việt cho sinh viên nước ngoài đến Việt Nam học tập, nghiên cứu theo chương trình học kì trao đổi quốc tế của tổ chức School for International Training.

Ngoài ra, cô cũng giữ liên lạc và đón một số sinh viên cũ từ UNC về thăm Việt Nam cùng gia đình. Tường Vy tâm sự: “Quá trình dạy tiếng Việt trong và ngoài nước để lại cho tôi nhiều ấn tượng. Tôi nhận thấy hiện nay, nhu cầu học tiếng Việt của người Việt ở nước ngoài rất lớn.

Ngoài ra, tôi cũng nhận thấy tiếng Việt được người Việt ở nước ngoài, thậm chí người nước ngoài yêu mến. Điều tôi hạnh phúc và tự hào nhất là những sinh viên của tôi dù còn rất trẻ đã cho thấy họ sẽ gìn giữ, dạy tiếng Việt cho con cái của mình sau này”.

Đang đêm nghe tiếng kêu lạ ngoài ruộng, thanh niên người Việt ở Angola ra soi, sốc với cảnh trước mắt

(Ảnh minh họa).

"10 năm sống ở đây, lần đầu tiên tôi thấy sinh vật này", một thanh niên trong nhóm thốt lên.

Những người Việt sinh sống, lập nghiệp ở nước ngoài thường có nhiều câu chuyện liên quan đến nếp sinh hoạt, cảnh vật tại nước sở tại, phần lớn khiến những người ở nhà cảm thấy thú vị. Như chuyện của một nhóm thanh niên người Việt sống tại bản xa của Angola (châu Phi) để làm nông nghiệp chẳng hạn.

Tại Anglola, mùa mưa đã bắt đầu. Cùng với những cơn mưa đầu mùa giúp cây cối "hồi sinh", thì một số tín hiệu khác cũng khiến nhóm thanh niên chú ý. Chẳng là, lúc tối muộn, mưa vừa dứt thì họ bỗng nghe tiếng kêu lạ vọng từ phía ruộng.

Những người có kinh nghiệm phán đoán, tiếng ồn ào đó là "giọng" của lũ ếch nhái. Thế là mấy thanh niên đeo đèn ra đồng, men theo mương nước để... soi ếch. Kết quả là, dưới mương xâm xấp nước mưa, có khá nhiều ếch, nhái, cóc, ngóe... sinh sống, còn có cả cua đồng.

Mấy anh chàng người Việt thích thú chạy dọc hai bờ mương để soi và bắt đám động vật lưỡng cư đó, ngóe mang về cho vịt ăn, còn ếch nhái mang về làm thức ăn cho người. Dường như người dân ở châu Phi chưa biết cách ăn ếch nhái, nên mấy anh chàng Angola đi theo bắt ếch tỏ ra ngạc nhiên trước sự phấn khích của nhóm người Việt.

"Sang châu Phi chục năm rồi, hôm nay em mới có bữa đi bắt ếch nhái. Vợ mà biết chắc vợ mắng chết, đêm hôm đi ra đồng vầy bùn bẩn hết quần áo, giày dép" - một thanh niên hào hứng nói. Sau một lúc 5 - 6 người soi đèn, họ bắt được kha khá ếch nhái, trông khá nhỏ so với loại thương phẩm chúng ta thường thấy ở chợ.

Khi đi khám phá dọc bờ mương, họ còn phát hiện thấy bụi hành nên nhổ về, định sẽ nấu cháo ếch lên hoan.

Nhóm thanh niên chia sẻ, họ chỉ bắt những con trưởng thành, còn mấy con nhỏ hơn, họ đã thả ra để chúng tiếp tục sống và lớn thêm. Lý do là ếch nhái là thiên địch của sâu bệnh, rất tốt cho việc canh tác hữu cơ, có lợi cho ruộng đồng.

Hình ảnh mấy anh chàng cả Việt Nam cả Angola đổ ra đồng soi ếch khiến netizen thích thú với sự tương đồng với làng quê Việt Nam nhiều năm trước. Nhiều người cũng nhớ lại tuổi thơ dữ dội của mình, cứ sau cơn mưa là đi bắt ếch, mò cua về làm bữa cải thiện.

Một dân mạng hóm hỉnh bình luận: "Bọn ếch này sống bên Angola từ bé nên nó chưa đề phòng với con người, nó cứ nghĩ là khách qua đường nên mấy ông dễ bắt. Chứ ở Việt Nam, ếch nhái ngoài đồng giờ khó bắt, mà hiếm lắm mới thấy".

Saitama: Bắt giữ 2 người Việt vì hành vi nhiều lần vào nhà dân trộm cắp

Hai người đàn ông trong nhóm người Việt được cho là liên tục trộm cắp từ những ngôi nhà bỏ trống (akiya) đã bị bắt giữ.

Hai nghi phạm người Việt, trong đó có Nguyễn Tiến Dũng (?, 27 tuổi), bị tình nghi đột nhập vào một ngôi nhà ở Konosu, Saitama vào tháng 7/2023 và lấy đi 5 món đồ, trong đó có một chiếc nhẫn, trị giá tổng cộng 260.000 yên (khoảng 42 triệu đồng).

Dũng và nhóm của mình được cho là đã nhiều lần thực hiện hành vi trộm cắp nhà dân bằng cách dùng dụng cụ phá cửa sổ. Cảnh sát đang điều tra xem liệu họ có phạm các tội khác hay không.

Ngoài ra, tại tỉnh Saitama, tính đến tháng 8, gần 500 vụ trộm nhắm vào nhà bỏ trống đã được xác nhận và con số này đã vượt quá số vụ vào năm 2022.

Nguồn: Ngôi Sao; Vietnamnet; Kenh14; LocoBee