- Thời sự
.jpg)
Liên đoàn Bán lẻ Quốc gia Mỹ dự kiến lượng hàng nhập khẩu sẽ giảm 20% trong nửa cuối năm và nước này sẽ đối mặt với tình trạng kệ hàng trống rỗng nếu chính sách thuế quan tiếp tục ở mức hiện tại.
Các nhà bán lẻ Mỹ đang cảnh báo rằng người tiêu dùng nước này có thể một lần nữa phải đối mặt với tình trạng kệ hàng trống rỗng và chuỗi cung ứng hỗn loạn như thời kỳ COVID-19 nếu mức thuế quan của Tổng thống Donald Trump đối với Trung Quốc vẫn duy trì ở mức hiện tại.
Trang tin NBC News ngày 25/4 dẫn số liệu theo dõi tàu từ Port Optimizer cho biết các công ty đã hủy các lô hàng từ Trung Quốc và dừng các đơn đặt hàng mới sau khi ông Trump áp thuế 145% đối với hầu hết hàng nhập khẩu từ Trung Quốc trong tháng này.
Do đó, số lượng tàu chở hàng dự kiến cập cảng Los Angeles đang trên đà giảm 33% so với cùng kỳ năm trước trong tuần kết thúc vào ngày 10/5.
Theo thông lệ, các nhà bán lẻ Mỹ sẽ tăng cường đơn đặt hàng của họ cho 2 giai đoạn quan trọng vào cuối năm nay: mùa mua sắm trở lại trường học vào mùa Thu và kỳ nghỉ Đông.
Tình trạng sụt giảm trên đang tạo ra sự không chắc chắn về việc liệu người mua sắm Mỹ có thể lựa chọn được những mặt hàng mà họ đã quen trong những tháng tới hay không.
Liên đoàn Bán lẻ Quốc gia dự kiến lượng hàng nhập khẩu sẽ giảm 20% trong nửa cuối năm nếu thuế quan vẫn tiếp tục ở mức hiện tại.
Ông Jonathan Gold, Phó Chủ tịch phụ trách chuỗi cung ứng và chính sách hải quan của Liên đoàn Bán lẻ Quốc gia cho biết một số sản phẩm có khả năng biến mất khỏi các kệ hàng trong những tháng tới sẽ là giày dép, quần áo, đồ chơi và đồ điện tử giá rẻ, những mặt hàng mà hoạt động sản xuất tập trung nhiều ở Trung Quốc.
Các mặt hàng dễ hỏng khác đến từ Trung Quốc, như nước táo và cá thì có hạn sử dụng hạn chế và khó dự trữ hơn đối với các nhà bán lẻ.
Mối đe dọa về các kệ hàng trống rỗng dường như đã gióng lên hồi chuông báo động bên trong Nhà Trắng.
Các quan chức trong chính quyền Tổng thống Trump dường như đặc biệt lo ngại về tình trạng thiếu hụt sản phẩm vào các ngày lễ, như ngày 4/7 và Giáng sinh.
Sau cuộc họp với các nhà bán lẻ lớn trong tuần này, Tổng thống Trump cho biết ông đang cân nhắc giảm thuế đối với Trung Quốc, mặc dù ông chưa có bất kỳ hành động chính thức nào.
Có một số nhà bán lẻ đã tăng cường nhập hàng từ Trung Quốc trước khi áp thuế, giúp họ có thêm thời gian để vượt qua mùa Hè, nhưng đó là điều khó khăn với các doanh nghiệp nhỏ hơn, những doanh nghiệp thường không có tiền hoặc không có đòn bẩy với các nhà sản xuất.
Ngay cả khi ông Trump giảm thuế quan, tình trạng gián đoạn gây ra cho chuỗi cung ứng có thể mất nhiều tuần hoặc nhiều tháng mới được khắc phục, do phải mất thời gian để tàu thuyền băng qua Thái Bình Dương và các bộ phận khác của chuỗi cung ứng hoạt động trở lại bình thường.
Ông Dean Croke, nhà phân tích chính tại “DAT Freight and Analytics” cho biết dòng hàng nhập khẩu giảm vào cảng sẽ có tác động lan tỏa đến phần còn lại của ngành vận tải biển.
Những chiếc xe tải chở hàng dư thừa, sự sụt giảm nhu cầu về tài xế, cùng với sự chậm lại ở các lĩnh vực khác của nền kinh tế có thể khiến các tài xế rời khỏi ngành và góp phần gây ra tình trạng thiếu tài xế sau này.
Hơn một triệu hộ gia đình tại California đã đầu tư vào hệ thống điện mặt trời mái nhà có thể bị hủy bỏ hợp đồng đo đếm điện hai chiều (Net Energy Metering - NEM) theo đề xuất AB 942.
Một đề xuất mới trong dự luật AB 942 đã được đưa ra tại cơ quan lập pháp bang California (Mỹ), nhằm hủy bỏ gần hai triệu hợp đồng đo đếm điện hai chiều (Net metering - NEM) của các hệ thống điện mặt trời mái nhà và chuyển các khách hàng hiện tại sang một biểu giá mới, trong đó mức tín dụng trên hóa đơn điện của họ sẽ bị giảm khoảng 80%.
Nếu được thông qua, đề xuất này sẽ làm tăng hóa đơn hàng tháng của một khách hàng sử dụng điện mặt trời thêm khoảng 63 USD.
Hiện nay, có hơn 2 triệu dự án điện mặt trời được lắp đặt trên mái nhà của các hộ gia đình, trường học, doanh nghiệp nhỏ và nhiều địa điểm khác tại California. Người dân tại bang này đã đầu tư hàng chục nghìn USD, hoặc ký hợp đồng dài hạn kéo dài hơn 20 năm, với kỳ vọng có mức giá điện ổn định trong hai thập kỷ tới.
Trong bối cảnh giá điện liên tục tăng, chi phí hóa đơn điện của các hộ gia đình được kiểm soát nhờ vào chương trình đo đếm điện hai chiều (NEM), cho phép khách hàng xuất khẩu sản lượng điện dư thừa vào ban ngày lên lưới điện địa phương để đổi lấy tín dụng trên hóa đơn điện.
Steve Campbell, Giám đốc khu vực miền Tây của tổ chức Vote Solar, cho biết: “AB 942 là một cuộc tấn công trực tiếp vào các gia đình tại California đã đầu tư dài hạn vào điện mặt trời, với lời hứa về các thỏa thuận NEM công bằng kéo dài 20 năm, những cam kết đã được nêu rõ trong các tài liệu bảo vệ người tiêu dùng của tiểu bang".
Vào tháng 4/2023, California đã chuyển cấu trúc NEM sang biểu giá mới, còn gọi là NEM 3.0. Cấu trúc giá này đã cắt giảm khoảng 80% mức tín dụng dành cho các khách hàng mới sử dụng điện mặt trời. Kể từ đó, thị trường điện mặt trời mái nhà tại California đã sụt giảm nghiêm trọng do lợi tức đầu tư vào các dự án bị ảnh hưởng nặng nề.
Cụ thể, việc chuyển sang NEM 3.0 đã làm giảm mức giá điện xuất khẩu trung bình tại California từ 0,30 USD/kWh xuống chỉ còn 0,08 USD/kWh.
Hiện nay, dự luật AB 942 tiếp tục buộc các khách hàng sử dụng điện mặt trời phải áp dụng mức giá bất lợi theo NEM 3.0, bất kể họ đã ký hợp đồng theo các cấu trúc cũ trước đó.
Một hộ gia đình trung bình sử dụng khoảng 870 kWh điện mỗi tháng. Các khách hàng sử dụng điện mặt trời thường xuất khẩu từ 20% đến 40% sản lượng họ tạo ra lên lưới. Với mức giảm trung bình trong giá trị đo đếm điện và giả định rằng 30% sản lượng được xuất khẩu, các hộ này sẽ phải trả thêm khoảng 63 USD mỗi tháng nếu dự luật được thông qua.
Bên cạnh đó, dự luật cũng yêu cầu rằng kể từ ngày 1/7/2026, các khách hàng đã sử dụng dịch vụ theo NEM 1.0 hoặc 2.0 trong 10 năm trở lên sẽ không còn được tiếp tục hưởng chính sách cũ. Thay vào đó, họ sẽ bị buộc phải chuyển sang biểu giá mới theo NEM 3.0.
“Hơn một triệu người dân California đã ký hợp đồng và tham khảo tài liệu hướng dẫn do tiểu bang phát hành một cách thiện chí, với niềm tin rằng các cơ quan quản lý sẽ giữ lời hứa”, ông Campbell nói, đồng thời nhấn mạnh: “Việc phá vỡ các thỏa thuận đó sẽ tạo tiền lệ nguy hiểm cho mọi chính sách bảo vệ người tiêu dùng tại California”.
Dự luật này được đệ trình bởi Nghị sĩ bang Lisa Calderon, người từng có 25 năm làm việc trong vai trò quản lý các vấn đề chính phủ tại một trong những công ty tiện ích lớn nhất bang - Southern California Edison.
Một nghiên cứu cho thấy điện mặt trời trên mái nhà đã mang lại khoảng 1,5 tỷ USD tiền tiết kiệm cho người tiêu dùng, kể cả những người không sử dụng điện mặt trời, trong năm 2024. Tuy nhiên, nhiều công ty điện lực tại California lại coi điện mặt trời là nguyên nhân khiến giá điện tăng cao.
Theo Ủy ban Tiện ích Công cộng California (CPUC), ba công ty điện lớn nhất bang là PG&E, SCE và SDGE đã tăng giá điện cho khách hàng lần lượt 110%, 90% và 82% trong vòng 10 năm qua. Trong khi đó, mức tiêu thụ điện năng nhìn chung không tăng, nhưng chi phí đầu tư vào truyền tải và phân phối lại tăng tới 300%.
Một lá thư phản đối có chữ ký của gần 100 tổ chức đã được gửi đến cơ quan lập pháp để phản đối dự luật AB 942.
“Để giải quyết vấn đề giá điện tăng cao, California cần tập trung vào những vấn đề thực sự trong hệ thống năng lượng, như chi tiêu không kiểm soát và lợi nhuận kỷ lục của các công ty tiện ích”, bức thư viết.
Trong thư, các tổ chức cũng bày tỏ lo ngại rằng dự luật AB 942 sẽ làm tăng giá điện, hạn chế sự lựa chọn của người tiêu dùng, cản trở tiến trình phát triển năng lượng sạch của bang, làm xói mòn niềm tin công chúng vào chính quyền và tránh né việc cải cách thực sự hệ thống điện lực.
.jpg)
Tổng Giám đốc Tesla, Elon Musk, đã nói ông sẽ rút lui khỏi Doge, cơ quan được thành lập nhằm mục đích cắt giảm chi phí của chính quyền Trump.
Các nhân sự tại Nhà Trắng, trong đó có Tổng thống, cho biết sự rút lui của ông Musk đã được lên kế hoạch từ lâu, nhưng tin tức này được đưa ra trong bối cảnh doanh nghiệp xe hơi của tỷ phú này đang chứng kiến cảnh lợi nhuận giảm mạnh.
Thông báo của tỷ phú Elon Musk đã để lại nhiều câu hỏi chưa được giải đáp, trong đó có việc khi nào ông sẽ thực sự rời khỏi chính quyền và điều gì sẽ xảy ra với Doge, Bộ Chính phủ Hiệu quả.
Khi được BBC đặt câu hỏi vào hôm thứ Tư, Tổng thống Donald Trump đã nhấn mạnh thông điệp chính quyền của ông đang chuẩn bị cho sự ra đi của ông Musk.
"Chúng tôi phải, vào một lúc nào đó, để anh ấy ra đi và làm điều đó. Chúng tôi đã kỳ vọng sẽ thực hiện vào thời điểm này. Tôi sẽ nói chuyện với Elon về vấn đề này," ông Trump nói tại Nhà Trắng.
Tổng thống Mỹ cũng cho rằng Tesla sẽ "được chăm sóc" khi ông Musk quay lại và nói rằng vị tỷ phú đang bị "đối xử rất bất công, tôi đoán là vậy, bởi một số người trong công chúng".
"Anh ấy là một người yêu nước tuyệt vời, và [điều đó] không bao giờ nên xảy ra với anh ấy," ông Trump nói thêm.
Tuy nhiên, theo các quy định của chính quyền Mỹ, việc giảm số ngày làm việc tại Doge lại có thể kéo dài thêm thời gian làm việc của ông Musk trong chính phủ.
Ông Musk đã được chỉ định là "nhân viên chính phủ đặc biệt" – một chức danh cho phép ông làm việc cho chính quyền theo dạng có thể hưởng lương hay không lương trong trong 130 ngày mỗi năm.
Theo một bản ghi nhớ của Bộ Tư pháp Mỹ năm 2007, được trích dẫn trong một tài liệu hướng dẫn của Văn phòng Đạo đức Chính phủ vào tháng 10 năm 2024, bất kỳ ngày nào mà một "nhân viên chính phủ đặc biệt" thực hiện công việc cho chính quyền đều được tính là một ngày đầy đủ trong thời hạn 130 ngày đó.
Giả sử ông Musk, người thường làm việc cả vào cuối tuần, làm việc khoảng năm ngày một tuần tại Doge, tính từ ngày nhậm chức của ông Trump là 20/1, thời hạn 130 ngày – sẽ kết thúc vào cuối tháng Năm.
Tuy nhiên, nếu giảm bớt số ngày làm việc, thời gian này có thể được kéo dài thêm. Hơn nữa, giới hạn 130 ngày sẽ được làm mới vào tháng 1 năm 2026.
Tỷ phú Musk chưa cho biết chi tiết về lịch trình dự định của mình.
Ông đã đưa ra thông báo vào ngày thứ Ba, sau khi Tesla công bố các vấn đề tài chính, trong đó lợi nhuận bị sụt giảm 71%.
Sự sụt giảm này xảy ra sau các cuộc biểu tình "hạ gục Tesla" liên tiếp trên toàn cầu và lời kêu gọi tẩy chay nhà sản xuất xe hơi này trong bối cảnh người giàu nhất hành tinh có một chân trong chính quyền.
Mặc dù các nhà tổ chức cho biết hầu hết các cuộc biểu tình đều ôn hòa, nhưng một số cuộc đã biến thành phá hoại, gây ra các vụ cháy tại các cửa hàng Tesla hoặc các trạm sạc.
Công ty đã cảnh báo các nhà đầu tư rằng cơn đau có thể tiếp tục, từ chối đưa ra dự báo tăng trưởng trong khi cho rằng "sự thay đổi quan điểm chính trị" có thể ảnh hưởng đáng kể đến nhu cầu đối với các mẫu xe.
Trong một hội nghị trực tuyến về báo cáo tài chính, ông Musk đã thông báo với các nhà đầu tư rằng thời gian ông dành cho Doge "sẽ giảm mạnh" và ông sẽ "dành nhiều thời gian hơn cho Tesla".
Giá cổ phiếu của Tesla đã tăng sau các bình luận này.
Hiện tại, vẫn chưa rõ ông Musk đã làm việc bao nhiêu ngày cho chính phủ, liệu chính phủ có đang kiểm đếm con số này hay không, và làm thế nào để thực thi giới hạn thời gian này.
Đã có những chỉ trích cho rằng chính quyền Trump có thể đã vi phạm các quy định của chính phủ khi tạo dựng một vai trò chưa có tiền lệ cho ông Musk, và lo ngại rằng có thể ông này không tuân thủ giới hạn thời gian.
Theo các quy định dành cho nhân viên chính phủ đặc biệt, ông Musk sẽ phải tham gia khóa tập huấn về đạo đức, cung cấp một tờ khai báo tài chính mật và tránh các xung đột lợi ích.
Đế chế công ty của ông bao gồm các tập đoàn lớn làm ăn với chính phủ Mỹ và các chính phủ nước ngoài, trong đó có SpaceX, công ty có hợp đồng trị giá 22 tỷ USD với chính phủ Mỹ, theo giám đốc điều hành của công ty.
Các quy định cũng cấm nhân viên chính phủ đặc biệt tham gia các hoạt động đảng phái, bao gồm mặc trang phục có khẩu hiệu chính trị, khi ở trong các văn phòng chính phủ hoặc thực hiện nhiệm vụ chính thức.
Ông Musk đã từng được chụp hình với chiếc mũ "Make America Great Again", tạm dịch "Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại", trong Phòng Bầu dục.
Tuy nhiên, hồi tháng Hai, một quan chức Nhà Trắng giấu tên đã nói với CBS News, đối tác của BBC tại Mỹ, rằng ông Musk sẽ nộp bản khai báo tài chính bí mật vào một thời điểm nào đó và cũng đã được tham gia khóa hướng dẫn về đạo đức công vụ.
Vào tháng Ba, thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt đã nói với BBC: "Elon Musk đang phục vụ một cách vô vị lợi cho chính quyền Tổng thống Trump với tư cách là nhân viên chính phủ đặc biệt, và ông đã tuân thủ tất cả các luật liên bang liên quan."
Hiện tại, ông Musk có vẻ đang phục vụ theo yêu cầu của ông Trump, và người duy nhất giám sát ông chính là Tổng thống.
Trong một báo cáo phát hành tuần trước, tổ chức tư tưởng cấp tiến Public Citizen đã chỉ trích chính quyền Trump và cho rằng Nhà Trắng đang "lạm dụng một cách thái quá" các quy định về nhân viên chính phủ đặc biệt.
"Hiện tại, công chúng không có cách nào biết được liệu những nhân viên chính phủ đặc biệt như Musk, những người không nộp báo cáo tài chính công khai hoặc được phép tự giám sát, có đang đặt lợi ích của nhân dân lên trên lợi ích của riêng mình hay không," tác giả báo cáo Jon Golinger đặt vấn đề.
BBC đã liên hệ với ông Musk và Văn phòng Quản lý Nhân sự - cơ quan giám sát nhân viên chính phủ đặc biệt, cơ quan được cho là các nhân viên của Doge đã tiếp quản nhiều chức năng - để yêu cầu bình luận.
Vào thứ Năm, Tờ báo Wall Street Journal đưa tin khoảng 100 nhân viên Doge sẽ vẫn ở lại trong các cơ quan khác nhau của chính phủ sau khi ông Musk rời đi trong năm nay.
Ông Musk và ông Trump đã đặt ra một hạn chót cho Doge để hoàn thành công việc của mình, tương ứng với kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập của Mỹ.
Sắc lệnh hành pháp thành lập Doge, được ông Trump ký vào Ngày Nhậm chức hồi tháng 1, đã đề cập đến 4/7/2026 là ngày kết thúc.
Trước đó, vào tháng 12, ông Musk đã phản hồi một tweet (bài đăng trên Twitter, nay là X) cũng nói rằng Doge sẽ kết thúc sứ mệnh vào ngày đó.
"Bước cuối cùng của DOGE là tự xóa bỏ," ông viết.
Kể từ ngày 2-4-2025, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố chính sách thuế quan 'có đi có lại' với mức thuế tối thiểu 10% trên hầu hết hàng hóa nhập khẩu, lên tới trên 40% với hàng hóa từ nhiều nước châu Á, cá biệt tới 245% với hàng hóa Trung Quốc, thị trường tài chính toàn cầu đã trải qua những biến động mạnh mẽ...
Một trong những diễn biến đáng chú ý là mức biến động lớn của giá vàng. Đến ngày 21-4-2025, giá vàng giao sau đã vượt 3.400 đô la Mỹ/ounce, đánh dấu mức tăng 29% từ đầu năm 2025 và khoảng 8% từ lúc ông Trump tuyên bố thuế quan “đối ứng” vào ngày 2-4. Hòa chung với nhịp tăng của thế giới, giá vàng trong nước có lúc vượt 120 triệu đồng/lượng và có lúc cao hơn giá thế giới hơn 14 triệu đồng/lượng.
Lý do thứ nhất - lý do chính - dẫn đến việc giá vàng tăng mạnh trên thế giới là việc các nước tiến hành đa dạng hóa dự trữ, giảm nắm giữ tài sản bằng đô la Mỹ. Điều này đã diễn ra từ trước khi ông Trump công bố chiến lược thuế quan của mình từ tháng 2-2025. Tuy nhiên, xu thế tăng giá của vàng được đẩy nhanh vì lý do thứ hai, đó là độ bất ổn của kinh tế toàn cầu tăng lên với việc ông Trump áp thuế quan lên toàn cầu, dẫn đến rủi ro suy giảm kinh tế đi kèm với lạm phát cao, mà giới kinh tế gọi là “đình lạm”.
Trong bối cảnh bất định về chính sách, rủi ro suy giảm tăng trưởng kinh tế và nhiều ngân hàng trung ương lớn, ví dụ như ECB, liên tục cắt lãi suất, thì vàng trở thành một công cụ “tránh bão” được quan tâm (bên cạnh đồng yen Nhật). Nhiều quỹ đầu tư đã gia tăng nắm giữ vàng và yen Nhật trong danh mục, đồng thời bán bớt đi vị thế đối với cổ phiếu và trái phiếu Mỹ.
Song song với vàng, yen Nhật cũng tăng lên mức cao nhất trong bảy tháng với tỷ giá đô la Mỹ/yen đang tiến tới cột mốc 140. Sự tăng giá của vàng và yen Nhật là một hiện tượng cho thấy thị trường đang tìm các điểm giữ tài sản an toàn, trong bối cảnh bất định về kinh tế tăng lên cao nhất kể từ năm 1997, theo thước đo của chỉ số bất định kinh tế do các nhà nghiên cứu Baker, Bloom và Davis thiết kế. Như cây bút Justin Fox viết trên Bloomberg, “những bất định về kinh tế chưa bao giờ khó đoán đến như thế này” (Economic uncertainty Has never felt this uncertain).
Chứng khoán giảm, lợi suất trái phiếu Mỹ tăng
Song song với hoạt động di chuyển tiền vào các tài sản phòng thủ, các tổ chức đầu tư lớn cũng tái cấu trúc danh mục với việc giảm tỷ trọng tài sản đối với cổ phiếu và trái phiếu Mỹ. Một điều tra về vị thế giao dịch của các quỹ đầu tư chủ động của Mỹ cho thấy mức nắm giữ cổ phiếu Mỹ của họ đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng hai năm trở lại đây. Điều này tạo ra lực bán tháo đối với nhiều cổ phiếu Mỹ, đặc biệt là với nhóm cổ phiếu công nghệ dẫn đầu gọi là “bảy cổ phiếu oai hùng” (Mag-7). Tính từ đầu năm, cổ phiếu công ty chip đình đám Nvidia đã giảm 24%, còn Tesla đã giảm 40%. Ngay cả Apple và Google cũng mất giá xấp xỉ 20%.
Việc giảm giá này đã kéo chỉ số SP500 của Mỹ giảm gần 10% từ đầu năm cũng như kéo tụt đà tăng giá của các cổ phiếu ở châu Âu. Ở đây cần lưu ý rằng xu thế giảm bớt nắm giữ cổ phiếu Mỹ, “chia bớt tiền sang châu Âu” đã diễn ra từ đầu năm. Những chính sách thuế quan của ông Trump chỉ làm tiến trình đó diễn ra nhanh hơn mà thôi.
Song song với việc cổ phiếu Mỹ bị bán tháo, trái phiếu Mỹ cũng chung số phận. Từ đầu năm, người ta kỳ vọng rằng lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ sẽ theo chiều đi xuống, có khi còn nhanh nữa, vì ông Trump sẽ tạo sức ép buộc Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) giảm lãi suất, mà Fed cũng sẽ có dư địa giảm lãi suất vì lạm phát ở Mỹ đang theo chiều hướng đi xuống. Tuy nhiên, mọi việc thay đổi với thuế quan gây sốc của ông Trump trong ngày 2-4. Lợi suất trái phiếu sau khi giảm về dưới 3,9% đã đột ngột quay đầu tăng nhanh trở lại. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tăng từ 3,87% lên 4,59% chỉ trong vài ngày, mức tăng nhanh nhất kể từ năm 1982.
Lý do tăng nhanh của trái phiếu Mỹ có nhiều nguyên nhân. Nó bao gồm việc giảm nắm giữ tài sản định giá bằng đô la Mỹ (mà thị trường đồn đoán là có việc Trung Quốc bán trái phiếu Mỹ), một số vị thế đầu cơ lợi suất trái phiếu sẽ giảm bị yêu cầu nộp thêm tiền ký quỹ, cũng như việc kỳ vọng lạm phát tăng đột ngột lên mức cao nhất kể từ năm 1981 khiến các quỹ hưu trí điều chỉnh lại danh mục theo hướng phòng thủ.
Thị trường trái phiếu Mỹ đã trải qua một thời điểm “bối rối” trong giai đoạn từ ngày 10 đến 12-4 khi mà kỳ vọng lạm phát tăng cao còn lạm phát trong quá khứ lại giảm.
Kỳ vọng lạm phát 12 tháng của người tiêu dùng tăng lên 6,7%, mức cao nhất kể từ năm 1981. Trong khi đó, số liệu công bố ngày 10-4 cho thấy chỉ số giá tiêu dùng tháng 3 giảm 0,1% so với tháng 2, đánh dấu sự sụt giảm lần đầu tiên kể từ năm 2020. So với cùng kỳ năm trước, chỉ số này tăng 2,4%, thấp hơn mức tăng 2,8% của tháng 2.
Vì đâu như vậy? Tất cả là tại vì chính sách thuế quan của ông Trump đã khiến giới đầu tư tin rằng nó sẽ tăng chi phí hàng nhập khẩu ở Mỹ và do đó đẩy giá cả tăng trong những tháng tới. Việc chỉ số giá tiêu dùng tháng 3 giảm chưa phản ánh tác động của thuế quan.
Lo ngại lạm phát tăng, tăng trưởng kinh tế giảm được Chủ tịch Fed lẫn lãnh đạo của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) chia sẻ. Điều này tạo sức ép lên lợi suất trái phiếu Mỹ, ở cả góc nhìn phần bù rủi ro vỡ nợ cũng như tính hấp dẫn của trái phiếu có thu nhập cố định trong bối cảnh lạm phát có thể tăng nhanh.
Trong bối cảnh đó, lợi suất trái phiếu Mỹ tăng nhanh là hiện tượng phản ánh các mối lo mà người ta hình dung là “đình lạm” (vừa đình trệ kinh tế, vừa lạm phát cao). Sự rối loạn tạm thời của thị trường trái phiếu Mỹ cũng gây sức ép tâm lý lên các nhà quản lý tài sản, và họ lại bán thêm cổ phiếu được xem là nhạy cảm với lợi suất trái phiếu.
Và đô la Mỹ mất giá
Khi nhiều người bán tài sản định giá bằng đô la Mỹ, cả trái phiếu và cổ phiếu, tất yếu giá đô la Mỹ sẽ bị ảnh hưởng xấu. Nếu kết hợp thêm với những tuyên bố không mấy tin tưởng của ngân hàng trung ương các nước về độ đáng tin cậy của đô la Mỹ trong bối cảnh thương chiến, thì không khó hiểu việc đô la Mỹ mất giá so với các đồng tiền chính. Tính đến ngày 21-4, chỉ số USD, thước đo sức mạnh của đô la Mỹ với rổ các đồng tiền chính, đã giảm xuống 91,8 điểm - mức thấp nhất ba năm qua.
Chính sách thương mại bất định của ông Trump và việc ông đòi thay thế Chủ tịch Fed Jerome Powell được các nhà phân tích thị trường trích dẫn là nguyên nhân khiến đô la Mỹ mất giá.
Cố vấn Kinh tế Nhà Trắng Kevin Hassett ngày 19-4 cho biết Tổng thống Doanld Trump cùng các trợ lý nghiên cứu việc liệu họ có thể sa thải Chủ tịch Fed Jerome Powell hay không. Trước đó, ông Trump phàn nàn trên mạng xã hội Truth Social rằng việc chấm dứt nhiệm kỳ của ông Powell “không diễn ra đủ nhanh”.
Liệu tình hình có quá bi quan?
Kinh tế toàn cầu chuyển biến xấu là thật. Hầu hết các nhà phân tích vĩ mô đã điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu, trong đó có người hạ tăng trưởng kinh tế Mỹ từ trên 2% xuống còn xung quanh 1,6%. Hệ quả tất yếu sẽ là một cú sốc lớn với lợi nhuận doanh nghiệp và chi tiêu tiêu dùng (trong khi lãi vay không giảm).
Tuy nhiên, mức tăng trưởng như vậy, cộng với dự báo lạm phát từ phía Fed là sẽ lên trên 4%, thì không phải là trạng thái suy thoái hay lạm phát quá cao. Bản thân nó có được xem là đình lạm hay suy thoái rồi hay chưa là vấn đề gây tranh cãi.
Ở một mặt khác, mặc dù trái phiếu Mỹ có dấu hiệu “lộn xộn” trong ngắn hạn, với tốc độ tăng rất nhanh, nhưng nếu xét về lợi suất tuyệt đối, nó vẫn ở dưới mức lợi suất cao nhất trong năm ngoái. Tốc độ tăng lợi suất thì nhanh thật và do đó gây lỗ cho nhiều người kinh doanh trái phiếu, nhưng mà nếu nói là nó cực xấu cho nền kinh tế thì không phải.
Nói cách khác, với thị trường tài chính toàn cầu, câu chuyện mà tôi nhìn thấy là: mọi thứ xấu đi so với kỳ vọng cả trước và sau khi ông Trump thắng cử tổng thống Mỹ. Nhưng nếu nói là nó dẫn đến khủng hoảng kinh tế, đình lạm hay suy thoái thì chưa. Chúng ta cần nhấn mạnh là “chưa” chứ không phải là “không”, vì nếu tình hình không chuyển biến tốt, thì ngày càng nhiều quỹ đầu tư lớn sẽ phải hành động. Hiện nay thị trường tài chính Mỹ vẫn đang có khối lượng giao dịch tương đối thấp và độ bất ổn cao, là vì những “con voi” lớn trong giới tài chính vẫn đang chờ đợi và đã có phòng thủ trước ngày 2-4 rồi (nhờ ông Trump đã báo trước về tuyên bố thuế quan đối ứng).
Sự kiên nhẫn của họ là có giới hạn, và khi những “con voi” này buộc phải bán hàng, thị trường mới thật sự gánh chịu áp lực lớn.
Vấn đề là liệu ông Trump có để điều đó diễn ra hay không? Không giống như đại dịch Covid-19 hay khủng hoảng tài chính năm 2007, tình huống hiện nay của thị trường hoàn toàn do ông Trump nắm quyền chi phối. Nếu không phải chính sách thuế quan đối ứng gây sốc hay việc đòi thay Thống đốc Fed thì thị trường vẫn sẽ bình thường mà thôi. Thậm chí thị trường đã kỳ vọng thuế quan là phải có, và thương chiến Mỹ - Trung Quốc sẽ quyết liệt. Họ chỉ không ngờ trước những mức thuế quan cao, ví dụ trên 40%, nhắm vào các nền kinh tế châu Á, trong đó có Việt Nam.
Nói cách khác, công tắc “bật, tắt” rủi ro đình lạm, suy thoái hay thậm chí khủng hoảng kinh tế hiện nay nằm ngay trong tay ông Trump. Và như câu chuyện hoãn thuế quan cho thấy, khi tình hình thị trường tài chính chạm vào mức xấu, thì nhóm tư vấn xung quanh ông Trump sẽ biết là phải dừng lại và sẽ tìm ra cách thuyết phục ông Trump.
Như tờ Financial Times có một bài bình luận về “ông Trump và ông thị trường”, ông thị trường sẽ không nói dối, và không cúi đầu trước thế lực của ông Trump. Đó sẽ là người can ngăn ông Trump rằng “ông nên dừng lại đi” khi chạm vào giới hạn rủi ro.
Vì vậy, so với những lần khủng hoảng trước đó, tôi tương đối lạc quan hơn với tình huống hiện nay, vì không giống như tác động của dịch bệnh hay làn sóng vỡ nợ nhà đất không biết khi nào dừng lại được, lần này công tắc nằm trong tay ông Trump. Và ông thị trường là một người can gián trung thực.
.jpg)
Kế hoạch đầy tham vọng này sẽ yêu cầu Apple phải gấp đôi năng lực sản xuất iPhone tại Ấn Độ so với hiện tại.
Apple đang tăng tốc kế hoạch chuyển dịch sản xuất ra khỏi Trung Quốc, với mục tiêu lắp ráp toàn bộ iPhone bán tại Mỹ ở Ấn Độ vào cuối năm 2026, theo một báo cáo mới từ Financial Times.
Kế hoạch đầy tham vọng này sẽ yêu cầu Apple phải gấp đôi năng lực sản xuất iPhone tại Ấn Độ so với hiện tại, đánh dấu bước tiến lớn trong chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng mà công ty đã thúc đẩy trong vài năm qua.
Hiện nay, phần lớn iPhone được sản xuất tại Trung Quốc thông qua các đối tác như Foxconn. Thị trường Mỹ chiếm khoảng 28% tổng lượng iPhone toàn cầu của Apple, đạt 232,1 triệu chiếc trong năm 2024, theo dữ liệu từ International Data Corporation (IDC).
Động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ - Trung gia tăng. Tổng thống Trump gần đây đã áp mức thuế cao đối với hàng hóa Trung Quốc, khiến giá trị thị trường của Apple giảm khoảng 700 tỷ USD. Để ứng phó, Apple đã gấp rút chuyển iPhone sản xuất tại Ấn Độ sang Mỹ nhằm tránh mức thuế nhập khẩu cao.
Theo nguồn tin, CEO Tim Cook đã âm thầm vận động hành lang để bảo vệ Apple trước những tác động nặng nề từ chính sách thuế. Gần đây, ông đã giành được miễn trừ tạm thời cho iPhone, Mac, Apple Watch và iPad khỏi phần lớn mức thuế 145% mà chính quyền Trump áp lên hàng điện tử Trung Quốc sau các cuộc trao đổi với Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick và các quan chức Nhà Trắng khác.
Tuy nhiên, sự miễn trừ này có thể không kéo dài. Trump đã tuyên bố rằng "sẽ không có ai được miễn trừ" và các công ty điện tử có thể sẽ bị đưa vào các nhóm thuế mới trong quá trình xem xét lại chuỗi cung ứng chất bán dẫn và điện tử.
Apple đã tăng cường đầu tư vào năng lực sản xuất tại Ấn Độ thông qua các đối tác như Tata Electronics và Foxconn. Mối quan hệ giữa Apple và chính phủ Ấn Độ cũng được cho là sẽ có lợi, khi Ấn Độ đang đàm phán một hiệp định thương mại song phương với Mỹ, mở ra khả năng hưởng ưu đãi thuế quan tốt hơn.
Mặc dù chuyển dây chuyền lắp ráp, Apple vẫn phụ thuộc lớn vào các nhà cung cấp Trung Quốc cho hàng trăm linh kiện iPhone. Công ty đã cam kết đầu tư 500 tỷ USD vào Mỹ nhưng chưa công bố kế hoạch sản xuất iPhone tại Mỹ.
Apple dự kiến sẽ công bố báo cáo tài chính quý vào tuần tới. Các nhà đầu tư đang theo dõi sát sao những phát biểu liên quan đến tác động của chính sách thuế mới và kế hoạch thay đổi chuỗi cung ứng đối với triển vọng kinh doanh của hãng trong tương lai.
Nguồn: VietnamPlus; Vietnamnet; BBC; Báo Mới; Soha
Việt Nam: Khách đi Trung Quốc top đầu thế giới; Dự án đường sắt 30.000 tỷ gặp khó; Siêu máy bay, thử thành công ở Pháp; Công trình 9.000 tỷ; Chuyển nhượng bất động sản 2026
Thế giới: Châu Âu không có chỗ trong đàm phán; Nga chuẩn bị trừng phạt Châu Âu; Nguy cơ vỡ nợ toàn cầu; Chiến sự Ukraine 8/11; Tàu chiến hướng về Trung Đông
Việt Nam: Hồ nước nhân tạo lớn nhất; Nhà mặt phố cổ treo biển cho thuê; Vụ Tập đoàn Dương Đông; Nutifood đề xuất đầu tư hai công viên ven sông; Hồi sinh dự án thép 8.000 tỷ
Người Việt hải ngoại: “Con gái” Quỳnh Kool được Hàn Quốc để mắt; Cô gái Pháp tìm được gia đình; Nam danh ca về diễn lần cuối; “Mùa kinh doanh” mới Ngày Văn Hóa
Người Việt hải ngoại: Về nước sau đột quỵ; Xây dựng cộng đồng ở Khammouane; Thanh toán số xuyên biên giới; Doanh nghiệp ra nước ngoài; Miss Business World 2026 ở Mỹ
Việt Nam: “Siêu” cầu vượt sông Hồng; Cắt khúc, vo tròn vụ việc xử lý hành chính; Đề xuất siết người bỏ cọc; Doanh nghiệp tăng tuyển dụng cuối năm; Đà Nẵng vào top điểm đến thế giới
Việt Nam: Phở Tư Lùn lại bị xử phạt; Khu nghỉ dưỡng “đẹp bậc nhất vịnh Bắc Bộ”; Mua 14 đoàn tàu từ Trung Quốc; Siêu dự án cao tốc 63.000 tỷ; Giữ ngôi số 1 du lịch châu Á
Người Việt hải ngoại: Cô gái làm tiếp viên cho Ả Rập; Phương Oanh đưa các con đi Hàn; Bắc cây cầu kết nối quê hương; Cơ hội làm ăn ở Nhật; Kết nối người Việt với quốc tế
Bình luận và đánh giá
Gửi nhận xét đánh giá