- Thời sự
.jpg)
Quốc hội Mỹ hôm 18-11 bỏ phiếu thông qua việc buộc Bộ Tư pháp công bố hồ sơ chính phủ liên quan đến tỉ phú ấu dâm Jeffrey Epstein.
Hai ngày sau khi Tổng thống Donal Trump bất ngờ đổi lập trường, Hạ viện đã thông qua với 427 phiếu thuận và 1 phiếu chống, chuyển dự luật yêu cầu công bố toàn bộ hồ sơ chưa mật hóa về ông Epstein lên Thượng viện và cơ quan này đã nhanh chóng có bước đi tương tự.
Dự luật dự kiến được ông Donald Trump ký ban hành sớm nhất là trong ngày 19-11.
Theo đài RT, dự luật vẫn cho phép Bộ Tư pháp giữ lại các tài liệu có thể "gây nguy hiểm cho một cuộc điều tra liên bang đang diễn ra hoặc một cuộc truy tố đang diễn ra".
Phản ứng trong cuộc gặp Thái tử Ả Rập Saudi Mohammed bin Salman hôm 18-11, ông Donald Trump nhấn mạnh ông không liên quan gì đến tỉ phú Jeffrey Epstein và tiết lộ đã "đuổi ông này ra khỏi câu lạc bộ của mình nhiều năm trước vì nghĩ ông ta là một kẻ bệnh hoạn biến thái".
Hồ sơ Epstein đề cập đến hàng loạt bằng chứng do Bộ Tư pháp và Cục Điều tra Liên bang (FBI) thu thập được trong một cuộc điều tra ở Florida, dẫn đến việc tỉ phú này bị kết án năm 2008 vì tội môi giới mại dâm vị thành niên.
Nhiều bằng chứng cũng được thu thập trong một cuộc điều tra khác dẫn đến việc ông ta bị truy tố sau đó tại New York.
Chỉ một phần nhỏ tài liệu của chính phủ từng được công khai. Trong khi đó, hàng loạt tiết lộ về tỉ phú Epstein trong những ngày gần đây đến từ các thư điện tử mà phía quản lý tài sản của ông bàn giao.
Đạo luật Minh bạch Hồ sơ Epstein do Hạ viện và Thượng viện thông qua yêu cầu phải công bố trong vòng 30 ngày tất cả hồ sơ, tài liệu, thông tin liên lạc và tài liệu điều tra chưa được phân loại mà Bộ Tư pháp, FBI và các văn phòng công tố viên đang nắm giữ liên quan đến ông Epstein và đồng phạm Ghislaine Maxwell.
Trước đó, 2 cơ quan này đã gây ra làn sóng phẫn nộ chính trị vào tháng 7 khi công bố một bản ghi nhớ nêu rõ rằng sau khi xem xét toàn diện, sẽ không có thêm bất kỳ tiết lộ nào về bằng chứng từ các hồ sơ điều tra liên quan đến Epstein.
Nhiều người cho rằng Washington che đậy mối quan hệ của ông Epstein với những nhân vật quyền lực và che giấu các chi tiết liên quan cái chết của ông, được xác định là tự tử, tại một nhà tù ở Manhattan vào năm 2019.
Chỉ số tín nhiệm giảm, loạt thất bại trong Quốc hội, bầu cử và các tranh chấp pháp lý đang phơi bày dấu hiệu quyền lực suy giảm của ông Trump, khi nội bộ đảng Cộng hòa ngày càng nghĩ về thời kỳ “hậu Trump”.
Mới đây, một khảo sát cho biết tỉ lệ ủng hộ ông Trump đã giảm chỉ còn 38%, mức thấp nhất kể từ khi ông trở lại nắm quyền, do dân Mỹ không hài lòng về chi phí sinh hoạt tăng cao và cuộc điều tra Jeffrey Epstein.
Chưa dừng lại ở đó, ông Trump đang phải đối mặt với hàng loạt động thái khước từ và phản ứng ngược ngay trong nội bộ đảng Cộng hòa - những tín hiệu hiếm thấy kể từ thời điểm sau vụ tấn công Điện Capitol ngày 6/1/2021. Khi đó, ông nhanh chóng lấy lại vị thế “người không thể thay thế” trong đảng. Lần này, ông có thể làm điều tương tự - nhưng thách thức đang lớn hơn nhiều.
Những cú hãm phanh từ chính đồng minh trong đảng, cộng với loạt kết quả bầu cử bất lợi tại New Jersey, Virginia, Georgia và Pennsylvania - nơi cử tri ồ ạt ủng hộ các ứng viên Dân chủ - đang phác họa một đảng Cộng hòa bắt đầu tính toán cho kỷ nguyên “hậu Trump”, Politico nhận định.
Tỷ lệ ủng hộ thấp nhất trong nhiệm kỳ
Cuộc khảo sát trực tuyến do Reuters/Ipsos thực hiện trên 1.017 người Mỹ trưởng thành trong bốn ngày, kết thúc hôm 17/11, với sai số khoảng 3%.
Kết quả công bố ngày 18/11 cho thấy mức độ ủng hộ Tổng thống Donald Trump giảm xuống còn 38% - mức thấp nhất kể từ khi ông trở lại Nhà Trắng.
Nguyên nhân chính khiến tỉ lệ ủng hộ lao dốc là sự bất mãn của cử tri trước cách ông xử lý tình trạng chi phí sinh hoạt leo thang, cùng với những phản ứng tiêu cực liên quan tới cuộc điều tra xung quanh “tỉ phú ấu dâm” Jeffrey Epstein.
Khi bắt đầu nhiệm kỳ, ông Trump đạt mức ủng hộ 47%. Khảo sát mới cho thấy con số này giảm thêm 2 điểm so với đầu tháng 11, và giảm tổng cộng 9 điểm kể từ tháng 1, thời điểm ông nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai.
Mức ủng hộ hiện nay gần chạm đáy tương tự nhiệm kỳ đầu (33%) và cũng tiệm cận mức thấp nhất 35% từng ghi nhận dưới thời ông Joe Biden.
“Vấn đề nằm ở giá cả. Người dân tức giận và không tin nổi chi phí họ phải chi trả mỗi ngày”, chiến lược gia Cộng hòa Doug Heye nhận định.
Khảo sát cũng cho thấy tỉ lệ ủng hộ ông Trump trong chính nhóm cử tri Cộng hòa giảm còn 82%, thấp hơn 5 điểm so với đầu tháng.
Chỉ 26% người Mỹ cho rằng ông Trump xử lý tốt bài toán chi phí sinh hoạt, giảm từ mức 29% hồi đầu tháng. Lạm phát vẫn duy trì ở mức cao với giá tiêu dùng tăng 3% trong 12 tháng qua, dù thị trường lao động có dấu hiệu hạ nhiệt.
Khoảng 65% người được hỏi - trong đó có tới 1/3 cử tri Cộng hòa - không hài lòng với nỗ lực kiềm chế chi phí sinh hoạt của ông Trump.
Một trong những trụ cột chính sách kinh tế của ông là tăng thuế nhập khẩu để bảo vệ sản xuất nội địa. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cảnh báo đây chính là yếu tố khiến giá cả càng tăng mạnh. Trước sức ép dư luận, tuần trước ông Trump đã tạm giảm thuế nhập khẩu với cà phê, thịt bò, chuối và một số hàng thiết yếu khác.
Đảng Cộng hòa "phớt lờ"
Một năm trước, việc Quốc hội do Cộng hòa kiểm soát bỏ phiếu áp đảo ủng hộ điều mà ông Trump phản đối gần như là điều không tưởng. Nhưng điều đó đã xảy ra với bộ hồ sơ Epstein.
Trong nhiều năm, nhiều người ủng hộ ông Trump xem kho tài liệu của FBI về tỉ phú ấu dâm Jeffrey Epstein như “chén thánh”, có thể phơi bày mạng lưới buôn người quy mô lớn liên quan đến các chính trị gia và giới tinh hoa.
Tuy nhiên, ông Trump - người từng có quan hệ xã hội với Epstein trước khi “đoạn tuyệt” hơn một thập kỷ - yêu cầu đảng Cộng hòa dừng việc truy tìm hồ sơ này. Ông phủ nhận mọi cáo buộc, và không có bằng chứng cho thấy ông liên quan đến hoạt động phạm tội của Epstein.
Thế nhưng nỗ lực vận động của ông lại thất bại. Ông Trump không thuyết phục được các nghị sĩ Cộng hòa ngừng bỏ phiếu yêu cầu Bộ Tư pháp công bố toàn bộ tài liệu. Chiến dịch gây áp lực đặc biệt nhắm vào Hạ nghị sĩ Lauren Boebert cũng không đi đến đâu.
Theo khảo sát, chỉ 20% người Mỹ - gồm 44% cử tri Cộng hòa - ủng hộ cách ông Trump xử lý vấn đề liên quan đến Epstein.
Những diễn biến này xảy ra trong bối cảnh ảnh hưởng của ông Trump trong Đảng Cộng hòa đang có dấu hiệu suy giảm. Quốc hội do đảng này kiểm soát đã thông qua yêu cầu Bộ Tư pháp công bố toàn bộ hồ sơ Epstein - điều mà ông Trump phản đối suốt nhiều tháng trước khi bất ngờ “quay xe” ủng hộ vào ngày 16/11.
Sự chia rẽ quanh hồ sơ Epstein cũng khiến mối quan hệ giữa ông Trump và các đồng minh thân cận rạn nứt, đặc biệt là với Hạ nghị sĩ Marjorie Taylor Greene.
Gần như cùng thời điểm, ông Trump tiếp tục không thể kéo đảng Cộng hòa Indiana theo ý mình trong vấn đề tái phân chia khu vực bầu cử nhằm giúp GOP giành thêm một ghế Hạ viện vào năm 2026.
Dù vận động nhiều tháng, lãnh đạo đảng tại bang cho biết họ không đủ phiếu. Ông Trump đe dọa rằng sẽ ủng hộ đối thủ của một số nghị sĩ trong bầu cử sơ bộ. Tuy nhiên, nỗ lực của ông có thể bị vô hiệu hóa bởi đối sách của đảng Dân chủ ở Virginia và California.
Chính sách thuế quan bị hoài nghi
Trong nhiều năm, ông Trump coi thuế quan là “vũ khí thương lượng” chủ lực với các nước. Song Tòa án Tối cao, bao gồm cả các thẩm phán do ông bổ nhiệm, lại đặt câu hỏi liệu tổng thống có thể sử dụng quyền khẩn cấp để áp thuế tùy ý hay không.
Cuộc tranh luận tại tòa được đánh giá là bất lợi rõ rệt cho phía ông Trump. Dù khó dự đoán phán quyết cuối cùng, ông Trump dường như đang chuẩn bị tinh thần cho một thất bại có thể giáng đòn mạnh vào chương trình kinh tế của ông - vốn đặt thuế quan làm trung tâm của hàng loạt thỏa thuận thương mại.
Bế tắc tại Thượng viện và chỉ trích từ cốt lõi MAGA
Ông Trump từ lâu đã không thành công khi áp đặt cách vận hành Thượng viện. Gần đây, những can thiệp của ông vào các quy tắc thủ tục khiến sự bất lực này càng lộ rõ.
Trong thời gian chính phủ đóng cửa kéo dài, ông liên tục thúc ép Thượng viện Cộng hòa bỏ cơ chế filibuster - yêu cầu tối thiểu 60 phiếu để thông qua phần lớn dự luật. Lãnh đạo Thượng viện John Thune lập tức bác bỏ, khẳng định ông Trump không thể toại nguyện.
Tại Ủy ban Tư pháp Thượng viện, ông cũng thất bại khi gây sức ép buộc Chủ tịch Chuck Grassley bỏ truyền thống “blue slip” 100 năm qua - quyền của thượng nghị sĩ tiểu bang phản đối ứng viên thẩm phán hoặc công tố liên bang.
Grassley, dù luôn đứng về phía ông Trump trong các cáo buộc Bộ Tư pháp “đàn áp chính trị”, vẫn kiên quyết giữ quy tắc. Hệ quả là nhiều ứng viên mà ông Trump ưa thích chưa thể được chuẩn thuận.
Đặc biệt, suốt gần một thập kỷ, bản năng chính trị của ông Trump luôn hòa nhịp với tâm lý MAGA - giúp ông vượt qua hai lần luận tội, các cáo trạng hình sự và trở thành cựu tổng thống đầu tiên mang án hình sự nhưng vẫn trở lại Nhà Trắng.
Nhưng gần đây, chính những đồng minh trung thành nhất cũng lên tiếng cảnh báo khi Trump “chệch hướng” trong chính sách kinh tế.
Đề xuất vay thế chấp 50 năm cho người mua nhà khiến các gương mặt ảnh hưởng trong MAGA phản ứng dữ dội, làm dấy lên căng thẳng giữa Nhà Trắng và “sa hoàng nhà ở” Bill Pulte của ông Trump.
Ngoài ra, phát biểu bảo vệ visa H-1B, cho rằng người Mỹ “thiếu một số kỹ năng”, cũng gây bão. Nhiều gương mặt MAGA phản ứng giận dữ, buộc Nhà Trắng phải khẳng định chính sách của Trump vẫn ưu tiên lao động Mỹ và đang cải tổ hệ thống H-1B để ngăn lạm dụng.
.jpg)
Mỹ đã công bố tên lửa hạt nhân mới nhất được gắn dưới cánh máy bay chiến lược B-52H. Đó là nguyên mẫu của tên lửa hành trình AGM-181 LRSO.
Lầu Năm Góc đang định vị LRSO như một đòn đáp trả đối với những con át chủ bài chiến lược mới nhất của Nga, cụ thể là hệ thống Oreshnik. Hãng RIA cung cấp những thông tin khá chi tiết về LRSO.
Lên đến 150 kiloton
Hợp đồng đầu tiên về tên lửa hành trình AGM-181 tiên tiến cho lực lượng hàng không chiến lược Mỹ đã được lên kế hoạch ký kết vào năm 2015.
Tuy nhiên, vào thời điểm đó, có nhiều ý kiến phản đối tại Quốc hội và Lầu Năm Góc, cho rằng loại vũ khí này quá đắt đỏ và kém hiệu quả so với các hệ thống mang đầu đạn hạt nhân khác.
Nhưng vào năm 2017, Bộ Quốc phòng đã đặt hàng hai phiên bản tên lửa hành trình này từ Raytheon và Lockheed Martin.
Đầu tháng 7 năm 2021, Raytheon được chọn là nhà phát triển chính và duy nhất, với 2 tỷ đô la được phân bổ cho thiết kế, thử nghiệm bay và chuẩn bị sản xuất hàng loạt.
Hệ thống tiên tiến này dự kiến sẽ được đưa vào sử dụng vào năm 2027, và việc chuyển giao hàng loạt cho quân đội dự kiến diễn ra vào những năm 2030.
Lầu Năm Góc dự kiến sẽ nhận được ít nhất 1.000 tên lửa AGM-181 cho máy bay ném bom chiến lược B-52 và máy bay tàng hình B-21 mới nhất.
Người ta biết rất ít về đặc tính hiệu suất của tên lửa này. Các tướng lĩnh Mỹ đã nhiều lần tuyên bố rằng không quân chiến lược phải có vũ khí có khả năng xuyên thủng các hệ thống phòng không nhiều lớp hiện đại.
Điều này có nghĩa là AGM-181 sử dụng vật liệu composite và các yếu tố khác của cái gọi là công nghệ tàng hình. Các chuyên gia ước tính tầm bắn của nó từ hai nghìn rưỡi đến ba nghìn km, và tốc độ từ 800 đến 850 km/giờ.
Lầu Năm Góc muốn có hai phiên bản AGM-181—một phiên bản hạt nhân và một phiên bản thông thường. Tuy nhiên, phiên bản thông thường cuối cùng đã bị bác bỏ, vì về cơ bản nó sẽ sao chép phiên bản AGM-158 JASSM hiện có.
Đầu đạn hạt nhân cho LRSO đã được chọn—là loại W80 Mod 4 đã được khẳng định. Có thông tin cho rằng đầu đạn W80-4 đầu tiên đã được lắp ráp vào tháng 9 năm 2025. Đầu đạn có sức công phá từ 5 đến 150 kiloton, cho phép nó tiêu diệt hiệu quả cả mục tiêu đơn lẻ (như hầm chứa tên lửa) và mục tiêu diện rộng.
Washington đã nhiều lần tuyên bố phải hiện đại hóa bộ ba hạt nhân để theo kịp Nga. Cụ thể, tên lửa AGM-181 được định vị là để đáp trả tên lửa Oreshnik. Tuy nhiên, các hệ thống này không tương đương.
Hệ thống của Nga có tầm bắn lên tới 5.500 km và được trang bị nhiều đầu đạn tái nhập độc lập. Tên lửa LRSO có hiệu suất tương đương hơn với tên lửa hành trình Kh-102 của Nga, có sức công phá 250 kiloton và được trang bị trên các máy bay ném bom tầm xa Tu-160.
Cánh tay dài
Vấn đề hiện đại hóa kho vũ khí hạt nhân của Mỹ không hề đơn giản. Tên lửa LRSO được thiết kế để thay thế đạn hành trình AGM-86B, được phát triển gần nửa thế kỷ trước và được đưa vào sử dụng năm 1981.
Như Không quân Mỹ đã thừa nhận, những vũ khí này ngày càng khó bảo trì trong những năm qua do các linh kiện đã lỗi thời. Hơn nữa, các hệ thống phòng không hiện đại của Nga và Trung Quốc có khả năng dễ dàng phát hiện và bắn hạ những tên lửa AGM-86B tương đối chậm.
Tuy nhiên, vào thời điểm đó, tên lửa này là một vũ khí đáng gờm. AGM-86B có tầm bắn khoảng 2.500 km. Động cơ phản lực giúp tên lửa tăng tốc lên 1.000 km/giờ. Cánh và bánh lái có thể gập lại, bung ra khỏi thân hai giây sau khi phóng.
Hệ thống dẫn đường quán tính (INS) chịu trách nhiệm điều khiển bay: một máy tính kỹ thuật số (ODC) tích hợp, một bệ quán tính và một máy đo độ cao khí áp.
Tên lửa có độ chính xác khá cao—sai số vòng tròn xác suất (CEP) so với mục tiêu không quá 80 mét, một yếu tố không quan trọng đối với một vũ khí hạt nhân.
Tên lửa AGM-86B được sử dụng trên máy bay ném bom chiến lược B-52. Mỗi máy bay có thể mang theo tối đa 20 tên lửa: tám quả trong khoang chứa bom và mười hai quả trên các giá treo dưới cánh.
Tuy nhiên, AGM-86B quá lớn so với các máy bay ném bom chiến lược B-1 và B-2 hiện đại hơn. Đây là một lý do khác khiến Lầu Năm Góc quyết định nâng cấp kho vũ khí của máy bay ném bom chiến lược.
Máy bay B-52 đã phục vụ hơn nửa thế kỷ, kể từ tháng 2 năm 1955. Mặc dù tuổi thọ của máy bay đã được kéo dài đến năm 2030, nhưng những chiếc máy bay này rõ ràng đã lỗi thời. Sớm muộn gì chúng cũng sẽ bị loại biên, và khi đó Mỹ có nguy cơ không còn máy bay phóng tên lửa hành trình hạt nhân.
Máy bay 'vàng'
Máy bay ném bom tàng hình B-21 Raider sẽ là phương tiện mang chính cho tên lửa LRSO. Tập đoàn công nghiệp khổng lồ Northrop Grumman đã phát triển những máy bay ném bom chiến lược thế hệ tiếp theo này từ năm 2016.
Việc lắp ráp nguyên mẫu bay đầu tiên cho Không quân đã bắt đầu vào tháng 9 năm 2019 và lần đầu tiên được công bố trước công chúng vào tháng 12 năm 2022 tại cơ sở của tập đoàn ở Palmdale.
Các cuộc thử nghiệm bay của nguyên mẫu B-21 thứ hai đã bắt đầu vào tháng 9 năm 2025, trong đó việc tích hợp vũ khí và hệ thống điều khiển đang được thử nghiệm. Khoảng một chục máy bay ném bom cũng đang trong các giai đoạn lắp ráp khác nhau.
B-21 Raider có thiết kế cánh bay và bề ngoài tương tự như phiên bản tiền nhiệm B-2. Tuy nhiên, nó nhỏ gọn hơn: sải cánh 45 mét so với 52 mét. Hiệu suất chi tiết và thông số kỹ thuật chiến thuật của máy bay ném bom này vẫn chưa được tiết lộ.
Tuy nhiên, được biết máy bay này có tốc độ dưới âm và có khả năng đạt tốc độ tối đa Mach 0,8. Nó có thể mang theo tới chín tấn vũ khí, từ tên lửa hành trình dẫn đường chính xác JASSM-ER với tầm bắn lên tới 1.000 km cho đến các phiên bản bom hạt nhân B61 mới nhất.
Lầu Năm Góc dự định đặt hàng tới 145 máy bay. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý rằng B-21 có nguy cơ đi theo số phận của B-2, được coi là máy bay sản xuất hàng loạt đắt đỏ nhất trong lịch sử hàng không quân sự.
Giá của một chiếc máy bay, bao gồm cả chi phí nghiên cứu và phát triển, đã vượt quá hai tỷ đô la. Không quân Mỹ chỉ nhận được 21 chiếc Spirit, mặc dù chương trình dự kiến sẽ giao hơn 130 chiếc.
Lầu Năm Góc vẫn chưa công bố chi phí ước tính cho máy bay ném bom B-21. Tuy nhiên, xét đến nhu cầu ngày càng tăng của ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ và sự gia tăng chung trong chi tiêu cho việc phát triển và sản xuất vũ khí tiên tiến, kế hoạch đầy tham vọng của Washington về 145 máy bay sẽ phải được điều chỉnh đáng kể, cũng như số lượng tên lửa hành trình LRSO dành cho chúng.
Ra mắt tại Pháp
Ngoài Mỹ, Pháp cũng trình diễn một loại vũ khí hạt nhân mới. Các phương tiện truyền thông đã đăng tải hình ảnh một máy bay chiến đấu Rafale được trang bị tên lửa ASMPA-R.
Về cơ bản, đây là phiên bản hiện đại hóa của ASMP-A, được đưa vào sử dụng năm 2009 và là phiên bản phát triển của ASMP (đã được đưa vào sử dụng từ năm 1986).
ASMP-R là tên lửa hành trình mang đầu đạn hạt nhân với sức công phá lên tới 300 kiloton và tầm bắn 500-600 km. Vũ khí này sẽ trở thành nòng cốt của lực lượng không quân thuộc kho vũ khí hạt nhân Pháp.
Tên lửa được đưa vào biên chế năm 2024 và đã được sử dụng trong Chiến dịch Durandal, một cuộc tập trận lực lượng hạt nhân, vào tháng 5 năm 2024. Truyền thông địa phương đưa tin vụ thử nghiệm đầu tiên đã diễn ra theo đúng kế hoạch.
Pháp hiện đang phát triển tên lửa thế hệ tiếp theo, tên lửa siêu thanh ASN4G. Nó sẽ mang cùng đầu đạn với ASMP-R, có tầm bắn 1.000 km và đạt tốc độ lên tới Mach 6-7. Một máy bay được thiết kế đặc biệt, Rafale F5, cũng đang được phát triển.
Tên lửa mới dự kiến sẽ được đưa vào sử dụng vào năm 2035. Trong khi đó, Nga đã tích cực và thành công trong việc sử dụng một tên lửa tương tự, tên lửa siêu thanh Kinzhal - vũ khí này đã chứng minh được sức mạnh và độ tin cậy gần như tuyệt đối trong cuộc xung đột ở Ukraine.
Giải giáp Hamas và xây dựng lực lượng quốc tế giám sát an ninh Gaza là hai thách thức lớn nhất với kế hoạch hòa bình của ông Trump được LHQ thông qua.
Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc hôm 17/11 bỏ phiếu thông qua nghị quyết ủng hộ kế hoạch của Tổng thống Donald Trump nhằm chấm dứt xung đột ở Gaza. Đây được coi là bước tiến lớn nhất của cộng đồng quốc tế trong nỗ lực vãn hồi hòa bình cho Dải Gaza, vùng đất với khoảng 2 triệu dân đã gần như bị phá hủy hoàn toàn sau hơn hai năm chiến sự.
Nội dung nghị quyết cho biết các quốc gia thành viên LHQ có thể tham gia Hội đồng Hòa bình Gaza do ông Trump làm chủ tịch. Đây được hình dung là một cơ quan chuyển tiếp sẽ giám sát việc tái thiết và phục hồi kinh tế cho dải đất. Về mặt an ninh, nghị quyết ủy quyền cho Lực lượng Ổn định Quốc tế (ISF) đảm bảo quá trình giải giáp Gaza, trong đó có việc loại bỏ vũ khí và phá hủy hạ tầng quân sự.
Việc Hội đồng Bảo an thông qua kế hoạch đã giúp Washington có thêm thời gian quý báu để tập hợp thành viên cho ISF, xây dựng kế hoạch hành động chi tiết cùng một mốc thời gian thực tế cho việc giải giáp vũ trang của Hamas, phát triển nhóm "chuyên gia kỹ trị" người Palestine sẽ quản lý khu vực và huy động hàng chục tỷ USD nhằm tái thiết dải đất. Tuy nhiên, tất cả đều là những nhiệm vụ không dễ dàng.
Mỹ đã điều hàng trăm binh sĩ, một nhóm quan chức đến Israel để vạch ra lộ trình phía trước cho Gaza và, có lẽ xa hơn, cho nỗ lực giải quyết toàn bộ cuộc xung đột Israel - Palestine. Câu hỏi đặt ra lúc này là liệu Tổng thống Trump và chính quyền của ông có đủ khả năng cũng như lòng kiên trì để hiện thực hóa kế hoạch đó đến cùng hay không.
Quyết định của Hội đồng Bảo an rất quan trọng đối với Mỹ vì nó trao cho kế hoạch hòa bình của ông Trump một khuôn khổ có tính hợp pháp quốc tế, đáp ứng yêu cầu tối thiểu từ những quốc gia mà Mỹ muốn họ cùng tham gia vào nỗ lực hòa bình.
Cấp bách nhất lúc này là kế hoạch thành lập ISF, lực lượng giám sát an ninh mà Israel coi là điều kiện tiên quyết để rút toàn bộ quân khỏi Gaza. Lực lượng này sẽ hình thành từ các binh sĩ được một số quốc gia thành viên LHQ đóng góp, tương tự lực lượng gìn giữ hòa bình.
Một điều kiện quan trọng đối với những quốc gia được yêu cầu góp quân cho ISF là họ cần biết trước rằng liệu binh sĩ của họ có được yêu cầu giải giáp Hamas hay không. Họ cũng muốn biết cách thức thực hiện, nếu những tay súng này không muốn buông vũ khí.
Cả Azerbaijan và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất, hai quốc gia từng được coi là thành viên tiềm năng nhất góp quân cho ISF, đã phát tín hiệu rằng họ sẽ không tham gia vì lo sợ nguy cơ binh sĩ của họ phải giao chiến với Hamas.
Và Hamas đã thể hiện rõ rằng họ sẽ không giúp tiến trình trên trở nên dễ dàng hơn. Nhóm hôm 18/11 bác bỏ nghị quyết của Liên Hợp Quốc, tuyên bố rằng việc ISF tham gia giải giáp Hamas sẽ biến lực lượng này thành "một bên tham gia xung đột nhân danh Israel".
Một yếu tố quan trọng khác chưa được đề cập trong cả kế hoạch của Tổng thống Trump và nghị quyết từ Liên Hợp Quốc, đó là việc Palestine không có tiếng nói nào vào cả quá trình. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã bác bỏ ý tưởng về việc Chính quyền Palestine (PA), đang quản lý Bờ Tây, tiếp quản Gaza, mặc dù PA từng quản lý khu vực cho đến khi Hamas trỗi dậy năm 2007.
Nghị quyết của Liên Hợp Quốc có đề cập đến triển vọng về một "con đường dẫn đến quyền tự quyết và thành lập nhà nước Palestine" cùng một vai trò tiềm năng cho PA, nhưng chỉ sau khi họ hoàn thành chương trình cải cách mà đến nay vẫn chưa được xác định rõ ràng.
Đại sứ Israel tại Liên Hợp Quốc Danny Danon hôm 18/11 nói trong một chương trình phát thanh rằng điều kiện trên chỉ là thứ được đặt ra để người Palestine không bao giờ có thể thực hiện thành công.
"Nếu trong tương lai người dân Gaza thay đổi hoàn toàn và trở thành những người tìm kiếm hòa bình, Israel có thể ngồi lại và đối thoại với họ. Nghị quyết này không có ý nghĩa", ông nói.
Mặt khác, hiện cũng chưa rõ ràng về việc các quốc gia Arab có chấp nhận gửi quân đến Gaza hay không nếu họ không nhận được lời mời từ PA, dù đã có nghị quyết từ Liên Hợp Quốc. Những nước này lo sợ bị xem là đứng về phía Israel trong một chiến dịch chiếm đóng quân sự vào Gaza.
Về phần Israel, nghị quyết đã quốc tế hóa cuộc xung đột theo một cách mới và hạn chế các lựa chọn hành động của nước này ở Gaza. Ví dụ, nếu binh lính Ai Cập đóng quân bên trong Gaza, Israel chắc chắn sẽ phải cân nhắc đến nguy cơ thương vong của họ khi muốn thực hiện chiến dịch tập kích hay tấn công tại khu vực.
Vấn đề giải giáp Gaza lâu nay vẫn luôn là một thách thức khó khăn. Nó bế tắc đến mức Mỹ đã lên kế hoạch cho tình huống mà ở đó, Hamas vẫn giữ quyền kiểm soát nửa phía tây Gaza và tiếp tục được vũ trang, còn Israel sẽ bắt đầu tái thiết ở phía đông, ngăn cách nhau bằng vùng đệm.
"Giải giáp Hamas là cả một quá trình lâu dài", Nimrod Novik, nhà đàm phán hòa bình kỳ cựu của Israel, cho hay. "Nếu Israel không tiếp tục rút quân, dù là hạn chế, không có ISF và không có nỗ lực tái thiết, giải pháp tạm thời cho Hamas tiếp tục vũ trang sẽ trở thành vĩnh viễn".
Theo ông, rủi ro nằm ở việc cả Israel lẫn Hamas đều đang kiểm soát một nửa Dải Gaza và nếu không bên nào chịu nhượng bộ, chỉ cần những cuộc đụng độ nhỏ cũng có thể thổi bùng xung đột quy mô lớn.
Những người ủng hộ giải pháp hai nhà nước cho cuộc xung đột đã hoan nghênh cách chính quyền Trump gây áp lực lên Thủ tướng Netanyahu để đạt lệnh ngừng bắn ở Gaza.
Nhưng điều đó cũng gây thất vọng vì họ coi đây là bằng chứng cho thấy Mỹ đã thụ động thế nào trong việc giải quyết những tranh chấp ở khu vực Bờ Tây, nơi những người định cư Do Thái gần đây bị cáo buộc cướp bóc, chèn ép cộng đồng Palestine mà không bị trừng phạt.
Nadav Tamir, quan chức cấp cao tại J Street, nhóm vận động hành lang theo đường lối tự do của Mỹ ủng hộ Israel, cho biết ông ước rằng chính quyền Trump sẽ áp dụng cách tiếp cận cứng rắn và quyết đoán đối với chính quyền Thủ tướng Netanyahu trong tất cả các tương tác với Palestine.
Ông muốn Mỹ lập một sở chỉ huy ở Bờ Tây, tương tự cách chính quyền Trump thiết lập trung tâm điều hành cho Gaza ở miền nam Israel và muốn Mỹ, chứ không phải Israel, sẽ quyết định khi nào PA hoàn thành nỗ lực cải cách chính trị.
Nếu chính quyền Mỹ quyết đoán với Israel về vấn đề Bờ Tây như đã làm ở Gaza, "đó có thể là bước ngoặt lớn cho khu vực", Tamir nói.
Tại Gaza, nghị quyết của Liên Hợp Quốc được đón nhận với một tâm lý lạc quan dè dặt. Rajab Abu Tawahina, 35 tuổi, người cha ba con ở Khan Younis, cho biết anh xem những động thái can thiệp tiềm năng từ quốc tế là cơ hội để có được cuộc sống tốt đẹp hơn, dù không chắc chắn.
"Nếu kế hoạch này mang lại chút ổn định nào đó, nếu nó cuối cùng có thể giúp chúng tôi tái thiết cuộc sống, chúng tôi hoàn toàn hoan nghênh", Abu Tawahina, nhà vật lý trị liệu đang làm tài xế xe tải, cho biết. "Nhưng chúng tôi đã học được cách chờ đợi và quan sát, bởi vì những lời hứa suông thì chưa đủ".
Nguồn: CafeF; Zing News; Soha; Vnexpress
Việt Nam: Khách đi Trung Quốc top đầu thế giới; Dự án đường sắt 30.000 tỷ gặp khó; Siêu máy bay, thử thành công ở Pháp; Công trình 9.000 tỷ; Chuyển nhượng bất động sản 2026
Thế giới: Châu Âu không có chỗ trong đàm phán; Nga chuẩn bị trừng phạt Châu Âu; Nguy cơ vỡ nợ toàn cầu; Chiến sự Ukraine 8/11; Tàu chiến hướng về Trung Đông
Việt Nam: Hồ nước nhân tạo lớn nhất; Nhà mặt phố cổ treo biển cho thuê; Vụ Tập đoàn Dương Đông; Nutifood đề xuất đầu tư hai công viên ven sông; Hồi sinh dự án thép 8.000 tỷ
Người Việt hải ngoại: “Con gái” Quỳnh Kool được Hàn Quốc để mắt; Cô gái Pháp tìm được gia đình; Nam danh ca về diễn lần cuối; “Mùa kinh doanh” mới Ngày Văn Hóa
Việt Nam: “Siêu” cầu vượt sông Hồng; Cắt khúc, vo tròn vụ việc xử lý hành chính; Đề xuất siết người bỏ cọc; Doanh nghiệp tăng tuyển dụng cuối năm; Đà Nẵng vào top điểm đến thế giới
Người Việt hải ngoại: Người đầu tiên trúng tuyển Harvard; Bình tĩnh với khuyến cáo tích trữ đồ sinh tồn; Tập huấn phương pháp giảng dạy tiếng Việt; Mở 6 nhà hàng ở Bỉ
Việt Nam: Phở Tư Lùn lại bị xử phạt; Khu nghỉ dưỡng “đẹp bậc nhất vịnh Bắc Bộ”; Mua 14 đoàn tàu từ Trung Quốc; Siêu dự án cao tốc 63.000 tỷ; Giữ ngôi số 1 du lịch châu Á
Người Việt hải ngoại: Cô gái làm tiếp viên cho Ả Rập; Phương Oanh đưa các con đi Hàn; Bắc cây cầu kết nối quê hương; Cơ hội làm ăn ở Nhật; Kết nối người Việt với quốc tế
Bình luận và đánh giá
Gửi nhận xét đánh giá