Mỹ: Chính phủ tiếp tục tê liệt; Cách giới siêu giàu lách' thuế; Thung lũng Silicon ghen tị Trung Quốc; Thoả thuận đất hiếm với Nhật

LẦN BỎ PHIẾU THỨ 13 THẤT BẠI, CHÍNH PHỦ MỸ TIẾP TỤC TÊ LIỆT

Tình trạng chính phủ Mỹ tiếp tục đóng cửa vẫn chưa có dấu hiệu chấm dứt, khi lần bỏ phiếu thứ 13 tại Thượng viện (ngày 28/10) tiếp tục thất bại. Cuộc khủng hoảng ngân sách kéo dài gần một tháng đang khiến đời sống người dân, doanh nghiệp và nhiều lĩnh vực kinh tế trên toàn nước Mỹ lao đao.

Trong cuộc bỏ phiếu mới nhất, dự luật ngân sách tạm thời do đảng Cộng hòa đề xuất chỉ nhận được 54 phiếu thuận và 45 phiếu chống, không đủ 60 phiếu cần thiết để được thông qua. Không có nghị sĩ nào thuộc đảng Dân chủ bỏ phiếu ủng hộ.

Bày tỏ quan ngại về thực tế này, Chủ tịch Hạ viện Mỹ Mike Johnson kêu gọi phe Dân chủ hợp tác để sớm mở cửa trở lại chính phủ: "Tôi chỉ muốn nói điều này một cách đơn giản với các đồng nghiệp đảng Dân chủ: các bạn đã tự đẩy mình vào thế khó. Đây chính là lối thoát. Các tổ chức công đoàn, trong đó có những công đoàn lớn nhất, đang kêu gọi hãy hành động. Các bạn có thể lấy đó làm lý do và nói rằng mình buộc phải làm vậy. Hãy mở cửa lại chính phủ, để nó tiếp tục hoạt động vì người dân".

Tình trạng đóng cửa chính phủ bắt đầu từ đầu tháng 10, khi hai đảng Dân chủ và Cộng hòa không thể thống nhất về ngân sách. Nhiều cơ quan liên bang ngừng hoạt động, hàng trăm nghìn nhân viên bị nghỉ hoặc làm việc không lương, khiến các hoạt động cho vay, hoàn thuế và tiêu dùng đều đình trệ.

Đặc biệt, trong ngành hàng không, hàng trăm kiểm soát viên không lưu đang cân nhắc nhận thêm việc làm tạm thời sau khi không nhận được khoản lương đầy đủ đầu tiên vào ngày 28/10. Ông Mark Rausch, Phó chủ tịch Hiệp hội Kiểm soát không lưu quốc gia khu vực 10, cho biết: “Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến chúng tôi, bởi chúng tôi phải tính toán xem sẽ làm gì với số tiền tiết kiệm ít ỏi còn lại, hoặc làm thế nào để có thêm thu nhập. Liệu chúng tôi sẽ phải lái Uber, giao đồ ăn, hay tìm một công việc khác để kiếm sống, trong khi vẫn tiếp tục làm việc tại các cơ sở kiểm soát không lưu và các lĩnh vực bảo đảm an toàn hàng không trên khắp đất nước mà không được trả lương”.

Giới quan sát cho rằng, tình trạng chính phủ Mỹ đóng cửa gần một tháng qua không chỉ là một cuộc đối đầu chính trị kéo dài giữa hai đảng Dân chủ và Cộng hòa, mà còn là minh chứng rõ nét cho sự phân cực sâu sắc trong hệ thống chính trị Mỹ, nơi những toan tính quyền lực đang lấn át lợi ích xã hội. Nếu hai đảng không sớm đạt được thỏa hiệp ngân sách, cuộc khủng hoảng chính phủ Mỹ sẽ còn kéo dài, với những tác động ngày càng sâu rộng tới nền kinh tế và đời sống của người dân.

 

 

CÁCH GIỚI SIÊU GIÀU Ở MỸ 'LÁCH' THUẾ

Cuốn "The Second Estate" của giáo sư luật Boston Ray D.Madoff phơi bày cách những người giàu ở Mỹ lách kẽ hở luật pháp để không nộp thuế.

Theo VOX, từ đầu thế kỷ 20, một chiến lược thu thuế mới đã xây dựng tại Mỹ: Thuế sẽ được áp dụng dựa trên thu nhập. Người có khả năng chi trả cao nhất sẽ nộp nhiều thuế nhất.

Quan điểm "đánh thuế người giàu" như vậy đã góp phần tạo nên hai quy tắc cốt lõi của hệ thống thuế hiện đại tại Mỹ: thuế thu nhập, được thông qua vào năm 1913, và thuế bất động sản, được thông qua ba năm sau đó, vào năm 1916.

Thuế thu nhập có mức thuế suất "lũy tiến", cơ bản là thu nhập càng cao thì thuế càng cao và miễn thuế hoàn toàn cho người thu nhập thấp. Còn thuế bất động sản nhắm vào những người Mỹ siêu giàu khi họ chuyển giao tài sản của mình cho thế hệ tiếp theo.

Hai loại thuế này ban đầu chỉ áp dụng cho những người rất giàu và hơn 95% người Mỹ không bị ảnh hưởng. Dù sau đó thuế thu nhập được mở rộng để áp dụng rộng rãi với những người đạt đến một cấp độ tài sản nhất định, thì về cơ bản người giàu vẫn là đối tượng chính.

Các tỷ phú Mỹ làm việc không lương

Tuy nhiên, cho đến nay những loại thuế này không phát huy tác dụng như mục đích ban đầu.

Nhiều nhà kinh tế và chuyên gia thuế từ lâu đã nhận ra khả năng tránh thuế của giới tài phiệt, nhưng rất khó để phát hiện những ví dụ thực tế.

Tất cả đã thay đổi vào tháng 6/2021, khi các nhà báo tại ProPublica đăng một loạt bài viết dựa trên các tờ khai thuế bị rò rỉ tại Sở Thuế vụ. Những tờ khai thuế này đã xác nhận rằng nhiều người giàu nhất nước Mỹ như Jeff Bezos, Elon Musk và Michael Bloomberg, hoàn toàn không phải nộp thuế thu nhập. Lý do đơn giản là các tỷ phú Mỹ không nhận lương.

Những tên tuổi lớn như Larry Ellison (Oracle) và Mark Zuckerberg (Meta) chỉ nhận 1 USD/năm, trong khi những người khác, như Elon Musk (Tesla), lại không nhận đồng nào. Nhưng đây chỉ là mặt hình thức. Sự giàu có của họ đến từ lợi nhuận tài chính của doanh nghiệp, cụ thể là từ số cổ phiếu công ty họ nắm giữ. Họ không bị đánh thuế khi giá cổ phiếu tăng phi mã. Chỉ khi họ bán cổ phiếu đi, họ mới phải chịu thuế. Còn nếu họ nắm giữ chúng mãi mãi, số cổ phiếu này hoàn toàn không bị đánh thuế.

Đến khi họ qua đời, số cổ phiếu này được chuyển ra bán công khai nhưng được sắp xếp để những người thừa kế của họ sở hữu, hoàn toàn tránh được khoản thuế thừa kế.

Ngoài ra, trong quá trình sở hữu cổ phiếu, họ hoàn toàn có thể dùng chúng làm tài sản thế chấp cho các khoản vay và có thể tận hưởng mọi lợi ích tài chính từ việc “tạm bán” cổ phiếu mà không phải chịu gánh nặng thuế.

Một câu nói thường gặp của những người muốn bảo vệ nguyên trạng các quy định thuế hiện tại đó là 1% người có thu nhập cao nhất đang phải nộp 40% tổng số thuế thu nhập của cả nước Mỹ, trong khi 40% người Mỹ không phải nộp bất kỳ khoản thuế nào.

Những số liệu này đúng, tuy nhiên, những người giàu phải nộp thuế trong nhóm trên chưa phải tầng lớp giàu có nhất. Những người đáng lẽ phải nộp nhiều thuế hơn cả lại không hoàn thành trách nhiệm của họ.

Thuế bất động sản “dậm chân tại chỗ”

Về phía thuế bất động sản, mặc dù không có dữ liệu khai thuế để chứng minh, chính nền kinh tế Mỹ đã là một ví dụ sống động. Sự tập trung của cải ở mức thấp vào những năm 1970 đã lên mức cao chưa từng thấy, khi 10% người giàu nhất nắm giữ 60% của cải của đất nước.

Trong khi đó, tiền thuế thu được từ bất động sản và những tài sản họ chuyển giao lại rất nhỏ. Các con đường tránh thuế bất động sản đã phát triển mạnh mẽ và bảo đảm cho sự chuyển giao tài sản an toàn trong các gia đình qua nhiều thập kỷ.

Một ví dụ là người giàu thường được ca ngợi vì lòng hảo tâm của họ, nhưng hoạt động từ thiện của họ không đơn thuần là vì giúp đỡ công chúng.

Phần lớn giới tỷ phú đều có rất nhiều hoạt động từ thiện, họ lên kế hoạch kĩ càng cho từng khoản đóng góp vì chúng có thể giúp họ tiết kiệm một khoản lớn hơn thuế thu nhập, thuế tiền lãi cổ tức, thuế bất động sản hay cả thuế cho tặng.

Bằng chứng cho điều này là giới tài phiệt thường đóng góp từ thiện nhiều tài sản có giá trị như cổ phiếu, bất động sản, tiền điện tử hay các quyền sở hữu tài sản.

Một câu hỏi đặt ra là liệu những khoản đóng góp của họ có mang lại lợi ích thực sự cho công chúng hay không? Câu trả lời là chưa chắc vì nhiều người Mỹ giàu có nhất thường quyên góp tiền cho các quỹ tư nhân, có thể của chính họ, hoặc các quỹ do một bên trung gian tài trợ.

Những tổ chức này thường giải quyết rất nhanh chóng lợi ích thuế cho giới tài phiệt, tuy nhiên, không nêu rõ khung thời gian giải ngân khoản đóng góp cho các mục đích từ thiện. Do đó, không có gì chắc chắn rằng công chúng sẽ được hưởng lợi từ các khoản quyên góp của người giàu.

Trong khi nhiều chính phủ dân chủ hay cộng hòa thay phiên nhau nắm quyền nhiều thập kỷ qua, các lỗ hổng trong hệ thống thuế của Mỹ vẫn chưa được giải quyết. Khi sự tập trung của cải trở nên quá mức, sự tồn vong của một nước Mỹ được gọi là dân chủ có thể bị đe dọa, tờ VOX dẫn đánh giá của nhiều chuyên gia.

 

 

THUNG LŨNG SILICON GHEN TỊ TRUNG QUỐC: “KHOẢNH KHẮC SPUTNIK” CỦA BẮC KINH ĐE DỌA BẢN SẮC NƯỚC MỸ

Lấy Trung Quốc làm tấm gương soi chiếu, nước Mỹ đang nhìn thấy rõ ràng hơn những điểm mạnh và điểm yếu của mình so với nhiều thập kỷ trước, tờ New York Times nhận định.

Giới công nghệ Mỹ đang trải qua một cơn “ghen tị Trung Quốc”. Trên mạng xã hội, podcast, phỏng vấn và các bản tin, giới tinh hoa công nghệ của Thung lũng Silicon thể hiện sự ngưỡng mộ trước tốc độ xây dựng hạ tầng thần tốc, năng lực sản xuất vượt trội và sự sáng tạo của công ty trí tuệ nhân tạo (AI) DeepSeek từ Trung Quốc. Đồng thời, họ bày tỏ thất vọng về cơ sở hạ tầng lạc hậu, hệ thống pháp lý rườm rà và một nền kinh tế Mỹ đang đánh mất khả năng tự sản xuất những thứ tưởng chừng đơn giản như ốc vít, drone hay máy móc công nghiệp.

Nhiều lãnh đạo công nghệ kêu gọi Mỹ nên có “phiên bản DeepSeek” của riêng mình, đăng các tuyên ngôn công nghiệp lấy cảm hứng từ Trung Quốc, hoặc thậm chí áp dụng văn hóa làm việc “996” nổi tiếng khắc nghiệt ở nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới – làm từ 9 giờ sáng đến 9 giờ tối, 6 ngày một tuần.

“Trong khi Trung Quốc đang bứt tốc, di chuyển hàng hóa, con người và dữ liệu với tốc độ của máy móc, chúng ta có nguy cơ bị mắc kẹt trong quá khứ”, công ty đầu tư mạo hiểm Andreessen Horowitz đưa ra cảnh báo trong một bài đăng gần đây.

Ngưỡng mộ xen lo lắng

Trong giới lãnh đạo công nghệ Mỹ và một số chính trị gia Dân chủ, Trung Quốc đang trở thành tâm điểm của sự chú ý, mang lại cảm giác vừa tò mò, vừa lo âu và cả ghen tị. Những định kiến lâu năm về Trung Quốc đang bị xem xét lại.

Các doanh nghiệp Trung Quốc từng bị coi là “kẻ sao chép công nghệ” nay lại được Mỹ nghiên cứu như hình mẫu về hiệu suất và quy mô. Hệ thống kinh tế do nhà nước dẫn dắt giờ được mô tả như biểu tượng của hiệu quả và khả năng thực thi.

Hai cách nhìn – “Trung Quốc gian lận” và “Trung Quốc khổng lồ” – đều là những phản ứng đơn giản trước thực tế phức tạp hơn nhiều. Nhưng sự phổ biến của chúng phản ánh tâm lý sâu sắc của nước Mỹ, khi quốc gia này đang vật lộn với thực tế rằng mình không còn là trung tâm duy nhất của tiến bộ công nghệ.

“Với người Mỹ, việc phải thừa nhận rằng tương lai đang được kiến tạo ở nơi khác chứ không phải Mỹ là điều khó chấp nhận”, cây bút công nghệ Afra Wang từ Thung lũng Silicon nói. “Đây không chỉ là câu chuyện về công nghệ, mà là về bản sắc quốc gia”.

Khủng hoảng bản sắc ấy vượt ra ngoài lĩnh vực công nghệ. Nó hiện diện trong tâm lý của những người Dân chủ theo xu hướng “thịnh vượng” – những người thất vọng vì Mỹ không thể xây được nhà ở hay đường sắt cao tốc, trong khi du khách Mỹ liên tục đăng video về cầu, tàu và thành phố hiện đại của Trung Quốc.

Sự ngưỡng mộ mới dành cho Trung Quốc vừa cho thấy người Mỹ hiểu ít về nước này, vừa thể hiện sự mất niềm tin vào chính đất nước họ. Qua tấm gương Trung Quốc, nước Mỹ đang nhìn thấy rõ hơn điểm mạnh và điểm yếu của mình.

Giới công nghệ Mỹ có lý do để lo lắng. Mô hình cũ – “Mỹ sáng tạo, sản xuất và xuất khẩu” – đã sụp đổ khi nước này chuyển phần lớn sản xuất ra nước ngoài. Giờ đây, Mỹ chỉ còn thiết kế, trong khi Trung Quốc lại trở thành hiện thân của chính mô hình “xây dựng và sản xuất” từng làm nên sức mạnh của Mỹ.

Trung Quốc thực dụng Mỹ mơ mộng

Trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị căng thẳng, khả năng sản xuất trở thành lợi thế chiến lược sống còn. Việc tích hợp AI với phần cứng cũng đang trở thành hướng đi tất yếu. “Máy móc ngày nay chính là phiên bản vật lý của phần mềm – là hình thái hữu hình của AI”, nhà đầu tư Marc Andreessen nhận xét. “Chiếc xe giờ không chỉ là thép và kính, mà là một con robot có bánh xe”.

Andreessen thừa nhận Trung Quốc “đi trước trong mọi lĩnh vực liên quan đến chế tạo” và vượt trội trong việc kết hợp AI với phần cứng.

Đáng chú ý là giới công nghệ Trung Quốc đã dành nhiều năm học hỏi Mỹ. Họ đọc tiểu sử Steve Jobs, Elon Musk, nghiền ngẫm cuốn “Zero to One” của Peter Thiel, và phát triển mô hình kinh doanh dựa trên triết lý Thung lũng Silicon. Giờ đây, vai trò dường như đảo ngược.

Các công ty Mỹ chạy đua phát triển trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) – những cỗ máy thông minh hơn con người. Trong khi đó, doanh nhân Trung Quốc tập trung vào ứng dụng AI vào sản xuất, thiết bị và dịch vụ.

“Rất hiếm khi kỹ sư công nghệ Trung Quốc nói về AGI”, một chuyên gia tại Bắc Kinh cho biết.

Trong một bài viết trên New York Times, cựu Chủ tịch Google Eric Schmidt và đồng tác giả Selina Xu kêu gọi Thung lũng Silicon “bớt ám ảnh với AGI” và học tinh thần thực dụng của Trung Quốc – biến AI thành công cụ phục vụ đời sống. Đây là một minh chứng nữa về sự đối lập giữa chủ nghĩa thực dụng Trung Quốc và lý tưởng Mỹ.

CEO Nvidia Jensen Huang từng tuyên bố chip Trung Quốc chỉ “chậm hơn vài nano giây” và Trung Quốc “không hề tụt hậu trong AI”. Phát biểu này bị hoài nghi nhưng cho thấy Trung Quốc nay đã trở thành chuẩn so sánh trong hầu hết lĩnh vực công nghệ mũi nhọn.

Tuy nhiên, sự ngưỡng mộ này cũng có giới hạn. Một phần động cơ đằng sau việc này là để gây áp lực lên Washington nhằm siết chặt đối thủ Trung Quốc bằng thuế quan và quy định, từ đó mở đường cho các gói tài trợ lớn hơn cho doanh nghiệp Mỹ. Bằng cách mô tả Trung Quốc như mối đe dọa hiện hữu, giới công nghệ Mỹ có thể thuyết phục chính phủ bơm nhiều tiền hơn vào ngành của họ.

Khoảnh khắc Sputnik

Trong khi Mỹ vẫn tranh luận cách phục hồi sản xuất, Trung Quốc tiếp tục rót vốn nhà nước mạnh mẽ cho nghiên cứu và phát triển. Nhưng mô hình đó cũng để lại cái giá lớn: nợ công địa phương phình to, lương trì trệ và hệ thống an sinh xã hội mong manh.

Cây cầu cao nhất thế giới mới hoàn thành ở Quý Châu nằm trong tỉnh ngập nợ, nơi nhiều người già nông thôn sống với chưa đến 20 USD mỗi tháng. Sau những chuyến taxi giá 1,5 USD mà khách du lịch Mỹ trầm trồ là tầng lớp tài xế xe công nghệ – gồm cả luật sư, giáo viên và kế toán thất nghiệp.

Sự trỗi dậy của Trung Quốc là có thật, nhưng không vô hạn. Cũng như Mỹ, Trung Quốc có thành tựu song hành với bất ổn. Cơn “ghen Trung Quốc” của Thung lũng Silicon thực chất phản chiếu nỗi hoang mang của chính nước Mỹ vốn đang vật lộn với sự mất tự tin.

Cuộc đua công nghệ Mỹ - Trung vẫn tiếp diễn. Nếu “khoảnh khắc Sputnik” của Trung Quốc năm 2018 được kích hoạt bởi lệnh trừng phạt của Mỹ, thì “khoảnh khắc ChatGPT” năm 2022 lại khiến các kỹ sư Trung Quốc nhận ra khoảng cách với nền kinh tế số 1 thế giới.

Nhưng 2 năm sau, DeepSeek ra mắt chatbot mạnh mẽ và tiết kiệm chi phí dù dùng chip yếu hơn, trở thành “khoảnh khắc Sputnik” ngược cho chính ngành AI Mỹ.

Cuộc đua chưa bao giờ dừng lại. Và lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, Thung lũng Silicon đang phải học ngược từ Trung Quốc.

 

 

THOẢ THUẬN ĐẤT HIẾM MỸ - NHẬT

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi vừa ký 2 thỏa thuận, trong đó một thỏa thuận đánh dấu "thời kỳ hoàng kim" mới của quan hệ song phương và thỏa thuận còn lại về đất hiếm.

Theo báo Guardian, tân Thủ tướng Takaichi cam kết hiện thực hóa "thời kỳ hoàng kim" trong quan hệ giữa Nhật Bản và Mỹ ngay khi bắt đầu cuộc gặp với người đứng đầu nước Mỹ tại Tokyo.

Thỏa thuận về "thời kỳ hoàng kim" đề cập tới các thỏa thuận 2 nước đã ký hồi đầu năm nay, liên quan tới đầu tư chiến lược và lợi ích quốc gia chung. Việc ký kết thỏa thuận này sẽ giúp cả hai nước tăng cường an ninh kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và từ đó dẫn tới sự thịnh vượng toàn cầu.

Ông Trump và bà Takaichi cũng nhanh chóng ký thỏa thuận nhằm đảm bảo việc khai thác, tinh chế đất hiếm và các khoáng sản quan trọng khác. Thỏa thuận này được đưa ra sau khi Trung Quốc siết chặt xuất khẩu loại nguyên liệu quan trọng.

Nhà Trắng cho hay, Mỹ và Nhật Bản muốn hợp tác thông qua các chính sách kinh tế và đầu tư phối hợp để đẩy nhanh việc phát triển thị trường đa dạng, thanh khoản và công bằng cho các khoáng sản thiết yếu và đất hiếm. Mục tiêu của thỏa thuận là hỗ trợ 2 nước đạt được khả năng phục hồi và an ninh của các loại khoáng sản cốt lõi cũng như chuỗi cung ứng đất hiếm.

Đất hiếm là một loại khoáng sản quan trọng, thiết yếu đối với các ngành công nghiệp quốc phòng, ô tô và điện tử. Nhật Bản được cho sở hữu nguồn cung đất hiếm dồi dào nhưng phần lớn nằm dưới nước, gây khó khăn cho việc khai thác. Trong khi đó, Mỹ đang nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung khoáng sản thiết yếu nhằm giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc. Trong những ngày gần đây, Mỹ đã ký một loạt thỏa thuận với Malaysia, Thái Lan và Australia về đất hiếm. 

 

Nguồn: VOV; Zing News; CafeF; Vietnamnet

Xem thêm:
Về trang trước

Chủ đề:

Bình luận và đánh giá
Gửi nhận xét đánh giá

Đọc nhiều nhất

Việt Nam: Khách đi Trung Quốc top đầu thế giới; Dự án đường sắt 30.000 tỷ gặp khó; Siêu máy bay, thử thành công ở Pháp; Công trình 9.000 tỷ; Chuyển nhượng bất động sản 2026

Thế giới: Châu Âu không có chỗ trong đàm phán; Nga chuẩn bị trừng phạt Châu Âu; Nguy cơ vỡ nợ toàn cầu; Chiến sự Ukraine 8/11; Tàu chiến hướng về Trung Đông

Việt Nam: Hồ nước nhân tạo lớn nhất; Nhà mặt phố cổ treo biển cho thuê; Vụ Tập đoàn Dương Đông; Nutifood đề xuất đầu tư hai công viên ven sông; Hồi sinh dự án thép 8.000 tỷ

Người Việt hải ngoại: “Con gái” Quỳnh Kool được Hàn Quốc để mắt; Cô gái Pháp tìm được gia đình; Nam danh ca về diễn lần cuối; “Mùa kinh doanh” mới Ngày Văn Hóa

Việt Nam: “Siêu” cầu vượt sông Hồng; Cắt khúc, vo tròn vụ việc xử lý hành chính; Đề xuất siết người bỏ cọc; Doanh nghiệp tăng tuyển dụng cuối năm; Đà Nẵng vào top điểm đến thế giới

Người Việt hải ngoại: Người đầu tiên trúng tuyển Harvard; Bình tĩnh với khuyến cáo tích trữ đồ sinh tồn; Tập huấn phương pháp giảng dạy tiếng Việt; Mở 6 nhà hàng ở Bỉ

Việt Nam: Phở Tư Lùn lại bị xử phạt; Khu nghỉ dưỡng “đẹp bậc nhất vịnh Bắc Bộ”; Mua 14 đoàn tàu từ Trung Quốc; Siêu dự án cao tốc 63.000 tỷ; Giữ ngôi số 1 du lịch châu Á

Người Việt hải ngoại: Cô gái làm tiếp viên cho Ả Rập; Phương Oanh đưa các con đi Hàn; Bắc cây cầu kết nối quê hương; Cơ hội làm ăn ở Nhật; Kết nối người Việt với quốc tế

Lên đầu trang