LŨ LỤT KINH HOÀNG Ở TRUNG QUỐC: 6 NGƯỜI CHẾT, , HƠN 80.000 NGƯỜI SƠ TÁN Ở TRUNG QUỐC

Trung Quốc đã và đang phải đối mặt với thách thức kép về thời tiết khắc nghiệt. Trong khi nắng nóng hoành hành ở nhiều nơi, thì mưa lớn tiếp tục diễn ra ở Quý Châu, Quảng Tây, Vân Nam và Tứ Xuyên, gây lũ lụt nghiêm trọng.

Một đợt nắng nóng mới đây đã tấn công Trung Quốc, khiến nước này ngày 25/6 vẫn phải tiếp tục ban bố cảnh báo nhiệt độ cao màu vàng – mức nghiêm trọng thứ 2 trong 4 cấp. Một số địa phương miền Bắc nước này, như Hà Bắc, Bắc Kinh... nền nhiệt lên tới gần và vượt 40℃.

Trong khi đó, mưa lớn đang hoành hành tại nhiều khu vực miền Nam Trung Quốc. Sáng 26/6, Trung tâm Khí tượng Quốc gia Trung Quốc đã tiếp tục phát đi cảnh báo mưa lớn màu vàng và thời tiết đối lưu mạnh màu xanh.

Theo thông tin mới nhất, một trận lũ lụt nghiêm trọng xảy ra từ 24/6 đã khiến 6 người ở huyện Dung Giang, tỉnh Quý Châu, miền Tây Nam nước này tử vong.

Mưa lớn khiến mực nước của nhiều con sông tại đây liên tục dâng cao nhanh chóng, với lưu lượng đỉnh lũ lên tới 11.360 mét khối mỗi giây. Nhiều vùng trũng thấp trong huyện bị ngập sâu, cơ sở hạ tầng một số xã và thị trấn bị hư hại nghiêm trọng, gây cản trở giao thông, gián đoạn thông tin và một số người bị mắc kẹt.

Tính đến chiều 24/6, hơn 80.000 người ở huyện Dung Giang và huyện Tòng Giang thuộc Quý Châu đã phải sơ tán.

Dung Giang, huyện nổi tiếng với giải bóng đá thôn làng ở Trung Quốc, đã chứng kiến những trận mưa lớn từ 8 giờ tối 23/6. Sân bóng tại đây đã nhanh chóng bị ngập sâu trong nước.

Trận lũ được chính quyền địa phương đánh giá là lớn nhất trong hơn 30 năm qua. Sở Quản lý tình trạng khẩn cấp tỉnh Quý Châu đã phải phân bổ nhiều mặt hàng cứu trợ thiên tai, gồm 30.000 chai nước uống và 10.000 bát mì ăn liền, cho hai huyện trên bằng đường sắt cao tốc và đường bộ.

Cũng tại Quý Châu, lở đất do mưa lớn dài ngày đã khiến một phần cây cầu trên đường cao tốc thuộc địa phận huyện Tam Đô bị sập. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có báo cáo về thương vong.

HIỆP ƯỚC LỊCH SỬ CỦA NATO BỊ XÉ BỎ: “BỨC MÀN SẮT” NGUY HIỂM SẮP TRỒI LÊN SÁT BIÊN GIỚI NGA

Từ Lapland ở phía bắc Phần Lan đến tỉnh Lublin ở phía đông Ba Lan, một bức màn sắt mới và nguy hiểm đang dần hình thành tại châu Âu.

Loạt nước NATO quyết định rời Công ước Ottawa

Tất cả các quốc gia NATO nằm dọc theo đường biên giới này đã quyết định ngăn chặn nguy cơ bị Nga tấn công bằng một bức tường sắt – bằng cách chôn hàng triệu quả mìn, loại vũ khí từng bị xem là quá nguy hiểm đến mức hầu hết thế giới đã tìm cách cấm vĩnh viễn.

Phần Lan, Estonia, Latvia, Lithuania và Ba Lan đã tuyên bố rút khỏi Công ước Ottawa năm 1997 – hiệp ước cấm các loại mìn chống người. Dự kiến vào cuối tháng 6, cả năm quốc gia sẽ chính thức thông báo với Liên Hợp Quốc về việc rút lui, cho phép họ sản xuất, tích trữ và triển khai các loại vũ khí này từ cuối năm nay. Tổng cộng, các nước này có khoảng 3.500 km đường biên giới NATO tiếp giáp với Nga và Belarus.

Việc các bãi mìn sắp xuất hiện trở lại trên các vùng đất rộng lớn của châu Âu báo hiệu sự sụp đổ âm thầm của chiến dịch quốc tế từng nỗ lực cấm loại vũ khí này – chiến dịch mà Công nương Diana ủng hộ trong chuyến thăm Angola vào tháng 1/1997. “Tôi đến đây với trái tim mình và muốn nâng cao nhận thức cho những người đang gặp nạn,” bà nói sau khi bước đi trên một con đường hẹp giữa những quả mìn còn hoạt động.

Cựu Thủ tướng Anh Tony Blair đã ủng hộ mạnh mẽ chiến dịch này. Chỉ trong tuần thứ tư trên cương vị thủ tướng vào cuối năm đó, ông đã ban hành lệnh cấm sản xuất và xuất khẩu mìn. Chính phủ Anh khi đó đã vận động để lệnh cấm được áp dụng trên toàn cầu thông qua Công ước Ottawa, sau này có 164 quốc gia ký kết. Blair thậm chí còn đảm bảo rằng Anh sẽ phê chuẩn Công ước đúng vào dịp tưởng niệm một năm ngày mất của Công nương Diana.

Tuy nhiên, điều này đã thảy đổi kể từ khi những cuộc xung đột nổ ra gần đây.

Các nhà hoạch định quân sự hiện đang tính toán khu vực rừng và đầm lầy nào ở châu Âu sẽ được chôn các thiết bị gây chết người này.

Trong số các quốc gia đang chuẩn bị trang bị mìn, vị trí của Litva có lẽ là nhạy cảm nhất. Là quốc gia lớn nhất vùng Baltic, Litva có hơn 700 km biên giới với Belarus ở phía đông và vùng Kaliningrad của Nga ở phía tây.

Tuyến đầu của NATO và nỗi lo từ những bãi mìn mới

Nằm giữa hai điểm đó là hành lang Suwalki – tuyến đường bộ duy nhất để quân tiếp viện NATO tiếp cận các nước Baltic. Khu vực dễ bị tổn thương nhất của Litva có lẽ là dải lãnh thổ nhỏ hẹp nhô vào Belarus.

Hiếm nơi nào gần biên giới hơn các ngôi nhà gỗ ở làng Šadžiūnai, nằm ngay trên mũi đất này. Đây là khu rừng rậm rạp, nơi sinh sống của hươu và thỉnh thoảng có sói, vốn đã là vùng nhạy cảm. Đi sâu vào giữa những hàng cây thông và bạch dương, người ta sẽ bắt gặp biển báo ghi dòng chữ: “DỪNG LẠI” và “Chỉ được vào khi có sự cho phép của Cục Biên phòng Nhà nước”.

Với sự cho phép đó, người ta có thể tiếp cận gần hơn để nhìn thấy hàng rào màu bạc được gia cố bằng dây thép gai chạy dài xuyên qua rừng. Đó là đường biên giới NATO với Belarus. Bất kỳ bãi mìn mới nào cũng có thể được đặt tại đây, khiến các biển cảnh báo trở nên đáng sợ hơn.

Tất cả điều này khiến Jadvyga Mackevic vô cùng sợ hãi. Bà sống trong một ngôi nhà chỉ cách hàng rào biên giới một quãng ngắn. Sinh ra tại đây vào năm 1941 – năm Hitler tấn công Liên Xô – ký ức đầu tiên của bà là cảnh quân Đức rút lui, thiêu rụi ngôi làng Šadžiūnai vào năm 1944.

“Tôi đã khóc rất nhiều. Làng của tôi đã cháy rụi,” Mackevic – nay 84 tuổi – kể lại. “Ký ức duy nhất tôi còn nhớ là tôi đã khóc.”

Bà không muốn thấy mìn được đặt gần nhà mình. “Tôi sẽ không vui với ý tưởng đó,” bà nói. “Có thể động vật sẽ đi ngang qua và phát nổ.”

Tại làng Didieji Baušiai, cách biên giới khoảng 1,6 km, Jurate Penkovskiene (37 tuổi) và chồng cô – Vladislav (41 tuổi) – đã đào một hầm trú ẩn trong vườn và tích trữ nhiều nhu yếu phẩm khẩn cấp trong tầng hầm: 15 lít nước, một bộ dụng cụ y tế và ba kệ thực phẩm đóng hộp. Điều khiến họ lo lắng nhất là đứa con mới sinh cách đây sáu tháng.

Thỉnh thoảng, cửa sổ nhà họ rung lên vì tiếng súng hạng nặng vọng về từ một căn cứ quân sự cách đó 32 km, nơi lính Đức đang tập trận như một phần trong hoạt động triển khai của NATO để bảo vệ các nước vùng Baltic.

Bộ trưởng Quốc phòng Litva Dovile Šakalienė cho biết: “Lực lượng vũ trang của chúng ta cần có sự linh hoạt và quyền tự do sử dụng mọi phương tiện sẵn có để bảo vệ người dân và sườn phía đông của NATO.”

Litva có kế hoạch chi 5,5% GDP cho quốc phòng – gần gấp đôi mức hiện tại của Anh là 2,3% – và đã phân bổ 800 triệu euro để sản xuất mìn chống tăng và mìn chống người.

Tuy nhiên, hậu quả của bất kỳ đợt triển khai nào cũng có thể kéo dài. Năm 2023, ít nhất 2.000 người đã thiệt mạng do mìn trên toàn thế giới, trong đó 84% là dân thường và một phần tư là trẻ em. Những loại vũ khí này vẫn đang gây hậu quả ở những nước từng có chiến tranh như Angola, nơi nội chiến kết thúc hơn 20 năm trước, cũng như Campuchia, Afghanistan và Bosnia & Herzegovina.

Về vấn đề an toàn cho dân thường Litva, Bộ trưởng Nội vụ Kasčiūnas nhấn mạnh rằng trong thời bình, các quả mìn sẽ chỉ được lưu trữ chứ không triển khai. Ngay cả khi tình hình leo thang và mìn được triển khai, các loại mìn hiện đại có thể được kích hoạt từ xa. Chúng có thể được giữ ở trạng thái vô hiệu hóa cho đến khi Chính phủ ra lệnh kích hoạt - điều sẽ chỉ diễn ra trong tình huống khẩn cấp, với cảnh báo rõ ràng cho người dân.

MỤC ĐÍCH CỦA HUN SEN LÀ GÌ KHI TUNG ĐOẠN GHI ÂM, NÓI THỦ TƯỚNG THÁI LAN SẮP MẤT CHỨC?

Ông Hun Sen vừa công khai dự đoán Thái Lan sắp có thủ tướng mới. Trước đó, ông ta đã tung đoạn ghi âm cuộc điện đàm riêng với bà Paetongtarn Shinawatra, gây ra những hậu quả chính trị nặng nề cho nữ thủ tướng Thái Lan. Vì sao ông ta lại làm vậy?

Nhà bình luận chính trị, nhà báo David Hutt nói với BBC News Tiếng Việt rằng ông Hun Sen là một "bậc thầy" khi đã chớp lấy cơ hội để tạo ra sự rạn nứt giữa chính phủ Thái Lan và quân đội.

"Một điều gần như chắc chắn là Hun Sen muốn cho người dân Campuchia thấy ông ta đã đặt lợi ích quốc gia lên trên tình bạn cá nhân, rằng ông ta sẵn sàng 'hy sinh bạn bè' vì lợi ích của đất nước," ông Hutt nói.

Giải thích với BBC News Tiếng Việt ngày 25/6, nhà quan sát Virak Ou, người sáng lập tổ chức nghiên cứu Forum Future từ Campuchia, cho rằng ông Hun Sen, cũng như phần lớn người dân Campuchia, rất nhạy cảm với bất kỳ phát ngôn nào được cho là mang tính xúc phạm từ lãnh đạo các nước láng giềng. Và việc ông Hun Sen công khai toàn bộ cuộc nói chuyện là một trong những hành động phản ứng lại các phát biểu mà họ cho là trịch thượng, xúc phạm.

"Vì Campuchia chúng tôi từng bị chà đạp, từng là nạn nhân của đói nghèo, chiến tranh và tội ác diệt chủng. Campuchia từng là một đế chế hùng mạnh, rồi dần suy tàn qua nhiều thế kỷ. Chính vì thế, tâm lý xã hội trở nên đặc biệt nhạy cảm với bất kỳ biểu hiện nào khiến chúng tôi cảm thấy bị xem thường."

Lý do ông Hun Sen tung đoạn ghi âm?

Dư luận Việt Nam, khi theo dõi vụ việc, phần lớn đều lên án hành động của ônb Hun Sen. Nhiều ý kiến cho rằng, là bậc "cha, chú", ông Hun Sen đã lợi dụng niềm tin của Paetongtarn - con gái của "người anh em" Thaksin - để củng cố vị thế chính trị của bản thân.

Một số ý kiến cho rằng ông Hun Sen là một tay lão luyện trong những ngón đòn chính trị, khiến cho thủ tướng Thái Lan rơi vào tình cảnh bẽ bàng và từ đó giành được lợi thế trong việc đàm phán những tranh chấp đang diễn ra ở biên giới hai nước.

Nếu nhìn vào các diễn biến trước khi đoạn ghi âm bị tung lên mạng vào ngày 18/6, có thể thấy cha con ông Hun Sen đều bày tỏ phẫn nộ trước phát ngôn của bà Paetongtarn vào ngày 16/6.

Cụ thể, sau cuộc họp an ninh, bà Paetongtarn đã trả lời trong cuộc họp báo rằng hành động và các bài đăng trên mạng xã hội của ông Hun Sen cùng con trai ông ta - Thủ tướng Hun Manet - là "thiếu chuyên nghiệp".

Theo nhà quan sát Virak Ou, những lời lẽ đó có thể đã khiến giới lãnh đạo cấp cao – đặc biệt là một người đã nắm quyền lâu như ông Hun Sen – cảm thấy bị xúc phạm.

"Tôi nghĩ ông ấy để bụng chuyện đó, nhất là khi họ vốn là chỗ thân thiết lâu năm. Theo tôi, đó là bước ngoặt của sự việc," ông Ou nói.

Chính ông Hun Sen cũng nhắc đến sự việc này trong bài đăng trên Facebook vài tiếng trước khi quyết định tung toàn bộ đoạn ghi âm:

"Vài tiếng sau cuộc trò chuyện, lãnh đạo Thái Lan công khai cáo buộc lãnh đạo Campuchia hành xử 'thiếu chuyên nghiệp' về mặt chính trị và tham gia các hoạt động chính trị thông qua Facebook.

"Về đoạn ghi âm rò rỉ, tôi nhận thấy chỉ có chừng 9 phút được công khai. Do đó, nếu phía Thái Lan mong muốn nghe bản ghi âm đầy đủ, tôi sẵn sàng công bố toàn bộ cuộc nói chuyện dài 17 phút 6 giây," Facebook của có dấu xanh của ông Hun Sen viết.

Ông Virak Ou lý giải thêm rằng lý do ông Hun Sen công khai toàn bộ đoạn ghi âm dài 17 phút có thể liên quan đến phản ứng từ chính phủ và các phe phái khác ở Thái Lan.

"Việc Thái Lan đe dọa cắt điện và internet có thể khiến Campuchia cảm thấy đó là sự sỉ nhục. Chúng tôi – một quốc gia nhỏ bị kẹp giữa hai nước láng giềng lớn là Thái Lan và Việt Nam – trở nên nhạy cảm hơn rất nhiều trước bất kỳ biểu hiện nào mang tính khinh thường hay xúc phạm, đặc biệt đến từ các nước láng giềng.

"Do đó, Campuchia thường cố gắng đáp trả, thậm chí đôi khi còn phản ứng thái quá. Điều này không chỉ đến từ giới lãnh đạo mà là tâm lý chung của cả xã hội.

"Về việc ông Hun Sen công khai đoạn ghi âm 17 phút, có lẽ ông ấy đã cảm thấy quân đội Thái Lan hay người dân nước này đã không thể hiện sự tôn trọng đối với Campuchia," ông Virak giải thích.

Trước vụ rò rỉ bản ghi âm, ông Hun Sen đã "ăn miếng trả miếng" với nhiều nhân vật ở Thái Lan. Trong bài phát biểu đặc biệt ngày 16/6, ông Hun Sen đã công khai "dằn mặt" cựu thủ lĩnh phong trào áo vàng bảo hoàng Thái Lan, ông Sondhi Limthongkul, với thông điệp "đừng hỗn xược hay coi thường Campuchia".

Nhà quan sát David Hutt nói rằng việc ông Hun Sen ghi âm lại các cuộc điện thoại riêng tư là điều không có gì lạ. Trước đây, ông ấy đã từng công khai các cuộc trò chuyện với các chính trị gia hoặc nhà hoạt động đối lập nhằm làm họ bẽ mặt.

"Chúng ta đều biết rằng giới chính trị thường ghi lại các cuộc trao đổi với lãnh đạo nước ngoài, nhưng việc công bố chúng ra bên ngoài lại là hành động rất thiếu tính ngoại giao.

"Lý do bề ngoài cho việc tung đoạn ghi âm lần này là vì những lời chỉ trích từ bà Paetongtarn trên mạng xã hội sau cuộc trò chuyện giữa hai người. Tuy nhiên, theo cảm nhận của tôi, ông Hun Sen đã nhìn thấy cơ hội để tạo ra sự chia rẽ giữa chính phủ Thái Lan và quân đội và ông ta đã chớp lấy nó.”

Ông Hutt nói thêm rằng, đoạn ghi âm không chỉ chứng minh bà Paetongtarn non nớt và thiếu kinh nghiệm lãnh đạo mà còn làm quân đội Thái Lan mất uy tín khi phơi bày cho cả thế giới biết rằng nữ thủ tướng gọi vị tướng chuyên trách về vấn đề biên giới là "phe đối lập" và cho rằng quân đội "nói những điều không có lợi cho đất nước".

Bên cạnh đó, cây viết Davit Hutt lưu ý rằng, việc bà Paetongtarn gọi điện cho ông Hun Sen chứ không phải người đồng cấp Hun Manet cũng nói lên nhiều điều.

Thứ nhất, ông Hun Sen vẫn là người đứng sau nắm quyền, điều khiển mọi thứ.

"Ai cũng biết rằng bên cạnh việc kiểm soát phần lớn chính trị nội bộ, ông Hun Sen còn là ngoại trưởng trên thực tế của Campuchia. Từ năm 2023 đến cuối năm ngoái, Campuchia đã cố gắng để Bộ Ngoại giao (dưới quyền Sok Chenda Sophea) tập trung vào kinh tế, còn ông Hun Sen cùng các đồng minh trong Thượng viện xử lý những vấn đề nhạy cảm hơn.

"Nhưng kế hoạch đó đã sụp đổ, ông Sok Chenda bị cách chức bộ trưởng ngoại giao vào tháng 11 và Prak Sokhonn - người được xem là 'cánh tay nối dài' của ông Hun Sen - đã quay lại nắm quyền ở Bộ Ngoại giao. Do đó, ông Hun Sen vẫn nắm chặt chính sách đối ngoại."

Mối quan hệ giữa hai gia tộc sẽ ra sao?

Nội dung cuộc nói chuyện bị rò rỉ đã khiến chính trường Thái Lan chấn động, bà Paetongtarn ngay sau đó phải đối mặt với làn sóng chỉ trích dữ dội từ công chúng cùng những hệ quả chính trị nghiêm trọng.

Vụ việc bắt đầu vào sáng ngày 18/6, khi một đoạn ghi âm dài 9 phút lan truyền trên mạng xã hội, cho thấy mối quan hệ rất gần gũi giữa ông Hun Sen và nữ thủ tướng Thái Lan. Bà Paetongtarn gọi ông Hun Sen là "chú Hun Sen" (Uncle Hun Sen) và xưng "Ung Ing" (tên thân mật của bà), kiểu nói chuyện giữa những người thân thiết chứ không phải giữa lãnh đạo hai quốc gia.

Sau đó, chính ông Hun Sen đã công khai toàn bộ đoạn đối thoại dài 17 phút, được ví như "đổ thêm dầu vào lửa" giữa lúc Thái Lan đang lục đục nội bộ, khiến sinh mệnh chính trị của bà Paetongtarn đứng trước nguy cơ bị "thiêu rụi".

Tối ngày 18/6, Đảng Bhumjaithai (BJT), đảng lớn thứ hai trong chính phủ của bà Paetongtarn, đã tuyên bố rút lui khỏi liên minh. Mặc dù đảng này đã bất mãn về liên minh cầm quyền từ trước, nhưng việc họ chọn thời điểm sóng gió này để rút lui và viện dẫn cuộc điện đàm bị rò rỉ làm cái cớ, là một đòn nặng giáng vào uy tín của bà Paetongtarn.

Ngày 20/6, một nhóm thượng nghị sĩ, do Chủ tịch Thượng viện Mongkol Surasajja dẫn đầu, đã gửi đơn cho Tòa án Hiến pháp Thái Lan và yêu cầu điều tra cuộc điện đàm và bãi nhiệm nữ thủ tướng vì cho rằng bà đã vi phạm nghiêm trọng chuẩn mực đạo đức.

Biểu tình trên đường phố cũng đã nổ ra vào cuối tuần qua.

Vào ngày 23/6, Ủy ban Chống tham nhũng Quốc gia Thái Lan (NACC) công bố mở cuộc điều tra sơ bộ về đoạn băng ghi âm cuộc trao đổi giữa nữ thủ tướng và Hun Sen.

Ngày 25/6, Đảng BJT đã đệ trình một kiến nghị bỏ phiếu bất tín nhiệm đối với bà Paetongtarn.

Bà Paetongtarn đã giải thích trước công chúng rằng cuộc trò chuyện giữa bà với ông Hun Sen là cuộc gọi riêng từ điện thoại cá nhân của bà. Do đó, việc ghi âm mà không có sự đồng thuận rồi sau đó tung lên mạng "không nên được cộng đồng quốc tế chấp nhận".

Gia đình Hun và Shinawatra vốn có mối quan hệ đặc biệt. Ông Thaksin Shinawatra, cha bà Paetongtarn, đã chơi thân với ông Hun Sen từ hàng chục năm qua. Trong thời gian ông Thaksin lưu vong, ông Hun Sen đã tiếp đãi ông Thaksin như thượng khách tại Phnom Penh. Ông Hun Sen đã nhiều lần gọi ông Thaksin là "người anh em" và không ngần ngại công khai mối quan hệ gần gũi đó.

Ngày 21/6, ông Hun Sen đã viết trên Facebook rằng tình cảm gắn bó hơn 30 năm giữa hai gia đình Hun và Shinawatra đã tan vỡ vì một quan chức Campuchia rò rỉ nội dung điện đàm giữa ông ta và Thủ tướng Thái Lan Paetongtarn.

"Quan chức này làm vậy vì tức giận trước những lời lẽ xúc phạm nhằm vào tôi và Thủ tướng Hun Manet, cho rằng chúng tôi thiếu chuyên nghiệp", ông Hun Sen viết trên Facebook, kèm hàng loạt hình ảnh thân thiết giữa hai gia đình.

Phía bà Paetongtarn, ngay sau khi đoạn ghi âm bị phát tán, bà đã mở cuộc họp báo và nói rằng sẽ không còn cuộc trò chuyện riêng tư nào với lãnh đạo Campuchia.

Nhà quan sát Virak Ou cho rằng việc rò rỉ một kênh liên lạc cá nhân – vốn là một công cụ rất quan trọng cho hoạt động ngoại giao – đã làm xói mòn tính hiệu quả và giá trị của kênh này.

"Tôi không cáo buộc ai đã tung ra đoạn ghi âm, nhưng rõ ràng toàn bộ sự việc đang làm suy yếu một công cụ thiết yếu cho quan hệ ngoại giao và quan hệ song phương. Tôi cho rằng điều này về lâu dài sẽ gây tổn hại cho Campuchia.

"Còn trong ngắn hạn, nó chắc chắn làm gia tăng sự chia rẽ trong nội bộ Thái Lan, làm cho Thái Lan thêm rạn nứt. Điều đó sẽ trở thành vấn đề lớn đối với đảng cầm quyền Pheu Thái và cả vị thủ tướng," ông nói.

Trong khi nữ thủ tướng tiếp tục chật vật đối mặt với sức ép chính trị trong nước để giữ cho liên minh không bị tan rã và không phải từ chức, lãnh tụ Campuchia Hun Sen vào ngày 24/6 đã đưa ra suy đoán gây xôn xao rằng "Thái Lan sẽ có thủ tướng mới trong vòng ba tháng tới".

Điều này đặt ra câu hỏi: Vì sao Hun Sen lại sẵn sàng đẩy gia đình Shinawatra vào tình thế bất lợi, đến mức có thể khiến Paetongtarn mất chức thủ tướng? Bởi nếu một phe phái khác - đặc biệt là giới quân đội - lên nắm quyền thì có thể khiến Campuchia gặp nhiều trở ngại hơn trong quan hệ song phương.

Lý giải điều này, ông Virak Ou cho rằng bất kỳ mối quan hệ nào vượt ra ngoài khuôn khổ hợp tác chuyên nghiệp đều có thể làm tổn hại đến quan hệ giữa hai quốc gia.

"Khi gia đình của hai nhà lãnh đạo có mối quan hệ quá gần gũi thì bất kỳ thỏa thuận nào giữa hai nước dù là có lợi cho đôi bên cũng sẽ dấy lên những nghi ngờ.

"Người ta sẽ luôn đặt câu hỏi liệu các thỏa thuận đó là vì lợi ích quốc gia, hay chỉ vì lợi ích riêng của các gia đình quyền lực và liệu có sự nhượng bộ nào đó hay không. Họ sẽ nghĩ rằng có những điều khoản ngầm, những điều bí mật được trao đổi ở hậu trường. Và từ đó, các thuyết âm mưu sẽ lan truyền.

"Do vậy, cách tốt nhất là giữ quan hệ thân thiện nhưng chỉ ở mức độ quốc gia mà thôi để duy trì sự chuyên nghiệp về mặt chính trị, ngoại giao. Vì vậy, mục tiêu nên là xây dựng một mối quan hệ tốt đẹp giữa hai nước, chứ không phải quan hệ quá thân thiết giữa cá nhân hai nhà lãnh đạo," ông Virak Ou nói.

Ngoài ra, ông cho rằng về lâu dài, Campuchia không hưởng lợi gì khi thiết lập quan hệ riêng với bất kỳ phe phái nào trong chính trường Thái Lan. Bởi lẽ ở Campuchia không có những phe phái như vậy. Campuchia nằm dưới sự kiểm soát chặt chẽ của Đảng Nhân dân Campuchia (CPP) mà đứng đầu là ông Hun Sen.

"Campuchia tốt nhất nên duy trì quan hệ chuyên nghiệp, tốt đẹp với tất cả các phe phái ở Thái Lan, không nên tỏ ra thân thiết quá mức với bất kỳ bên nào và tuyệt đối không nên dính vào nội bộ chính trị của Thái Lan," ông Virak nêu ý kiến.

Nhà quan sát người Campuchia cũng nói thêm rằng, mối quan hệ của hai gia tộc Hun và Shinawatra là dựa trên lợi ích, nên nếu đôi bên thấy có lợi thì mối quan hệ vẫn có thể duy trì, dù rằng mức độ tin tưởng chắc chắn sẽ thấp hơn trước sau vụ rò rỉ ghi âm.

Thái Lan đang yếu thế trước Campuchia

Một số nhà phân tích nói với BBC rằng đoạn ghi âm rò rỉ đã phơi bày những mâu thuẫn trong nội bộ Thái Lan, đặc biệt giữa chính phủ bà Paetongtarn và quân đội.

Theo nhà báo David Hutt, từ nhiều tháng qua, Campuchia đã cho rằng xung đột biên giới là hệ quả của chính trị nội bộ Thái Lan, trong đó quân đội sử dụng tình hình để củng cố sức ảnh hưởng của họ - điều mà chính bà Paetongtarn đã thừa nhận.

Còn ông Virak cho rằng cốt lõi không nằm ở đoạn ghi âm hay việc nó bị tung lên mạng. Vấn đề gốc rễ nằm ở chỗ quân đội, phe bảo hoàng và các phe phái khác nhau tại Thái Lan không thể đoàn kết.

"Rõ ràng nội bộ Thái Lan đang rất chia rẽ. Thông qua đoạn ghi âm bị rò rỉ, chúng ta thấy một vị thủ tướng trẻ tuổi của Thái Lan đang yếu thế, có vẻ như không kiểm soát nổi quân đội. Quân đội không tuân theo mệnh lệnh từ lãnh đạo dân sự, mà đang tự mình ra quyết định. Đó chính là gốc rễ của các vấn đề tại Thái Lan," ông Virak Ou nhận định.

Ông chỉ ra rằng Thái Lan hiện không có một hệ thống chỉ huy rõ ràng để đảm bảo nền dân chủ và sự lãnh đạo dân sự đối với quân đội.

"Hiện nay Campuchia trông có vẻ mạnh hơn, đoàn kết hơn vì Đại tướng Hun Manet thể hiện rằng ông có thể kiểm soát chặt chẽ quân đội và tập hợp sự ủng hộ của người dân dưới ngọn cờ của đảng cầm quyền. Thái Lan trông yếu hơn vì họ ít đoàn kết hơn.

"Vấn đề lớn hơn của Thái Lan là quân đội của họ thường không bao giờ đưa ra quyết định một cách lý trí. Đó là một quân đội đầy những người đàn ông với tinh thần hiếu chiến, cái tôi cao. Một số hành động như đóng cửa biên giới, thay đổi giờ giấc đóng mở cửa một cách tùy tiện, cho tới việc đe dọa cắt điện, internet của Campuchia đều cho thấy họ không có nghiên cứu gì cả. Họ chỉ hành động như những võ sĩ bước vào sàn đấu, muốn tung đòn trước mà không cần biết hậu quả.

"Đó là lý do vì sao các quốc gia thành công trên thế giới không bao giờ để quân đội hoạch định chính sách. Vai trò của quân đội là phải tuân theo mệnh lệnh từ giới lãnh đạo dân sự. Khi quân đội không làm điều đó, chúng ta sẽ thấy hậu quả - và đó chính là điều đang xảy ra đối với Thái Lan," ông nhận định.

Trước đó, bình luận với BBC Tiếng Thái, nhà báo và nhà phân tích quân sự Suphalak Kanchanakhundee nói rằng vụ đụng độ gây chết người ngày 28/5 có thể là dấu hiệu cho thấy chính phủ Thái Lan hiện tại có "khá nhiều" lỗ hổng trong chỉ huy quân sự.

Chuyên gia Supalak nhấn mạnh rằng các quyết định quân sự nên đến từ chính phủ trung ương, không phải từ tư lệnh tại hiện trường. Mối quan hệ giữa quân đội và chính phủ Thái Lan không hòa thuận khiến Thái Lan bị lép vế trước Campuchia, vì ở phía Campuchia, Thủ tướng Hun Manet kiểm soát quân đội chặt chẽ hơn.

DYLEEVKA THẤT THỦ: NGA MỞ “GỌNG KÌM THÉP” SIẾT CHẶT PÁO ĐÀI UKRAINE

Quân Nga kiểm soát làng Dyleevka sau trận đánh ác liệt, tiến sát Konstantinovka trong chiến dịch bao vây nhằm hạ gục cứ điểm phòng thủ then chốt của Ukraine.

Quân đội Nga vừa giành được một bước tiến chiến thuật mới tại Cộng hòa Nhân dân Donetsk (tự xưng), khi kiểm soát làng Dyleevka sau các trận giao tranh ác liệt. Ngày 24/6, Bộ Quốc phòng Liên bang Nga thông báo rằng các đơn vị thuộc Nhóm tác chiến phía Nam, bao gồm Lữ đoàn súng trường cơ giới biệt lập số 4 thuộc Quân đoàn 3, đã giương cao quốc kỳ Nga trên khu định cư sau một cuộc tấn công phối hợp có sự tham gia của bộ binh, pháo binh và các đơn vị điều khiển máy bay không người lái.

Làng Dyleevka nằm ở phía bắc Dzerzhinsk (trước đây là Toretsk), trên sườn đông nam của hướng Konstantinovka. Việc chiếm được Dyleevka là một phần trong chiến dịch tấn công rộng hơn nhằm siết chặt vòng vây xung quanh Konstantinovka, một cứ điểm chiến lược quan trọng của Ukraine trong khu vực. Quân đội Nga đang tiến công theo nhiều hướng, trong đó Belaya Gora và hồ chứa Kleban-Byk là các điểm trọng yếu của chiến dịch.

Trong khi đã đạt được tiến triển ở phía đông nam Konstantinovka, quân Ukraine vẫn chống trả quyết liệt trước các nỗ lực bao vây thành phố từ hướng tây nam. Trước đó, các cuộc tấn công của Nga vào Yablunovka và Aleksandro-Kalinovo đã bị chững lại do Ukraine điều động lực lượng tăng viện quy mô lớn, bao gồm cả các đơn vị được đào tạo bài bản thuộc Lữ đoàn Azov, vốn có sức chiến đấu cao hơn nhiều so với các đơn vị phòng vệ lãnh thổ từng được triển khai tại đây.

Ở phía bắc, quân Nga tiếp tục tấn công, chiếm các vị trí phòng ngự của Ukraine phía tây kênh đào Seversky Donets–Donbas, qua đó làm suy yếu thêm tuyến phòng thủ của Kyiv.

Dù không phải trọng tâm chính trong chiến dịch hiện tại, giao tranh tại Chasov Yar vẫn diễn ra ác liệt, khi quân Nga tiếp tục tấn công các vị trí của Ukraine tại những khu vực ở phía nam thị trấn. Nếu thị trấn này thất thủ, khả năng phòng thủ của Ukraine tại các tuyến tiếp cận phía đông Konstantinovka sẽ bị suy giảm nghiêm trọng, khiến lực lượng Ukraine trong khu vực ngày càng bị cô lập.

Các trận chiến cũng đang nổ ra ở phía nam Stupochki, nơi quân Nga đã tiến sát ngoại vi Konstantinovka.

Việc kiểm soát Dyleevka đánh dấu một bước tiến nữa trong đà tấn công của Nga hướng về Konstantinovka, song chiến dịch vẫn còn lâu mới kết thúc. Lực lượng Ukraine tiếp tục kháng cự quyết liệt, đặc biệt tại các khu vực phía tây nam - nơi quân Nga đang vấp phải sự chống trả mạnh mẽ.

ĐỐI TÁC CAO GIÁ

Sau việc tổng thống Indonesia Prabowo Subianto không tới Canada tham dự cuộc gặp cấp cao năm nay của nhóm G7, nay có thêm chuyện Thủ tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba không tham dự cuộc gặp cấp cao của NATO ở Bỉ.

Đương nhiên cuộc gặp cấp cao của nhóm G7 không thất bại chỉ vì ông Prabowo không tới tham dự và cả cuộc gặp cấp cao của NATO cũng vậy chỉ vì không có sự tham gia của ông Ishiba. Nhưng cả hai chuyện này đều ảnh hưởng chẳng tốt lành gì tới thể diện và uy danh của nhóm G7 và NATO. Điều này càng đáng được chú ý đến khi ông Prabowo không tham dự cuộc gặp cấp cao của nhóm G7 ở Canada để tham dự Diễn đàn kinh tế quốc tế St.Petersburg ở Nga, để gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin và để cùng ông Putin tuyên cáo việc hai bên nâng cấp mối quan hệ song phương lên thành Quan hệ đối tác chiến lược.

Ông Ishiba quyết định tới Bỉ tham dự cuộc gặp cấp cao của NATO cách đây chỉ có mấy ngày, nhưng rồi quyết định không tham dự nữa ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tiến hành tấn công quân sự vào Iran, NATO không tổ chức cuộc gặp cấp cao riêng giữa NATO và 4 nước đối tác chiến lược ở phương xa là Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc và New Zealand.

Indonesia là một thành viên quan trọng của nhóm G20 và là một quyền lực trong tập hợp lực lượng "các nước phương Nam". Nhóm G7 chủ trương tranh thủ và lôi kéo Indonesia để phân rẽ Indonesia với nhóm G20 trong những chuyện nhóm này ganh đua chiến lược quyết liệt với nhóm G7 và để làm suy yếu, rạn nứt tập hợp lực lượng "các nước phương Nam".

Trong khi đó, Nhật Bản là đối tác và cửa ngõ quan trọng nhất đối với NATO ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương cũng như trong 2 mục tiêu mà NATO đang theo đuổi là mở rộng phạm vi ảnh hưởng và địa bàn hoạt động sang khu vực lớn này cũng như đối phó Trung Quốc. Ông Ishiba không tham dự sự kiện lớn của NATO tác động như dội gáo nước lạnh vào NATO.

Thời thế đổi thay nên đối tác mới thêm tự tin và cao giá thế.

Nguồn: VOV; Soha; BBC; Người Đưa Tin; Thanh Niên