KINH HOÀNG PHÁT HIỆN HÀNG TRĂM TẤN CÀ PHÊ GIẢ ĐƯỢC ‘CHẾ’ BẰNG CHẤT PHỤ GIA VÀ HẠT ĐẬU NÀNH

Chủ tịch HĐQT Cty Sản xuất thương mại dịch vụ Phát Hải đã dùng 10% cà phê hạt và các chất phụ gia, 70% đậu nành, 20% vỏ cà phê để sản xuất cà phê giả. Hàm lượng caffeine chỉ từ 0,39-0,41% so với bao bì ghi là 1%.

Ngày 22/2, Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh Đắk Lắk tiếp tục điều tra , củng cố hồ sơ, xử lý các đối tượng liên quan đến 2 vụ sản xuất, buôn bán hàng giả ( cà phê giả).

Trước đó, qua công tác nắm địa bàn, Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh Đắk Lắk phát hiện 1 tiệm tạp hóa trên địa bàn TP Buôn Ma Thuột bán hơn 100kg cà phê bột mang các nhãn hiệu: Cà phê bột Phát Hải chồn coffee, Coffee Phát Hải.

Những sản phẩm này do Cty Sản xuất thương mại dịch vụ Phát Hải (trụ sở tại TP Thuận An, Bình Dương) sản xuất và có chi nhánh tại TP Hồ Chí Minh.

Nhận thấy các sản phẩm cà phê trên có dấu hiệu không đảm bảo chất lượng, Phòng Cảnh sát Kinh tế lấy mẫu kiểm tra. Qua kiểm tra cho thấy, hàm lượng caffeine chỉ 0,41-0,46%, thấp hơn nhiều so với hàm lượng ghi trên vỏ bao bì là ≥1%.

Sau đó, lực lượng công an tiến hành khám xét tại trụ sở Cty Sản xuất thương mại dịch vụ Phát Hải, thu hơn 2.800 gói cà phê bột có trọng lượng gần 1.330kg và 7.500kg đậu nành, 5.500kg vỏ cà phê đã xay vụn, 2.000kg nguyên liệu hỗn hợp đậu nành đã rang trộn với vỏ vụn cà phê cùng nhiều hương liệu, vỏ bao bì.

Kết quả điều tra, cơ quan công an xác định Nguyễn Thanh Hải, Chủ tịch HĐQT Cty Sản xuất thương mại dịch vụ Phát Hải đã dùng 10% cà phê hạt và các chất phụ gia, 70% đậu nành, 20% vỏ cà phê để sản xuất cà phê giả . Hàm lượng caffeine chỉ từ 0,39-0,41% so với bao bì ghi là 1%.

Để tránh bị lộ, Nguyễn Thanh Hải chỉ thuê người họ hàng làm các khâu rang xay và thường xuyên thay đổi mẫu mã bao bì.

Số liệu từ sổ sách thu giữ cho thấy, trong 11 tháng đầu năm 2024, chi nhánh Cty Sản xuất thương mại dịch vụ Phát Hải đã sản xuất và bán ra thị trường 7 loại cà phê bột không đảm bảo chất lượng về hàm lượng caffeine. Tổng cộng 344 tấn, giá trị khoảng 20 tỷ đồng.

Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh Đắk Lắk đã ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với bị can Nguyễn Thanh Hải (Chủ tịch HĐQT Cty sản xuất thương mại dịch vụ Phát Hải) và bị can Lê Thị Thanh Tâm (Giám đốc Chi nhánh) về tội “Sản xuất, buôn bán hàng giả”.

Trong tháng 2/2025, Công an tỉnh Đắk Lắk cũng khởi tố đối tượng Lương Đình Đệ (SN 1999, trú tại thị xã Buôn Hồ) về tội Sản xuất, buôn bán hàng giả (cà phê giả).

Trước đó, lực lượng công an phát hiện đối tượng Đệ lái xe ô tô chở 890kg cà phê bột nhãn hiệu Coffee HLP HUYNH LONG PHÁT để bán cho một số quán cà phê trên địa bàn huyện Ea H’leo (Đắk Lắk).

Tại thời điểm kiểm tra, đối tượng Đệ không cung cấp được hoá đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp đối với số cà phê trên.

Qua đấu tranh, đối tượng này khai nhận toàn bộ số cà phê bột này do mình tự sản xuất tại xưởng của mình.

Kết quả kiểm tra 1.500kg cà phê bột nhãn hiệu Coffee HLP Huynh Long Phát do Đệ sản xuất, hàm lượng caffeine chỉ 0,5% (không đúng với công bố in trên vỏ bao bì).

Tại xưởng sản xuất của Đệ, lực lượng công an còn thu 500kg đậu nành, 2 bao đậu nành đã rang tẩm phụ gia.

Tại cơ quan công an, Đệ khai khi giá cà phê thấp vẫn làm đủ hàm lượng. Hiện giá lên cao, Đệ đã tăng hàm đậu nành lên và giảm hàm lượng cà phê xuống để giảm chi phí sản xuất nhằm thu lợi bất chính.

Từ cuối năm 2022 đến nay, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an Đắk Lắk đã phát hiện 12 vụ sản xuất cà phê bột giả, tang vật thu hơn 20 tấn cà phê bột giả chưa kịp bán ra thị trường.

VUA TRÁI CÂY 3,2 TỶ USD NHẬN TIN XẤU

Dù “vua trái cây” vừa lập kỷ lục xuất khẩu 3,2 tỷ USD trong năm vừa qua, song việc dồn dập nhận tin xấu từ các thị trường cũng là báo động cho thế mạnh này của nước ta.

Thống kê từ Tổng cục Hải quan, trong năm vừa qua, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng đạt 3,21 tỷ USD, tăng 43,2% so với năm trước đó và là mức cao kỷ lục lịch sử.

Đặc biệt, với tỷ trọng lên tới 44,94% tổng giá trị xuất khẩu của ngành rau quả, sầu riêng đóng góp phần lớn vào tốc độ tăng trưởng chung, đưa kim ngạch toàn ngành hàng này trong năm 2024 vọt lên 7,15 tỷ USD.

Thế nhưng, giá trị xuất khẩu rau quả của nước ta tính đến ngày 15/2 chỉ đạt 525 triệu USD, giảm 17,2% so với cùng kỳ năm ngoái.

Trong đó, xuất khẩu sầu riêng tính đến giữa tháng 2 chỉ đạt 3.500 tấn, giảm mạnh 80% so với cùng kỳ năm 2024, Tiền Phong dẫn số liệu thống kê từ Bộ NN-PTNT.

Nguyên nhân của sự sụt giảm mạnh này là bởi Trung Quốc siết chặt kiểm tra chất cấm vàng O trên trái sầu riêng.

Trao đổi với PV.VietNamNet ngày 20/2, ông Đặng Phúc Nguyên - Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, thừa nhận, đầu năm nay xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc gặp “trục trặc”, bởi hải quan quốc gia này kiểm tra 100% lô hàng sầu riêng nhập khẩu.

Bên cạnh đó, cuối tháng 1 và đầu tháng 2 vừa qua là kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài 9 ngày. Trong khoảng thời gian này, hoạt động xuất khẩu sầu riêng hay các mặt hàng nông sản khác cũng sụt giảm.

Riêng chất vàng O, ông Nguyên thông tin thêm, sự việc này khởi nguồn từ sầu riêng Thái Lan. Các lô hàng của Thái xuất khẩu sang Trung Quốc bị phát hiện có chất vàng O. Ngay sau đó, họ siết chặt kiểm tra 100% lô sầu riêng nhập khẩu vào thị trường Trung Quốc, sầu Việt Nam liền bị “vạ lây”.

Do đó, thời điểm đầu năm nay nhiều lô sầu riêng phải quay đầu do chưa có giấy kiểm định chất vàng O, một số doanh nghiệp tạm dừng xuất khẩu để chờ hướng dẫn cụ thể.

Ngoài ra, Tổng cục Hải quan Trung Quốc cũng đưa ra cảnh báo đối với một số lô hàng trái cây tươi (sầu riêng và mít) xuất khẩu từ Việt Nam không tuân thủ yêu cầu về kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm (ATTP).

Việc gian lận mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói để xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc vẫn xảy ra.

Mới đây, Văn phòng Kinh tế Văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc (Trung Quốc) thông tin, Cục Quản lý thực phẩm và dược phẩm Đài Loan - Trung Quốc (FDA) vừa có văn bản thông báo sẽ gia hạn lệnh tăng cường kiểm tra sầu riêng nhập khẩu từ Việt Nam.

Theo thông báo của FDA, để đảm bảo an toàn vệ sinh đối với sản phẩm nhập khẩu, Đài Loan (Trung Quốc) sẽ tiếp tục áp dụng biện pháp kiểm tra từng lô sản phẩm sầu riêng tươi nhập khẩu từ Việt Nam, thời gian kéo dài đến 30/4.

Trước đó, tháng 8 năm ngoái, FDA ban hành yêu cầu kiểm tra từng lô sầu riêng tươi nhập từ Việt Nam, thời hạn kiểm tra kéo dài đến ngày 11/2/2025 do phát hiện 4 lô hàng nhập khẩu không đạt tiêu chuẩn.

Cuối tháng 12 năm ngoái, “vua trái cây” của Việt Nam cũng nhận tin EU tăng tần suất kiểm tra mặt hàng sầu riêng của Việt Nam từ 10% lên 20% sau khi phát hiện tồn dư nhiều hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật vượt ngưỡng cho phép.

Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho rằng, việc các quốc gia siết chặt kiểm dịch thực vật, kiểm tra các hoạt chất cấm là điều hết sức bình thường trong xuất nhập khẩu nông sản nói chung và sầu riêng nói riêng.

Song, đây cũng là những “báo động”, người nông dân và doanh nghiệp cần phải làm ăn nghiêm túc hơn nếu không muốn mất thị phần tại các thị trường xuất khẩu.

Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cần quyết liệt hơn trong hoạt động kiểm tra, giám sát cũng như phổ biến các thông tin mới từ thị trường xuất khẩu để người nông dân cũng như các doanh nghiệp kịp thời nắm bắt, tránh việc “vô tình không biết rồi vi phạm”, ảnh hưởng đến cả ngành hàng.

“Sầu riêng Thái Lan bị kiểm tra chất vàng O khiến hàng ùn ứ. Ngay lập tức cả hệ thống chính trị của họ vào cuộc với chiến dịch đặc biệt cùng các biện pháp mạnh để xử lý vi phạm”, ông Nguyên nói. Ngay sau đó, sầu riêng Thái được thông quan sang Trung Quốc trở lại. Ông nhấn mạnh, đây cũng là bài học cho Việt Nam về cách quản lý và giải quyết nhanh các vấn đề khi gặp phải.

Theo ông Nguyên, tại Việt Nam đã có nhiều phòng kiểm nghiệm chất vàng O được Trung Quốc công nhận. Các lô sầu có giấy kiểm định đầy đủ khi làm thủ tục thông quan xuất khẩu sang Trung Quốc diễn ra bình thường. Hoạt động xuất khẩu cũng đang phục hồi và dự kiến từ tháng 3 sẽ ổn định.

“Giá sầu riêng tại các vùng trồng sau khi sụt giảm đang nhích dần lên”, Tổng Thư ký Hiệp hội rau quả Việt Nam cho hay.

Trong cuộc họp giao ban của Bộ NN-PTNT đầu tháng 2, lãnh đạo bộ cũng yêu cầu phải tăng cường kiểm tra, kiểm soát tốt đối tượng kiểm dịch thực vật nhằm đáp ứng yêu cầu đối với hàng hóa xuất khẩu.

Cùng với đó, chủ động giám sát, cảnh báo, thanh kiểm tra đột xuất phát hiện kịp thời, xử lý nghiệm cơ sở vi phạm, sản phẩm vi phạm quy định về chất lượng, ATTP. Đồng thời, đàm phán giải quyết các rào cản kỹ thuật mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản tại thị trường trong nước và quốc tế.

MỌI CON ĐƯỜNG ĐỀU... DẪN TỚI CÁT BÀ

20% là tỷ lệ tăng trưởng khách và doanh thu tới Cát Bà 2024. "Hòn đảo Ngọc" của miền Bắc đang trở thành điểm đến hút khách đáng mơ ước, nhất là khi hệ thống giao thông tới đảo ngày càng thuận lợi.

Không – Thủy – Bộ - Sắt đều sẵn sàng

Nghị trường Quốc hội sáng 19/2 đã nhất loạt bấm nút thông qua chủ trương đầu tư dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng quy mô gần 8,4 tỷ USD. Giao thương, du lịch giữa nước láng giềng Trung Quốc với thành phố hoa phượng đỏ đang mở ra cơ hội lớn chưa từng có.

Không chỉ đường sắt, Hải Phòng nói chung, Cát Bà nói riêng đang "mở toang" mọi cánh cửa Không – Thủy – Bộ đón khách du lịch trong và ngoài nước đến trải nghiệm vẻ đẹp vịnh di sản thiên nhiên thế giới.

Về đường bộ, chưa bao giờ việc di chuyển tới Cát Bà dễ dàng như vậy nhờ cao tốc Hà Nội – Hải Phòng; Ninh Bình – Hải Phòng; Lào Cai – Hải Phòng quy mô. Lựa chọn ưu việt thứ hai cho khách quốc tế và các vùng miền khác là đường bay (sân bay Cát Bi, sân bay Vân Đồn). Hiện sân bay Cát Bi (Hải Phòng) đã mở đường bay thẳng tới 9 thành phố sầm uất nhất trong – ngoài nước. Cát Bi sắp nâng công suất từ 2 triệu khách hiện nay lên 13 triệu khách/năm đến 2030 và 18 triệu khách/năm đến 2050.

Dù đến Hải Phòng nhờ đường sắt – không hay bộ, mọi du khách đều có thể nhanh chóng tới Cát Bà nhờ tuyến phà vượt biển và cáp treo nhiều kỉ lục thế giới. Năm 2024, nhằm gỡ nút thắt tắc nghẽn giao thông đường biển, Hải Phòng đã đưa vào vận hành bến phà Đồng Bài, cùng hệ thống 5 phà đóng mới khang trang, hiện đại. Song song đó, tuyến cáp treo với thời gian di chuyển 15 phút được Sun World vận hành quanh năm giúp tiết giảm thời gian chờ đợi tàu phà. Thống kê của đơn vị vận hành cáp treo cho thấy, lưu lượng khách di chuyển cáp treo năm 2024 đã tăng gấp 3 so với cùng kì, và ngày càng được du khách ưa chuộng bởi không ùn tắc, thời gian di chuyển nhanh chóng, cabin vận chuyển văn minh, an toàn. Khi sang tới đảo, du khách tiếp tục chọn di chuyển bằng phương tiện "xanh" không khí thải khác, đó là taxi điện.

Cũng trong năm 2024, các tuyến đường thủy khác như tuyến phà Tuần Châu - Gia Luận, xuồng cao tốc từ bến cảng Hòn Gai hoặc Tuần Châu đi Cát Bà, tàu cao tốc Hạ Long – Cát Bà cũng giúp du khách có thêm lựa chọn mới.

Không quá khi nói rằng dường như "mọi con đường đều dẫn tới…Cát Bà". Đó cũng là lí do minh chứng cho tỉ lệ tăng trưởng khách Cát Bà 2024 lên tới 20% so với cùng kì. Đặc biệt trong hơn 3,6tr lượt khách tới Cát Bà, riêng khách quốc tế trên 1 triệu lượt.

Theo số liệu từ phòng Văn hóa- Thể thao- Du lịch huyện Cát Hải, tổng doanh thu từ dịch vụ lưu trú và ăn uống năm 2024 trên đảo Cát Bà đạt 3.354,5 tỷ đồng, tương đương 121,1% so với cùng kỳ.

Tới đây, khi "hòn đảo Ngọc" gia tăng trải nghiệm vui chơi mới, lượng khách trong - ngoài nước đổ về đây sẽ ngày càng cao hơn.

"Xanh hóa" giao thông, bàn đạp để hút khách chất lượng cao

Không dừng ở việc hoàn thiện quy hoạch hạ tầng đa dạng, Hải Phòng còn hướng tới xây dựng Cát Bà thành hòn đảo xanh không khí thải carbon đầu tiên ở Việt Nam, với việc xác lập hệ thống giao thông xanh trên đảo. Để ngày càng hút khách cao cấp, khách quốc tế lưu trú dài hạn.

Như phân tích của chuyên gia du lịch, PGS. TS Phạm Trung Lương, đảo Cát Bà đã phát triển hệ thống xe điện chở khách cùng tuyến cáp treo Cát Hải – Phù Long đều là những phương tiện giúp giảm thiểu khí thải carbon. Đây cũng là hướng đi bài bản gắn với phát triển bền vững mà nhiều quốc gia trên thế giới đang theo đuổi nhằm tập trung vào trách nhiệm của con người với môi trường, đồng thời hút dòng khách chất lượng cao, du lịch có trách nhiệm. Chẳng hạn như, "hòn đảo thiên đường" Lamma, Hồng Kông (Trung Quốc) ngày càng hút khách chất lượng cao nhờ luôn nằm trong top hòn đảo không khói xe ô tô đáng để khám phá bậc nhất thế giới.

"Cát Bà đã bắt đầu hạn chế phương tiện phát thải với sự đồng hành của cộng đồng kinh doanh dịch vụ du lịch và Sun Group. Tôi kỳ vọng, Cát Bà sẽ hiện thực hóa mục tiêu không tiếp nhận xe cơ giới phát thải carbon ra đảo", Nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Du lịch nhận định.

Cùng với việc triển khai dự án du lịch tại trung tâm đảo Cát Bà, nhà đầu tư hàng đầu về du lịch Sun Group đã công bố chiến lược đồng hành triển khai hệ thống giao thông xanh trên đảo Cát Bà. Phát triển bãi đỗ và sạc xe điện ngay tại ga cáp treo Phù Long, hệ thống xe bus điện của Sun Group sẽ sẵn sàng vận hành đón khách từ ga cáp treo vào trung tâm thị trấn Cát Bà trong mùa du lịch hè năm nay. Toàn bộ di chuyển trong khu vực Vịnh trung tâm Cát Bà sẽ bằng buggy điện, xe đạp hoặc đi bộ.

Năm 2025, thành phố Hải Phòng cũng đồng thời triển khai dự án mở rộng bến phà Đồng Bài để tiếp nhận từ 3-4 phà các loại cùng một lúc, và mở rộng đường lên xuống phà Đồng Bài và Cái Viềng; đồng thời xây dựng bãi đỗ xe quy mô ở gần khu vực bến phà, nhằm thực hiện đúng định hướng Nghị quyết về nhiệm vụ và giải pháp phát triển du lịch Hải Phòng 2017-2020, định hướng 2030 đã đề ra - xác định sẽ xây dựng đảo Cát Bà theo mô hình đảo sinh thái, thông minh, là đòn bẩy cho du lịch và kinh tế Hải Phòng phát triển. Theo đó, Hải Phòng sẽ hạn chế xe xăng, xe chạy dầu diesel lên đảo Cát Bà.

Không lâu nữa, khách lưu trú trên đảo sẽ có nhiều lựa chọn di chuyển xanh khám phá đảo như xe bus điện, taxi điện, xe buggy điện... Giao thông thuận tiện cũng sẽ giúp du khách gỡ bỏ tâm lý cần lái xe lên đảo để di chuyển, và trở thành những du khách "có trách nhiệm" đích thực, góp "xanh" thêm cho đảo Cát Bà.

DOANH NGHIỆP FDI BÁO LỖ NGÀY CÀNG TĂNG, VÌ SAO?

Cứ 2 doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (FDI) thì lại có một báo lỗ. Đáng nói, tỷ lệ doanh nghiệp FDI báo lỗ ngày càng tăng nhưng số mở rộng quy mô đầu tư cũng tiếp tục tăng…

Hơn 18.000 doanh nghiệp nước ngoài báo lỗ

"Số doanh nghiệp (DN) có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) báo lỗ, lỗ lũy kế, lỗ mất vốn chủ sở hữu vẫn có chiều hướng tăng trong nhiều năm", Bộ Tài chính cảnh báo từ dữ liệu báo cáo tài chính năm 2023 của các DN FDI với số lượng DN FDI chi phối có dữ liệu báo cáo tài chính đầy đủ để phân tích là 28.918 DN. Trong đó, có đến 16.292 DN báo lỗ, tăng 21,2%; lỗ lũy kế là 18.140 DN, tăng 15%; lỗ mất vốn chủ sở hữu là 5.091 DN, tăng 15,2%. Đáng lưu ý, giá trị lỗ lũy kế hết năm 2023 là 908.211 tỉ đồng, tăng 20%; giá trị âm vốn chủ sở hữu là 241.560 tỉ đồng, tăng 29%. Dữ liệu của Bộ Tài chính cũng cho thấy tổng tài sản của khối DN FDI có vốn chi phối là hơn 9.957.039 tỉ đồng (tăng 6,8% so với năm trước), các khoản vốn chủ sở hữu, vốn đầu tư của chủ sở hữu đều tăng, song lợi nhuận lại giảm. Đáng nói, lợi nhuận sau thuế giảm gần 16% nên số tiền nộp ngân sách từ khu vực này giảm mạnh.

Bộ này cũng chỉ rõ khu vực DN FDI báo lỗ liên tục nhưng vẫn mở rộng quy mô vốn đầu tư, tập trung vào các lĩnh vực như công nghiệp chế biến, chế tạo; bán buôn, bán lẻ, sửa chữa ô tô, mô tô, xe máy và xe có động cơ khác hay hoạt động chuyên môn và khoa học công nghệ. Từ đó, Bộ Tài chính kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương rà soát cơ chế, chính sách về đầu tư để kiến nghị Chính phủ sửa đổi hoặc ban hành chính sách đầu tư kịp thời, hiệu quả. Đặc biệt, có thể quản lý, ngăn chặn kịp thời các rủi ro có thể xảy ra; kết nối, khai thác, đối chiếu chéo thông tin chống chuyển giá, trốn thuế, quản lý hiệu quả các nguồn thu phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của DN có vốn FDI, chống xói mòn nguồn thu, tăng thu cho ngân sách nhà nước...

Chuyên gia kinh tế - TS Vũ Đình Ánh nhận xét: Con số hơn 50% DN FDI lỗ được cảnh báo từ nhiều năm trước. Đáng nói, trong khi doanh thu và lợi nhuận trước thuế của nhiều DN FDI từ hơn 10 năm trước luôn trong tình trạng tăng đều qua các năm thì tỷ lệ DN báo lỗ, lỗ lũy kế, lỗ mất vốn cũng tiếp tục gia tăng. "Nhìn tổng quan mấy năm qua, hoạt động sản xuất kinh doanh của DN nội địa cũng không mấy khả quan, còn tệ hơn khu vực FDI. Trong tháng đầu năm nay, Tổng cục Thống kê cũng cho biết số DN rút lui khỏi thị trường lên trên 58.000 DN, tăng hơn 8%, tập trung chủ yếu ở quy mô vốn nhỏ dưới 10 tỉ đồng và thời gian hoạt động ngắn.

Tương tự, cùng thời điểm báo cáo tài chính của DN FDI năm 2023 nói trên, VN cũng có hơn 172.000 DN rút lui khỏi thị trường. Nếu làm ăn ngon lành, có lãi, phát triển tốt, chẳng DN nào lại đi rời sân chơi. Năm 2024 khốc liệt hơn, có gần 200.000 DN rút khỏi thị trường", ông Ánh dẫn số liệu và cho rằng DN FDI thua lỗ do nhiều nguyên nhân, cả chủ quan và khách quan. Trong đó, không loại trừ một số DN gặp rủi ro kinh doanh trong đại dịch Covid-19, những năm khó khăn của nền kinh tế toàn cầu, nên thua lỗ, thậm chí phá sản. "Tuy nhiên, hiện tượng chuyển giá trong khối DN FDI mà chúng ta không khắc phục được, không ngăn chặn hay thu hẹp mức độ được là điều đáng lo ngại. Bởi nó tạo quá nhiều hệ quả cho nền kinh tế", ông Ánh khuyến cáo.

Càng lỗ, càng mở rộng đầu tư

Nhìn từ "lịch sử" các vụ chuyển giá né thuế trước đây, chuyên gia Vũ Đình Ánh phân tích: Theo quy luật khách quan của nền kinh tế thị trường, việc DN trong hay ngoài nước đến và đi, giải thể, phá sản… là do tính cạnh tranh, sự đào thải, thanh lọc tất yếu của thị trường. VN có nền kinh tế mở, khoa học công nghệ phát triển nhanh, môi trường kinh doanh cạnh tranh dữ dội hơn đã tạo sức ép không nhỏ cho DN. Trong bối cảnh đó, nhiều DN FDI liên tục thua lỗ nhưng vẫn hoạt động kéo dài, thậm chí còn mở rộng sản xuất thì ngược với quy luật thị trường. Khả năng cao là thực hiện chuyển giá nên lỗ giả, lãi thật. Chuyển giá là hiện tượng phổ biến trên thế giới, nhất là tại các tập đoàn lớn xuyên quốc gia, nhằm tối đa hóa lợi nhuận, né tránh nghĩa vụ nộp thuế thu nhập DN thông qua tối ưu hóa chênh lệch thuế suất.

Trong đó, cách thức chuyển giá điển hình mà các nhà đầu tư ngoài nước thường áp dụng là thông qua kê khai cao giá hàng hóa, nguyên vật liệu và cung ứng các dịch vụ hành chính, kỹ thuật, pháp lý trong nội bộ tập đoàn. Trong quá khứ, một số trường hợp đã được ngành thuế chỉ ra tại các tập đoàn lớn như Adidas VN, Coca-Cola Vietnam, Pepsi Vietnam… Hoặc chuyển giá thông qua các khoản vay từ công ty mẹ, công ty liên kết với chi phí lãi vay luôn vượt quá mức thông thường để có thể chuyển lợi nhuận ra ngoài, như trường hợp của Công ty Trà Đài Loan, Trà Kinh Lộ, Keangnam Vina...

"Chuyển giá và thua lỗ do chuyển giá không chỉ làm thất thu thuế, vấn đề lớn hơn là làm méo mó tính cạnh tranh giữa các DN trong và ngoài nước nói chung. Đó là lý do DN nội địa vốn đã èo uột, lại càng thu hẹp, biến mất. Nó cũng khiến mặt bằng giá cả hàng hóa không thể hiện được tín hiệu thị trường. Đồng thời chèn ép bất công DN nội địa trong khi DN FDI vốn đã được hưởng nhiều ưu đãi vượt trội. Hệ quả là nền kinh tế gánh chịu", chuyên gia Vũ Đình Ánh nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, chuyên gia kinh tế tài chính, PGS-TS Đinh Trọng Thịnh nhấn mạnh: Không thể không nghĩ đến việc chuyển giá khi có hiện tượng bất thường. Câu chuyện DN FDI sử dụng công cụ chuyển giá tạo nên tình trạng lỗ giả, lãi thật, gây thất thu ngân sách đã được nói đến từ lâu. Nhiều DN đã bị cơ quan chức năng phát hiện, xử lý, song thực tế cho thấy công tác chống chuyển giá gặp nhiều khó khăn. Vì thế, phải có giải pháp quyết liệt, cấp tốc. Để quá lâu sẽ khiến nền kinh tế mất cân đối, bất bình đẳng. "Khi phê duyệt dự án FDI, cơ quan quản lý cần có cơ chế kiểm tra và đánh giá chặt chẽ. Thậm chí cơ quan cấp phép có thể yêu cầu nhà đầu tư cung cấp cơ chế giá giữa công ty mẹ và các công ty con từ nhiều thị trường; kế hoạch đầu tư kinh doanh có lãi và thuế nộp của DN ra sao để có thể đánh giá tác động nguồn thu trong tương lai", ông Thịnh đề xuất.

Nguồn: Kenh14; Vietnamnet; CafeF; Thanh Niên