GỠ VƯỚNG CHO BÔ XÍT NHÂN CƠ

Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) cùng lãnh đạo chủ chốt của tỉnh Đắk Nông họp bàn giải pháp tháo gỡ vướng mắc, khó khăn tại vùng mỏ bô xít và Nhà máy Alumin Nhân Cơ.

Ngày 12/3, Bộ trưởng Bộ TN&MT Đặng Quốc Khánh cùng đoàn công tác có buổi làm việc với lãnh đạo chủ chốt tỉnh Đắk Nông, để bàn về việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc liên quan đến quy hoạch, khai thác bô xít.

Tại buổi làm việc, lãnh đạo UBND tỉnh Đắk Nông nêu các vấn đề vướng mắc hiện nay để Bộ TN&MT xem xét, hướng dẫn tháo gỡ về giải pháp thu hồi, bảo vệ khoáng sản nhằm thực hiện các dự án trên khu vực phát hiện có khoáng sản bô xít.

Lãnh đạo UBND Đắk Nông cũng đề nghị được tổ chức thực hiện việc cấp phép thăm dò, khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường trong khu vực quy hoạch thăm dò, khai thác bô xít. Đồng thời, đề nghị Bộ hướng dẫn giải pháp phát hiện, thu hồi và bảo vệ bô xít trong khu vực mỏ...

Trước các kiến nghị của tỉnh Đắk Nông liên quan đến vướng mắc, khó khăn trong khai thác, chế biến quặng bô xít, Bộ trưởng Đặng Quốc Khánh cho hay, đối với những vấn đề kiến nghị của tỉnh thuộc thẩm quyền, Bộ sẽ giao các đơn vị chuyên môn, phối hợp với tỉnh để tìm hướng tháo gỡ trong thời gian sớm nhất. Những vấn đề vượt thẩm quyền, Bộ sẽ ghi nhận, kiến nghị cấp trên. Việc cấp bách cần nghiên cứu, tháo gỡ là vấn đề hoàn thổ, đóng các mỏ đã khai thác xong.

Trong buổi làm việc, Bộ trưởng Đặng Quốc Khánh đã giao cho 2 đơn vị chuyên môn của Bộ phối hợp với tỉnh Đắk Nông khảo sát thực tế, nghiên cứu các quy định hiện hành để triển khai, sớm giúp tỉnh tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Tỉnh Đắk Nông có trữ lượng bô xít chiếm 60% cả nước. Đây là tiềm năng, lợi thế để giúp địa phương phát triển ngành công nghiệp khai thác bô xít, luyện alumin, nhôm.

Hiện do chồng chéo trong quy hoạch và bất cập trong các quy định liên quan khiến bô xít đã gây ra không ít khó khăn trong phát triển kinh tế - xã hội.

Theo thống kê của UBND tỉnh Đắk Nông, hơn 1.000 dự án của tỉnh bị chồng lấn với quy hoạch bô xít, diện tích lên đến gần 6.700ha. Điều này dẫn đến hầu hết đề xuất, chủ trương đầu tư trên địa bàn tỉnh Đắk Nông phải tạm dừng, ảnh hưởng rất lớn đến khả năng thu hút đầu tư.

GÓI 120.000 TỶ ĐỒNG GIẢI NGÂN 'TỐC ĐỘ RÙA': LỖI TẠI AI?

Gói tín dụng 120.000 tỷ đồng cho nhà ở xã hội (NƠXH) còn nhiều vướng mắc và chưa hiệu quả. Nhiều ngân hàng than “thừa tiền” nhưng doanh nghiệp cũng kêu khó khăn về lãi suất, thủ tục... Rốt cục, hai bên vẫn đổ lỗi cho nhau.

Nguồn cung hạn chế, giải ngân chậm

Ngày 12/3, tại Hà Nội, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tổ chức Hội nghị đẩy mạnh triển khai chương trình 120.000 tỷ đồng cho vay NƠXH, nhà ở công nhân, dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư. Phó Thống đốc Thường trực NHNN Đào Minh Tú cùng Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh chủ trì hội nghị.

Phó Thống đốc Đào Minh Tú cho biết, gói tín dụng 120.000 tỷ đồng là nguồn vốn của các ngân hàng thương mại. Vì vậy, quan điểm cho vay, giải ngân là đúng mục tiêu, đúng đối tượng của gói hỗ trợ này, hướng tới NƠXH, nhà ở cho công nhân, người có thu nhập thấp.

“Do đây là gói hỗ trợ phục vụ mục tiêu 1 triệu căn NƠXH vì vậy có thể kéo dài một vài năm cho nên không giải ngân thật gấp, thật nhanh. Nhưng những dự án đủ điều kiện phải được giải ngân ngay”, Phó Thống đốc nhấn mạnh.

Theo ông Tú, việc thực hiện gói tín dụng có một số khó khăn, vướng mắc chính, đó là nguồn cung NƠXH còn hạn chế. Các tổ chức tín dụng qua tiếp cận, thẩm định các dự án nhận thấy một số dự án còn gặp vướng mắc về mặt pháp lý, về giải phóng mặt bằng, về thủ tục tính tiền sử dụng đất, chuyển mục đích sử dụng đất… Nhiều dự án đang thi công phần móng hoặc đang trong giai đoạn lựa chọn nhà thầu, chưa khởi công, đang giải phóng mặt bằng nên chưa đủ điều kiện mở bán sản phẩm.

Thông tin thêm về kết quả triển khai Chương trình 120.000 tỷ đồng, ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng (NHNN) cho biết, hiện có 28/63 UBND tỉnh gửi văn bản hoặc công bố trên cổng thông tin điện tử về danh mục dự án tham gia chương trình với 68 dự án. Trong đó một số tỉnh đã công bố nhiều dự án là Hà Nội (6 dự án), TPHCM (6 dự án), Bắc Ninh (6 dự án), Bình Định (5 dự án)... Trong 68 dự án thuộc 28 tỉnh, thành phố, có 30 dự án có nhu cầu vay vốn, các dự án còn lại không có nhu cầu vay vốn do đã hoàn thành hoặc đã thu xếp nguồn vốn khác.

Trong số 30 dự án có nhu cầu vay vốn, các ngân hàng thương mại đã cam kết cấp tín dụng cho 15 dự án với số tiền cam kết là khoảng 7.000 tỷ đồng.

Ông Lê Ngọc Lâm, Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) cho hay, tính từ đầu năm đến nay, tín dụng của BIDV vẫn âm hơn 1%, ngân hàng đang “đỏ mắt" tìm khách hàng. Riêng với gói 120.000 tỷ đồng, BIDV đã tiếp cận 8 dự án, phê duyệt 4 dự án với tổng dư nợ gần 1.000 tỷ đồng song đến nay mới giải ngân hơn 96 tỷ đồng, nguyên nhân là do các doanh nghiệp muốn thực hiện dự án bằng vốn tự có trước, chưa muốn dùng đến vốn vay ngân hàng.

Tương tự, bà Phùng Thị Bình, Phó Tổng giám đốc Agribank cho biết, ngân hàng đã ký kết hợp đồng tín dụng với 8 dự án NƠXH, cam kết cho vay 2.500 tỷ và đã giải ngân 400 tỷ đồng. Hiện ngân hàng đang tiếp cận 5 dự án mới với tổng số tiền khách hàng vay khoảng 2.000 tỷ đồng. Theo bà Bình, một trong các nguyên nhân khiến gói 120.000 tỷ giải ngân chậm là nhiều dự án gặp vướng mắc về pháp lý, đối tượng mua NƠXH hẹp.

Lãi suất cao, Doanh nghiệp than “khó”

Tại hội nghị, các doanh nghiệp đã đưa ra nhiều vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện dự án NƠXH cũng như gói tín dụng 120.000 tỷ đồng. Theo ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD), tại một số thành phố lớn như: Hà Nội, TPHCM, các dự án NƠXH rất ít, quá trình thực hiện lại quá dài. Do đó, để có thể giải ngân nhanh nguồn vốn 120.000 tỷ đồng, các địa phương giao đất sạch cho dự án thực hiện các chương trình phát triển NƠXH để doanh nghiệp thực hiện đầu tư, từ đó giải ngân vốn mới nhanh.

Đối với các ngân hàng thương mại, hiện thủ tục vay vốn kéo dài vì phải trải qua quá trình thẩm định hiệu quả của dự án. Do đó, ông Nguyễn Tuấn Anh đề xuất nên bỏ qua quá trình này bởi đã là phát triển NƠXH thì dự án có hiệu quả, quy định rất rõ chủ đầu tư được 10% lợi nhuận trên tổng chi phí của dự án.

Nhìn nhận một cách thực tế hơn, đại diện Công ty cổ phần Đức Mạnh tại Đà Nẵng chỉ rõ thực trạng có cung thì mới có cầu, các thủ tục hành chính để xây và mua NƠXH còn nhiều vướng mắc. Lãi suất cho vay của gói 120.000 tỷ đồng còn cao. Lãi suất của gói vay 120.000 tỷ đồng từ 7 - 8,2%/năm.

“Mức lãi suất này chênh lệch không lớn với mức lãi suất thông thường do đó ngân hàng xem xét giảm mức suất xuống thấp hơn nữa để doanh nghiệp mặn mà với việc vay vốn”, vị này cho hay.

HẠN MẶN BẤT THƯỜNG, NHIỀU NƠI THIẾU NƯỚC NGỌT

Ngập giữa mùa khô, nắng nóng gia tăng và kéo dài; mặn lấn sâu vào các cửa sông... cho thấy sự bất thường của thời tiết và hạn mặn năm nay đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến cả sản xuất lẫn sinh hoạt của người dân ĐBSCL và nhiều tỉnh/thành phía nam.

Bất thường triều cường giữa mùa khô

Sáng qua (12.3), một số tuyến đường ở trung tâm TP.Cần Thơ bị ngập nước khiến việc đi lại gặp trở ngại. Dù nước chỉ cao hơn mặt đường một chút, nhưng đây vẫn là sự kiện hiếm có giữa cao điểm mùa khô ở vùng đất Tây Đô.

Nghiêm trọng hơn, tại TP.Mỹ Tho (Tiền Giang) nhiều nơi nước ngập sâu đến vài ba tấc. Dọc quốc lộ 60, nước ngập lênh láng khiến việc đi lại hết sức khó khăn đối với cả ô tô, xe tải. Nhiều nơi vỉa hè cũng bị ngập gần tới đầu gối.

Đợt triều cường không chỉ cao bất thường ở các tỉnh ĐBSCL mà còn được ghi nhận ở miền đông Nam bộ, đặc biệt là TP.HCM. Cập nhật chiều 12.3, Đài khí tượng thủy văn khu vực Nam bộ cho biết: Mực nước cao nhất ngày ở nhiều trạm trên hệ thống sông Sài Gòn - Đồng Nai vượt mức báo động 3. Cụ thể như tại trạm Nhà Bè trên kênh Đông Điền vượt báo động 3 là 0,4m. Bên cạnh tình trạng ngập thì triều cường cao cũng khiến mặn xâm nhập sâu các nhánh sông. Đến ngày 10.3, tại trạm Cát Lái trên sông Sài Gòn, độ mặn cao nhất đo được là 9,2‰, cao hơn cùng kỳ năm 2023 tới 3,2‰. Trên sông Sài Gòn, ranh mặn 4‰ xâm nhập sâu khoảng 75 - 80 km. Mức độ rủi ro thiên tai ở cấp 3. Mặn xâm nhập sâu dẫn đến nguy cơ ảnh hưởng tới nguồn cung cấp nước sạch cho người dân TP.HCM. Tổng công ty cấp nước Sài Gòn (Sawaco) chủ động ứng phó cũng như lên các kịch bản cho tình huống mặn xâm nhập sâu từ trước, nên vẫn đảm bảo đủ nước sạch cung cấp cho người dân TP.HCM.

Chuyên gia khí tượng - thạc sĩ Lê Thị Xuân Lan giải thích: Đợt triều cường hiện nay tăng mạnh vì ngoài Biển Đông gió chướng mạnh cấp 4 - 5, sóng biển khá cao, từ 1,5 - 2,5m. Sóng cao gió lớn kết hợp triều cường đẩy nước biển lấn sâu vào các nhánh sông. Vào mùa khô, nước từ thượng nguồn về ít nên nước biển càng có điều kiện xâm nhập sâu. Đợt triều cường này theo dự báo sẽ đẩy mặn 4‰ vào sâu 70 - 80 km trên hệ thống sông Đồng Nai - Sài Gòn.

Mặn vượt sức chịu đựng của cây trồng

Trong khi người dân các đô thị lớn đang vật lộn với "con nước rong" bất thường thì khó khăn cho sản xuất ở vùng ven biển cũng không kém. Từ TP.Mỹ Tho (Tiền Giang) xuôi về hướng biển tới H.Châu Thành (Bến Tre), người dân đang khốn khổ vì xâm nhập mặn lấn sâu, độ mặn tăng vọt.

Nông dân sản xuất giỏi Phan Hoàng Tân chia sẻ: Tôi có 4 vườn sầu riêng rộng 3,5 ha thì 3 vườn nằm ở xã Tân Phú trong vùng đê bao ngăn mặn nên đến thời điểm này vẫn an toàn. Riêng vườn còn lại ở TT.Tiên Thủy (H.Châu Thành, Bến Tre) đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi xâm nhập mặn. "Ngày 20.2, tại Tiên Thủy nước mặn mới chỉ 0,1‰ , trong ngưỡng an toàn với cây sầu riêng. Vậy mà ngày 12.3 nước biển theo triều cường vào sâu khiến độ mặn lên tới 4,1‰, vượt rất xa so với sức chịu đựng chỉ 0,2‰ của cây sầu riêng. Đầu mùa, gặp thời tiết bất lợi, đặc biệt là nắng nóng gay gắt, khiến tỷ lệ cây ra bông chỉ khoảng 1/3 so với bình thường", ông Tân lo lắng.

Là người có nhiều kinh nghiệm, ông Tân phải đắp bờ bao quanh vườn để ngăn nước mặn tràn vào. Tuy nhiên, do lực nước bên ngoài quá mạnh, ông Tân đang lo sẽ không giữ được bờ bao cũng như nước mặn thấm vào tầng nước ngầm. "Với độ mặn hiện tại ngoài sông, chỉ còn cách duy nhất là bơm nước ngầm lên để tưới cây chống hạn và làm loãng nước mặn thấm vào đất vườn", ông Tân nói.

Cạnh đó, H.Chợ Lách (Bến Tre), cái nôi của cây trái và hoa kiểng, TS Bùi Thanh Liêm, Trưởng phòng NN-PTNT, cho biết đến thời điểm này nước mặn đã phủ hết toàn bộ địa phận huyện. Nay nước rong về nên mặn cũng tăng và độ mặn phổ biến lên đến 4‰, hoàn toàn không thể tưới cây. "May mắn là toàn huyện đã có đê bao khép kín. Chúng tôi theo dõi mặn thường xuyên, khi độ mặn vượt ngưỡng cho phép bộ phận vận hành sẽ đóng cống ngăn mặn, trữ ngọt. Bên cạnh đó, ở vùng này bà con cũng có nhiều kinh nghiệm "sống chung" với hạn mặn nên đã chủ động ứng phó bằng cách trữ nước ngọt cho sinh hoạt và sản xuất ngay từ trong mùa mưa. Do đó, đến thời điểm hiện tại vẫn chưa ghi nhận thiệt hại nào do hạn mặn", ông Liêm nói.

TS Liêm cho biết Sở NN-PTNT của tỉnh đã tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật cho bà con nông dân ứng phó với hạn mặn trên từng đối tượng cây trồng, vật nuôi sao cho phù hợp. Ngoài ra, Sở cũng phối hợp với các đài phát thanh, truyền hình liên tục cập nhật các diễn biến của thời tiết, xâm nhập mặn, kèm theo đó là các giải pháp xử lý cho từng loại đối tượng. "Chúng tôi phát đi phát lại những thông tin này hằng ngày trên đài truyền thanh địa phương để bà con dễ nhớ. Điều quan trọng là người dân phải thường xuyên đo kiểm tra mẫu nước nơi sông rạch mà mình thường sử dụng phục vụ sản xuất để biết độ mặn cần lấy nước tích trữ hoặc tưới cho cây trồng. Bên cạnh đó, thiết kế hệ thống tưới phù hợp nhất để tránh thất thoát nước", ông Liêm nhấn mạnh.

Bán đảo Cà Mau sạt lở, thiếu nước ngọt nghiêm trọng

Trong khi đó, ở vùng bán đảo Cà Mau nhiều nơi đang xoay xở đối phó với tình trạng nắng nóng và khô hạn gay gắt. Ông Lê Tuấn Anh, ngụ xã Biển Bạch (Thới Bình, Cà Mau) cho biết: Mùa này khổ nhất là thiếu nước ngọt phục vụ sinh hoạt hằng ngày. Do nước ngọt không có, nhiều người vận chuyển từ nơi khác đến đổi với giá 40.000 - 50.000 đồng/m³. Nhà tôi có 3 người, xài tiết kiệm lắm mỗi tháng cũng tốn gần 500.000 đồng tiền nước. Phần lớn các sinh hoạt thường nhật phải sử dụng nước mặn, nước ngọt đổi về dùng để tráng (xả) lại cho sạch. Còn nấu ăn và nước uống thì sử dụng nước mưa tích trữ từ trước. Theo Sở NN-PTNT tỉnh Cà Mau, đến thời điểm hiện nay toàn tỉnh có hơn 3.742 hộ gia đình bị thiếu và không chủ động được nguồn nước sinh hoạt.

Theo ông Phan Hoàng Vũ, Giám đốc Sở NN-PTNT Cà Mau, Sở đã đề xuất UBND tỉnh triển khai việc cấp nước cho nhóm dân cư sinh sống ở khu vực thưa thớt, phân tán (1.344 hộ). Trong đó khoảng 758 hộ đặc biệt khó khăn sẽ được cấp phát một bồn nhựa loại 1 m3 để trữ nước ngọt, còn 586 hộ còn lại sẽ thiết lập 46 điểm cấp nước tập trung cho người dân sử dụng. Đối với nhóm sinh sống gần công trình cấp nước tập trung nhưng chưa tiếp cận được nước nối mạng (977 hộ), tỉnh đang nhanh chóng mở rộng mạng đường ống cấp nước để cung cấp nước sạch. Đối với nhóm dân cư sinh sống ở khu vực hệ thống nước nối mạng bị xuống cấp, không cung cấp đủ nước sinh hoạt và nhóm đối tượng sinh sống tập trung nhưng chưa có công trình cấp nước (tổng số 2.442 hộ), trước mắt các đơn vị cấp nước cần chủ động cấp nước luân phiên theo tuyến, theo giờ để đảm bảo người dân có nước sử dụng.

Ông Nguyễn Minh Nhứt, Bí thư Huyện ủy Trần Văn Thời (Cà Mau), bổ sung: Hạn hán khiến nhiều tuyến kênh rạch cạn khô dẫn đến tình trạng thiếu nước phục vụ sản xuất và giao thông. Đến nay trên địa bàn huyện đã xảy ra sạt lở, sụt lún tới 550 vị trí trên tổng số 131 tuyến, với tổng chiều dài 14,5 km; ước tính thiệt hại trên 19 tỉ đồng. Nắng nóng khiến nước bốc hơi nhanh, cộng với việc người dân bơm, tát nước phục vụ sản xuất khiến hầu hết các tuyến kênh rạch vùng ngọt khô cạn, là nguyên nhân dẫn đến tình trạng sụt lún. Dù thiếu nước nhưng do giá lúa cao nên một số người dân vẫn sản xuất vụ 3 không theo khuyến cáo của ngành chức năng trên diện tích khoảng 60 ha. Phần diện tích này đang đối mặt nguy cơ thiệt hại nặng.

Ngoài sạt lở, còn có hơn 80 tuyến kênh, rạch bị khô cạn, thậm chí trơ đáy. Nhiều tuyến kênh mương khô cạn ảnh hưởng đến giao thông đường thủy và vận chuyển hàng hóa của người dân. Để vận chuyển lúa đến nơi tập kết bán, người dân chỉ còn cách chở bằng xe máy, ước tính chi phí vận chuyển là 400.000 đồng - 500.000 đồng/tấn.

Ở phía tây bán đảo Cà Mau, tình hình xâm nhập mặn cũng diễn ra gay gắt. Trên sông Cái Lớn (Kiên Giang), độ mặn 4‰ khả năng xâm nhập sâu 45 - 47 km. Để ứng phó, ngày 12.3 Chi cục Đường thủy nội địa khu vực III thông báo: Từ ngày 14 - 17.3, các phương tiện giao thông đường thủy nội địa tại khu vực cống Cái Lớn trên sông Cái Lớn và cống Cái Bé trên sông Cái Bé bị hạn chế, do tất cả các cửa cống sẽ đóng hoàn toàn để ngăn mặn. Các phương tiện thủy chỉ được lưu thông qua 2 cống này bằng cửa âu thuyền.

Đề xuất dẫn nước sông Sài Gòn chống hạn mặn cho miền Tây

Ngày 12.3, Đoàn công tác Bộ NN-PTNT do Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp dẫn đầu làm việc tại tỉnh Bến Tre. Cơ quan chức năng tỉnh Bến Tre cho biết: Do nguồn nước trên sông rạch bị nhiễm mặn, độ mặn tại một số nhà máy hiện ở mức 0,1 - 5,1‰ khiến hơn 10.000 hộ dân phải xài nước máy có độ mặn vượt ngưỡng cho phép 0,5‰.

Chủ tịch UBND tỉnh Bến Tre Trần Ngọc Tam nhận định: Hiện nguồn nước sông Mê Kông đang bị các nước phía thượng nguồn chi phối, nên có thể tận dụng hệ thống sông trong nước như Sài Gòn, Đồng Nai để giải quyết nhu cầu cấp bách của các tỉnh ĐBSCL mùa hạn mặn. "Miền Đông có địa hình cao nên có thể khơi một dòng kênh hoặc dùng hệ thống ống dẫn nước từ khu vực này về Long An, Tiền Giang, sau đó đến Bến Tre với khoảng cách mỗi tỉnh chỉ vài chục kilomet. Nếu chưa đủ chi phí đầu tư hệ thống ống dẫn nước sản xuất thì triển khai trước hệ thống ống dẫn nước sinh hoạt", ông Tam đề xuất.

Ưu tiên cấp nước ngọt cho người dân

PGS-TS Lê Anh Tuấn, nguyên Phó viện trưởng Viện nghiên cứu biến đổi khí hậu (Trường ĐH Cần Thơ) nhận xét: Đợt triều cường hiện tại cho chúng ta thấy một mặt khác của các công trình ngăn mặn trữ ngọt. Mặt tích cực của nó là bảo vệ các diện tích đất sản xuất lúa và vườn cây ăn trái. Nhưng ngược lại, khi triều cường lên cao, khu vực ven biển bị đê bao ngăn lại, không có chỗ thoát nên đi sâu vào các nhánh sông chính. Đó là nguyên nhân dẫn đến nhiều nơi ở vùng giữa của ĐBSCL bị ngập và xâm nhập mặn sâu hơn các năm trước. Đây là bài toán mà chúng ta cần phải nhìn thấy và vì sao Nghị quyết 120 về việc sống thuận thiên ở ĐBSCL lại quan trọng đến thế.

"Tôi đã đi thực tế ở một số địa phương ven biển, thấy nhiều nơi ở Sóc Trăng hay Bạc Liêu là vùng ngọt - mặn theo mùa. Ở những vùng này thay vì cố sản xuất lúa vào mùa hạn mặn thì người ta nuôi tôm hoặc trồng cây năn tượng và các loại cây trồng chịu hạn mặn khác. Bên cạnh đó, chính quyền tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia vào phát triển các sản phẩm, ngành nghề thủ công từ các loại cây trồng chịu mặn này, qua đó cải thiện thu nhập và đời sống người dân", ông Tuấn phân tích.

Ông Tuấn cũng đề xuất thêm: "Còn với thực tế cao điểm hạn mặn hiện nay thì chúng ta chỉ có thể triển khai các biện pháp ngắn hạn như ưu tiên cấp nước ngọt sinh hoạt cho người dân ở những vùng thiếu nước".

Mặn đạt đỉnh, nước sinh hoạt của 30.000 hộ dân bị ảnh hưởng

Theo Bộ NN-PTNT, tính từ đầu mùa khô đến nay xâm nhập mặn đã đạt mức cao nhất và cao hơn trung bình nhiều năm. Có khoảng 30.000 hộ dân ĐBSCL gặp khó khăn do nước sinh hoạt không đảm bảo. Mùa khô năm nay sẽ còn 2 đợt xâm nhập mặn vào cuối tháng 3 và đầu tháng 4, nhưng độ mặn sẽ thấp hơn.

Theo Cục Thủy lợi (Bộ NN-PTNT), tính đến ngày 9.3, tại ĐBSCL có hơn 29.000 ha lúa và 43.300 ha vườn cây ăn trái có nguy cơ bị ảnh hưởng vì hạn mặn. Theo số liệu đo đạc đến ngày 6.3 (trước đợt triều cường hiện tại) trên nhiều nhánh sông chính ở ĐBSCL, ranh mặn 4‰ vào sâu hơn cùng kỳ năm 2023 từ 2 - 16 km.

CAO TỐC: BÊN NI, BÊN NỚ...

Có lẽ, đã đến lúc hỏi thăm đến những cái ghế. Bởi mục tiêu 3.000 km cao tốc làm sao mà đạt được nếu vẫn tồn tại những “nút thắt giải phóng mặt bằng” trên chính những dự án cao tốc?!

Trách nhiệm các tập thể, cá nhân liên quan trong việc để “rất chậm tiến độ” 2 dự án trọng điểm quốc gia đoạn qua địa bàn Đồng Nai đã được chính thức đặt ra.

Tin vui là 19,5 km dự án cao tốc Biên Hoà - Vũng Tàu đoạn qua địa bàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã thành hình và dự kiến sẽ hoàn thành trước kết hoạch 3 tháng. Còn tin buồn là chưa biết bao giờ cao tốc này mới có thể sử dụng khi đoạn tuyến thuộc địa phận Đồng Nai vẫn um tùm là rừng núi, đồng ruộng.

Để có 19,5km cao tốc này đúng tiến độ, Bà Rịa - Vũng Tàu đã phải tiến hành thu hồi 137,52ha đất của 1.215 hộ dân, tổ chức. Hơn 2.719 tỷ đồng bồi thường giải phóng mặt bằng đã được chi trả. Và tổng diện tích mà các hộ dân đã ký biên bản ban giao mặt bằng là 135/137ha, đạt tới 98%.

Và, với đà triển khai này, Ban Quản lý dự án đang lạc quan nói đến việc 19,5 km đoạn Bà Rịa - Vũng Tàu sẽ hoàn thành sớm, trước kế hoạch 3 tháng.

Nhưng bao giờ cao tốc Biên Hoà - VũngTàu được đưa vào sử dụng thì lại rất… hên xui.

Những bức ảnh fly cam cho thấy, dù bên cao tốc đã thành hình, đã sắp xong, đã “đẹp như tranh” thì “bên nớ” vẫn um tùm rừng núi, đồng ruộng.

Nghị quyết 90 đặt ra yêu cầu phải bàn giao 70% mặt bằng trước ngày 30/6/2023 và toàn bộ mặt bằng trước 31/12/2023 để dự án Biên Hoà - Vũng Tàu cơ bản hoàn thành năm 2025, đưa vào khai thác đồng bộ năm 2026.

Thực tế, dự án cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu đã khởi công từ ngày 18/6/2023. Tuy nhiên đến nay các dự án thành phần trên địa bàn tỉnh Đồng Nai vẫn chưa thể triển khai thi công đồng thời.

Đồng Nai đang bàn giao mặt bằng với tốc độ của một con rùa. Cho đến ngày 5/3/2024, Đồng Nai mới bàn giao được 6,2% diện tích mặt bằng cho dự án Vành đai 3 TP.HCM và 18% cho dự án đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu.

Mặt bằng bàn giao quá ít, diện tích bàn giao chủ yếu là đất giao thông, sông suối nằm rải rác chỗ này một ít, chỗ kia một ít nên cũng không thể triển khai thi công đồng loạt.

Và nguyên nhân rất “trời ơi”, là vì chưa thể xác định được chủ sử dụng đất.

Đất đai, trên có Luật, dưới có địa chính, hàng năm phân loại, căng dây kiểm đếm... mà giờ nói không xác định được chủ sử dụng... Nó cắc cớ đến hoang đường, vô lý đến không chấp nhận được. Và nó cũng cho thấy sự thật về quản lý tài nguyên ở địa phương cũng như tinh thần trách nhiệm của cán bộ.

Giải phóng mặt bằng là khâu đầu tiên, là then chốt của then chốt quyết định tới tiến bộ của toàn dự án.

Tháng 9/2022, tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc về đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, Thủ tướng cũng đã nhắc tới việc “Quốc hội cho phép áp dụng cơ chế thí điểm tách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bàng thành dự án độc lập với một số dự án lớn” như là một chìa khoá giải quyết những khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng.

Thủ tướng cũng yêu cầu đề cao kỷ luật, kỷ cương hành chính, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, chậm tiến độ... làm việc nào dứt điểm việc đó, tránh chia cắt, dàn trải, manh mún, kéo dài...

Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đang rất quyết tâm để “tới 2025 phải đạt 3.000 km cao tốc”, và tìm mọi cách, tạo mọi điều kiện để địa phương tháo gỡ những khó khăn.

Bộ GTVT cũng vậy. Liên tục có các văn bản đề nghị đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng.

Gần nhất, hôm 5/3, trong buổi giám sát việc thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về một số dự án quan trọng quốc gia tại Đồng Nai, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải, Trưởng đoàn giám sát đã đề nghị Đồng Nai làm rõ trách nhiệm các tập thể, cá nhân liên quan trong việc để “rất chậm tiến độ” 2 dự án trọng điểm quốc gia Vành đai 3 TP.HCM và cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu, đoạn qua địa bàn tỉnh.

Có lẽ, đã đến lúc hỏi thăm đến những cái ghế. Bởi mục tiêu 3.000 km cao tốc làm sao mà đạt được nếu vẫn tồn tại những “nút thắt giải phóng mặt bằng” trên chính những dự án cao tốc !?!

Nguồn: Vietnamnet; CafeF; Thanh Niên; Dân Việt