- Thời sự
.jpg)
EU đã thông qua gói trừng phạt thứ 18 đối với Nga với quyết định hạ giá trần xuống mức mới.
Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói trừng phạt thứ 18 đối với Nga, trong đó đáng chú ý là quyết định hạ mức trần giá dầu thô của Nga từ 60 USD xuống còn 47,6 USD/thùng. Động thái này nhằm siết chặt các nguồn thu từ năng lượng của Moscow, trong bối cảnh cuộc xung đột tại Ukraine chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Theo cơ chế giá trần do nhóm G7 và EU đặt ra, các chuyến hàng dầu thô của Nga xuất khẩu sang các nước thứ ba chỉ được tiếp cận với các dịch vụ bảo hiểm và tài chính của phương Tây nếu giá bán không vượt quá mức trần. EU cho biết việc hạ trần giá lần này nhằm phản ánh giá dầu toàn cầu hiện tại, đồng thời thiết lập một cơ chế tự động và linh hoạt để điều chỉnh mức giá này theo thời gian, bảo đảm tính hiệu quả và khả thi trong thực thi chính sách.
Bên cạnh việc điều chỉnh giá trần, EU cũng mở rộng phạm vi trừng phạt, tập trung vào các hoạt động vận chuyển dầu mỏ của Nga thông qua "đội tàu ngầm” – tức các tàu chở dầu hoạt động không minh bạch, thường không bật hệ thống định vị và né tránh các biện pháp kiểm soát quốc tế. Có tổng cộng 105 tàu mới bị đưa vào danh sách trừng phạt, nâng tổng số tàu bị cấm vào cảng và nhận dịch vụ hàng hải trong EU lên con số 444.
Ngoài ra, EU áp đặt lệnh cấm giao dịch hoàn toàn đối với đường ống dẫn khí Nord Stream 1 và 2, bao gồm cả việc cung cấp dịch vụ và thiết bị phục vụ cho vận hành, bảo trì hay hoàn thiện hai đường ống này – qua đó loại bỏ khả năng sử dụng trong tương lai.
Gói trừng phạt lần này cũng mở rộng đối tượng sang các doanh nghiệp và cá nhân hỗ trợ thương mại dầu mỏ của Nga. Các công ty quản lý đội tàu ngầm, thương nhân buôn bán dầu Nga, cùng một nhà máy lọc dầu lớn ở Ấn Độ (nơi Tập đoàn Rosneft là cổ đông chính) đã bị đưa vào danh sách trừng phạt với các biện pháp bao gồm đóng băng tài sản, cấm đi lại và hạn chế tiếp cận nguồn lực tài chính - kỹ thuật từ EU.
Đáng chú ý, khối này cũng cấm nhập khẩu các sản phẩm dầu mỏ tinh chế có nguồn gốc từ dầu thô của Nga nếu được chế biến tại các quốc gia thứ ba, ngoại trừ một số đối tác thân cận gồm Canada, Na Uy, Thụy Sĩ, Vương quốc Anh và Mỹ. Đây là nỗ lực nhằm ngăn chặn dầu Nga quay trở lại thị trường EU qua các “cửa sau”.
Quá trình thông qua gói trừng phạt lần này diễn ra sau nhiều tuần đàm phán, với điểm nghẽn là sự phản đối ban đầu từ Slovakia. Bratislava chỉ đồng ý dỡ bỏ quyền phủ quyết sau khi nhận được các cam kết về an ninh năng lượng sau thời điểm 1/1/2028 – thời hạn EU dự kiến ngừng hoàn toàn nhập khẩu khí đốt từ Nga. Hiện Slovakia vẫn tiếp tục nhập khẩu khí đốt Nga qua tuyến Balkan và có hợp đồng với Gazprom đến năm 2034.
Ủy ban Bầu cử Trung ương Moldova (CEC) đã quyết định cấm một đảng đối lập theo chủ nghĩa hoài nghi châu Âu tham gia cuộc bầu cử quốc hội sắp tới.
Hàng trăm người Moldova thuộc khối chính trị Victory (Chiến thắng) đã biểu tình bên ngoài tòa nhà CEC vào sáng sớm ngày 19/7 để yêu cầu đảng này được phép đăng ký bỏ phiếu.
Sau đó cùng ngày, cơ quan chính phủ tuyên bố rằng, họ từ chối đăng ký khối này, với lý do có mối liên hệ với Nga và với nhân vật đối lập lưu vong Ilan Shor.
"Quyết định của CEC mang động cơ chính trị. Chúng tôi sẽ kháng cáo lên tòa án", Vasile Bolea, nghị sĩ Moldova và đại diện cho khối, phát biểu theo RIA.
Những đoạn video về cuộc biểu tình do Sputnik ghi lại cho thấy, hàng trăm người biểu tình hô vang "chúng tôi yêu cầu bầu cử công bằng" và "đả đảo chế độ độc tài" cũng như vẫy biểu ngữ bên ngoài tòa nhà CEC.
Đây không phải là lần đầu tiên Chisinau từ chối quyền tham gia bầu cử của đảng đối lập. Cuối năm ngoái, CEC đã từ chối Victory quyền đăng ký ứng cử viên của mình cho cuộc bầu cử tổng thống Moldova.
Tổng thống đương nhiệm thân EU Maia Sandu đã giành chiến thắng sít sao và giành được nhiệm kỳ tổng thống thứ hai, mặc dù Nga cáo buộc Chisinau tước quyền bầu cử của 500.000 người Moldova đang sống tại Nga.
Các quan sát viên từ Tổ chức An ninh và Hợp tác Châu Âu sau đó tuyên bố rằng, cuộc bầu cử đã không tạo ra "sân chơi bình đẳng" cho các ứng cử viên.
Bà Sandu đã thúc đẩy Moldova gia nhập EU và NATO kể từ khi đắc cử vào năm 2020. Các quyết định của bà ngày càng vấp phải sự phản đối từ người Moldova trong bối cảnh nền kinh tế xấu đi và sự đàn áp bất đồng chính kiến.
.jpg)
Bất chấp những tuyên bố của ông Trump về việc ủng hộ Ukraine, các nhà đầu tư đã khẳng định họ sẽ không đầu tư vào tái thiết hậu chiến.
Dự án chết
Theo bài viết của RIA, phương Tây đang mất dần hứng thú với Ukraine: mọi người đều không còn sẵn lòng phân bổ ngân sách ngay cả cho các nhiệm vụ hiện tại.
Việc Brussels hủy bỏ chế độ miễn thuế nhập khẩu nông sản đã khiến Kiev mất đi lợi thế cạnh tranh trên thị trường thực phẩm.
Các mục tiêu dài hạn thậm chí còn tệ hơn. BlackRock của Mỹ, công ty đầu tư lớn nhất thế giới tính theo tài sản, đã ngừng tìm kiếm nhà đầu tư cho Quỹ Phục hồi Ukraine, và sau đó từ chối tham gia hoàn toàn vào quỹ này.
Tất nhiên, hoạt động tài chính của Mỹ sẽ không dừng lại, theo nhận định của chuyên gia kinh tế kiêm giám đốc cấp cao trong lĩnh vực truyền thông tài chính Andrey Loboda. Tuy nhiên, các nhà đầu tư tư nhân đã tạm dừng hoạt động trong bối cảnh tình hình địa chính trị bất ổn.
Phó Trưởng ban Ủy ban Hợp tác Quốc tế và Xuất khẩu của Opora Rossii Namer Radi cho biết thêm rằng viện trợ vẫn đang đến. Tuy nhiên, nguồn viện trợ này còn hạn chế và các nhà tài trợ chủ yếu là EU.
Tuần trước, người đứng đầu Ủy ban Châu Âu (EC) cho biết tại một hội nghị về tái thiết Ukraine ở Rome, một tỷ euro khác thu được từ tài sản của Nga đã được chuyển cho Kiev. Tổng cộng, EU dự kiến chi 30,6 tỷ euro cho chính quyền Tổng thống Zelensky trong năm nay.
Người Mỹ đã dừng dự án đầu tư này vào tháng 1, ngay sau lễ nhậm chức của ông Donald Trump, và công bố thông tin này vào đêm trước hội nghị thượng đỉnh ở Rome.
Chúng ta hãy nhớ lại: như Bloomberg đã đưa tin vào tháng 3 năm 2024, trích dẫn lời Phó chủ tịch BlackRock Philipp Hildebrand, các ngân hàng đầu tư và công ty phương Tây đã quyết định thu hút tới 15 tỷ đô la vào Quỹ phát triển Ukraine, bao gồm 500 triệu đô la tiền tài trợ từ một số quốc gia, ngân hàng phát triển và các nhà tài trợ khác, cũng như hai tỷ đô la từ các nhà đầu tư tư nhân.
Hiện tại, cơ quan này viết rằng các nhà đầu tư đã lo sợ trước sự thiếu quyết đoán của Tổng thống Trump, và do đó dự án đã bị dừng lại. Tuy nhiên, các chuyên gia chắc chắn rằng đây chỉ là một tính toán nông cạn.
"Vụ việc cực kỳ rủi ro, không có gì đảm bảo chắc chắn sẽ thu hồi được vốn. Quyết định của BlackRock, nhà đầu tư toàn cầu lớn nhất, đang làm suy yếu mô hình tài trợ cho việc khôi phục Ukraine sau chiến tranh bằng cách thu hút vốn tư nhân", Radi nói.
Sau cơn mưa
Washington muốn chuyển giao trách nhiệm cho EU. Tại hội nghị thượng đỉnh ở Rome, đặc phái viên của ông Trump, Keith Kellogg, đã so sánh chương trình viện trợ của Mỹ cho châu Âu sau Thế chiến II.
"Sau đó, Mỹ và các đồng minh châu Âu của chúng tôi phải cải tạo những khu vực bị chiến tranh tàn phá thành những quốc gia đang hoạt động. Chúng tôi đã thấy thành quả của Kế hoạch Marshall nổi tiếng. Điều này cũng có thể thực hiện được với Ukraine", ông Kellogg nói.
Kết quả là Ý, Đức, Pháp và Ngân hàng Đầu tư Châu Âu (EIB) đã quyết định thành lập Quỹ Phục hồi Ukraine. Thỏa thuận đầu tư này quy định 1,8 tỷ euro tiền bảo lãnh vay, phần còn lại, 580 triệu euro, là tiền tài trợ.
Về bản chất, đây là một quỹ bảo hiểm, trong đó EU đóng vai trò là bên bảo hiểm, Radi lưu ý. Cơ chế bảo hiểm rủi ro như sau: ngân hàng cho vay cấp vốn cho bên vay Ukraine. Trong trường hợp vỡ nợ (không trả được khoản vay), ngân hàng sẽ chịu một phần tổn thất, và 70% được hoàn trả bởi quỹ bảo lãnh EU (thông qua Ngân hàng Đầu tư Châu Âu - EIB).
Khoản tài trợ 580 triệu euro này được dùng cho việc chuẩn bị dự án, đánh giá rủi ro, tư vấn, xây dựng năng lực cho các ngân hàng và người vay, cũng như trợ cấp lãi suất và trang trải các chi phí khác như hoa hồng và bảo hiểm. Chương trình hy vọng sẽ thu hút được tới mười tỷ euro đầu tư.
"EU khẳng định vai trò là đối tác mạnh mẽ nhất của Ukraine, không chỉ là nhà tài trợ chính mà còn là nhà đầu tư chủ chốt cho tương lai của đất nước. Chúng tôi đang thảo luận về việc khôi phục hoạt động kinh doanh, mở cửa bệnh viện, đảm bảo an ninh năng lượng. Châu Âu luôn sát cánh cùng Ukraine - hôm nay và cả ngày mai", Chủ tịch EC Ursula von der Leyen nhấn mạnh.
Một cuộc phiêu lưu đáng ngờ
Tuy nhiên, tính khả thi của kế hoạch này vẫn còn là dấu hỏi. "Nếu BlackRock, với nguồn lực và mối quan hệ của mình, không thể thuyết phục các nhà đầu tư, thì ai có khả năng làm điều đó? Đây là bằng chứng hùng hồn cho thấy sự thiếu tin tưởng hoàn toàn của giới đầu tư lớn vào dự án Ukraine ở hình thái hiện tại", Radi lập luận.
Alexander Razuvaev, thành viên hội đồng giám sát của Hiệp hội các nhà phân tích tài chính và quản lý rủi ro, cho biết thêm: "Về bản chất, BlackRock là thế lực tài chính, và sự từ chối của công ty này không chỉ thể hiện tâm trạng của giới tư bản lớn mà còn thể hiện đường lối chính trị của Mỹ, và do đó là toàn bộ phương Tây".
Với tình trạng kinh tế đáng buồn và việc mất đi những vùng đất giàu tài nguyên thiên nhiên quý giá, bao gồm cả kim loại đất hiếm, Kiev sẽ không thể tự huy động vốn. Razuvaev thậm chí không loại trừ khả năng chuyển giao lãnh thổ cho Ba Lan, Hungary và Romania.
"Tuy nhiên, họ sẽ có thể nhận được bao nhiêu từ những vùng đất này vẫn còn là một câu hỏi bỏ ngỏ", ông Razuvaev nói rõ.
Hơn nữa, việc bàn về phục hồi kinh tế trước khi các hoạt động quân sự kết thúc là vô nghĩa.
"Nền kinh tế Ukraine đang phải dùng đến máy thở nhân tạo, viện trợ của phương Tây cung cấp tới 50% GDP. Trong điều kiện như vậy, bất kỳ kế hoạch phục hồi nào cũng đều không phù hợp với thực tế. Và những đảm bảo của EU đơn giản là không thể so sánh với quy mô của các nhiệm vụ", Radi chỉ ra.
Các chuyên gia đều đồng ý rằng việc thu thập đủ tiền là không thực tế. Dường như Kiev cũng hiểu rõ điều này. Vì vậy, Thủ tướng Denis Shmygal cho biết Ukraine sẽ cần một nghìn tỷ đô la trong 14 năm tới.
Tất nhiên, ngoài các khoản đầu tư từ châu Âu, ông còn trông chờ vào việc tịch thu các tài sản bị đóng băng của Nga. Tuy nhiên, tại Moscow, họ coi việc trả lại các tài sản này là một trong những điều kiện bắt buộc để giải quyết xung đột.
Hàng ngàn bức ảnh được gửi về mỗi ngày.
Binh lính và thiết bị của Nga đang bị truy kích dọc theo các tuyến mặt trận kéo dài và còn nhiều tranh chấp ở Ukraine. Tất cả đều được quay phim, ghi chép và thống kê.
Và giờ đây, những thông tin này đang được tận dụng tối đa, trong lúc quân đội Ukraine tìm cách khai thác mọi lợi thế có thể để chống lại với đối thủ mạnh hơn rất nhiều.
Theo "Army of Drones: Bonus" (tạm dịch: Đội quân thiết bị bay không người lái: phần thưởng) - một chương trình thí điểm năm ngoái còn được gọi tắt là "e-points" (điểm điện tử) - các đơn vị sẽ được tích lũy thêm điểm cho mỗi binh sĩ Nga hoặc thiết bị quân sự họ tiêu diệt thành công.
Tựa như một "killstreak" (chuỗi giết chóc) trong trò chơi Call of Duty, hay một chương trình truyền hình từ thập niên 1970, điểm số sẽ được dùng để thành phần thưởng.
"Mục tiêu càng lớn và có tầm quan trọng chiến lược càng cao thì đơn vị nhận được càng nhiều điểm," theo thông cáo từ nhóm Brave 1 - đơn vị tập hợp các chuyên gia từ chính phủ và quân đội.
"Ví dụ, phá hủy một hệ thống pháo phản lực phóng loạt của đối phương sẽ nhận được tối đa 50 điểm; phá hủy một xe tăng được thưởng 40 điểm, còn làm hư hại một xe tăng thì được 20 điểm."
Như kiểu biến chiến tranh thành một trò chơi vậy.
Mỗi video được tải lên giờ đây đều được phân tích kỹ lưỡng tại Kyiv - các đơn vị sẽ được thưởng điểm dựa trên một hệ thống ưu tiên quân sự cập nhật liên tục.
"Tôi nghĩ điều quan trọng trước hết là chất lượng của dữ liệu, là toán học chiến tranh và hiểu được cách sử dụng nguồn lực có hạn một cách hiệu quả hơn," ông Mykhailo Fedorov, Bộ trưởng Chuyển đổi Số của Ukraine – người đứng sau chương trình e-points – cho biết.
Nhưng sau ba năm rưỡi chiến tranh toàn diện kéo dài và khốc liệt, hệ thống này lại có thêm một công dụng quan trọng khác.
"Động cơ là một vấn đề khác," ông Fedorov nói. "Khi thay đổi cách tính điểm thưởng, chúng tôi có thể quan sát sự thay đổi của động cơ."
Văn phòng của ông Fedorov có một màn hình khổng lồ phát hàng chục video truyền trực tiếp từ các drone của Ukraine ở tiền tuyến.
Tóm lại, những video này mang lại cái nhìn sống động về cuộc chiến bằng drone của Ukraine. Các chỉ huy nói rằng những cỗ máy biết bay được điều khiển từ xa này gây ra tới 70% số thương vong của Nga.
Từ những ngày đầu Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện, các nền tảng mạng xã hội đã tràn ngập video từ drone, thường được lồng nhạc nền heavy metal "nặng đô".
Tháp pháo của một chiếc xe tăng phát nổ, biến thành quả cầu lửa.
Một người lính đơn độc chống lại drone tấn công bằng súng trường hoặc một cây gậy.
Những hình ảnh đó có thể rất ghê rợn. Mỗi video đều là sự ăn mừng cho cái chết của đối phương. Và khi drone phát nổ, màn hình sẽ chỉ còn những đốm nhiễu mờ.
Nhưng vượt lên trên cảm giác hài lòng u tối ấy, các đơn vị tiền tuyến hiện vẫn đang chiến đấu và hiểu rằng những bằng chứng về thành tích của họ có thể mang lại phần thưởng.
BBC đã liên hệ với nhiều đơn vị để tìm hiểu xem các binh sĩ tiền tuyến suy nghĩ như thế nào về chương trình này. Phản hồi nhận được tương đối đa chiều.
"Nhìn chung, tôi và các đồng đội có cái nhìn tích cực," Volodymyr, một binh sĩ thuộc Lữ đoàn Phòng vệ Lãnh thổ số 108, chia sẻ. Anh đề nghị không nêu tên đầy đủ.
Trong bối cảnh các đơn vị tiền tuyến đang tiêu hao trang thiết bị – đặc biệt là drone – với tốc độ chóng mặt, Volodymyr cho rằng chương trình e-points đang phát huy tác dụng.
"Đây là cách để gỡ gạc lại những thứ chúng tôi đã mất… đồng thời gây ra thiệt hại lớn nhất có thể cho kẻ thù."
Lữ đoàn Cơ giới số 22, hiện đang chiến đấu ở vùng đông bắc Ukraine, đã có khoảng ba tháng để làm quen với hệ thống mới.
"Khi chúng tôi hiểu được cách thức vận hành thì hóa ra đây là một hệ thống khá ổn," một binh sĩ có biệt danh Jack từ Lữ đoàn 22 chia sẻ.
"Anh em chúng tôi kiệt sức rồi, chẳng còn gì khiến họ có động lực nữa," Jack kể. "Nhưng hệ thống này lại có ích. Drone được cung cấp thông qua chương trình, và các anh em được thưởng. Đó là một động lực khá ổn."
Tuy nhiên, không phải ai cũng thấy như thế.
"Hệ thống này không giải quyết được vấn đề cốt lõi về động lực," một người lính yêu cầu chỉ nêu biệt danh Snake của mình cho biết.
"Điểm thưởng sẽ không ngăn được người ta đào ngũ."
Một binh sĩ khác, tự xưng là Dymytro, đã gửi cho chúng tôi một phản hồi dài, phàn nàn rằng các đơn vị đang tốn quá nhiều thời gian để tranh giành công trạng của nhau - hoặc cố tình tấn công vào một phương tiện Nga đã bị vô hiệu hóa từ trước, chỉ để kiếm thêm điểm.
Với Dymytro, nguyên tắc đạo đức của hệ thống này tương đối mơ hồ.
"Hệ thống này chỉ là hệ quả của thói quen lệch lạc trong đầu con người - thói quen biến mọi thứ thành lợi nhuận," Dymytro than phiền, "kể cả cái chết tàn nhẫn."
Tuy nhiên, chương trình điểm thưởng điện tử này lại một ví dụ điển hình cho cách Ukraine chiến đấu: suy nghĩ sáng tạo, đột phá, nhằm tận dụng tối đa khả năng đổi mới của đất nước và giảm thiểu bất lợi về mặt quân số.
Ông Fedorov cho biết hiện có từ 90–95% đơn vị chiến đấu đang tham gia, cung cấp một lượng dữ liệu hữu ích và ổn định.
"Chúng tôi bắt đầu nhận được thông tin chất lượng và đưa ra các quyết định dựa trên dữ liệu đó," ông nói.
"Bằng cách thu thập dữ liệu, chúng tôi có thể đưa ra các đề xuất điều chỉnh, nhưng nền tảng luôn là chiến lược quân sự."
Tại một tòa nhà văn phòng vô danh ở Kyiv, chúng tôi đã gặp một số nhà phân tích - những người có nhiệm vụ xem hàng loạt video, xác minh từng đòn tấn công và nhập điểm cho đơn vị thực hiện.
Chúng tôi được yêu cầu không tiết lộ địa điểm cũng như không sử dụng tên thật của họ.
"Chúng tôi có hai mục: trúng và tiêu diệt. Mỗi hạng mục sẽ được tính điểm khác nhau", Volodia nói với chúng tôi.
Hóa ra, việc tiêu diệt lại nhận được ít điểm hơn so với bắt sống được một binh sĩ Nga – do tù binh có thể được sử dụng trong các thỏa thuận trao đổi tù binh trong tương lai.
"Nếu giết một lính Nga thì được một thì bắt sống anh ta điểm được nhiều hơn gấp 10 lần", Volodia giải thích.
Nhóm của Volodia phân tích hàng ngàn đòn tấn công mỗi ngày.
"Pháo binh là phần khó nhất," anh chia sẻ, đồng thời cho chúng tôi xem một đoạn video cảnh drone khéo léo bay xuyên qua những tán cây, tiến vào một chiến hào đang che giấu một khẩu pháo.
"Người Nga rất giỏi trong việc ngụy trang và đào hầm."
Khi chiến thuật của Nga thay đổi, hệ thống điểm thưởng điện tử cũng được điều chỉnh theo.
Việc Moscow ngày càng sử dụng nhiều đơn vị nhỏ, đi bộ hoặc chạy xe máy để thăm dò, khiến giá trị điểm của mỗi binh sĩ Nga tăng lên, gần tương đương với một chiếc xe tăng hoặc xe bọc thép.
"Trước đây, tiêu diệt một binh sĩ địch được tính 2 điểm," tuyên bố của dự án Brave 1 nêu rõ, "nay thì được tính 6 điểm."
Và những người điều khiển drone của đối phương luôn có giá trị điểm cao hơn chính chiếc drone.
Hệ thống phần thưởng cũng đang được cải tiến.
Trước đây, các đơn vị có thể quy đổi điểm thành tiền mặt. Nhiều người đã dùng tiền này, kết hợp với gây quỹ cộng đồng, để mua thiết bị bổ sung cần thiết.
Nay, hệ thống e-points đang được tích hợp trực tiếp vào một nền tảng gọi là "Brave 1 Market" – một kiểu cửa hàng "Amazon cho chiến tranh" theo cách mô tả của các nhà thiết kế.
Binh sĩ có thể tham khảo hơn 1.600 sản phẩm, sử dụng điểm tích lũy để mua trực tiếp từ nhà sản xuất và để lại đánh giá. Sau đó, Bộ Quốc phòng sẽ thanh toán chi phí.
Brave 1 Market được thiết kế để vận hành song song với hệ thống mua sắm quân sự truyền thống và cồng kềnh chứ không phải để thay thế hoàn toàn.
Mục tiêu là để các đơn vị tiếp cận nhanh hơn với các thiết bị cần thiết - từ drone cho đến linh kiện và những phương tiện mặt đất không người lái (UGV) dùng để sơ tán thương binh khỏi những vị trí tiền tuyến nguy hiểm.
Điểm thưởng cho mạng sống. Amazon phục vụ chiến tranh. Với một số người, tất cả điều này có thể nghe thật tàn nhẫn, thậm chí phi nhân tính.
Nhưng đây là chiến tranh, và Ukraine quyết tâm cầm cự - bằng cách chiến đấu hiệu quả và tối ưu có thể.
.jpg)
Không học hết cấp hai, Wilawan vẫn có khả năng quyến rũ loạt nhà sư Thái Lan rồi tống tiền họ, khiến dư luận gọi người phụ nữ này là "cô gái đồ tăng".
Wilawan Emsawat, thường được gọi là "Cô Golf", sinh năm 1990 trong một gia đình nghèo ở huyện Sak Lek, tỉnh Phichit, miền bắc Thái Lan. Wilawan bỏ học khi chưa hết lớp 9 và tới Bangkok tìm việc làm.
Tại đây, Wilawan bắt đầu làm quen với các nhà sư. Năm 2013, cô nhận được tin nhắn trên ứng dụng Line từ Phrathep Watcharasitthimethi, trụ trì chùa Wat Tha Luang ở tỉnh Phichit.
Trong cuộc phỏng vấn với chương trình truyền hình Hone Krasae gần đây, sau khi bê bối giữa Wilawan với loạt nhà sư bị phanh phui, cô cho biết quan hệ của hai người nhanh chóng phát triển thành "tình yêu", dù quan hệ nam nữ là điều tối kỵ đối với các nhà tu hành ở Thái Lan.
Trong hai năm từ 2013 tới 2015, Wilawan bí mật qua lại với trụ trì Phrathep và cuộc đời cô bước sang một ngã rẽ mới, từ không có gì trong tay đến sở hữu mọi thứ mong muốn.
"Ông ấy đã chăm sóc tôi rất chu đáo. Bất kỳ thứ gì tôi muốn, ông ấy đều đáp ứng. Một ngày nọ, tôi nói muốn một chiếc Mercedes, ông ấy đã mua cho tôi, trả bằng 3 triệu baht tiền mặt", cô nói.
Sau khi chia tay với sư Phrathep năm 2015, Wilawan bắt đầu quen những người đàn ông khác, gồm các nhà sư, một học giả và một chính trị gia địa phương. Cô sinh ra ba người con, lần lượt với một DJ, một học giả và một nhà sư ở Phitsanulok.
"Tôi cảm thấy tội lỗi. Tôi biết việc có quan hệ với các nhà sư là tội lỗi, nhưng tôi không muốn sống trong cảnh khó khăn nữa. Tôi muốn có đủ tiền để chăm sóc bản thân và các con", cô chia sẻ.
Những mối quan hệ bất chính của Cô Golf được phơi bày sau khi Phra Thep Wachirapamok, trụ trì chùa Wat Tri Thotsathep Worawihan ở Bangkok, bỏ trốn vì lo sợ sự việc bị phanh phui.
Khi sư Phra Thep muốn chia tay, Wilawan đã tuyên bố mang bầu và yêu cầu ông chuyển tiền cấp dưỡng. "Tiền sữa cho con cần 7,68 triệu baht (khoảng 240.000 USD)", cô viết trong tin nhắn gửi Phra Thep, kèm một số bức ảnh nhạy cảm.
Phra Thep sau đó phát hiện thông tin Cô Golf mang bầu là giả và từ chối đưa tiền. Người phụ nữ này tức giận, kể với các nhà sư khác về mối quan hệ tình cảm với Phra Thep.
Wilawan được cho là đã ép Phra Kru Siriwiriyathada, cựu phó trụ trì chùa Wat Sothon Wararam Worawihan ở Chachoengsao, một trong những nhà sư mà cô có quan hệ tình cảm, nộp đơn tố cáo Phra Thep.
Sau khi nhận được đơn tố cáo, cảnh sát Thái Lan ngày 18/6 bắt đầu điều tra Phra Thep dưới sự chỉ đạo của thiếu tướng Jaroonkiat Pangkaew thuộc Cục Điều tra Trung ương. Cảnh sát lúc đó đến chùa Wat Tri Thotsathep Worawihan nhưng không tìm thấy nhà sư này, do ông đã trốn sang Lào vì lo sợ vướng tai tiếng.
Giới chức sau đó chuyển sang khám xét nhà của Wilawan, thu giữ 5 điện thoại di động, máy tính xách tay và nhiều tài liệu. Họ tìm thấy hơn 80.000 bức ảnh và 5.000 clip về các "cảnh giường chiếu" của cô, trong đó một số clip đã được sử dụng để tống tiền hoặc đe dọa các nhà sư. Cảnh sát thực thi lệnh bắt Wilawan ngày 15/7, phanh phui một trong những bê bối tình, tiền liên quan đến Phật giáo lớn nhất ở Thái Lan, khiến dư luận nước này rúng động.
Cho tới nay, cảnh sát đã tìm thấy bằng chứng Wilawan có quan hệ tình cảm với 15 nhà sư, trong đó trụ trì hoặc phó trụ trì chùa ở nhiều nơi như Bangkok, Ayutthaya, Saraburi, Chachoengsao và Khon Kaen. 12 nhà sư đã bị buộc hoàn tục và nhiều người khác đang bị điều tra.
Maha Boonlert Chuaithani, từng là nhà sư của chùa Wat Mai Yai Paen ở Bangkok, nói với cảnh sát rằng Wilawan đã tiếp cận ông với lý do nhờ giúp đỡ về các vật phẩm tôn giáo. Ông thừa nhận đã qua đêm ở nhà Wilawan, nhưng nói rằng mình là "nạn nhân" bị người phụ nữ này dụ dỗ.
Wilawan sau đó thường xuyên đề nghị gặp gỡ thân mật và vay 100.000 baht từ nhà sư này mà không trả.
Các nhà điều tra sau đó phát hiện Wilawan đã nhận được 385 triệu baht (gần 12 triệu USD) từ nhiều nhà sư trong những năm gần đây thông qua hai tài khoản ngân hàng cá nhân. Người phụ nữ này sau đó nướng tiền không tiếc tay cho các món hàng xa xỉ và đánh bạc trực tuyến, nên tài khoản hiện có chưa tới 8.000 baht.
Thiếu tướng Pangkaew cho biết nhóm của ông sẽ kiểm tra từng clip thu được từ điện thoại của Wilawan để tìm kiếm bằng chứng về những hành vi phá giới của các nhà sư. "Bất kỳ ai vi phạm đều phải hoàn tục. Chúng tôi muốn duy trì lòng tin của công chúng vào Phật giáo. Sắc dục là điểm yếu của con người, nhưng không phải là chuyện có thể dung thứ với các nhà sư", ông nói.
Sau khi bê bối bị phanh phui, Wilawan bị truyền thông Thái Lan gọi là "cô gái đồ tăng", vì đã khiến loạt cao tăng ngã ngựa.
Thiếu tướng Prasong Chalermphan, lãnh đạo Cục Chống tham nhũng thuộc Cục Điều tra Hình sự, cho biết Wilawan đã thừa nhận tất cả tội danh. Cô giải thích rằng mối quan hệ thân mật của mình với nhiều cao tăng xuất phát từ những tổn thương thời thơ ấu vì bị cha bỏ rơi.
Wilawan hiện đối mặt với 4 cáo buộc từ Cục Chống Tham nhũng, gồm tiếp tay cho hành vi biển thủ tài sản, lạm dụng chức vụ, đồng phạm rửa tiền và nhận tài sản trộm cắp. Ngoài ra, Cục Điều tra Tội phạm đệ trình thêm ba tội danh gồm tống tiền, giam giữ bất hợp pháp và lừa đảo.
Một số người muốn bảo lãnh cho Wilawan, nhưng các điều tra viên phản đối với lý do đây là vụ án nghiêm trọng liên quan tới nhiều người, lo ngại cô có thể hủy hoại bằng chứng và làm ảnh hưởng tới các nhân chứng.
Một số nhà sư cũng bị buộc tội trong vụ bê bối. Phra Theppacharaporn, cựu trụ trì chùa Wat Chujit Thammaram đã chuyển 380.000 baht từ quỹ của chùa cho Wilawan, hiện đối mặt tội danh biển thủ công quỹ và lạm dụng chức vụ. Nhà sư này thú nhận trước đó từng chuyển hơn 12 triệu baht tiền tiết kiệm của bản thân cho Cô Golf, vì người phụ nữ nói cần tiền đầu tư vào một doanh nghiệp gốm sứ.
Sư Phra Theppacharaporn đã hợp tác với cảnh sát để cung cấp thông tin cho quá trình điều tra và thú nhận toàn bộ hành vi vi phạm. Nhà sư này đã được tại ngoại khi giới chức nhận thấy ông không có nguy cơ bỏ trốn.
Cảnh sát đang tiếp tục điều tra những nhà sư khác liên quan đến cáo buộc lạm dụng quỹ chùa cho mục đích cá nhân.
Hơn 90% người Thái Lan là tín đồ đạo Phật. Quốc gia này có khoảng 200.000 nhà sư và 85.000 sa di (người xuất gia đang trong giai đoạn đầu tu hành). Các vụ bê bối liên quan tới tăng đoàn hay cộng đồng tu sĩ Phật giáo ở Thái Lan không hiếm gặp, nhưng quy mô của sự việc lần này được đánh giá là bất thường.
"Các nhà sư phải tự vấn xem tại sao họ xuất gia, để tu luyện hay để giành địa vị trong xã hội và kiếm của cải, quyền lực thông qua chiếc áo cà sa", Sanitsuda Ekachai, nhà bình luận của Bangkok Post, cho hay.
Sanitsuda nhấn mạnh bê bối đã phơi bày "hệ thống dối trá và đạo đức giả của giới tăng lữ", mô tả đây là "trái đắng" của những hành vi lệch lạc, đi chệch khỏi con đường của Phật pháp.
Nguồn: CafeF; Soha; Giáo dục & Thời đại; BBC; Vnexpress
Việt Nam: Ngọc nữ lọt top mỹ nhân đẹp nhất thế giới; Đường dây rửa tiền xuyên quốc gia; Quy hoạch công viên Thủ Lệ; Thánh đường 5.000 người trước ngày khánh thành
Việt Nam: Đề nghị kỷ luật Sử Ngọc Anh; Cáp treo mới 16.234 tỷ; Thiên đường nghỉ dưỡng; Cựu Phó TGĐ Ngân hàng VNCB trốn truy nã; Đấu giá biệt thự Chủ tịch AIC
Người Việt hải ngoại: Mỹ nhân mở tiệc 3 ngày 3 đêm ở Mỹ; Du học sinh tốt nghiệp ở Bắc Kinh, về quê làm khu công nghiệp; Đại hội Phụ nữ vùng Kansai, Nhật Bản
Người Việt hải ngoại: Thiên Ân dự đám cưới Kỳ Duyên; Con gái NSND Trần Hiếu sinh con ở Mỹ; Nàng Hậu được ĐH Anh vinh danh; Trại sách cộng đồng ở Nhật; Gắn kết cộng đồng ở châu Âu
Việt Nam: Lãi suất ngân hàng 12/10; Khách sạn lọt top 3 tốt nhất Đông Nam Á; Chung cư 90 triệu đồng/m2; Chuyển trái phép 900 tỷ ra nước ngoài; Ngân hàng bán bất động sản xử lý nợ
Người Việt hải ngoại: Dàn sao Kiều Nữ Và Đại Gia sau 18 năm; Nữ nghệ sĩ rời Mỹ về nước; Những ngày biểu tình ở Pháp; Luật Người lao động làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng
Việt Nam: Vùng biển hoang sơ thành thiên đường du lịch; Chiến lược tích trữ vàng; Tân hoa hậu Miss Universe Vietnam bị phạt; Khởi tố lãnh đạo doanh nghiệp 3.600 tỷ
Người Việt hải ngoại: Cộng đồng người nước ngoài lớn thứ hai tại Nhật; Bà chủ chuỗi nhà hàng ở Bỉ; Techcombank triển khai giải pháp nhận tiền quốc tế; Cùng chồng Đức bỏ phố về quê
Bình luận và đánh giá
Gửi nhận xét đánh giá