Khu vực đồng Euro bước vào suy thoái

(Ảnh minh họa).

Nền kinh tế khu vực đồng Euro hiện đã ghi nhận hai quý suy giảm liên tiếp, hãng tin Bloomberg cho biết.

Kết quả cuộc thăm dò ý kiến của các nhà phân tích của Bloomberg được tiết lộ hôm 11/12 cho thấy, khu vực các nước sử dụng đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) gồm 20 quốc gia sẽ rơi vào cuộc suy thoái kinh tế đầu tiên kể từ đại dịch COVID-19 vào những tháng cuối năm, sau khi ghi nhận hai quý liên tiếp tăng trưởng kinh tế âm.

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tại Khu vực đồng tiền chung châu Âu đã giảm 0,1% trong khoảng thời gian từ tháng 9 đến tháng 12. Các nhà kinh tế kỳ vọng, khu vực này sẽ có sự phục hồi vừa phải trong năm tới.

Trong báo cáo vào tuần trước, Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat) cho rằng tình trạng suy thoái là do sản xuất công nghiệp ở khu vực đồng Euro bị thu hẹp, cho thấy điểm yếu lâu dài của khu vực này.

Thực trạng suy thoái kinh tế ở EU phần lớn bắt nguồn từ sự suy thoái ở Đức, khi nền kinh tế lớn nhất EU này tiếp tục phải vật lộn với sự kết hợp của nhu cầu bên ngoài kém, khủng hoảng ngân sách, lãi suất cao và hậu quả kéo dài từ cuộc khủng hoảng năng lượng trong năm 2022.

Đức dự kiến sẽ chứng kiến mức suy giảm 0,2% trong quý IV, nhiều hơn mức giảm 0,1% dự kiến ban đầu.

Cuộc khảo sát của Bloomberg diễn ra sau khi điều chỉnh giảm tốc độ tăng trưởng ở 20 quốc gia sử dụng đồng Euro làm tiền tệ trong quý cuối cùng của năm 2023.

Kết quả của cuộc thăm dò trái ngược với dự báo trong tháng 11 của Ủy ban châu Âu, vốn dự đoán khu vực đồng Euro sẽ tăng trưởng trở lại trong những tháng cuối năm nhờ lạm phát giảm và thị trường việc làm mạnh mẽ.

Các nhà kinh tế kỳ vọng, lạm phát ở Khu vực đồng tiền chung châu Âu sẽ chỉ giảm bớt phần nào cho đến tháng 9/2024 và vẫn ở mức cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% của Ngân hàng Trung ương châu Âu.

Anh, EU nối gót Mỹ dừng tăng lãi suất: Kinh tế thế giới sắp 'dễ thở' hơn

Nền kinh tế thế giới sắp bước vào thời kỳ mới với khả năng tăng trưởng mạnh hơn nhưng lạm phát có thể tăng trở lại khi lãi suất giảm. Giá vàng được dự báo tăng, trong khi đồng USD giảm.

Ngày 14/12, Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) quyết định tiếp tục không tăng lãi suất. ECB giữ lãi suất ở mức cao kỷ lục 4% lần thứ 2 liên tiếp. Trong khi đó, BoE giữ lãi suất không đổi lần thứ 3 liên tiếp ở mức 5,25%.

ECB cho biết sẽ duy trì ở mức độ thắt chặt phù hợp, trong thời gian cần thiết. Còn BoE khẳng định chính sách tiền tệ "cần thắt chặt thêm một thời gian nữa".

Trước đó ngày 13/12, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) lần thứ 3 liên tiếp giữ lãi suất ở mức cao nhất 22 năm, là 5,25-5,5%. Fed có thể giữ lãi suất cao như hiện tại tới cuối quý I hoặc giữa năm 2024.

Các ngân hàng trung ương ngừng tăng lãi suất.

Như vậy, cả 3 ngân hàng trung ương lớn trên thế giới đều phát tín hiệu lãi suất ở đỉnh và có thể sớm đảo chiều cắt giảm ngay trong năm 2024. Các thành viên Fed cũng dự báo có ít nhất 3 đợt giảm lãi suất trong năm 2024, với giả định mỗi lần giảm 25 điểm cơ bản.

Động thái của ECB, BoE và Fed được đưa ra trong bối cảnh kinh tế ở các khu vực này chậm lại, trong khi lạm phát giảm nhanh. Lạm phát tại khu vực châu Âu giảm từ đỉnh 10% xuống ước khoảng trung bình 5,4% trong năm 2023. Tăng trưởng kinh tế của eurozone được dự báo xuống còn 0,6% trong năm 2023.

Lạm phát tại Anh xuống 4,6% trong tháng 10. Đây là mức thấp nhất hai năm, nhưng vẫn cao hơn mục tiêu 2% của BoE. Tình trạng này cũng tương tự tại Mỹ và eurozone.

Trước đó, kể từ khoảng tháng 3-7/2022, Fed, ECB và BoE liên tiếp tăng lãi suất để chống lạm phát. Fed đã có chuỗi 11 lần tăng, BoE 14 lần, ECB 10 lần.

Thế giới bước vào thời kỳ mới

Nếu không có gì thay đổi bất ngờ, 3 ngân hàng trung ương lớn trên thế giới ECB, BoE và Fed có thể đảo chiều chính sách tiền tệ, bắt đầu giảm lãi suất từ giữa năm 2024.

Khi đó, nền kinh tế thế giới sẽ bước vào thời kỳ mới với lãi suất dễ thở hơn, kinh tế có khả năng tăng trưởng mạnh hơn nhưng lạm phát có thể tăng trở lại. Giá vàng được dự báo tăng, trong khi đồng USD giảm.

Ngay sau khi Fed phát tín hiệu đảo chiều chính sách tiền tệ trong năm 2024, đồng USD giảm nhanh. Chỉ số DXY - đo lường biến động của đồng USD so với 6 đồng tiền chủ chốt khác giảm từ mức 103,7 điểm xuống 102 điểm vào sáng 15/12.

Đồng USD giảm kéo vàng tăng vọt, từ mức quanh 1.980 USD/ounce lên trên 2.032 USD/ounce vào sáng 15/12.

Một đồng USD hạ nhiệt sẽ khiến tỷ giá tại các nước, trong đó có USD/Yen, USD/VND… bớt căng thẳng hơn. Các nước có thêm dư địa để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Dòng tiền cũng có thể bớt bị rút về Mỹ và trở lại với các nền kinh tế khu vực châu Á.

Gần đây, với những tín hiệu từ chính sách tiền tệ của Fed, tỷ giá USD/VND giảm trở về ngưỡng 24.300-24.400 đồng/USD (giá bán tại Vietcombank), thay vì mức 24.750 đồng/USD hồi đầu tháng 11.

Dù vậy, kinh tế thế giới trong năm 2024 còn đối mặt nhiều rủi ro trong một năm có bầu cử tại nhiều nước như Mỹ và căng thẳng địa chính trị khó lường. Lạm phát cũng có thể quay trở lại khiến các nước gặp khó trong nỗ lực giảm nhanh lãi suất.

Trong một báo cáo vừa công bố hôm 13/1, Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) dã nâng dự báo kinh tế đối với các nền kinh tế đang phát triển ở Châu Á và Thái Bình Dương. Nền kinh tế khu vực dự kiến sẽ tăng trưởng 4,9% trong năm 2023, so với mức dự báo đưa ra hồi tháng 9 ở mức 4,7%.

ADB dự báo tăng trưởng của Việt Nam năm 2023 ở mức 5,2% và năm 2024 lên mức 6%. Theo ADB, chính sách tiền tệ thận trọng và chủ động của Việt Nam, được hỗ trợ bởi việc kiểm soát hiệu quả giá xăng, điện, thực phẩm, chăm sóc sức khỏe và giáo dục, sẽ giúp kiểm soát lạm phát. Dự báo lạm phát tại Việt Nam được duy trì ở mức 3,8% cho năm 2023 và 4% cho năm 2024.

EU đồng ý khởi sự đàm phán về tư cách thành viên của Ukraine

(Ảnh minh họa).

Cùng ngày 14/12, các lãnh đạo trong Liên hiệp Châu Âu EU mang lại cho Ukraine một chiến thắng chính trị to lớn khi đồng ý khởi sự các cuộc đàm phán về tư cách thành viên EU của Ukraine giữa lúc cuộc phản công của Ukraine chống Nga xâm lược không đạt được thắng lợi lớn và viện trợ quân sự từ Mỹ càng lúc càng không chắc chắn.

Các giới chức và các nhà ngoại giao EU cho hay diễn tiến bất ngờ này xảy ra trong lúc Thủ tướng Hungary Viktor Orban đồng ý rời khỏi phòng họp và hiểu rằng các lãnh đạo còn lại sẽ xúc tiến cuộc biểu quyết.

Mấy tuần qua, trong số lãnh đạo 27 nước thành viên EU, chỉ có Thủ tướng Hungary Viktor Orban lên tiếng phản đối việc bật đèn xanh cho Ukraine tham gia đàm phán thành viên, trong lúc Ukraine còn tiếp tục chiến đấu chống lại sự xâm lược của Nga.

Ông Orban xác nhận đã vắng mặt không biểu quyết tại cuộc họp thượng đỉnh của EU về điều mà ông gọi là ‘quyết định tồi.’

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy hoan nghênh quyết định của EU và gọi đây là chiến thắng của Ukraine và của toàn bộ Châu Âu.

“Tôi xin chúc mừng mọi người Ukraine trong ngày này... Lịch sử được làm nên bởi những người không mệt mỏi đấu tranh cho tự do,” ông Zelenskyy nói.

Ukraine rất cần sự hỗ trợ từ các đồng minh phương Tây trong cuộc chiến kéo dài gần hai năm chống lại lực lượng Nga. Cuộc phản công của họ đã không đạt được thắng lợi lớn và chính quyền Biden cho đến nay vẫn chưa thuyết phục được Quốc hội Mỹ thông qua gói viện trợ trị giá 60 tỷ đô la cho Ukraine.

Người đứng đầu Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết đây là “một quyết định chiến lược và một ngày sẽ còn khắc sâu trong lịch sử Liên hiệp của chúng ta”.

Thảo luận sẽ mất nhiều năm

Bản thân các cuộc đàm phán có thể sẽ mất nhiều năm.

Ukraine, quốc gia có dân số 44 triệu người và có diện tích lớn hơn bất kỳ thành viên EU nào về mặt địa lý, gặp một số thách thức đặc biệt trong việc gia nhập khối EU 27 thành viên.

Một số nhà ngoại giao cho biết Thủ tướng Đức Olaf Scholz đã đề nghị ông Orban rời khỏi phòng họp để quyết định có thể được thông qua.

Thủ tướng Ireland Leo Varadkar nói với các phóng viên: “Thủ tướng Orban đã đưa ra quan điểm của mình rất mạnh mẽ. Ông ấy không đồng ý với quyết định này và ông ấy không thay đổi quan điểm của mình, nhưng về cơ bản quyết định không sử dụng quyền phủ quyết”.

Trong nỗ lực ngoại giao mạnh mẽ về vấn đề này, ông Scholz và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã gặp ông Orban trước hội nghị thượng đỉnh, cùng với bà von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng Châu Âu Charles Michel.

Ủy ban Châu Âu hôm 13/12 đã khôi phục quyền tiếp cận của Hungary với số tiền hoàn lại lên tới 10,2 tỷ euro cho các dự án kinh tế sau khi nhận thấy nước này đã đáp ứng các điều kiện về tính độc lập của cơ quan tư pháp.

Các cuộc đàm phán sẽ tiếp tục tại hội nghị thượng đỉnh về khuôn khổ ngân sách nhiều năm của khối.

Ông Michel ngày 14/12 nói Hội đồng Châu Âu cũng đã quyết định mở các cuộc đàm phán gia nhập với Moldova.

Ông cho biết hội nghị thượng đỉnh đã trao tư cách ứng cử viên EU cho Georgia và cũng sẽ thúc đẩy nỗ lực của một nước khác đầy hy vọng - Bosnia - một khi nước này đạt được “mức độ tuân thủ cần thiết” với các tiêu chí.

Trước đó một ngày, khi 27 nhà lãnh đạo EU tập trung tại hội nghị thượng đỉnh cuối cùng trong năm, ông Orban nhấn mạnh rằng EU không nên bắt đầu các cuộc đàm phán về tư cách thành viên với Ukraine. Ông là người duy nhất phản đối tại hội nghị thượng đỉnh.

Các nhà lãnh đạo EU khác đã cảnh báo rằng việc không đồng ý khởi sự đàm phán sẽ được coi là một chiến thắng cho Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Thủ tướng Bỉ Alexander De Croo cho biết quyết định bắt đầu các cuộc đàm phán về tư cách thành viên của Ukraine là một thông điệp gửi tới Kyiv cũng như gửi tới Moscow.

Hungary chặn gói viện trợ Ukraine của EU

Hungary hôm 15/12 đã chặn Liên minh châu Âu phê duyệt gói hỗ trợ tài chính cho Ukraine.

Động thái diễn ra khi các nhà lãnh đạo EU đã nhất trí chính thức mở các cuộc đàm phán để Ukraine gia nhập khối, một bước đột phá quan trọng đối với Kiev khi nước này đang cố gắng tăng cường sự ủng hộ từ các đồng minh.

Cụ thể, các nhà đàm phán EU đã thảo luận về gói viện trợ khoảng 52 tỷ USD. Charles Michel, Chủ tịch Hội đồng Châu Âu, người chủ trì các cuộc họp, nói với giới truyền thông rằng 26 quốc gia EU ủng hộ hỗ trợ tài chính cho Ukraine, nhưng một quốc gia thì không.

Ông Michel nói thêm rằng các nhà lãnh đạo sẽ triệu tập lại để cố gắng có được sự nhất trí về quyết định viện trợ vào đầu tháng 1.

Thủ tướng Hungary Orban trước đây cũng đã trì hoãn một số biện pháp trừng phạt Nga của EU và được coi là đồng minh thân cận nhất của Tổng thống Vladimir V. Putin trong khối. Ông nói rằng viện trợ chỉ nên được thông qua sau khi các cuộc bầu cử trên toàn châu Âu được lên kế hoạch.

Dù vậy, Ukraine có thể chịu được sự chậm trễ nhỏ trong việc phê duyệt nguồn vốn do Liên minh châu Âu đã có nguồn tài trợ dành cho Ukraine trong ngân sách hiện tại, còn 52 tỷ USD dành cho gói viện trợ mới được gọi là "Cơ sở Ukraine" sẽ cung cấp các khoản tài trợ và khoản vay cho nước này từ năm 2024 đến năm 2027.

Các nhà phê bình cho rằng việc Hungary phản đối các cuộc đàm phán tư cách thành viên của Ukraine cũng như nguồn tài trợ dài hạn cho Ukraine là điều dễ hiểu, như một nỗ lực của ông Orban nhằm có được khoản quỹ của EU dành riêng cho Hungary. Số tiền đó đã bị đóng băng vì EU cho rằng Budapest vi phạm các quy định khác nhau của khối.

Trước đó, EU đã giải phóng 10 tỷ euro, (khoảng 11 tỷ USD) trong khoản đóng băng này. Ủy ban Châu Âu cho biết họ đã hành động sau khi Hungary đáp ứng các yêu cầu cải cách tư pháp. Các quan chức khẳng định thời điểm diễn ra ngay trước hội nghị thượng đỉnh về Ukraine là một sự trùng hợp ngẫu nhiên.

Các nhà phê bình chỉ trích động thái này là đầu hàng trước “sự tống tiền” của Hungary, một tuyên bố mà ông Orban bác bỏ. “Chúng tôi ở đây không phải để kinh doanh", ông nói. “Đó không phải là một món hời. Đó không phải là một thỏa thuận. Chúng tôi đại diện cho các cách tiếp cận và nguyên tắc".

Ông nói thêm: “Hungary không liên kết bất kỳ vấn đề nào của chúng tôi với bất kỳ vấn đề nào của Ukraine hay bất kỳ vấn đề nào khác”.

Cũng trong ngày, Thủ tướng Đức Olaf Scholz lặp lại cam kết của Đức về việc sẽ tăng gấp đôi viện trợ cho Ukraine lên gần 9 tỷ USD vào năm tới.

Trong khi đó với việc người Mỹ đang bước vào một cuộc bầu cử khó khăn, “Châu Âu cần lo về Ukraine”, Ulrich Speck, một nhà phân tích người Đức cho biết.

Ông nói: “Châu Âu cần phải chịu trách nhiệm. Mỹ sẽ không làm mọi thứ nữa”.

Người đàn ông bay "chui" từ Đan Mạch sang Mỹ mà không có vé, hộ chiếu

(Ảnh minh họa).

Một người đàn ông đã qua được cửa hải quan, lên máy bay ở Đan Mạch để bay sang Mỹ mà không có vé máy bay, không có hộ chiếu.

Theo các công tố viên Mỹ, tháng 11, ông Sergey Vladimirovich Ochigava đã vượt qua được cửa kiểm tra an ninh ở sân bay Copenhagen, Đan Mạch, rồi lên một chuyến bay quốc tế của hãng Scandinavian và bay sang được Mỹ.

Ông Ochigava không có vé, hộ chiếu mà chỉ có các tấm thẻ căn cước Nga và Israel trong túi. Khi đến Mỹ, ông đã bị tạm giữ.

Thông qua một đặc vụ liên bang biết nói tiếng Nga, ông đã trao đổi với thành viên lực lượng hành pháp. Tuy nhiên, những thông tin mà ông đưa ra lại khiến cho vụ việc thêm bí ẩn.

Theo bản khai mà FBI cung cấp, Ochigava nói với các đặc vụ rằng ông có bằng tiến sĩ kinh tế và tiếp thị và từng làm chuyên gia kinh tế ở Nga.

Ông nói đã không ngủ trong 3 ngày và "không hiểu chuyện gì đang xảy ra". Người đàn ông này nói rằng mình "có thể đã có" một vé máy bay đến Mỹ nhưng không chắc chắn.

Ochigava cũng cho biết ông ta "không nhớ mình đã lên máy bay như thế nào" và "sẽ không giải thích bằng cách nào và khi nào anh ta đến Đan Mạch, hoặc đang làm gì ở đó", bản khai viết.

Ông cũng thừa nhận không nhớ mình đã đi qua cửa kiểm tra an ninh như thế nào khi không có vé.

Ochigava đã bị đại bồi thẩm đoàn liên bang truy tố vào tháng 11 về tội đi "chui" máy bay, một trọng tội có mức án tối đa là 5 năm tù. Ông không nhận tội và phiên tòa xét xử ông dự kiến bắt đầu vào ngày 26/12.

Ông Thom Mrozek, người phát ngôn của Văn phòng công tố Mỹ tại California, cho biết chính quyền tin rằng Ochigava là công dân Nga và chưa xác nhận bất kỳ tư cách pháp lý nào mà ông có thể có ở Israel.

Bà Lise Agerley Kurstein, đại diện Sân bay Copenhagen, cho hay ông Ochigava xuất hiện trên hình ảnh camera giám sát ở sân bay mà không mang theo vé hợp lệ.

Bà nói: "Sân bay Copenhagen đã cung cấp tài liệu ảnh và video cho cơ quan chức năng đang điều tra vụ việc. Chúng tôi rất coi trọng việc này và sẽ thực hiện điều chỉnh để cải thiện tình hình an ninh".

Nguồn: CafeF; Vietnamnet; VOA; Soha; Dân Trí