EU: Thấp thỏm vì mùa đông; Gia hạn sử dụng glyphosate; Giá LNG thấp nhất; Trừng phạt Ba Lan; Ý cấm thịt từ phòng thí nghiệm

Châu Âu vẫn thấp thỏm lo khi mùa đông đang đến

Với 100 lò phản ứng hạt nhân hoạt động, 99% kho dự trữ khí đốt được lấp đầy… là những cơ sở giúp Liên minh châu Âu (EU) có thể hoàn toàn tự tin trước mùa đông đang đến. Tuy nhiên, khối vẫn chưa thể hoàn toàn yên tâm nếu các biến động địa chính trị ở khu vực Trung Đông, châu Phi tiếp tục leo thang và mùa đông năm nay không ôn hòa như mùa đông năm ngoái vì đây là những nhân tố khiến giá khí đốt trên thị trường biến động khó lường.

Rút kinh nghiệm từ bài học đắt giá

Tính đến thời điểm hiện tại, Liên minh châu Âu (EU) đã có sự chuẩn bị khá chắc chắn về năng lượng dự trữ cho mùa đông sắp tới. Khối hiện đang có 100 lò phản ứng hạt nhân hoạt động tại 12 quốc gia thành viên với tổng công suất gần 100 Gigawatt. Một số nước thành viên nhóm 27 đang tiến hành xây dựng thêm các nhà máy điện hạt nhân mới như Phần Lan, Pháp, Slovakia và Hungary.

Điện hạt nhân hiện đang chiếm khoảng 22,1% tổng số năng lượng sản xuất của EU. Ngoài ra, theo dữ liệu tổng hợp từ Cơ sở hạ tầng khí đốt châu Âu (GIE), tính đến thời điểm hiện tại, các cơ sở lưu trữ châu Âu đã lấp đầy trung bình hơn 99% kho lưu trữ khí đốt, tương đương khoảng hơn 100 tỷ mét khối. Và theo Ủy ban châu Âu, tỷ lệ 99% có thể đáp ứng tới 1/3 nhu cầu khí đốt của EU trong mùa đông sắp tới. Trong trường hợp biến động xảy ra khiến các nguồn cung bị gián đoạn, châu Âu có thể chịu đựng tối đa đến 3 tháng mà không cần nhập khẩu bất kỳ nguyên liệu khí đốt nào từ bên ngoài.

Hơn nữa, các quốc gia thành viên đã cam kết giảm 15% mức tiêu thụ khí đốt trong khoảng thời gian từ tháng 4/2023 đến hết tháng 3/2024 so với mức trung bình được ghi nhận trong các năm 2017-2022. Phần lớn họ đã vượt mục tiêu này vào năm ngoái nhờ thời tiết tốt và giá cả cao đã thúc đẩy các hộ gia đình và doanh nghiệp phải tiết kiệm. EU cũng đã giảm mức tiêu thụ khí đốt xuống 18% trong khoảng thời gian từ tháng 8/2022 - 5/2023 so với mức trung bình của 5 năm trước đó. Đặc biệt, với việc sớm lấp đầy các kho lưu trữ, EU còn tính đến việc dự trữ khí đốt tại các kho ở Ukraine.

Các doanh nghiệp châu Âu hiện sở hữu hơn 2 tỷ mét khối khí đốt tại các hồ chứa nằm dưới lòng đất ở phía tây Ukaine. Và điều này đã giúp cho giá khí đốt giảm mạnh trong thời gian gần đây, góp phần làm giảm lạm phát và ổn định đời sống người dân châu Âu. Với các dự liệu trên, các chuyên gia cho rằng EU có đủ cơ sở để có thể hoàn toàn tự tin trước mùa đông đang đến.

Thế nhưng mùa đông ở châu Âu rất dài, tại một số nơi, mùa lạnh cần khí đốt có thể lên tới 7 - 8 tháng. Việc chỉ có thể đáp ứng 3 tháng vẫn còn nhiều hạn chế. Mặc dù mức lưu trữ hiện tại có thể đảm bảo một khoảng thời gian ngắn hạn, nhưng các chuyên gia cảnh báo rằng, những đợt lạnh cực độ hoặc các vấn đề về nguồn cung ở Norway (nhà cung cấp khí đốt quan trọng cho châu Âu) có thể nhanh chóng làm cạn kiệt nguồn dự trữ này, từ đó khiến thị trường khí đốt châu Âu rơi vào một cuộc khủng hoảng mới.

Ngoài ra, các biến động địa chính trị ở khu vực Trung Đông và châu Phi hoàn toàn có khả năng làm gián đoạn các nguồn cung cấp khí đốt khiến giá năng lượng bị đẩy lên cao và gây ra các cuộc khủng hoảng mới. Đây cũng là một trong những nguyên nhân mà các nhà lãnh đạo châu Âu đặc biệt quan tâm trong thời gian qua.

Hơn thế nữa, việc giá khí đốt hạ thấp trong thời gian gần đây ở châu Âu cũng một phần liên quan đến việc nhu cầu giảm mạnh do lãi suất đồng Euro liên tục tăng cao trong vòng 2 năm qua khiến các doanh nghiệp hạn chế sản xuất để giảm thiểu chi phí không cần thiết. Đây có thể coi là một hiện tượng giảm giả tạo bởi một khi Ngân hàng Trung ương châu Âu giảm lãi suất, kích cầu kinh tế. Nhu cầu sử dụng khí đốt của các doanh nghiệp tăng cao vượt quá nguồn cung hiện giờ. Giá khí đốt hoàn toàn có thể mất kiểm soát và dẫn đến hiệu ứng domino khiến lạm phát tăng cao và làm sụp đổ nền kinh tế châu Âu chỉ trong thời gian ngắn.

Một vấn đề đáng lo ngại khác ở châu Âu, đó là các kho lưu trữ chỉ tập trung ở một số quốc gia chính như Đức, Pháp, Italy, Hà Lan hay Czech. Việc các nước còn lại không có đủ nguồn đảm bảo có thể gây chia rẽ trong nội bộ EU bất cứ lúc nào. Mùa đông năm nay châu Âu chỉ tự tin hơn so với năm 2022 một chút và họ có tối đa là 3 tháng để có thể giải quyết mọi vấn đề phát sinh.

Kiểm soát nhu cầu, sử dụng tiết kiệm nguồn dự trữ

Hiện, châu Âu đang tập trung hoàn thiện một số giải pháp để đề phòng việc thiếu khí đốt như tăng cường các nhà máy điện hạt nhân. Một loạt các nhà máy điện hạt nhân đã bắt đầu được khởi động ở Pháp. Hà Lan, Thụy Điển và Ba Lan đều hy vọng phục hồi mạnh mẽ loại hình năng lượng này trong những năm tới. Hàng loạt các dự án xây dựng các nhà máy điện hạt nhân mới đã được 3 nước này công bố trong thời gian qua. Tại Anh, hồi tháng 4/2022, cựu Thủ tướng Boris Johnson đã công bố kế hoạch xây dựng tám nhà máy hạt nhân mới như một phần trong kế hoạch bảo vệ đất nước khỏi “sự biến động thất thường của giá dầu và khí đốt toàn cầu”.

Châu Âu đặt niềm tin vào việc điện hạt nhân có thể thay thế cho khí đốt để sưởi ấm cũng như duy trì một số hoạt động thiết yếu trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt và cạn kiệt khí đốt. Tuy nhiên hiện cơ sở hạ tầng ở nhiều nước trong khối 27 vẫn chưa thể đáp ứng được việc sử dụng điện như nguồn năng lượng duy trì chủ yếu. Hơn thế nữa, những vấn đề liên quan đến các nhà máy điện hạt nhân như nguy cơ ô nhiễm phóng xạ cũng khiến người dân quan ngại.

Ngoài ra, các nước châu Âu cũng đang cố gắng để có thể tái khai thác các mỏ dầu tự nhiên như trường hợp của Anh, hồi cuối tháng 9, đã cấp giấy phép khai thác và sản xuất cho một mỏ dầu nằm ngoài khơi Biển Bắc, nhằm đảm bảo nguồn cung cho chính mình. EU cũng hướng đến năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời để dần thay thế cho các năng lượng truyền thống nhưng sản lượng điện tái tạo ở châu Âu vào thời điểm hiện tại vẫn còn khá là khiêm tốn. Phải chờ ít nhất đến năm 2030 để bước đầu có đủ dữ liệu và phân tích cũng như đánh giá hiệu suất của các phương án này.

Châu Âu cũng đang hướng đến các quốc gia có lưu lượng dự trữ khí đốt thừa thãi như một số quốc gia ở châu Phi nhằm tăng cường nguồn cung cho các nước thành viên. Nhưng nhìn một cách tổng thể thì châu Âu vẫn chưa có nhiều biện pháp hữu hiệu để có thể chống lại việc thiếu hụt năng lượng khí đốt trong thời gian ngắn. Hầu hết các biện pháp đều cần nhiều thời gian để có thể triển khai và đem lại hiệu quả cần thiết.

Giới chức châu Âu đánh giá hiện châu lục đang ở tình thế tốt hơn nhiều so với mùa đông năm 2022: các kho dự trữ năng lượng đầy hơn; cuộc xung đột Israel - Hamas chưa có dấu hiệu vượt tầm kiểm soát; nhiệt độ ấm kỷ lục ghi nhận trên toàn cầu trong 4 tháng qua làm dấy lên hi vọng về một mùa đông không quá khắc nghiệt ở châu Âu.

Nhưng dù vậy, diễn biến phức tạp giữa cung và cầu trên thị trường, căng thẳng địa chính trị và tâm lý của giới giao dịch đang ảnh hưởng rất lớn đến giá khí đốt tại châu Âu. Bởi vậy, các chuyên gia cảnh báo châu Âu vẫn cần tập trung vào việc kiểm soát nhu cầu, sử dụng nguồn năng lượng dự trữ một cách tiết kiệm để có thể ứng phó với những tình huống khẩn cấp có thể xảy ra.

EU gia hạn thời gian sử dụng thuốc diệt cỏ glyphosate

Liên minh châu Âu (EU) chấp thuận gia hạn giấy phép sử dụng thuốc diệt cỏ glyphosate thêm 10 năm, bất chấp các quốc gia thành viên vẫn bất đồng về thành phần hoạt chất trong thuốc diệt cỏ Roundup của Bayer AG.

Glyphosate là vấn đề đã gây chia rẽ (EU) kể từ khi một kết luận năm 2015 của cơ quan nghiên cứu ung thư thuộc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho thấy, loại thuốc diệt cỏ này có thể gây ung thư cho con người. Tuy nhiên, các cơ quan khác trên thế giới như Cơ quan Bảo vệ môi trường Mỹ (EPA) đã phân loại Glyphosate không gây ung thư.

Theo Reuters, dựa trên những đánh giá an toàn của Cơ quan Thực phẩm châu Âu (EFA) và Cơ quan Hóa chất châu Âu (ECA), cũng như việc tuân theo những điều kiện và hạn chế mới, EU đã quyết định tăng thời hạn sử dụng thuốc diệt cỏ glyphosate thêm 10 năm.

Bayer AG, công ty dược phẩm và công nghệ sinh học đa quốc gia đến từ Đức, hoan nghênh quyết định mới nhất của EU.

“Việc gia hạn giấy phép sẽ tạo điều kiện để chúng tôi tiếp tục cung cấp công nghệ quản lý cỏ dại tích hợp quan trọng cho nông dân tại EU”, tuyên bố của Bayer AG nêu.

Tuy nhiên, động thái của EU đã vấp phải sự phản đối của nhiều nhóm hoạt động môi trường. Confederation Paysanne của Pháp đánh giá quyết định gia hạn thời gian sử dụng thuốc diệt cỏ glyphosate là “tai tiếng”. Pháp cũng nằm trong số những quốc gia bỏ phiếu trắng.

Trong khi đó, nhóm môi trường Greenpeace cũng bày tỏ sự phản đối, cho rằng quyết định của EU đi ngược với nhiều ý kiến khoa học về tác động tiêu cực tiềm ẩn của glyphosate đối với sức khỏe con người và môi trường.

Giá LNG tại Châu Âu gần mức thấp nhất 5 tuần khi nguồn cung dồi dào

Giá LNG châu Âu đang dao động quanh mức thấp nhất trong 5 tuần là khoảng dưới 14 USD/triệu đơn vị nhiệt Anh (MMbtu) trong bối cảnh giá trung tâm khí đốt giảm do nguồn cung dồi dào, Montel đưa tin.

Theo dữ liệu từ Spark Commodities, giá LNG giao ngay tại tàu (DES) tới Tây Bắc Âu vào cuối ngày thứ Năm ở mức 13,80 USD/MMbtu (43,40 EUR/MWh), thấp hơn 3,4% so với thứ Năm tuần trước. Trong khi đó, mức thấp nhất trong 5 tuần gần đây là 13,31 USD/MMbtu được ghi nhận vào ngày 6/11.

Giá LNG đang theo xu hướng giảm của các trung tâm khí đốt châu Âu, với giá hợp đồng tương lai của sàn giao dịch TTF giảm 4,7% so với tuần trước và chốt phiên thứ Năm ở mức 45,85 EUR/MWh.

Giá loại nhiên liệu này đang bị đè nặng bởi nguồn cung LNG mạnh mẽ của Na Uy trong bối cảnh thời tiết ôn hòa, kho dự trữ gần như đã đầy và những lo ngại về địa chính trị đã dịu bớt.

Ngân hàng ANZ cho biết: “Rủi ro nguồn cung do cuộc chiến Israel-Hamas đang diễn ra đã giảm bớt”, đồng thời nói thêm rằng việc lưu trữ khí đốt trong các kho chứa nổi ngoài khơi vẫn gia tăng “khi các thương nhân nhận thấy việc lưu trữ hấp dẫn hơn là bán ở mức giá hiện tại”.

Nhập khẩu cao nhất 6 tháng

Nhập khẩu LNG của châu Âu trong tuần này được dự báo sẽ đạt 3,7 tỷ mét khối, mức cao nhất trong 6 tháng, trong khi nguồn cung trong tháng này cũng sẽ đạt mức cao nhất kể từ tháng 5, mặc dù giá đã giảm mạnh so với giá bán tại Châu Á.

Giá LNG tương lại tại châu Á đã giảm chưa đến 1% trong tuần trước và ổn định vào thứ Năm ở mức 17,1 USD/MMbtu trong bối cảnh tồn kho cao ở Đông Bắc Á. ANZ lưu ý rằng lượng hàng tồn kho dồi dào trong khu vực đang “khuyến khích người mua bán lại hàng hóa nhập khẩu của họ”.

Giá cước vận tải cao và thời gian vận chuyển dài hơn đến châu Á đang thu hẹp hoạt động kinh doanh LNG tại khu vực này. Trong khi đó, sự chậm trễ ở Kênh đào Panama cũng khiến các lô hàng ở lại lưu vực Đại Tây Dương thay vì đến châu Á.

EU có thể trừng phạt Ba Lan vì chặn biên giới với Ukraine

Căng thẳng ở biên giới Ba Lan và Ukraine nổi lên khi hàng chục hãng vận tải Ba Lan bắt đầu chặn ba cửa khẩu biên giới với Ukraine vào ngày 6/11.

Tờ Pravda (Ukraine) ngày 16/11 dẫn tin từ đài phát thanh Ba Lan RMF cho biết, Ủy ban châu Âu (EC) có thể tiến hành thủ tục pháp lý đối với Ba Lan nếu chính quyền nước này không giải quyết vấn đề các hãng vận tải chặn cửa khẩu biên giới với Ukraine.

Theo RMF, Ủy ban châu Âu đã lưu ý rằng chính quyền Ba Lan có nghĩa vụ đảm bảo luồng hàng hóa từ Ukraine thông qua cái gọi là "hành lang đoàn kết". Một đại diện của EC cho biết Ba Lan có nghĩa vụ theo luật pháp EU để đảm bảo sự di chuyển tự do của xe tải Ukraine tại các cửa khẩu biên giới.

Một số thành viên khác trong Ủy ban châu Âu tin rằng chính quyền Ba Lan không làm hết sức có thể để giải quyết vấn đề và chấm dứt cuộc biểu tình phản đối của các công ty vận tải Ba Lan, và Brussels rõ ràng đang mất kiên nhẫn.

RMF lưu ý rằng EC đang xem xét liệu chính quyền Ba Lan có vi phạm quy định của EU về tự do hóa thương mại với Ukraine hay không, quy định này gần đây đã được gia hạn đến tháng 6/2024. Ủy ban Châu Âu hiện phải kiểm tra các cơ sở pháp lý để tiến hành các biện pháp tiếp theo.

Về mặt chính thức, EC không muốn bình luận về các biện pháp mà họ có thể thực hiện nhằm vào Ba Lan, vì họ cho rằng các cuộc đàm phán với Ba Lan và Ukraine đang diễn ra.

RMF trích dẫn từ đại diện Ủy ban châu Âu nêu rõ: "EC vẫn đang liên lạc với chính quyền của cả hai nước. Chúng tôi không thể bình luận về các biện pháp tiềm năng khi các cuộc đàm phán đang diễn ra".

Căng thẳng ở biên giới Ba Lan và Ukraine nổi lên khi hàng chục hãng vận tải Ba Lan bắt đầu chặn ba cửa khẩu biên giới với Ukraine vào ngày 6/11. Yêu cầu của họ bao gồm khôi phục quy trình cấp giấy phép thương mại cho các công ty Ukraine vận chuyển hàng hóa, ngoại trừ viện trợ nhân đạo và vật tư cho quân đội Ukraine, đình chỉ giấy phép tự do đi lại đối với các công ty được thành lập sau khi bắt đầu nổ ra cuộc xung đột Nga - Ukraine và thanh tra các công ty này.

Vào ngày 13/11, các nhà vận tải đường bộ Ba Lan cho biết những cuộc đàm phán mới nhất với các quan chức Ukraine đã không giải quyết được tranh chấp nên họ sẽ tiếp tục chặn cửa khẩu biên giới với Ukraine.

Trong khi đó, Liên đoàn vận tải Slovakia cũng cảnh báo phong tỏa cửa khẩu biên giới nước này với Ukraine, với những lý do tương tự.

Italy cấm sản xuất, kinh doanh thịt nuôi cấy trong phòng thí nghiệm

Italy trở thành quốc gia EU đầu tiên đưa ra lệnh cấm thịt nuôi cấy trong phòng thí nghiệm, dù sản phẩm này chưa được cấp phép lưu hành tại EU.

Ngày 16/11, Quốc hội Italy đã thông qua lệnh cấm sản xuất và kinh doanh thịt được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm.

Lý do được đưa ra là, việc sản xuất và kinh doanh loại thịt này sẽ làm tổn hại tới ngành chăn nuôi trong nước.

Italy đã trở thành quốc gia EU đầu tiên đưa ra lệnh cấm thịt nuôi cấy trong phòng thí nghiệm, dù sản phẩm này chưa được cấp phép lưu hành tại EU. Các công ty vi phạm có thể bị phạt tiền lên đến 150.000 Euro. Ngoài thịt phòng thí nghiệm, luật cũng cấm việc mô tả protein có nguồn gốc thực vật là thịt trên nhãn mác sản phẩm, với mức phạt từ 10.000 đến 60.000 euro cho mỗi lần vi phạm.

Theo luật mới được thông qua, Italy muốn "bảo vệ di sản chăn nuôi quốc gia", công nhận giá trị văn hóa, kinh tế xã hội và môi trường của ngành này, cũng như "đảm bảo việc bảo vệ sức khỏe con người ở mức độ cao". Ngoài ra, luật cũng hướng đến việc bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng và quyền được biết thông tin về những gì họ ăn.

Tuy nhiên những người phản đối thì lại đang cảnh báo Chính phủ có nguy cơ vi phạm các quy tắc thị trường chung của EU, khi đơn phương cấm thực phẩm nuôi cấy trong phòng thí nghiệm trong trường hợp EU quyết định cho phép phổ biến loại thực phẩm này.

Các công ty trên toàn thế giới đang cố gắng thương mại hóa các sản phẩm thay thế thịt do vấn đề đạo đức xoay quanh chăn nuôi công nghiệp cũng như vấn đề về môi trường. Chăn nuôi là một trong những ngành góp phần tạo ra khí nhà kính trên toàn cầu.

Thịt phòng thí nghiệm hiện được phép bán ở Singapore và Mỹ, nhưng ở EU vẫn chưa cho phép, mặc dù các công ty EU đã và đang quyên tiền để nghiên cứu lĩnh vực khoa học mới mẻ này.

Theo Viện Thực phẩm Tốt, 159 công ty thịt phòng thí nghiệm hiện đang hoạt động tại 32 quốc gia. Đầu tư vào lĩnh vực này đã đạt 2,8 tỉ USD trên toàn thế giới, với 120 triệu euro được huy động ở châu Âu vào năm ngoái.

Nguồn: CAND; Hà Nội Mới; Năng Lượng Quốc Tế; Báo Tin Tức; Người Đưa Tin

Xem thêm:
Về trang trước

Chủ đề:

Bình luận và đánh giá
Gửi nhận xét đánh giá

Việt Nam

Người Việt hải ngoại

EU

Thế giới

Lên đầu trang