EU nên “giảm thiểu rủi ro” trong quan hệ với Trung Quốc

(Ảnh minh họa).

Các quốc gia thành viên EU đang phản ứng khá thờ ơ đối với chiến lược “giảm thiểu rủi ro” do Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen đề xuất.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen vừa cảnh báo một lần nữa rằng 27 quốc gia thành viên EU nên giảm thiểu rủi ro (de-risking) trong mối quan hệ kinh tế với Bắc Kinh, và rằng nếu các chính phủ không hành động, các doanh nghiệp châu Âu ở Trung Quốc cuối cùng sẽ gặp rắc rối.

Phát biểu trước các nhà lập pháp bảo thủ tại Bundestag (Quốc hội) Đức ở Berlin hôm 16/11, bà Von der Leyen đã vẽ ra một bức tranh ảm đạm về quan hệ song phương ngay trước thềm chuyến công du của bà tới Bắc Kinh vào tháng tới để tham dự Hội nghị Thượng đỉnh EU-Trung Quốc.

Đây là nỗ lực mới nhất của người đứng đầu cơ quan điều hành EU nhằm kêu gọi sự ủng hộ cho chương trình nghị sự giảm thiểu rủi ro của mình.

Theo bà Von der Leyen, toàn bộ các ngành công nghiệp và chuỗi giá trị mà Trung Quốc từng phụ thuộc vào phần còn lại của thế giới đang ngày càng được chuyển dịch sang nội địa. Nhiều nhà đầu tư châu Âu thích gọi đây là “ở Trung Quốc vì Trung Quốc”. “Tuy nhiên, điều này chỉ có tác dụng cho đến khi các công ty châu Âu bị cạnh tranh bởi Trung Quốc hoặc bị cuốn vào tình trạng hỗn loạn chính trị”, bà cảnh báo.

Trong bối cảnh các quốc gia thành viên phản ứng khá thờ ơ đối với chiến lược an ninh kinh tế của mình, bà nói: “Địa chính trị và địa kinh tế cần phải được xem xét chặt chẽ hơn nữa và giải quyết ở cấp độ châu Âu”.

“Chúng ta đã tăng cường sàng lọc đầu tư và kiểm soát xuất khẩu sang châu Âu, đồng thời hiệu chỉnh chính xác trách nhiệm của người chơi ở mọi cấp độ. Điều này có nghĩa là không chỉ châu Âu mà cả các quốc gia thành viên ở các cấp độ khác nhau – tất cả đều phải đóng góp vào bức tranh tổng thể”, bà Von der Leyen cho biết.

Lưu ý về mức thặng dư thương mại của Trung Quốc với EU cao nhất trong lịch sử vào năm ngoái, ở mức gần 400 tỷ Euro, bà Von der Leyen cho biết đây là một trong những biến dạng của thị trường và nó sẽ trầm trọng hơn nếu khối này không đạt được một sân chơi bình đẳng trong mối quan hệ thương mại với Trung Quốc.

Người đứng đầu khối 27 thành viên nhấn mạnh rằng điều trên cũng là mục tiêu chính của Hội nghị Thượng đỉnh EU-Trung Quốc dự kiến diễn ra tại Bắc Kinh vào ngày 7-8/12 tới. EU sẽ bảo vệ lợi ích của mình nhưng cũng sẽ tìm cách giải quyết những bất đồng với Trung Quốc thông qua đối thoại, bà cho biết.

“Chúng tôi sẽ đến Trung Quốc với thiện chí”, bà nói. “Chúng tôi sẽ không bao giờ ngại nêu lên mối quan ngại của mình. Nhưng chúng tôi phải dành không gian cho cuộc thảo luận về một mối quan hệ đầy tham vọng hơn, có lợi cho cả hai bên”. Bà cũng mong đợi hành động từ Trung Quốc để giải quyết sự mất cân bằng hiện tại.

Trước đó, hôm 13/11, các Ngoại trưởng EU một lần nữa đã gạt cuộc tranh luận về an ninh kinh tế ra khỏi chương trình nghị sự tại cuộc họp hàng tháng của họ.

Chiến lược giảm thiểu rủi ro, được đề xuất lần đầu tiên vào tháng 6, có thể áp dụng các hạn chế đối với đầu tư của các công ty tư nhân vào một số lĩnh vực công nghệ cao ở Trung Quốc và mở rộng chế độ kiểm soát xuất khẩu của EU.

Tuy nhiên, một số chính phủ thành viên EU không đặt niềm tin vào triển vọng này vì thiếu sự đồng thuận trong việc xử lý các vấn đề vốn thường được thực hiện ở cấp độ quốc gia chứ không phải cấp độ liên minh. Việc dựng lên thêm các rào cản thương mại cũng vấp phải nhiều sự phản đối

Châu Âu siết chặt quy định phát thải từ giếng dầu

Hôm 16/11, Liên minh châu Âu đã đạt được thỏa thuận siết chặt quy định về lượng khí mêtan từ giếng dầu và mỏ than, với mục tiêu giảm lượng CH4 - một loại khí gây hiệu ứng nhà kính mạnh - 30% vào năm 2030.

Bộ trưởng Bộ Chuyển đổi sinh thái Tây Ban Nha Teresa Ribera Rodríguez, nước đang giữ chức chủ tịch của Hội đồng châu Âu (EC) cho đến hết tháng 12 nhấn mạnh:"Văn bản đóng góp quan trọng cho việc bảo vệ khí hậu, vì mêtan là một loại khí nhà kính mạnh mẽ, chỉ xếp sau carbon dioxide góp phần gây biến đổi khí hậu và chiếm 1/3 nguyên nhân của sự nóng lên hiện tại".

Quy định này đề ra các yêu cầu mới cho ngành dầu mỏ, khí đốt và than đá để đo lường, xác minh và báo cáo lượng khí methane, nhằm đưa ra các biện pháp giảm thiểu lượng khí này.

Đặc biệt các nhà khai thác giếng khí đốt và dầu hoặc mỏ than sẽ phải phát hiện và sửa chữa các rò rỉ khí mêtan. Việc đốt khí, bao gồm việc đốt khí từ giếng vì lý do hậu cần hoặc kinh tế, sẽ bị hạn chế. Văn bản cũng đề xuất các công cụ giám sát toàn cầu nhằm đảm bảo tính minh bạch của lượng khí thải mêtan từ việc nhập khẩu dầu, khí đốt và than vào EU.

Ông Pascal Canfin, người đứng đầu Ủy ban Môi trường Nghị viện châu Âu cho biết: "Đây là luật châu Âu đầu tiên giúp giảm lượng khí mêtan của chúng ta. Chỉ vài ngày trước COP28, Hội nghị thượng đỉnh về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc (diễn ra từ 30/11 đến 12/12 tại Dubai), điều này là kết thúc của một điểm hạn chế trong chiến lược khí hậu của chúng ta", ông tuyên bố trên X (Twitter).

Luật mới được Ủy ban Châu Âu đề xuất vào ngày 15/12/2021. Văn bản này đạt được đồng thuận từ đêm thứ Tư (15/11) đến rạng sáng thứ Năm (16/11) bởi Nghị viện Châu Âu và Hội đồng Châu Âu - nơi tập hợp các quốc gia thành viên - nhưng vẫn phải cần cả hai tổ chức chính thức được thông qua.

Tại COP26 năm 2021, EU phối hợp với Hoa Kỳ khởi động Cam kết giảm phát thải mêtan toàn cầu trong đó hơn 100 quốc gia cam kết giảm lượng khí mêtan của họ lên đến 30% vào năm 2030 so với mức năm 2020.

Châu Âu chạy đua dự trữ năng lượng, tránh kịch bản như mùa đông năm 2022

(Ảnh minh họa).

Để tránh kịch bản phải “quay cuồng” vì giá khí đốt tăng cao như mùa đông năm 2022, năm nay, châu Âu đã nhanh chóng lấp đầy tới 90% kho dự trữ khí đốt từ hồi tháng 8.

Mặc dù vậy, châu Âu vẫn chưa thể yên tâm bởi giá khí đốt có thể tăng mạnh nếu cuộc xung đột Hamas – Israel tiếp tục lan rộng tại Trung Đông. Hơn nữa, nếu mùa đông năm nay không ôn hòa như năm 2022, giá khí đốt trên thị trường có thể biến động khó lường. Vậy châu Âu đã chuẩn bị những kịch bản gì để đảm bảo năng lượng trong mùa đông năm nay?

Tâm lý của người dân châu Âu khi bước vào mùa đông

Vào thời điểm này cuối năm 2022, châu Âu vẫn đang lo lắng và đầy chật vật trong quá trình chuẩn bị tích trữ năng lượng cho mùa đông sắp tới. Cuộc xung đột Nga - Ukraine đã ảnh hưởng sâu sắc đến toàn khối và các nhà lãnh đạo buộc phải yêu cầu người dân tiết kiệm, thậm chí là tính đến phương án cắt điện luân phiên để có thể đảm bảo nguồn điện đủ cung ứng cho mùa đông lạnh giá. Chưa kể đến giá năng lượng lúc đó đã leo thang, lên gấp đôi, thậm chí là gấp 3 trong vòng mấy tháng ở một số quốc gia gây nên hoang mang cực độ cho người dân bản địa.

Tính đến thời điểm hiện tại, châu Âu đã rút ra nhiều kinh nghiệm xương máu cho bài học đắt giá của mình. EU đã có sự chuẩn bị khá chắc chắn về năng lượng dự trữ cho mùa đông sắp tới. Khối hiện đang có 100 lò phản ứng hạt nhân hoạt động tại 12 quốc gia thành viên với tổng công suất gần 100 Gigawatt. Một số nước thành viên nhóm 27 đang tiến hành xây dựng thêm các nhà máy điện hạt nhân mới như Phần Lan, Pháp, Slovakia và Hungary. Điện hạt nhân hiện đang chiếm khoảng 22,1% tổng số năng lượng sản xuất của EU.

Ngoài ra, theo dữ liệu tổng hợp từ Cơ sở hạ tầng khí đốt châu Âu (GIE), tính đến thời điểm hiện tại, các cơ sở lưu trữ châu Âu đã lấp đầy trung bình hơn 99% kho lưu trữ khí đốt, tương đương khoảng hơn 100 tỷ mét khối. Và theo Ủy ban châu Âu, tỷ lệ 99% có thể đáp ứng tới 1/3 nhu cầu khí đốt của EU trong mùa đông sắp tới. Điều này sẽ giúp khối có thể ổn định thị trường khí đốt trong thời gian tới.

Hơn nữa, các quốc gia thành viên đã cam kết giảm 15% mức tiêu thụ khí đốt trong khoảng thời gian từ tháng 4/2023 đến hết tháng 3/2024 so với mức trung bình được ghi nhận trong các năm 2017-2022. Phần lớn họ đã vượt mục tiêu này vào năm ngoái nhờ thời tiết tốt và giá cả cao đã thúc đẩy các hộ gia đình và doanh nghiệp phải tiết kiệm. EU cũng đã giảm mức tiêu thụ khí đốt xuống 18% trong khoảng thời gian từ tháng 8/2022 đến tháng 5/2023 so với mức trung bình của 5 năm trước đó.

Đặc biệt, với việc sớm lấp đầy các kho lưu trữ, EU còn tính đến việc dự trữ khí đốt tại các kho ở Ukraine. Các doanh nghiệp châu Âu hiện sở hữu hơn 2 tỷ mét khối khí đốt tại các hồ chứa nằm dưới lòng đất ở phía tây Ukaine. Và điều này đã giúp cho giá khí đốt giảm mạnh trong thời gian gần đây, góp phần làm giảm lạm phát và ổn định đời sống người dân châu Âu. Với các dự liệu trên, các chuyên gia cho rằng Liên minh châu Âu có đủ cơ sở để có thể hoàn toàn tự tin trước mùa đông đang đến.

Nguy cơ đẩy giá năng lượng tại châu Âu trong mùa đông

Châu Âu đã trú trọng tới việc dự trữ năng lượng sau bài học đắt giá đến từ cuộc xung đột Nga-Ukraine. Và với tỷ lệ 99% lấp đầy, các kho lưu trữ có thể thỏa mãn tới 1/3 nhu cầu khí đốt của EU trong mùa đông sắp tới. Trong trường hợp biến động xảy ra khiến các nguồn cung bị gián đoạn, châu Âu có thể chịu đựng tối đa đến 3 tháng mà không cần nhập khẩu bất kỳ nguyên liệu khí đốt nào từ bên ngoài.

Thế nhưng mùa đông ở châu Âu rất dài, tại một số nơi, mùa lạnh cần khí đốt có thể lên tới 7-8 tháng. Việc chỉ có thể đáp ứng 3 tháng vẫn còn nhiều hạn chế. Mặc dù mức lưu trữ hiện tại có thể đảm bảo một khoảng thời gian ngắn hạn, nhưng các chuyên gia cảnh báo rằng những đợt lạnh cực độ hoặc các vấn đề về nguồn cung ở Na Uy (nhà cung cấp khí đốt quan trọng cho châu Âu), có thể nhanh chóng làm cạn kiệt nguồn dự trữ này, từ đó khiến thị trường khí đốt châu Âu rơi vào một cuộc khủng hoảng mới.

Ngoài ra, các biến động địa chính trị ở khu vực Trung Đông và châu Phi hoàn toàn có khả năng làm gián đoạn các nguồn cung cấp khí đốt, khiến giá năng giá năng lượng bị đẩy lên cao và gây ra các cuộc khủng hoảng mới. Đây cũng là một trong những nguyên nhân mà các nhà lãnh đạo châu Âu đặc biệt quan tâm trong thời gian qua.

Hơn thế nữa, việc giá khí đốt hạ thấp trong thời gian gần đây ở châu Âu cũng một phần liên quan đến việc nhu cầu giảm mạnh do lãi xuất đồng Euro liên tục tăng cao trong vòng 2 năm qua khiến các doanh nghiệp hạn chế sản xuất để giảm thiểu chi phí không cần thiết. Đây có thể coi là một hiện tượng giảm giả tạo bởi một khi Ngân hàng Trung ương châu Âu giảm lãi xuất, kích cầu kinh tế. Nhu cầu sử dụng khí đốt của các doanh nghiệp tăng cao vượt quá nguồn cung hiện giờ. Giá khí đốt hoàn toàn có thể mất kiểm soát và dẫn đến hiệu ứng domino, khiến lạm phát tăng cao và làm sụp đổ nền kinh tế châu Âu chỉ trong thời gian ngắn.

Một vấn đề đáng lo ngại khác ở châu Âu, đó là các kho lưu trữ chỉ tập trung ở một số quốc gia chính như Đức, Pháp, Italy, Hà Lan hay Séc. Việc các nước còn lại không có đủ nguồn đảm bảo có thể gây chia rẽ trong nội bộ Liên minh châu Âu bất cứ lúc nào. Ví dụ như trong trường hợp có sự cố gián đoạn nguồn cung trong thời gian dài, các nước có lượng lưu trữ lớn có sẵn sàng chia sẻ với các nước thành viên khác hay không? Chia sẻ để rồi phải đối mặt với cơn khủng hoảng thiếu khi đốt hay dự trữ, bỏ mặc các đồng minh để tranh thủ thời gian tìm giải pháp khác? Ai sẽ là người chịu các chi phí phát sinh…

Mùa đông năm nay châu Âu chỉ tự tin hơn so với năm 2022 một chút và họ có tối đa là 3 tháng để có thể giải quyết mọi vấn đề phát sinh

Kế hoạch ứng phó của châu Âu

Hiện, châu Âu đang tập trung hoàn thiện một số giải pháp để đề phòng việc thiếu khí đốt như tăng cường các nhà máy điện hạt nhân. Một loạt các nhà máy điện hạt nhân đã bắt đầu được khởi động ở Pháp. Hà Lan, Thụy Điển và Ba Lan đều hy vọng phục hồi mạnh mẽ của loại hình năng lượng này trong những năm tới. Hàng loạt các dự án xây dụng các nhà máy điện hạn nhân mới đã được 3 nước này công bố trong thời gian qua.

Tại Anh, hồi tháng 4/2022, cựu Thủ tướng Boris Johnson đã công bố kế hoạch xây dựng tám nhà máy hạt nhân mới như một phần trong kế hoạch bảo vệ đất nước khỏi “sự biến động thất thường của giá dầu và khí đốt toàn cầu”. Châu Âu đặt niềm tin vào việc điện hạt nhân có thể thay thế cho khí đốt để sưởi ấm cũng như duy trì một số hoạt động thiết yếu trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt và cạn kiệt khí đốt. Tuy nhiên hiện cơ sở hạ tầng ở nhiều nước trong khối 27 vẫn chưa thể đáp ứng được việc sử dụng điện như nguồn năng lượng duy trì chủ yếu. Hơn thế nữa, những vấn đề liên quan đến các nhà máy điện hạt nhân như nguy cơ ô nhiễm phóng xạ cũng khiến người dân quan ngại.

Ngoài ra, các nước châu Âu cũng đang cố gắng để có thể tái khai thác các mỏ dầu tự nhiên như trường hợp của Anh, hồi cuối tháng 9, đã cấp giấy phép khai thác và sản xuất cho một mỏ dầu nằm ngoài khơi Biển Bắc, nhằm đảm bảo nguồn cung cho chính mình. EU cũng hướng đến năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời để dần thay thế cho các năng lượng truyền thống. Thế nhưng sản lượng điện tái tạo ở châu Âu vào thời điểm hiện tại vẫn còn khá là khiêm tốn. Chúng ta phải chờ ít nhất đến năm 2030 để bước đầu có đủ dữ liệu và phân tích cũng như đánh giá hiệu xuất của các phương án này.

Châu Âu cũng đang hướng đến các quốc gia có lưu lượng dự trữ khí đốt thừa thãi như một số quốc gia ở châu Phi (Nigeria, Ghana…) nhằm tăng cường nguồn cung cho các nước thành viên. Đơn cử như Đức trong thời gian gần đây liên tục có những động thái xích lại gần châu Phi để tìm nguồn cung cần thiết cho nền công nghiệp vốn yêu cầu nhiều khí đốt của mình.

Nhưng nhìn một cách tổng thể thì châu Âu vẫn chưa có nhiều biện pháp hữu hiệu để có thể chống lại việc thiếu hụt năng lượng khí đốt trong thời gian ngắn. Hầu hết các biện pháp đều cần nhiều thời gian để có thể triển khai và đem lại hiệu quả cần thiết.

Giới chức châu Âu đánh giá hiện châu lục đang ở tình thế tốt hơn nhiều so với mùa đông năm 2022: các kho dự trữ năng lượng đầy hơn; cuộc xung đột Israel – Hamas chưa có dấu hiệu vượt tầm kiểm soát; nhiệt độ ấm kỷ lục đã ghi nhận trên toàn cầu trong 4 tháng qua làm dấy lên hi vọng về một mùa đông không quá khắc nghiệt ở châu Âu.

Nhưng dù vậy, diễn biến phức tạp giữa cung và cầu trên thị trường, căng thẳng địa chính trị và tâm lý của giới giao dịch đang ảnh hưởng rất lớn đến giá khí đốt tại châu Âu. Bởi vậy, các chuyên gia cảnh báo châu Âu vẫn cần tập trung vào việc kiểm soát nhu cầu, sử dụng nguồn năng lượng dự trữ một cách tiết kiệm để có thể ứng phó với những tình huống khẩn cấp có thể xảy ra.

Kinh tế Anh: Xuất hiện nguy cơ suy thoái

Theo Văn phòng Thống kê Quốc gia Anh (ONS), doanh số bán lẻ trong tháng 10/2023 của nước này đã giảm 0,3% so với tháng trước và giảm 2,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là doanh số bán lẻ thấp nhất tại Anh kể từ tháng 2/2021.

Mức giảm trong tháng 10/2023 trái với dự báo tăng trưởng 0,3%, cho thấy lạm phát khiến chi tiêu hộ gia đình đang yếu đi ngay trước mùa mua sắm Giáng sinh, được coi là mùa bận rộn nhất trong năm đối với các nhà bán lẻ ở Anh. Số liệu điều chỉnh do ONS công bố ngày 17/11 cũng cho thấy doanh số bán lẻ trong tháng 9/2023 giảm 1,1%, cao hơn mức ước tính trước đó.

Phó Giám đốc phụ trách khảo sát và chỉ số kinh tế tại ONS, bà Heather Bovill, cho biết chi phí sinh hoạt đắt đỏ và thời tiết xấu trong tháng 10 khiến doanh số của các cửa hàng quần áo và đồ gia dụng giảm lần lượt 0,9% và 1,1%. Các siêu thị cũng ghi nhận doanh số bán hàng giảm.

Số liệu tháng 10 cho thấy, trong khi người tiêu dùng mua số lượng hàng hóa thấp hơn 3,1% so với tháng 2/2020 - thời kỳ trước khi đại dịch COVID-19 bùng phát, nhưng chi tiêu lại cao hơn 16,9%, cho thấy tác động của lạm phát. Trưởng bộ phận tiêu dùng và bán lẻ châu Âu tại tập đoàn tư vấn quản lý Alvarez & Marsal (Anh), bà Erin Brookes, cho rằng doanh số bán lẻ giảm tháng thứ hai liên tiếp không phải là dấu hiệu tốt khi mùa mua sắm cuối năm bắt đầu.

Chuyên gia kinh tế tại công ty kiểm toán RSM UK, Thomas Pugh, nhận định doanh số bán lẻ giảm là một trong những dấu hiệu cho thấy nguy cơ suy thoái kinh tế vào cuối năm.

Số liệu ONS công bố vào tuần trước cũng cho thấy chi tiêu hộ gia đình giảm đã góp phần khiến kinh tế không tăng trưởng trong quý III/023. Bà Samantha Phillips thuộc công ty tư vấn McKinsey & Co, cho biết, với khởi đầu chậm chạp trong quý IV, các nhà bán lẻ sẽ phải nỗ lực để thu hút chi tiêu của cả khách hàng thường xuyên và khách hàng mới trong ngày siêu giảm giá Black Friday (24/11) cũng như trong tháng 12.

Theo số liệu NOS công bố ngày 15/11, lạm phát tại Anh trong tháng 10 giảm xuống 4,6% - mức thấp nhất kể từ năm 2021 nhờ giá năng lượng giảm. Tuy nhiên, giá tiêu dùng vẫn cao hơn 20% so với đầu năm 2021.

Chính phủ Anh quyết theo đuổi “Kế hoạch Rwanda”

(Ảnh minh họa).

Chính phủ Anh ngày 15-11 khẳng định sẽ vẫn tìm cách đưa người nhập cư sang Rwanda, bất chấp Tòa án Tối cao Anh ra phán quyết rằng kế hoạch này là bất hợp pháp vì những người xin tị nạn sẽ không an toàn tại quốc gia Đông Phi.

Trong đòn mạnh giáng vào các chính sách quan trọng của Thủ tướng Anh Rishi Sunak, Tòa án Tối cao nước này kết luận rằng những người xin tị nạn “có nguy cơ bị đối xử tệ” bởi họ có thể sẽ phải trở lại những quốc gia quê hương bị xung đột tàn phá mà họ đã trốn chạy.

Hồi tháng 4-2022, Anh dưới thời cựu Thủ tướng Boris Johnson và Rwanda đã ký thỏa thuận về người di cư. Theo đó, những người di cư bất hợp pháp đang xin tị nạn tại Anh sẽ được đưa sang Rwanda và nếu đơn xin tị nạn được quốc gia châu Phi này duyệt, họ sẽ ở lại đây. Nếu không, người di cư có thể xin tị nạn ở một nước thứ 3 an toàn khác. Chính phủ Anh lập luận rằng chính sách này sẽ ngăn chặn người di cư mạo hiểm mạng sống vượt biển, và sẽ giúp phá vỡ mô hình kinh doanh của các nhóm buôn người.

Kế hoạch Rwanda khiến Chính phủ Anh tiêu tốn ít nhất 140 triệu bảng chi phí thanh toán cho Rwanda trước khi chuyến bay trục xuất cất cánh. Chuyến bay trục xuất đầu tiên hồi tháng 6-2022 đã bị hủy do thách thức pháp lý từ Tòa án Nhân quyền châu Âu. Tháng 6 vừa rồi, Tòa Phúc thẩm Anh cũng phán quyết rằng kế hoạch Rwanda là bất hợp pháp bởi đây không phải là “quốc gia thứ 3 an toàn”.

Các chính khách đối lập, nhóm người tị nạn và tổ chức nhân quyền lâu nay phê phán Kế hoạch Rwanda là phi đạo đức, bất khả thi. Do vậy, tổ chức từ thiện ActionAid đã ca ngợi kết luận của Tòa án Tối cao là minh chứng cho “giá trị về lòng trắc ẩn và phẩm giá của Anh”. Trong khi đó, Chính phủ Rwanda khăng khăng đất nước họ là nơi an toàn cho người tị nạn, đồng thời cho rằng những phán quyết chính trị hôm 15-11 là phi lý.

Quyết tâm của Thủ tướng Sunak

Tại cuộc họp báo ngày 15-11, Thủ tướng Sunak cho rằng phán quyết trên của Tòa án Tối cao không phải là kết quả ông mong muốn nhưng tuyên bố sẽ tiếp tục theo đuổi “Kế hoạch Rwanda” và thực hiện những chuyến bay trục xuất đầu tiên sang Rwanda vào mùa xuân tới. Theo Thủ tướng Anh, chính phủ sẽ tìm cách nâng cấp bản ghi nhớ lên thành một hiệp ước ràng buộc pháp lý với Rwanda nhằm xua tan những lo ngại của Tòa án Tối cao và sau đó sẽ thông qua luật tuyên bố Rwanda là quốc gia an toàn. Luân Đôn cũng nêu rõ hiệp ước ràng buộc pháp lý sẽ buộc Kigali không đẩy bất cứ người nhập cư bị trục xuất khỏi Anh trở lại quốc gia quê hương của họ, thậm chí nếu họ không được cấp quy chế tị nạn tại Rwanda.

Tuy nhiên, theo các nguồn thạo tin, hiệp ước mới với Rwanda có thể sẽ mất hơn một năm để được thông qua và sau đó phải vượt qua nhiều thách thức pháp lý tại tòa. Điều này có nghĩa các chuyến bay trục xuất sẽ không thể cất cánh theo hiệp ước mới trước cuộc tổng tuyển cử tiếp theo. Đáng nói, Thủ tướng Sunak thúc đẩy “Kế hoạch Rwanda” và coi cam kết giảm lượng người nhập cư lậu là một trong 5 ưu tiên của chính phủ nhằm giúp đảng Bảo thủ cầm quyền của ông chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử.

Theo Thủ tướng Sunak, nếu kế hoạch tiếp tục đối diện những thách thức pháp lý, ông sẵn sàng cân nhắc rời bỏ các hiệp ước nhân quyền quốc tế - động thái nhiều khả năng sẽ hứng chịu chỉ trích dữ dội từ quốc tế và các nghị sĩ đối lập trong nước. Cựu Bộ trưởng Nội vụ Anh Suella Braverman, người bị sa thải hồi đầu tuần, từng gợi ý Luân Đôn nên rút khỏi Công ước châu Âu về Nhân quyền (ECHR) nếu kế hoạch bị chặn.

Được biết, ngoài 2 lựa chọn trên, Chính phủ Anh còn có các phương án khác, gồm chặn cả ECHR và Luật Nhân quyền, cho cất cánh máy bay trục xuất bất chấp phán quyết của tòa hoặc dùng vũ lực đẩy ngược tàu bè chở người di cư ra vùng biển của Pháp.

Nguồn: Người Đưa Tin; Năng Lượng Quốc Tế; VOV; Báo Tin Tức; Báo Cần Thơ