Châu Âu cấp tập ứng phó những “vị khách không mời”

(Ảnh minh họa).

Hàng ngàn người từ các nước châu Phi bất chấp nguy hiểm vượt Địa Trung Hải trên những con thuyền thô sơ với hi vọng tìm thấy tương lai tươi sáng ở châu Âu, dấy lên lo ngại về nguy cơ một cuộc khủng hoảng di cư mới trong bối cảnh “lục địa già” vất vả ứng phó với tác động của xung đột Ukraine.

Cuộc khủng hoảng kinh tế cùng làn sóng bất ổn chính trị lan rộng ở châu Phi khiến số lượng người dân tìm cách di cư sang các nước Liên minh châu Âu (EU) gia tăng đáng kể thời gian vừa qua. Reuters ngày 18/9 dẫn số liệu của nhà chức trách Italia xác nhận, hơn 126.000 người di cư đã tiến vào biên giới nước này tính từ đầu năm 2023, gấp đôi con số được ghi nhận cùng kỳ năm 2022.

Hòn đảo nhỏ Lampedusa của Italia trên Địa Trung Hải gần đây trở thành “điểm nóng” khi phải tiếp nhận hàng trăm con thuyền chật ních người di cư châu Phi, bao gồm 7.000 người trên 122 thuyền chỉ trong tuần vừa qua, nhiều hơn dân số thường trú trên đảo. Hầu hết họ xuất phát từ Tunisia, quốc gia đang thế chân Libya trở thành điểm khởi hành chính của người di cư châu Phi, bất chấp thỏa thuận mà quốc gia Bắc Phi này đạt được với EU.

Là nước tuyến đầu tiếp nhận người di cư của EU, Italia chịu nhiều áp lực nhất và trông đợi một giải pháp tập thể để xử lý vấn đề. Hòn đảo Lampedusa chỉ có khả năng tiếp nhận khoảng 400 người di cư, thì nay đang phải chật vật giải quyết nhu cầu sinh hoạt tối thiểu cho hàng ngàn “vị khách không mời” trước khi họ được chuyển đến các trại tị nạn khác ở Italia.

Trong chuyến thăm cùng Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen đến đảo Lampedusa hôm 17/9, Thủ tướng Italia Giorgia Meloni kêu gọi EU phối hợp để đối phó với những thách thức chung từ làn sóng người di cư đang trở nên mất kiểm soát và tìm cách trục xuất những người không đủ tiêu chuẩn cấp quy chế tị nạn. “Đây là biên giới của Italia, nhưng cũng là biên giới của toàn thể châu Âu”, bà Meloni cảnh báo. “Nếu chúng ta không hợp tác nghiêm túc chống lại tình trạng di cư trái phép, số người di cư sẽ không chỉ áp đảo tại các nước tuyến đầu mà sẽ tràn ngập cả các quốc gia khác”.

Chủ tịch EC von der Layen thừa nhận: “Di cư bất thường là một thách thức của châu Âu và nó cần một câu trả lời chung của châu Âu”. Bà kêu gọi các thành viên EU “tự nguyện” tiếp nhận người di cư để chia sẻ gánh nặng với Italy. Tuy nhiên, đã có những bất đồng nổ ra khi Đức hồi tuần trước dừng thỏa thuận tự nguyện tiếp nhận người di cư từ Italy với lí do “áp lực cao”.

Hôm 16/9, giới chức Đức xác nhận họ vừa đảo ngược quyết định, hứa sẽ tiếp tục tiếp nhận người di cư từ Italia, nhưng chưa rõ hạn mức, động thái cho thấy có thể còn nhiều quốc gia EU khác đang lưỡng lự. Ngay lúc này, một loạt nước EU, nhất là nhóm ở Đông Âu, đang cố gắng xoay xở để giải quyết hàng triệu người di cư tới từ Ukraine sau khi xung đột nổ ra năm ngoái.

Vẫn trong tuyên bố mới nhất, bà von der Layen khẳng định sẽ đấu tranh với những kẻ đưa người di cư trái phép từ châu Phi. “Chúng tôi mới là người quyết định ai sẽ đến EU và trong hoàn cảnh nào, không phải những kẻ buôn người”, bà nêu rõ. Vị quan chức hàng đầu của EU công bố gói giải pháp 10 điểm, bao gồm các biện pháp trợ giúp Italia xử lý những người di cư mới đến; tìm cách cải thiện hợp tác với nhà chức trách các nước châu Phi như Guinea, Bờ Biển Ngà, Senegal hay Burkina Faso với hi vọng họ có thể tiếp nhận trở lại người di cư; và thảo luận về “phương án mở rộng các sứ mệnh hải quân trên Địa Trung Hải” nhằm ngăn chặn những con thuyền đưa người vượt biên. Lãnh đạo EC nhấn mạnh thêm, EU cần hợp tác chặt chẽ hơn với Tunisia, quốc gia sẽ nhận được nguồn tài trợ của khối nhằm ngăn người di cư từ khi họ chuẩn bị khởi hành.

Hồi tháng 7/2023, EU và Tunisia đã đạt thỏa thuận nhằm kiềm chế dòng người di cư xuất phát từ Bắc Phi, nhưng đến nay chưa mang lại hiệu quả khi số lượng người di cư có dấu hiệu tăng lên. Theo Euronews, tại một phiên họp hồi tuần trước, các thành viên Nghị viện châu Âu (MEP) đã tranh cãi khá gay gắt về thỏa thuận EU-Tunisia, dấy lên lo ngại về nguy cơ EU khó đạt các thỏa thuận tương tự với các nước châu Phi nhằm hạn chế dòng người di cư.

Trong khi EU còn loay hoay, hàng ngàn người từ các nước châu Phi bất ổn được cho là đang chuẩn bị hoặc bất chấp nguy hiểm lênh đênh trên những con thuyền thô sơ tìm vận may đến các nước châu Âu phát triển. Số liệu của nhà chức trách châu Âu cho thấy, từ đầu năm 2023, hơn 2.000 người đã thiệt mạng trong các vụ lật thuyền trên Địa Trung Hải, trong khi hàng chục ngàn người khác mắc kẹt trong các trại tị nạn với điều kiện sinh hoạt thiếu thốn. Mới tuần trước, một con thuyền chở 45 người di cư đã chìm ngoài khơi Lampedusa, khiến 41 người chết.

Các nhà quan sát nhận định, bên cạnh các giải pháp ngăn chặn nạn buôn người và triển khai lực lượng trên biển ngăn di cư trái phép, giải pháp dài hơi để giải quyết vấn nạn người di cư là châu Âu cần đóng vai trò lớn hơn nữa trong nỗ lực trợ giúp các nước châu Phi phát triển kinh tế-xã hội ổn định hơn, khôi phục niềm tin vào tương lai tươi sáng ở quê nhà.

TikTok bị EU phạt tới 345 triệu Euro vì vi phạm dữ liệu trẻ em

Một cơ quan quản lý của Liên minh Châu Âu đã phạt nền tảng truyền thông xã hội TikTok thuộc sở hữu của Trung Quốc với mức phạt 345 triệu euro vì vi phạm dữ liệu trẻ em.

Thông tin được chia sẻ trên trang công nghệ techxplore.com cho biết: Khoản tiền phạt tương đương 369 triệu USD là quyết định cuối cùng sau cuộc điều tra kéo dài 2 năm của Ủy ban bảo vệ dữ liệu Ireland (DPC).

Từ tháng 9/2021 DPC đã bắt đầu kiểm tra việc tuân thủ của TikTok đối với các Quy định bảo vệ dữ liệu chung nghiêm ngặt của EU liên quan đến cài đặt nền tảng và xử lý dữ liệu cá nhân cho người dùng dưới 18 tuổi. Họ cũng xem xét các biện pháp xác minh độ tuổi của TikTok đối với người dưới 13 tuổi và không phát hiện vi phạm nào, nhưng nhận thấy nền tảng này không đánh giá đúng rủi ro đối với những người trẻ tuổi đăng ký dịch vụ.

Cơ quan quản lý nêu rõ trong phán quyết hôm thứ Sáu vừa qua rằng trẻ em đăng ký đã đặt tài khoản TikTok ở chế độ công khai theo mặc định, nghĩa là bất kỳ ai cũng có thể xem hoặc nhận xét về nội dung của chúng.

Về phần mình, TikTok không đồng tình với phán quyết của DPC. Người phát ngôn của TikTok nói với AFP: “Những lời chỉ trích của DPC tập trung vào các tính năng và cài đặt đã có từ 3 năm trước và chúng tôi đã thực hiện các thay đổi trước khi cuộc điều tra bắt đầu, chẳng hạn như đặt tất cả tài khoản dưới 16 tuổi ở chế độ riêng tư theo mặc định”.

Nền tảng này khẳng định rằng họ giám sát chặt chẽ độ tuổi của người dùng và thực hiện hành động khi cần thiết. TikTok cho biết họ đã xóa gần 17 triệu tài khoản trên toàn thế giới trong ba tháng đầu năm nay do nghi ngờ những tài khoản này thuộc về người dưới 13 tuổi.

TikTok là một bộ phận của gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc ByteDance, cực kỳ phổ biến trong giới trẻ với 150 triệu người dùng ở Mỹ và 134 triệu ở EU.

EU “lục đục” vì quyết định liên quan tới Ukraine, Kiev khiếu nại

(Ảnh minh họa).

Ukraine đã nộp đơn khiếu nại lên Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), phản đối lệnh cấm nhập khẩu nông sản từ Ukraine của Ba Lan, Slovakia và Hungary.

Bộ trưởng Kinh tế Ukraine Yulia Svyrydenko ngày 18-9 cho biết Ukraine coi những hạn chế này là vi phạm nghĩa vụ quốc tế của các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU).

Trang web của chính phủ Ukraine dẫn lời bà Svyrydenko: "Với chúng tôi, điều cực kỳ quan trọng là phải chứng minh rằng từng quốc gia thành viên EU không thể cấm nhập khẩu hàng hóa Ukraine. Đó là lý do tại sao chúng tôi đệ đơn kiện lên WTO".

Bà Svyrydenko nói thêm Ukraine hy vọng các nước này sẽ thay đổi quyết định và họ không cần phải giải quyết tranh chấp tại tòa. Bà nhấn mạnh: "Chúng tôi cần đoàn kết với họ (Ba Lan, Slovakia và Hungary) và bảo vệ lợi ích của nông dân của mình".

Tờ Politico trước đó dẫn lời Đại diện Thương mại Ukraine Taras Kachka nói trong một cuộc phỏng vấn rằng Kiev đang lên kế hoạch kiện Ba Lan, Hungary và Slovakia về lệnh cấm đối với nông sản Ukraine. Theo ông Taras Kachka, điều quan trọng là phải chứng minh được hành động của ba nước này là bất hợp pháp và đó là lý do vào ngày 19-9, Ukraine khởi động các quy trình pháp lý.

Đại diện thương mại Ukraine cũng cảnh báo Kiev có thể cũng sẽ áp đặt các biện pháp đáp trả với Ba Lan nếu Ba Lan không từ bỏ các biện pháp bổ sung.

Hãng thông tấn PAP dẫn lời ông Radoslaw Fogiel, người đứng đầu ủy ban đối ngoại Quốc hội Ba Lan, nói rằng quyết định kiện của Ukraine sẽ "có ảnh hưởng xấu ở Ba Lan" và Ukraine nên ý thức điều này.

Trong khi đó, sau cuộc họp tại Brussels (Bỉ) ngày 18-9, Bộ trưởng Nông nghiệp Tây Ban Nha cho biết đa số các quốc gia thành viên EU thống nhất cần duy trì sự đoàn kết của EU trong vấn đề hàng nông nghiệp của Ukraine.

Tờ Financial Times đưa tin Đức đã lên án việc Ba Lan, Hungary và Slovakia đơn phương hạn chế nhập khẩu ngũ cốc từ Ukraine, cáo buộc các nước này lợi dụng chính sách của EU và đặt lợi ích của mình lên trên Ukraine.

Bộ trưởng Nông nghiệp Đức Cem Ozdemir nhấn mạnh chia rẽ vì chuyện ngũ cốc Ukraine đặt ra thách thức lớn nhất trong nhiều thập kỷ đối với thẩm quyền của Brussels đối với thương mại của EU.

Ông Virginijus Sinkevičius, Cao ủy châu Âu về Môi trường, kêu gọi Ba Lan, Hungary và Slovakia hủy bỏ các lệnh cấm đi ngược lại chính sách thương mại của khối. Ông nói với Financial Times: "Chúng ta nên đoàn kết trong các thông điệp của mình. Những vấn đề này không chỉ đơn thuần là vận chuyển ngũ cốc".

Ukraine và một số nước đồng minh mạnh mẽ nhất trong EU đã có sự rạn nứt do tranh chấp về việc xuất khẩu nông nghiệp của nước này.

Các biện pháp hạn chế do EU áp đặt hồi tháng 5 đã cho phép Ba Lan, Bulgaria, Hungary, Romania và Slovakia cấm bán lúa mì, ngô, hạt cải dầu và hạt hướng dương của Ukraine vào các thị trường này. Thế nhưng vẫn cho phép các mặt hàng này được quá cảnh để xuất khẩu đi nơi khác.

Ngày 15-9, Ba Lan, Slovakia và Hungary lần lượt công bố hạn chế nhập khẩu ngũ cốc đối với Ukraine, sau khi Ủy ban châu Âu (EC) quyết định không gia hạn lệnh cấm nói trên.

Theo hãng tin Reuters, dữ liệu của Bộ Nông nghiệp Ukraine cho thấy 1,4 triệu tấn nông sản Ukraine đã được vận chuyển bằng xe lửa trong ba tháng đầu trong niên vụ 2023-2024 trong tổng khối lượng xuất khẩu là 4,5 triệu tấn.

Ukraine vận chuyển ngũ cốc bằng xe lửa qua các cửa khẩu với Ba Lan, Slovakia và Hungary. Ngoài ra, Ukraine cũng vận chuyển 1 triệu tấn dầu và các loại hạt có dầu bằng đường sắt.

Trung Quốc và Liên minh châu Âu đàm phán về AI

Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU) đã tổ chức các cuộc đàm phán về các chủ đề bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI) và luồng dữ liệu xuyên biên giới vào thứ Hai (18/9) tại Bắc Kinh.

Ủy ban châu Âu cho biết các cuộc đàm phán này là một phần của Đối thoại kỹ thuật số cấp cao EU-Trung Quốc do Phó Thủ tướng Trung Quốc Trương Quốc Thanh và Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu Vera Jourova đồng chủ trì.

Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Trung Quốc và EU ngày càng gia tăng sau khi Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen tuyên bố điều tra xem có nên áp thuế trừng phạt đối với xe điện Trung Quốc để bảo vệ các nhà sản xuất EU hay không.

Trung Quốc chỉ trích cuộc điều tra là "hành động bảo hộ" và cảnh báo nó sẽ gây tổn hại đến quan hệ kinh tế.

Các cuộc đàm phán hôm thứ Hai đề cập đến các vấn đề chính bao gồm nền tảng và quy định dữ liệu, AI và luồng dữ liệu công nghiệp xuyên biên giới, theo Trung Quốc và EU cho biết.

Ủy ban châu Âu bày tỏ lo ngại về “những khó khăn mà các công ty EU ở Trung Quốc gặp phải khi sử dụng dữ liệu công nghiệp của họ do việc áp dụng luật pháp gần đây”.

Trung Quốc đã mở rộng luật phản gián vào tháng 7 vừa qua, với các cập nhật trên phạm vi rộng bao gồm cấm chuyển giao bất kỳ thông tin nào liên quan đến an ninh quốc gia và mở rộng định nghĩa về gián điệp.

Ông Trương Quốc Thanh phát biểu tại cuộc họp rằng Trung Quốc hoan nghênh các công ty từ khắp nơi trên thế giới, bao gồm cả châu Âu, chia sẻ các cơ hội phát triển của nền kinh tế kỹ thuật số và đạt được kết quả đôi bên cùng có lợi, theo hãng tin Tân Hoa Xã đưa tin.

Tân Hoa Xã cho biết, cả hai bên nhất trí thúc đẩy một môi trường cởi mở, công bằng và không phân biệt đối xử để phát triển nền kinh tế kỹ thuật số. Hai bên cũng thảo luận các chủ đề khác bao gồm nghiên cứu và đổi mới, công nghệ thông tin và truyền thông.

Các quán bia, nét đặc trưng của văn hóa Anh đang mất dần

(Ảnh minh họa).

Số liệu của chính phủ Anh cho hay cứ mỗi ngày có hai quán bia (pub) bị xóa sổ ở Anh và Wales trong nửa năm qua.

Cứ đà này, nhiều pub được người dân yêu thích sẽ không còn nữa, vì tốc độ phá sản của các cơ sở phục vụ bia rượu theo cách truyền thống đang tăng.

Ảnh chụp một quán pub, The Crooked House, West Midlands bị kéo đổ khi người chủ thay đổi mục đích sử dụng mà không có giấy phép đã gây bão trên mạng xã hội.

Tuy người dân hay muốn duy trì những điểm tụ họp và thưởng thức bia rượu, đồ ăn, việc kinh doanh này đang ngày càng khó khăn.

Cả năm 2022, con số pub bị đóng, ngưng hoạt động, thậm chí bị dỡ bỏ hoặc chuyển mục đích sử dụng mặt bằng là 386 ở Anh và Wales.

Từ tháng 1 đến tháng 6/2023, có 230 quán pub bị xóa sổ, và 153 đóng cửa.

Hiện trên cả hai xứ Anh và Wales còn trên 39 nghìn pub, gồm cả một số cơ sở không còn hoạt động, tạm đóng cửa.

Dù chính phủ Anh đã trợ giúp tài chính như giảm thuế - tính trung bình mỗi pub hay quán bán đồ ăn, bia rượu, được giảm thuế tới 76% trong năm tài khóa 2023-24, giới kinh doanh ngành này vẫn gặp khó khăn.

Các tin tức trên BBC News cho hay chi phí điện nước tăng 80%, tiền sưởi, lạm phát cao, giá bia rượu thực phẩm không giảm đang đẩy nhiều chủ pub, gồm nhiều quán gia đình, ra khỏi nghề.

Hiện họ tiếp tục vận động chính phủ giúp đỡ.

Ông Alex Probyn, chủ tịch hội vận động về thuế bất động sản Altus Group vừa lên tiếng kêu gọi Bộ trưởng Tài chính Jeremy Hunt hãy đưa vào kế hoạch ngân sách tháng 11/2023 các biện pháp hỗ trợ quán bia rượu nói riêng và ngành kinh doanh nhà hàng nói chung.

Mặt khác, hội The Campaign for Pubs cho rằng vì chi phí cao, nhiều chủ pub đã quyết định phá bỏ quán của họ để chuyển thành khách sạn mini hoặc đơn giản là bán đất cho các công ty địa ốc.

Hiện tượng biến quán thành nhà ở khi giá bất động sản tăng cao này xóa đi di sản văn hóa quan trọng của người Anh.

Các quán pub, có nguồn gốc từ public ale house, tavern... thời Trung Cổ, là điểm gặp gỡ của các cộng đồng địa phương, nhà trọ của khách bộ hành, và gắn bó mật thiết với lịch sử văn hóa, nghề nấu bia, buôn bán rượu và hàng ăn ở Anh Quốc.

Nguồn: CAND; Môi trường & Đô thị; Soha; Công Luận; BBC