Sốt xuất huyết sẽ 'xâm lăng' châu Âu, Mỹ?

Giám đốc nghiên cứu của WHO cho biết sốt xuất huyết sẽ trở thành mối đe dọa lớn ở miền nam nước Mỹ, miền nam châu Âu và lan đến các khu vực mới ở châu Phi trong thập kỷ này do điều kiện nhiệt độ ấm hơn và tạo điều kiện cho muỗi mang mầm bệnh lây lan.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo sốt xuất huyết có thể trở thành mối đe dọa lớn ở miền nam nước Mỹ, miền nam châu Âu và lan rộng ở nhiều khu vực của châu Phi trong thập niên này.

Nhiệt độ Trái đất ngày một ấm lên đang tạo điều kiện lý tưởng cho muỗi mang mầm bệnh lây lan. Căn bệnh này từ lâu đã gây tai ương ở phần lớn châu Á và châu Mỹ Latinh, ước tính gây ra khoảng 20.000 ca tử vong mỗi năm.

Bên cạnh đó, tỷ lệ phát bệnh cũng đã tăng gấp 8 lần trên thế giới kể từ năm 2000. Tình trạng này bị đẩy nhanh chủ yếu do biến đổi khí hậu, cùng lượng người di cư ngày một tăng và quá trình đô thị hóa.

Có 4,2 triệu ca sốt xuất huyết đã được ghi nhận trên toàn thế giới vào năm 2022, bên cạnh rất nhiều ca bệnh không được báo cáo. Giới chức y tế cộng đồng đã đưa ra cảnh báo rằng trong năm nay có thể ghi nhận mức độ lây truyền chạm ngưỡng kỷ lục.

Những hình ảnh quý vị đang nhìn thấy là từ Bangladesh, nơi đang xuất hiện đợt bùng phát mạnh nhất trước đến nay, làm khoảng hơn 1.000 người chết.

Hãng tin Reuters dẫn lời chuyên gia về bệnh truyền nhiễm của Tổ chức Y tế Thế giới Jeremy Farrar cho biết một số khu vực ở Mỹ, Nam Âu và châu Phi cũng đã ghi nhận các trường hợp gây nhiễm cộng đồng quy mô nhỏ .

Ông Farrar kêu gọi cần có chuẩn bị tốt hơn cho các khu vực bị ảnh hưởng, nơi dịch bệnh có khả năng "bùng phát mạnh", để tránh gây áp lực quá tải cho các dịch vụ y tế.

Công tác chuẩn bị có thể bao gồm kế hoạch phân loại bệnh nhân tại các bệnh viện, cũng như quy hoạch đô thị để tránh các khu vực có nước đọng gần hoặc trong nhà.

Đa số người mắc bệnh sốt xuất huyết thường không có triệu chứng. Tuy nhiên, những người phát triệu chứng thường bị sốt, co thắt cơ và đau khớp nặng đến mức bệnh này được gọi là "sốt gãy xương". Tuy nhiên, tỉ lệ tử vong của bệnh này là dưới 1%.

Trước đó, WHO đã khuyến nghị loại vắc-xin Qdenga của Takeda Pharmaceuticals cho trẻ em từ 6 đến 16 tuổi ở những khu vực mà sốt xuất huyết được xem là vấn đề y tế đáng lưu ý.

Qdenga cũng được cơ quan quản lý EU chấp thuận, nhưng công ty Takeda đã rút đơn đăng ký tại Mỹvào đầu năm nay với lý do có vấn đề về thu thập dữ liệu.

Công ty Takeda cho biết vẫn đang đàm phán với Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ về loại vắc xin này.

EU bất đồng về thời hạn sử dụng thuốc diệt cỏ glyphosate

Ngày 13/10, các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) đã bất đồng về đề xuất gia hạn thêm 10 năm giấy phép sử dụng thuốc diệt cỏ glyphosate.

Đề xuất đã không được thông qua do không nhận được phiếu ủng hộ của 15 nước thành viên có tổng số dân chiếm tối thiểu 65% dân số EU. Do đó, quan chức 27 nước EU dự kiến sẽ tiếp tục thảo luận về vấn đề này và bỏ phiếu trong nửa đầu tháng 11 tới. Nếu vẫn tiếp tục bất đồng, Ủy ban châu Âu (EC) sẽ đưa ra quyết định về vấn đề này.

Trước đó, trong cuộc bỏ phiếu để gia hạn giấy phép sử dụng thuốc diệt cỏ glyphosate, các nước EU đã đồng ý chỉ gia hạn thêm 5 năm.

Theo các nhà hoạt động vì môi trường, có những bằng chứng khoa học cho thấy glyphosate có thể gây ung thư, đầu độc môi trường thủy sinh và có thể tiêu diệt cả một số loài thụ phấn quan trọng trong hệ sinh thái tự nhiên như ong. Việt Nam đã cấm sử dụng glyphosate từ năm 2021.

Thuế carbon biên giới của EU tác động đến chuỗi cung ứng toàn cầu

Tập đoàn tư vấn Boston nhận định các nhà sản xuất có hàm lượng carbon cao bên ngoài EU sẽ mất lợi thế cạnh tranh trên thị trường EU khi giá carbon được tính vào hàng xuất khẩu của họ.

Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) do Liên minh châu Âu (EU) đề xuất đã có hiệu lực vào đầu tháng Mười. Đây là cơ chế được thiết kế để cân bằng chi phí carbon cho các nhà sản xuất dù ở trong hay ngoài EU.

Trước tiên, CBAM sẽ áp dụng đối với việc nhập khẩu hàng hóa có quy trình sản xuất đặc biệt phát thải nhiều carbon, như ximăng, sắt thép, nhôm, phân bón, điện và hydro.

Hiện, các nhà nhập khẩu chỉ phải thu thập và báo cáo dữ liệu về lượng khí thải phát sinh trong quá trình sản xuất các sản phẩm mà họ mua.

Tuy nhiên, từ đầu năm 2026, họ sẽ phải khai báo lượng khí nhập khẩu hàng năm và "khí nhà kính tiềm ẩn," sau đó nộp đủ chứng chỉ CBAM để bù đắp cho lượng khí thải.

Giá của chứng chỉ sẽ phụ thuộc vào mức giá đấu giá trung bình hàng tuần của các khoản phụ cấp của Hệ thống thương mại khí thải của EU (ETS), hiện ở mức khoảng 85 euro (90 USD) cho mỗi tấn CO2.

Ông Joachim Monkelbaan, Trưởng nhóm Thương mại Khí hậu của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), giải thích: “ETS cho phép các khoản trợ cấp miễn phí cho một số lĩnh vực khó giảm bớt phát thải, nhưng để tuân thủ các quy định của WTO, những khoản này cần phải được loại bỏ dần khi CBAM được thực hiện theo từng giai đoạn.”

Trong khi đó, Tập đoàn tư vấn Boston cho biết tác động của CBAM sẽ lan truyền khắp chuỗi cung ứng toàn cầu theo nhiều cách khác nhau.

Tập đoàn này đánh giá: “Các nhà sản xuất có hàm lượng carbon cao bên ngoài EU sẽ trở nên kém cạnh tranh hơn trên thị trường EU khi giá carbon được tính vào hàng xuất khẩu của họ... Người dùng cuối ở EU có thể phải đối mặt với mức giá cao hơn và có thể bắt đầu tìm kiếm các đối tác thương mại thay thế hoặc yêu cầu các đối tác thương mại hiện tại giảm hàm lượng carbon trong sản phẩm của họ"./.

EU: Niềm tin giữa Trung Quốc và châu Âu đã xói mòn

Nhà ngoại giao hàng đầu của Liên hiệp châu Âu ngày 13/10 nói rằng, sự mất cân bằng thương mại giữa khối EU và Trung Quốc đã khiến niềm tin giữa họ bị xói mòn và cảnh báo điều đó có thể ảnh hưởng đến công luận và đẩy họ xa nhau hơn.

Đại diện cấp cao của EU về chính sách đối ngoại và an ninh Josep Borrell đã đưa ra những bình luận này trong bài phát biểu ngày 13/10 tại Đại học Bắc Kinh ở Bắc Kinh. Ông Borrell đang trong ngày thứ hai của chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc để thảo luận về quan hệ song phương, những thách thức toàn cầu và thương mại với đối tác thương mại lớn nhất của EU.

Ông Borrell nói lợi ích của cả EU và Trung Quốc là tìm ra điểm chung về sự mất cân bằng thương mại, vì nó đang bắt đầu thúc đẩy công luận, gây áp lực lên các nhà lãnh đạo chính trị để “giảm thiểu rủi ro” hoặc rút lui khỏi Trung Quốc.

Ông chỉ ra rằng sự mất cân bằng là kết quả của “những khó khăn dai dẳng mà các công ty châu Âu gặp phải khi họ muốn tiếp cận thị trường Trung Quốc”.

“Trung Quốc luôn nói với chúng tôi rằng chúng tôi là đối tác chiến lược, chúng tôi không phải đối thủ. Trong thực tế, chúng tôi là cả hai. Đều là cả hai. Chúng tôi là đối tác, và chúng tôi là đối thủ và chúng tôi cũng là đối thủ cạnh tranh trong một số lĩnh vực”, ông nói.

Bất chấp những khác biệt đáng kể, ông Borrell nói vẫn còn rất nhiều cơ hội để Trung Quốc và EU hợp tác và xây dựng lại niềm tin. Ông cho biết Trung Quốc và EU có sự phụ thuộc lẫn nhau rất lớn về mặt kinh tế và họ cần làm cho “sự phụ thuộc lẫn nhau đó bớt xung đột hơn”.

Ông nói thêm: “Thế giới không thể chấp nhận việc Trung Quốc và Liên hiệp châu Âu không chia sẻ những nỗ lực giống nhau để giải quyết những vấn đề lớn của nhân loại”.

Về Đài Loan, ông Borrell cho biết mặc dù EU có quan hệ song phương với hòn đảo tự trị này nhưng điều đó không hàm ý sự công nhận chính trị như một quốc gia độc lập.

Ông Borrell kêu gọi Trung Quốc duy trì các kênh liên lạc cởi mở để ngăn ngừa hiểu lầm và giảm căng thẳng.

Trung Quốc coi Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình và thề sẽ tái thống nhất với hòn đảo dân chủ bằng vũ lực nếu cần thiết. Bắc Kinh phản đối các tương tác cấp cao giữa Đài Loan và các nước khác và liên tục triển khai máy bay quân sự và tàu hải quân đến các khu vực gần Đài Loan như một phần của chiến dịch đe dọa.

Nhà ngoại giao EU cũng nói thêm rằng điều cần thiết là Bắc Kinh phải cho người dân Ukraine biết rằng Trung Quốc không phải là đồng minh của Nga trong cuộc chiến vô cớ này và kêu gọi họ tăng cường hỗ trợ nhân đạo cho Ukraine.

Pháp báo động an ninh cao nhất sau vụ đâm dao trường học

Bộ Nội vụ Pháp nâng báo động an ninh lên mức cao nhất sau vụ đâm dao tại trường học ở thị trấn Arras và lo ngại căng thẳng leo thang.

Sau cuộc họp khẩn do Tổng thống Emmanuel Macron chủ trì ngày 13/10, Bộ trưởng Nội vụ Pháp Gerald Darmanin nhận định vụ đâm dao tại trường học ở thị trấn Arras "có khả năng liên quan đến những diễn biến vừa qua tại Trung Đông", thông báo nước này nâng báo động an ninh lên mức cao nhất.

Vụ đâm dao tại thị trấn Arras đông bắc nước Pháp hôm 13/10 khiến một giáo viên thiệt mạng và hai người bị thương. Tổng thống Macron gọi đây là "hành vi man rợ" và nhận định nạn nhân "cứu mạng nhiều người nhờ lòng dũng cảm khi tìm cách ngăn cản kẻ tấn công".

Ông Macron thông báo an ninh Pháp ngăn chặn thành công một âm mưu tấn công cực đoan khác. Bộ Nội vụ Pháp cho biết nghi phạm bị bắt tại vùng Yvelines thuộc Paris sau khi rời địa điểm cầu nguyện. Cảnh sát phát hiện người này đang mang theo vũ khí.

Nghi phạm đâm dao tại thị trấn Arras là Mohammed Moguchkov, khoảng 20 tuổi, người gốc Chechnya. Moguchkov nằm trong danh sách các mối đe dọa an ninh tiềm tàng của Pháp, thuộc diện cần giám sát của Cơ quan Tình báo Nội địa Pháp (DGSI).

Ngoài Moguchkov, cảnh sát Pháp bắt 8 người, trong đó có một số thành viên gia đình nghi phạm để điều tra. Một ngày trước vụ đâm dao, các điều tra viên thẩm vấn Moguchkov, song không phát hiện vũ khí, mối đe dọa hay dấu hiệu nào cho thấy nghi phạm chuẩn bị cho vụ tấn công.

Vụ đâm dao tại thị trấn Arras diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng tại Pháp, nơi có cộng đồng Do Thái và Hồi giáo lớn sinh sống. Cộng đồng Hồi giáo tại Pháp mở nhiều cuộc biểu tình nhằm bày tỏ ủng hộ Palestine và phản đối Israel mở chiến dịch quân sự ở Dải Gaza.

Israel đang có dấu hiệu sắp mở chiến dịch trên bộ vào Dải Gaza để đáp trả cuộc đột kích của Hamas vào lãnh thổ Israel hôm 7/10.

Pháp cấm những cuộc biểu tình ủng hộ Palestine vì lo ngại yếu tố cực đoan và lập trường ủng hộ chủ trương bạo lực của Hamas. Tuy nhiên, hàng trăm người ủng hộ Palestine vẫn biểu tình ở thủ đô Paris và nhiều thành phố Pháp vào đêm 12/10, buộc cảnh sát dùng hơi cay và vòi rồng để giải tán.

Nguồn: Thanh Niên; Báo Tin Tức; VietnamPlus; VOA; Vnexpress