CHÂU ÂU SIẾT CHẶT AN NINH DỊP CUỐI NĂM

Các quốc gia châu Âu đang triển khai các biện pháp an ninh nghiêm ngặt, tăng cường cảnh giác tại các chợ Giáng sinh và khu vực công cộng đông người nhằm đối phó với mối đe dọa tấn công khủng bố tăng cao trong mùa lễ hội cuối năm.

Tăng cường giám sát

Tại Pháp, công tác an ninh tại các chợ Giáng sinh đang được đặt trong tình trạng cảnh giác cao độ sau khi cảnh sát phát hiện một khẩu súng ngắn và đạn dược ở khu vực chợ Giáng sinh Strasbourg, quận Petite France, TP Strasbourg. Vụ việc này đã làm dấy lên mối lo ngại về các âm mưu tiềm ẩn phá hoại mùa lễ hội.

Tại Đức, chính quyền các địa phương cấm mang dao và các loại vũ khí sát thương vào khu vực chợ Giáng sinh; tăng cường kiểm tra cá nhân và lắp đặt thêm hệ thống camera an ninh nhằm kịp thời phát hiện các mối đe dọa tiềm ẩn. Cảnh sát được trang bị vũ khí và luôn trong tình trạng sẵn sàng với các tình huống khẩn cấp, đặc biệt là ở các địa điểm có mật độ người qua lại cao.

Tình hình an ninh thắt chặt không chỉ giới hạn ở Tây Âu mà còn lan rộng sang khu vực Trung Âu. Khu chợ nổi tiếng Salzburg, Áo hiện được giám sát liên tục bởi một đội ngũ an ninh tư nhân, cùng với 33 camera chuyên dụng. Ở thành phố Praha, Cộng hòa Czech, các khối bê tông lớn được dựng bao bờ kè, đồng thời cảnh sát tăng cường tuần tra trên đường phố để giám sát các mục tiêu. Tương tự, tại Budapest, Hungary, các đội cảnh sát thường phục được tăng cường vào đám đông để theo dõi từ bên trong.

Biện pháp cần thiết

Giới chức trách châu Âu khẳng định, dù tình hình an ninh luôn được đặt trong trạng thái báo động cao, các biện pháp tăng cường này là cần thiết để bảo vệ người dân và du khách, đồng thời duy trì không khí lễ hội truyền thống. Việc tăng cường phối hợp giữa các cơ quan tình báo và cảnh sát các nước nhằm đảm bảo một mùa Giáng sinh an toàn trên khắp châu Âu.

Ông György Bakondi, Cố vấn trưởng về an ninh nội bộ của Thủ tướng Hungary, cho rằng trong số những người di cư bất hợp pháp đến châu Âu hàng năm, có những phần tử Hồi giáo cực đoan bất tuân theo quy tắc chung, vi phạm luật pháp, tạo ra môi trường mà những kẻ khủng bố có thể trà trộn.

Cùng với sự sụp đổ của mạng lưới hậu cần của Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng, các cuộc tấn công đã chuyển từ các chiến dịch vũ trang có phối hợp sang các vụ đâm chém và tấn công bằng xe theo kiểu “sói đơn độc”, hiện đang là những phương thức phổ biến nhất. Các nhóm khủng bố cũng liên tục đổi mới chiến thuật nhằm vượt qua các biện pháp an ninh, chẳng hạn như thường xuyên sử dụng máy bay không người lái để giám sát và tấn công, đặt ra thách thức mới với lực lượng chống khủng bố

Trong khi đó, diễn biến an ninh phức tạp ở khu vực Sahel, cận sa mạc Sahara cũng là điều đáng lo ngại. Theo Đặc phái viên Liên minh châu Âu tại khu vực Sahel Joao Cravinho, an ninh châu Âu đang chịu rủi ro gia tăng do bạo lực thánh chiến leo thang tại khu vực này.

Hiện khu vực Sahel và vùng cận Sahara của châu Phi đã trở thành “điểm nóng” mới, với gần một nửa số người thiệt mạng do tấn công khủng bố trên toàn thế giới là ở khu vực này. Ông Joao Cravinho kêu gọi châu Âu tăng cường hợp tác với các nước như Ghana, Bờ Biển Ngà và Mauritania - nơi đang tiếp nhận dòng người chạy trốn xung đột, để cùng tìm giải pháp quản lý dòng di cư.

CHÂU ÂU CHẠY ĐUA TRONG LĨNH VỰC KHÔNG GIAN

Các nước châu Âu mới đây đã nhất trí tăng 30% ngân sách cho lĩnh vực không gian trong 3 năm tới, nhằm thu hẹp khoảng cách với Mỹ, Trung Quốc và các tập đoàn tư nhân đang chiếm ưu thế hơn trong cuộc đua này.

Trong cuộc họp Hội đồng Bộ trưởng Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) tổ chức cuối tháng 11 vừa qua tại Bremen (Đức), 23 quốc gia thành viên đã quyết định tăng mức đóng góp cho EAS thêm 5,2 tỷ USD. Theo đó, cơ quan này sẽ nhận được khoản ngân sách kỷ lục lên tới 22,1 tỷ euro để tài trợ cho các chương trình nghiên cứu và phát triển trong 3 năm tới, tăng gần 1/3 so với mức 16,9 tỷ euro trong giai đoạn 2023-2025. Đức là nước đóng góp nhiều nhất với 5 tỷ euro, tiếp theo là Pháp và Italy với hơn 3 tỷ euro mỗi nước. Ngân sách mới sẽ hỗ trợ các chương trình phát triển tên lửa giá rẻ, có thể tái sử dụng và các công nghệ lưỡng dụng phục vụ cả mục đích dân sự và quân sự.

Đây là lần đầu tiên ESA tham gia vào lĩnh vực quốc phòng, một động thái được mô tả là "lịch sử", đánh dấu việc cơ quan này từ bỏ trọng tâm chỉ phục vụ dân sự và mở rộng sang các sứ mệnh quân sự và an ninh. Theo Politico, trong hơn nửa thế kỷ hoạt động, ESA chủ yếu thực hiện các sứ mệnh khoa học và dân sự. Vì vậy, việc cơ quan này mở rộng sang lĩnh vực quốc phòng được đánh giá là một bước ngoặt mang tính chiến lược.

Dự kiến, ESA sẽ phát triển một hệ thống vệ tinh trinh sát lưỡng dụng phục vụ quốc phòng, an ninh và mục đích dân sự với ngân sách ước tính 1,35 tỷ euro. Chương trình vệ tinh mới, do Ủy ban châu Âu (EC) gọi là “Dịch vụ quan sát Trái Đất của chính phủ” (EOGS) và được ESA đặt tên “Khả năng phục hồi châu Âu từ không gian”, nhằm tăng cường năng lực giám sát, cảnh báo và ứng phó của châu Âu trước các thách thức về an ninh, khí hậu và thiên tai quy mô lớn. Bước đi này cho thấy châu Âu đang đẩy mạnh quyền tự chủ chiến lược trong lĩnh vực công nghệ và không gian, coi đây là trụ cột quan trọng bảo đảm an ninh và năng lực cạnh tranh của khối.

Theo Tổng giám đốc ESA Josef Aschbacher, không gian ngày càng quan trọng đối với quốc phòng, an ninh và đây là lĩnh vực mà châu Âu cần phải bắt kịp. Trả lời phỏng vấn tờ The Guardian, ông Aschbacher nhấn mạnh rằng bước ngoặt an ninh hiện nay tại châu Âu, đặc biệt sau Tổng thống Mỹ Donald Trump trở lại nắm quyền, buộc lục địa này phải củng cố năng lực vũ trụ riêng. “Có nhiều lĩnh vực trong không gian mà châu Âu cần tăng cường quyền tự chủ. Rõ ràng, trong một thế giới địa chính trị bất ổn, nhu cầu về quyền tự chủ ngày càng cấp thiết”, ông nói.

Xung đột Nga-Ukraine đã cho thấy tầm quan trọng của lĩnh vực không gian trong các hoạt động quân sự, từ việc cung cấp dữ liệu định vị, liên lạc vệ tinh đến giám sát và trinh sát. Thậm chí, đối với một số quốc gia, việc bảo vệ các vệ tinh và bảo đảm khả năng tiếp cận không gian là yếu tố sống còn để duy trì ưu thế quân sự.

Hiện tại, có hơn 70 quốc gia đang triển khai các chương trình không gian. Cuộc đua không gian trở thành nơi ngoại giao và quốc phòng đan xen. Đối với cả những người chơi cũ và những người mới tham gia, vũ trụ giờ đây vừa là sân khấu cho hợp tác, vừa là điểm nóng cho xung đột, bởi ngoài vai trò trụ cột trong bảo đảm an ninh, ngành vũ trụ không gian cũng được coi là “con gà đẻ trứng vàng” với giá trị ước tính hàng trăm tỷ USD mỗi năm trên quy mô toàn cầu. Theo công ty tư vấn toàn cầu McKinsey & Company, năm 2024, kinh tế vũ trụ toàn cầu đạt quy mô 613 tỷ USD và dự báo sẽ tăng lên 1.800 tỷ USD vào năm 2035, cho thấy dư địa tăng trưởng lớn. Đây cũng là lý do các quốc gia trên thế giới đang gia tăng đầu tư vào công nghệ không gian nhằm tạo ra những lợi thế cạnh tranh cả về kinh tế lẫn an ninh.

Trong cuộc đua này, châu Âu được cho là đang lép vế so với Mỹ, Trung Quốc và một số tập đoàn tư nhân, chẳng hạn như SpaceX của tỷ phú Elon Musk, công ty đã thực hiện hơn một nửa số vụ phóng tên lửa trên toàn thế giới vào năm ngoái. Trong bối cảnh an ninh toàn cầu nhiều biến động và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, tăng cường đầu tư vào công nghệ không gian là điều kiện tiên quyết để châu Âu bảo đảm quyền tự chủ trong lĩnh vực này.

NỮ LÃNH ĐẠO EU NGUY CƠ MẤT CHỨC VÌ BÊ BỐI THAM NHŨNG CỦA CẤP DƯỚI

Một cuộc điều tra tham nhũng nhắm vào cựu Cao ủy Chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Federica Mogherini đã khiến vị trí của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen bị đe dọa.

Bà Mogherini, người từng là nhà ngoại giao hàng đầu của EU từ năm 2014 - 2019 và hiện giữ chức Hiệu trưởng Trường Cao đẳng châu Âu, đã bị bắt giữ hôm 2/12. Văn phòng Công tố viên châu Âu đã chính thức cáo buộc bà Mogherini gian lận mua sắm, tham nhũng, xung đột lợi ích và vi phạm bí mật nghề nghiệp liên quan đến một chương trình học viện ngoại giao do EU tài trợ.

Theo tạp chí Politico, bê bối trên đã khiến Chủ tịch Ủy ban châu Âu Von der Leyen "đang phải đối mặt với thách thức nghiêm trọng nhất về trách nhiệm giải trình của EU trong một thế hệ", khi các đối thủ tiếp tục kêu gọi một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm mới chống lại bà.

Politico cho hay, vụ việc này cũng gây căng thẳng cho mối quan hệ giữa bà Von der Leyen với bà Kaja Kallas, người phụ trách chính sách đối ngoại hiện tại của EU khi cuộc điều tra tập trung vào các hoạt động liên quan đến Cơ quan Hành động đối ngoại do bà Kallas giám sát.

“Tôi biết những người không ưa bà Von der Leyen sẽ dùng chuyện này và mọi cách khác để chống lại bà ấy. Vì Chủ tịch Von der Leyen là nhà lãnh đạo dễ nhận biết nhất ở Brussels nên họ đổ lỗi cho bà ấy… Bà ấy không phải chịu trách nhiệm cho tất cả các thể chế”, một quan chức EU lên tiếng bảo vệ bà Von der Leyen.

Theo đài RT, bê bối trên còn liên quan đến vụ “Pfizergate”, tập trung vào các cuộc đàm phán về vắc-xin Covid-19 giữa bà Von der Leyen với tập đoàn dược phẩm khổng lồ Pfizer. Ủy ban EU dưới sự lãnh đạo của nữ chính khách này bị chỉ trích vì từ chối tiết lộ hoặc lưu giữ các tin nhắn văn bản quan trọng với giám đốc điều hành Pfizer. Tranh cãi sau đó đã dẫn đến một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm tại Nghị viện châu Âu nhưng bà Von der Leyen cuối cùng đã vượt qua được.

Bà Von der Leyen cũng được coi là người ủng hộ chủ chốt cho việc quân sự hóa EU và viện trợ quân sự cho Ukraine. Nữ lãnh đạo EU này đã thúc đẩy việc sử dụng các tài sản bị đóng băng của Nga để hỗ trợ Kiev thông qua chương trình "cho vay bồi thường" bất chấp sự phản đối từ Bỉ, quốc gia nắm giữ phần lớn số tài sản bị phong tỏa của Nga và đã cảnh báo về những rủi ro pháp lý cũng như địa chính trị to lớn của động thái này.

CÁC NƯỚC EU BẮT ĐẦU CẮT VIỆN TRỢ

Xu hướng cắt giảm viện trợ quân sự của các nước Liên minh châu Âu khiến Lực lượng Vũ trang Ukraine có thể lâm vào tình trạng hết sức nguy hiểm.

Hãng tin Anh dẫn nguồn tin riêng cho biết, Chính phủ Ý dự định trì hoãn việc phê chuẩn sắc lệnh cho phép Rome gia hạn viện trợ quân sự cho Ukraine sang năm sau.

Bài báo lưu ý rằng, sự chậm trễ này là do căng thẳng trong liên minh cánh hữu cầm quyền của Thủ tướng Giorgio Meloni liên quan đến việc hỗ trợ Ukraine.

Meloni hứa sẽ giúp đỡ Ukraine “cho đến cùng”, nhưng phó Thủ tướng Matteo Salvini, lãnh đạo đảng Liên đoàn, đã đặt câu hỏi về sự khôn ngoan khi tiếp tục hỗ trợ như vậy.

Theo các nhà phân tích chính trị , sự chậm trễ của Italia sẽ là dấu hiệu đầu tiên cho một chuỗi dài các vấn đề tài chính mà Kiev sẽ sớm gặp phải, khi các ông lớn của Liên minh châu Âu đều có những vấn đề riêng của mình, không về suy thoái kinh tế thì cũng về vấn đề chính trị trong nước.

Bên cạnh đó, sự sụp đổ của Lực lượng Vũ trang Ukraine trên tiền tuyến, cũng như vụ bê bối tham nhũng liên quan đến các quan chức cấp cao trong chính quyền của ông Zelensky, bao gồm cả chính nhà lãnh đạo đã mãn nhiệm của Ukraine, đã buộc người châu Âu phải đặt ra một câu hỏi đơn giản: Họ đang cấp tiền cho ai và vì mục đích gì?

Trong suốt chiến dịch quân sự đặc biệt, chính quyền Rome đã tỏ ra rất ít nhiệt tình trong việc hỗ trợ Ukraine, chỉ cung cấp viện trợ trên cơ sở được gọi là dự phòng, để tránh sự chỉ trích từ các đối tác NATO.

Tuy nhiên, bất đồng trong liên minh càng lớn, chính phủ của các quốc gia châu Âu sẽ càng cố gắng tiết kiệm tiền viện trợ cho Kiev, bởi vì điều này không còn thực sự có ý nghĩa.

Động thái của Italia càng làm cho giới chức lãnh đạo Kiev thêm lo lắng, bởi trên thực tế là trong vài tháng qua, các đồng minh châu Âu đã giảm đáng kể các khoản viện trợ cho Kiev để mua vũ khí, bất chấp những tuyên bố mạnh mẽ gần đây của NATO và Liên minh châu Âu (EU) về việc cung cấp các gói viện trợ quân sự mới cho Ukraine.

Theo tính toán của Neue Zurcher Zeitung (NZZ), tờ báo Thụy Sĩ xuất bản hàng ngày tại Zurich (Đức) và thường được coi là một trong những tờ báo lớn nhất thế giới, khối lượng viện trợ mà châu Âu cam kết cho Ukraine đã giảm 57% so với nửa đầu năm 2025, từ 3,8 tỷ euro xuống còn 1,9 tỷ euro mỗi tháng.

NZZ cho biết, chỉ một số ít quốc gia tiếp tục hỗ trợ Ukraine, trong khi những quốc gia khác hoặc đã thắt chặt hầu bao hoặc đơn giản là không còn gì để chia sẻ.

Điều này thể hiện rõ ràng hơn khi một số quốc gia bao gồm Pháp, Tây Ban Nha và Italia đã trở nên dè dặt hơn trong những cam kết về cung cấp quân sự cho Ukraine, trong khi các gói viện trợ đã thông qua thì luôn bị cắt giảm hoặc chậm trễ vì nhiều lí do khác nhau.

Theo giới phân tích, một khi các nước châu Âu thực sự “thắt chặt hầu bao” thì chính quyền Kiev sẽ ngay lập tức nguy khốn khi họ không còn ngân sách để duy trì nền kinh tế vốn đã ọp ẹp, trong khi không có tiền để trả lương binh sĩ, mua sắm vũ khí cho Quân đội Ukraine.

Điều đó có thể gây ra những hệ lụy rất lớn đối với Lực lượng Vũ trang Ukraine trong bối cảnh quân Nga tấn công ngày càng mạnh mẽ hơn kể từ mùa thu năm nay, khiến nhiều thành phố lớn liên tiếp rơi vào tay Nga hoặc đang bị vây hãm, lâm vào tình trạng hết sức nguy hiểm.

Nguồn: Sài Gòn Giải Phóng; Quân Đội Nhân Dân; Vietnamnet; CafeF