RÚNG ĐỘNG VỤ BẮT CỰU ĐẠI DIỆN CẤP CAO CỦA EU VỀ ĐỐI NGOẠI FEDERICA MOGHERINI BỊ BẮT GIỮ

Cựu Đại diện cấp cao của EU về chính sách đối ngoại Federica Mogherini đã bị tạm giữ hôm nay thứ Ba 2/12, khi cảnh sát tiến hành các cuộc đột kích liên quan đến một nghi án gian lận liên quan đến chương trình đào tạo các nhà ngoại giao châu Âu.

Bà Mogherini giữ chức vụ lãnh đạo đối ngoại EU từ năm 2014 đến 2019 và hiện đứng đầu trường đào tạo sau đại học Học viện Châu Âu (College of Europe).

Cảnh sát đã khám xét cơ sở của trường College of Europe cùng với văn phòng của Cơ quan Đối ngoại châu Âu (EEAS).

Người phụ nữ Italy 52 tuổi này bị bắt tại Brussels, cùng với phó giám đốc trường đào tạo và Stefano Sannino, một quan chức cấp cao của EU từng là Tổng thư ký EEAS từ năm 2021 đến 2024, theo một nguồn tin am hiểu sự việc.

Văn phòng Công tố viên Công cộng châu Âu (EPPO) thông báo rằng các cuộc khám xét đã được tiến hành tại College of Europe ở thành phố Bruges (Bỉ) và tại cơ sở EEAS ở Brussels – cơ quan phụ trách ngoại giao của EU.

“Ba nghi phạm đã bị tạm giữ” liên quan đến các cuộc đột kích này, là “một phần của cuộc điều tra nghi án gian lận liên quan đến chương trình đào tạo do EU tài trợ dành cho các nhà ngoại giao trẻ” - EPPO cho biết.

Các cuộc khám xét do cảnh sát liên bang Bỉ thực hiện theo yêu cầu của EPPO, đồng thời nhằm vào cả nhà riêng của các nghi phạm. Theo EPPO, trọng tâm điều tra là chương trình đào tạo 9 tháng dành cho các nhà ngoại giao trẻ của các nước thành viên EU, được gọi là Học viện Ngoại giao Liên minh châu Âu.

Chương trình này được EEAS trao cho College of Europe tại Bỉ trong giai đoạn 2021–2022 và cuộc điều tra tập trung vào khả năng quá trình đấu thầu đã bị can thiệp để mang lại lợi thế cho trường. Mogherini hiện là người đứng đầu cả College of Europe lẫn Học viện Ngoại giao EU.

“Có những nghi ngờ mạnh mẽ rằng (…) thông tin mật liên quan đến quá trình mua sắm đang diễn ra đã bị chia sẻ với một trong các ứng viên tham gia đấu thầu” - EPPO nêu rõ.

"Làm rõ sự việc"

Ủy ban châu Âu xác nhận các cuộc đột kích đã diễn ra. “Chúng tôi xác nhận rằng cảnh sát đã có mặt tại trụ sở EEAS hôm nay, và đây là một phần của cuộc điều tra về các hoạt động diễn ra trong nhiệm kỳ trước,” phát ngôn viên Ủy ban, Anitta Hipper, cho biết.

Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại hiện tại của EU, bà Kaja Kallas, đã tiếp quản vị trí này cách đây một năm từ người kế nhiệm của Mogherini, ông Josep Borrell.

EPPO cho biết cơ quan này đã yêu cầu và được chấp thuận việc dỡ bỏ quyền miễn trừ của một số nghi phạm trước khi tiến hành khám xét. Nếu được xác nhận, các cáo buộc “có thể cấu thành hành vi gian lận trong mua sắm công, tham nhũng, xung đột lợi ích và vi phạm bí mật nghề nghiệp” - văn phòng công tố nêu rõ.

“Cuộc điều tra đang được tiến hành nhằm làm rõ sự việc và đánh giá liệu có hành vi phạm tội nào đã xảy ra hay không” - cơ quan này cho biết thêm.

EPPO là văn phòng công tố công độc lập của EU, chịu trách nhiệm điều tra các tội phạm gây thiệt hại đến lợi ích tài chính của khối. Cuộc điều tra cũng nhận được sự hỗ trợ của Văn phòng Chống gian lận châu Âu (OLAF), nơi đầu tiên tiếp nhận các cáo buộc.

EU TĂNG CƯỜNG KHẢ NĂNG CUNG ỨNG THUỐC THIẾT YẾU CHO NGƯỜI DÂN

Theo phóng viên TTXVN tại Bỉ, Liên minh châu Âu (EU) vừa thống nhất quan điểm chung về Luật Thuốc thiết yếu (CMA), một bước đi quan trọng nhằm tăng cường khả năng ứng phó với tình trạng thiếu thuốc thiết yếu đang diễn ra tại nhiều quốc gia thành viên.

Quyết định này được đưa ra trong cuộc họp của Hội đồng Y tế và Các vấn đề Xã hội EU, diễn ra ngày 2/12 tại Brussels, dưới sự chủ trì của Đan Mạch trên cương vị Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU.

Trong thời gian gần đây, nhiều loại thuốc thiết yếu như kháng sinh, insulin và thuốc giảm đau rơi vào cảnh khan hiếm kéo dài, ảnh hưởng lớn đến hoạt động của hệ thống y tế và quyền lợi của người bệnh. Luật Thuốc thiết yếu được đề xuất nhằm tăng cường khả năng tự chủ về nguồn cung dược phẩm, hướng tới một thị trường thuốc ổn định và bền vững hơn, thông qua việc mở rộng chuỗi cung ứng, thúc đẩy sản xuất trong khối và tăng cường sự phối hợp giữa các nước thành viên.

Phát biểu tại cuộc họp, Bộ trưởng Y tế kiêm Bộ trưởng Nội vụ Đan Mạch Sophie Løhde khẳng định việc các nước thống nhất được quan điểm chung là “bước đi quan trọng để bảo đảm người dân châu Âu tiếp cận được các loại thuốc họ cần”. Bà nhấn mạnh đạo luật sẽ giúp cải thiện khả năng sẵn có của các thuốc thiết yếu, giảm nguy cơ thiếu hụt, đồng thời củng cố một chuỗi cung ứng linh hoạt hơn cho những sản phẩm y tế quan trọng.

Trong quan điểm chung vừa được thông qua, Hội đồng đề xuất nhiều nội dung nhằm nâng cao tính chủ động và khả năng phối hợp giữa các quốc gia thành viên. Các nước đề nghị Ủy ban châu Âu (EC) ban hành hướng dẫn giúp xác định rõ khả năng sản xuất trong EU đối với từng loại thuốc quan trọng và các hoạt chất của thuốc. Việc chia sẻ thông tin về kho dự trữ dự phòng giữa các quốc gia cũng sẽ được thúc đẩy nhằm bảo đảm mỗi nước có thể ứng phó kịp thời khi nhu cầu tăng cao.

Hội đồng nhất trí điều chỉnh cơ chế mua sắm chung theo hướng linh hoạt hơn, trong đó số quốc gia tối thiểu tham gia đề xuất mua sắm được giảm từ 9 xuống còn 6. Đồng thời, các tiêu chí về khả năng đảm bảo nguồn cung lâu dài sẽ được lồng ghép vào quy trình mua sắm công đối với thuốc thiết yếu, nhằm đảm bảo các quyết định không chỉ dựa trên giá cả mà còn cân nhắc đến tính ổn định và bền vững của chuỗi cung ứng. Một số thuật ngữ pháp lý cũng được rà soát và điều chỉnh để đồng bộ với quy định về mua sắm công của EU.

Sau khi Nghị viện châu Âu thông qua quan điểm của mình, hai thể chế sẽ bắt đầu đàm phán để hoàn thiện văn bản cuối cùng. CMA được xem là một phần bổ sung quan trọng cho Gói Dược phẩm của EU, vốn đặt trọng tâm vào xử lý tình trạng thiếu thuốc và giám sát nguồn cung dược phẩm.

Với sự thống nhất đạt được, EU kỳ vọng tiến thêm một bước trong việc xây dựng một hệ thống cung ứng thuốc vững vàng, an toàn và đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của gần nửa tỷ người dân trong khối.

ỦY BAN CHÂU ÂU CÔNG BỐ HỌC THUYẾT AN NINH KINH TẾ MỚI

Học thuyết an ninh kinh tế mới làm rõ cách thức tốt nhất để ứng phó với các mối đe dọa kinh tế bằng cách sử dụng hiệu quả và kịp thời kho công cụ phòng vệ thương mại hiện có của EU.

Ngày 2/12, Ủy ban châu Âu (EC) cho biết sẽ công bố một học thuyết an ninh kinh tế mới, được thiết kế để dự đoán các mối đe dọa thương mại và áp dụng cách tiếp cận chiến lược hơn đối với các công cụ thương mại hiện có của Liên minh châu Âu (EU), góp phần củng cố khả năng bảo vệ thị trường của khối trước những rủi ro ngày càng tăng từ nước ngoài.

Trong khi ba trụ cột của chiến lược an ninh kinh tế được EU công bố hồi tháng 6/2023 là “thúc đẩy, bảo vệ, hợp tác” (promote, protect, partner), trụ cột của học thuyết mới - hướng tới “bảo vệ và hợp tác” (protect and partner).

Bên cạnh những rủi ro tiềm ẩn đã được đề cập trong các lĩnh vực công nghệ nhạy cảm như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ lượng tử và công nghệ sinh học, học thuyết an ninh kinh tế mới sẽ dự báo thêm các nguy cơ rủi ro.

Học thuyết mới cũng làm rõ cách thức tốt nhất để ứng phó với các mối đe dọa kinh tế bằng cách sử dụng hiệu quả và kịp thời kho công cụ phòng vệ thương mại hiện có của EU - điều vốn được quy định trong luật của EU.

Trên thực tế, EU sở hữu một loạt công cụ phòng vệ thương mại, từ kiểm tra đầu tư, trợ cấp nước ngoài đến thuế chống bán phá giá.

Ngoài ra, EU có thể kích hoạt Công cụ Chống Cưỡng ép (ACI) để đối phó với hành vi áp bức kinh tế từ các quốc gia khác. Tuy nhiên, hiện các quốc gia thành viên EU vẫn tranh luận gay gắt về khả năng kích hoạt ACI nhằm đối phó với các chính sách của Trung Quốc và Mỹ.

Trong bối cảnh Trung Quốc và các cường quốc thương mại lớn vẫn ưu tiên các công ty của chính họ trong mua sắm công, EU dự kiến vạch ra lộ trình hỗ trợ các doanh nghiệp châu Âu.

Các doanh nghiệp trong khối sẽ được tham gia và kết nối chặt chẽ cùng học thuyết mới nhằm chung tay chuẩn bị và ứng phó cho các tình huống rủi ro tiềm ẩn.

Ngoài ra, Ủy ban châu Âu sẽ mở rộng mạng lưới của mình trên khắp các quốc gia thành viên để đảm bảo gắn kết, quy tụ và khai thác toàn bộ tiềm năng khối trong việc bảo vệ thị trường chung.

Học thuyết mới sẽ đề cao và chú trọng khả năng hợp tác với các quốc gia cùng chí hướng chủ động thay vì phản ứng, trong đó có các nước thuộc Nhóm các nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới (G7), nhằm đánh giá các rủi ro trong bối cảnh thương mại toàn cầu mới.

Học thuyết an ninh kinh tế mới được ra đời trong bối cảnh mối quan hệ giữa EU và Trung Quốc căng thẳng suốt nhiều tháng qua, đặc biệt khi Trung Quốc hạn chế xuất khẩu đất hiếm và chip - 2 thành phần vốn đóng vai trò quan trọng đối với một số ngành công nghiệp chiến lược của EU.

Bên cạnh đó, sự thay đổi mạnh mẽ trong chính sách thương mại của Mỹ - đồng minh thân cận nhất của EU - với cách tiếp cận theo chủ nghĩa dân tộc, bảo hộ đã đặt khối dưới áp lực lớn, dẫn đến việc ký kết thỏa thuận thương mại được đánh giá là mất cân bằng giữa EU và Mỹ hồi tháng 7/2025.

Theo kế hoạch, Ủy ban châu Âu sẽ chính thức công bố học thuyết trên trong ngày 3/12.

ĐÓ LÀ MỘT THẤT BẠI

Bộ Tài chính Mỹ thừa nhận số lượng "gói" chống Nga từ Châu Âu sẽ sớm vượt quá con số 20, và điều này chỉ càng khẳng định sự vô ích của chúng.

Tuy nhiên, hầu hết các lệnh trừng phạt đều được thực hiện đồng bộ. Tại sao Washington thay đổi hướng đi và Liên minh châu Âu (EU) đang kỳ vọng điều gì - tất cả đều có trong bài viết của RIA Novosti.

Thất bại

Gói trừng phạt thứ 19 bao gồm lệnh cấm nhập khẩu LNG và các hạn chế đối với lĩnh vực năng lượng và ngân hàng. Châu Âu tuyên bố đây là những biện pháp trừng phạt "khắc nghiệt nhất". Tuy nhiên, thỏa thuận đã bị từ chối ở nước ngoài.

"Tôi nghĩ nếu bạn làm một việc gì đó tới 19 lần thì bạn đã thất bại", Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent phát biểu trong một cuộc phỏng vấn trên NBC.

Nhưng Brussels đã tuân theo các phương pháp mà "người anh lớn" của mình đã áp dụng từ lâu.

Trong nhiều năm, cái gọi là các biện pháp trừng phạt thứ cấp, vốn không đòi hỏi thẩm quyền tài phán của Mỹ, đã là một công cụ gây áp lực chủ chốt đối với Washington.

Châu Âu cũng đã làm theo các biện pháp này đối với các công ty con của Nga bên ngoài EU, theo Evgeny Sumarokov, Phó Giáo sư Khoa Kinh doanh Quốc tế tại Đại học Tài chính thuộc Chính phủ Liên bang Nga.

Tuy nhiên, ông nói thêm, sự thiếu nhất quán và thiếu phối hợp trong hành động đã làm giảm tác động xuống mức tối thiểu.

Họ tiếp tục mua

Ví dụ, hãy xem xét chính sách năng lượng không rõ ràng của họ. Người châu Âu vẫn tiếp tục mua tài nguyên năng lượng của Nga. Chi tiêu cho dầu khí bị trừng phạt kể từ năm 2022 đã vượt quá 213 tỷ euro. Con số này còn lớn hơn cả số tiền đã được cấp cho Ukraine.

Các nhà kinh tế cho biết châu Âu vẫn đang cố gắng ngồi trên hai chiếc ghế.

"Dữ liệu chính thức bị đánh giá thấp đáng kể. EU cố tình bỏ qua những gì đi qua các nước thứ ba là Nga. Sự phụ thuộc của châu Âu vào Moskva lớn hơn nhiều so với những gì được phản ánh trong số liệu thống kê", Maxim Chirkov, phó giáo sư tại Khoa Chính sách Kinh tế và Đo lường Kinh tế thuộc Đại học Quản lý Nhà nước (SUM), cho biết.

Tất cả những điều này rõ ràng trái ngược với kế hoạch từ bỏ nhiên liệu của Nga vào năm 2027.

Lý do rất đơn giản: các nhà cung cấp thay thế đắt hơn, thiếu cơ sở hạ tầng và hậu cần đòi hỏi thời gian và đầu tư lớn.

Như cựu Chủ tịch ECB Mario Draghi đã lưu ý, giá khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Mỹ ở châu Âu cao hơn 60-90% so với ở Mỹ và con số này chưa bao gồm chi phí hậu cần và tái hóa khí.

Vì vậy, kế hoạch này là không thực tế: nó sẽ làm sụp đổ nền kinh tế châu Âu.

Họ tự đánh mình

Cuộc khủng hoảng năng lượng làm tê liệt đầu tàu của EU đã dẫn đến quá trình phi công nghiệp hóa của Cựu Thế giới: hàng trăm công ty phá sản, một số công ty khác giảm công suất và một số chuyển sang Mỹ và Trung Quốc.

"Chính sách trừng phạt của EU gây ra thiệt hại cho Nga ít hơn nhiều so với hậu quả của quá trình phi công nghiệp hóa và suy thoái kinh tế mà châu Âu phải đối mặt.

Moskva đã xây dựng các mối quan hệ kinh tế đối ngoại mới và thích nghi với thương mại trong điều kiện hạn chế. Nền kinh tế EU đã không thích nghi kịp và ngày càng phụ thuộc vào Mỹ", Mikhail Khachaturyan, Phó Giáo sư Khoa Phát triển Chiến lược và Đổi mới tại Đại học Tài chính, nhấn mạnh.

Brussels cũng không tính đến việc cô lập một nền kinh tế lớn như Nga là một lựa chọn tồi, xét đến việc Nga là nền kinh tế hàng đầu châu Âu về sức mua. Sau hơn ba năm rưỡi bị trừng phạt, các nước EU nằm trong số những nước có mức tăng trưởng GDP kém nhất.

Họ không có cơ hội nào để bắt kịp Nga trong tương lai gần. Các biện pháp trừng phạt nhằm vào một nền kinh tế mạnh hơn không phải là ý tưởng hay nhất, và cuối cùng đã gây ra thiệt hại lớn hơn nhiều cho EU, Maxim Chirkov nói thêm.

Liên minh Châu Âu đang chìm trong khủng hoảng sâu sắc. Hoạt động kinh doanh đang suy giảm do giá năng lượng cao, thuế quan của Mỹ và sự cạnh tranh gia tăng từ Trung Quốc. Trong khi đó, thu nhập hộ gia đình vẫn trì trệ, và đầu tư nước ngoài ở mức thấp nhất trong chín năm. Nền kinh tế đang trên bờ vực trì trệ, theo Euractiv.

Cuối cùng, các chuyên gia cho biết, sự tự tin thái quá của châu Âu đã khiến họ thất bại: Brussels đã chứng tỏ không thể duy trì chính sách trừng phạt khắc nghiệt như vậy.

"Nền kinh tế châu Âu đã phụ thuộc vào nguồn năng lượng sẵn có của Nga trong nhiều năm. Họ đã cố gắng thay đổi triệt để mô hình này, nhưng không thành công. Các lệnh trừng phạt đã có tác động đến một số lĩnh vực nhất định, nhưng chúng thậm chí còn chưa đạt được những gì họ mong đợi", Vladislav Nikonov, nhà đầu tư, doanh nhân và người sáng lập mạng xã hội tài chính và đầu tư Bazar, kết luận.

Thay đổi ưu tiên

Giới quan sát cũng liên hệ những bình luận của Bộ trưởng Tài chính Mỹ với sự thay đổi trong các ưu tiên chính trị của Washington.

Chuyên gia quan hệ quốc tế Anastasia Gavrilova nhận định lập trường chung của phương Tây về vấn đề Ukraine đang tan rã rõ rệt. Một mặt, Nhà Trắng đang tìm cách đổ lỗi cho bên thứ ba, mặt khác, rõ ràng đang gây sức ép buộc châu Âu theo đuổi một kế hoạch hòa bình.

"Mỹ muốn đẩy nhanh các quyết định của châu Âu vì xung đột đang kéo dài, và EU đang gánh chịu gánh nặng kinh tế.

Lập trường của Mỹ nghe có vẻ đại loại như thế này: hoặc tiếp tục siết chặt kiểm soát tình hình, hoặc tìm ra một hướng giải quyết mới. Kế hoạch hòa bình là một lựa chọn, và người Mỹ rõ ràng đang ám chỉ rằng đã đến lúc châu Âu cần hành động độc lập hơn", Nikonov lưu ý.

Washington, sau khi không thu được bất kỳ lợi ích nào từ cuộc khủng hoảng kéo dài ở Ukraine, đang ngày càng thể hiện sự sẵn sàng đối thoại với Moskva, đồng thời chuyển gánh nặng hậu quả của cuộc xung đột sang các đồng minh châu Âu.

Trong khi đó, EU đã trở thành con tin cho chính chiến lược của mình - quy mô viện trợ cho Kiev quá lớn đến mức việc từ bỏ con đường này là không thể chấp nhận được về mặt chính trị.

Nguồn: Dân Việt; Báo Tin Tức; VietnamPlus; Soha