EU: Nhận thức mới; Siết ‘tẩy xanh’ ngành hàng không; Tìm cách bảo vệ nhà máy lọc dầu Nga; Rủi ro với tài sản văn hóa Pháp

NHẬN THỨC MỚI CỦA EU

Liên minh châu Âu không chỉ bất ngờ đặc biệt đề cao việc nhanh chóng mở rộng liên minh mà còn xác định thời hạn cụ thể

Mở rộng liên minh vốn luôn là một công cụ và chiêu bài chính trị của Liên minh châu Âu (EU) để níu giữ những quốc gia thành viên trong phạm vi ảnh hưởng của EU, để họ không tự co cụm hay ngả hẳn theo đối tác khác ở châu Âu lẫn bên ngoài châu lục.

Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, EU chỉ tạo cho các nước này cảm nhận là có triển vọng được gia nhập chứ không thật sự muốn nhanh chóng thu nạp họ. Sau khi bùng phát xung đột Nga - Ukraine, EU cũng dùng chiêu bài này để hậu thuẫn Ukraine và vì thế mà buộc phải buông bỏ không ít tiêu chí, nguyên tắc vốn được coi là những điều cấm kỵ.

Nhưng cả khi như vậy, EU chưa khi nào xác định thời hạn cụ thể cho việc mở cửa liên minh lần tới. Lần gần đây nhất khối này có thành viên mới là năm 2013 khi kết nạp Croatia.

Với báo cáo vừa được Ủy ban châu Âu (EC) công bố về mức độ tiến bộ của các quốc gia ứng viên trong việc đáp ứng những điều kiện và tiêu chí để được tham gia liên minh, EU cho thấy đang có sự điều chỉnh rất cơ bản về cách tiếp cận.

Theo đó, EC không chỉ bất ngờ đặc biệt đề cao ưu tiên nhanh chóng mở rộng liên minh mà còn xác định thời hạn cụ thể cho việc mở rộng lần tới - đó là từ nay cho đến năm 2030 và hai ứng viên tiềm năng nhất là Montenegro và Albania. Ngoài đánh giá bi quan về khả năng Thổ Nhĩ Kỳ và Serbia có thể sớm được gia nhập EU, báo cáo đã nhận xét tích cực về tiến bộ của các quốc gia ứng viên khác.

EU dùng việc mở rộng để khích lệ và níu kéo hơn nữa các quốc gia châu Âu nhưng đồng thời và trước hết để đối phó những thách thức nảy sinh trong thời gian qua và có thể xuất hiện trong tương lai trên không ít phương diện. EU bất ngờ phát hiện giá trị mới của việc mở rộng vì cho rằng thống nhất cả châu Âu - hay còn gọi là nhất thể hóa châu lục hoàn toàn và thật sự - thì châu Âu mới có thể ứng phó thành công những thách thức nội sinh bên trong các quốc gia về ổn định chính trị - xã hội và phát triển.

Làm thế còn giúp châu Âu ứng phó các thách thức đối với an ninh và phát triển, vai trò và ảnh hưởng chính trị thế giới của châu Âu. Châu lục rạn nứt nội bộ và phân rẽ thì chỉ có các đối tác bên ngoài được lợi, trước hết và nhiều nhất là Nga, Trung Quốc và Mỹ.

Với định hướng mới này, EU tin rằng thêm đông thành viên thì liên minh sẽ mạnh thêm và sẽ tự bảo đảm được tốt nhất an ninh cho cả châu lục. EU cũng muốn dùng việc mở rộng để gây dựng vai trò trung tâm trong việc quyết định tương lai chung của mình vào thời điểm xung đột ở Ukraine vẫn dai dẳng lẫn cho giai đoạn hậu xung đột. EU hiện nhận thức mở rộng liên minh vừa là bước phát triển mới vừa là sự thích ứng của EU với bối cảnh mới ở châu Âu và trên thế giới.

Thực tiễn rồi đây sẽ cho thấy việc nhanh chóng mở rộng liên minh có thể giúp EU vượt qua khó khăn hiện tại nhưng chắc chắn sẽ gây ra không ít nan giải mới cho khối.

 

 

EU SIẾT 'TẨY XANH' NGÀNH HÀNG KHÔNG

Truyền thông châu Âu ngày 8-11 dẫn thông báo của Ủy ban châu Âu (EC) cho biết, 21 hãng hàng không tại Liên minh châu Âu (EU) đã nhất trí chấm dứt việc quảng bá trung hòa khí thải carbon gây hiểu lầm. Diễn biến này được xem là bước ngoặt của ngành hàng không trong việc chống biến đổi khí hậu và tạo niềm tin ở người tiêu dùng.

Cam kết mới

Các hãng hàng không ký cam kết bao gồm: Air France, Lufthansa, KLM, SWISS, SAS, Ryanair, EasyJet, Wizz Air và nhiều hãng khác. Quyết định được đưa ra sau một khiếu nại chính thức được Tổ chức Người tiêu dùng châu Âu (BEUC) đệ trình vào giữa năm 2023, cáo buộc 17 hãng hàng không châu Âu gây hiểu lầm cho hành khách thông qua quảng cáo bền vững sai sự thật. Theo thỏa thuận mới, các hãng hàng không cam kết không còn tuyên bố rằng việc hành khách đóng góp tiền cho các dự án môi trường hay sử dụng nhiên liệu thay thế có thể giúp “trung hòa” hoặc “bù đắp” hoàn toàn lượng khí thải CO2 của một chuyến bay.

Động thái trên diễn ra sau một loạt vụ kiện “tẩy xanh” trong ngành hàng không châu Âu. Tháng 3-2024, một tòa án tại Hà Lan ra phán quyết hãng hàng không KLM đã vi phạm luật quảng cáo, cho rằng hãng đã đánh lừa người tiêu dùng bằng những tuyên bố mập mờ về tính bền vững của các chuyến bay. Trong năm nay, một tòa án của Đức cũng cấm hãng Lufthansa quảng cáo hoạt động bù trừ carbon để “che mắt” người tiêu dùng. Trong khi đó, Air France đã ngừng cung cấp dịch vụ bù trừ carbon và chuyển sang khuyến khích hành khách đóng góp vào quỹ mua nhiên liệu hàng không bền vững (SAF). EC cho rằng những tuyên bố như vậy tương đương với hành vi “tẩy xanh”, khiến người tiêu dùng hiểu sai về tác động thực sự của hàng không đối với khí hậu.

Cạnh tranh công bằng

Như vậy, các hãng hàng không từ nay phải tránh sử dụng những thuật ngữ môi trường mơ hồ. Bên cạnh đó, các hãng cũng nhất trí trình bày dữ liệu phát thải carbon minh bạch hơn, cung cấp bằng chứng khoa học đáng tin cậy cho mọi tuyên bố về cải thiện môi trường.

Ngành hàng không đóng góp khoảng 3% lượng khí thải carbon toàn cầu, nhưng tác động tổng thể của ngành này đến biến đổi khí hậu lớn hơn do thải ra các loại khí nhà kính khác và các vệt ngưng tụ ở độ cao bay bình thường. Những người ủng hộ môi trường hoan nghênh những thay đổi này và cho rằng các hãng hàng không nên hành động mạnh mẽ hơn, quảng cáo nên bao gồm thông tin rõ ràng về tác động của việc đi máy bay đến khí hậu, tương tự như cảnh báo sức khỏe trên các sản phẩm rượu bia hoặc thuốc lá.

Các cơ quan bảo vệ người tiêu dùng quốc gia sẽ giám sát việc thực hiện kịp thời các cam kết theo đúng mốc thời gian mà mỗi hãng đưa ra. Cơ quan quản lý người tiêu dùng quốc gia cũng có thể tiến hành các biện pháp cưỡng chế đối với các hãng hàng không không cung cấp đủ cam kết hoặc vi phạm các cam kết này. Để đảm bảo cạnh tranh công bằng và sân chơi bình đẳng trong ngành hàng không, BEUC cũng sẽ đánh giá các hoạt động của các hãng hàng không khác hoạt động trong thị trường chung và khi cần thiết, sẽ yêu cầu các cam kết tương tự.

Cam kết được công bố ngay trước thềm Hội nghị COP30 sắp diễn ra tại Brazil, hướng tới việc chấn chỉnh hoạt động quảng bá sai lệch và thúc đẩy tính minh bạch trong việc công bố tác động môi trường của ngành hàng không.

 

 

CÁC NƯỚC EU TÌM CÁCH BẢO VỆ NHÀ MÁY LỌC DẦU NGA TRƯỚC LỆNH TRỪNG PHẠT MỚI CỦA MỸ

Các nhà máy lọc dầu của Nga nằm rải rác trên lãnh thổ EU đã trở thành tâm điểm chú ý kể từ khi Rosneft và Lukoil bị Mỹ trừng phạt.

Các quốc gia Liên minh châu Âu (EU) như Romania, Bulgaria và Hà Lan đang chạy đua với thời gian để ngăn chặn việc các nhà máy lọc dầu do các tập đoàn dầu mỏ Nga sở hữu trên lãnh thổ mình bị đóng cửa do các lệnh trừng phạt mới từ chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Các nhà máy lọc dầu của Nga nằm rải rác trên lãnh thổ EU đã trở thành tâm điểm chú ý kể từ khi Bộ Tài chính Mỹ công bố lệnh trừng phạt đối với 2 tập đoàn dầu mỏ lớn nhất của Moscow là Rosneft và Lukoil, cùng các công ty con của họ. Thời gian không còn nhiều khi lệnh trừng phạt sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày 21/11.

Chuyên gia trừng phạt Kimberly Donovan từ tổ chức nghiên cứu Atlantic Council nhấn mạnh rằng, bước đi này không chỉ làm suy yếu nguồn thu của Nga mà còn buộc các quốc gia và công ty châu Âu đang nhập khẩu năng lượng từ Nga phải xem xét lại chính sách của mình.

Riêng đối với Lukoil – công ty có nhiều nhà máy lọc dầu đang hoạt động mạnh mẽ trên "cựu lục địa", lệnh trừng phạt dự kiến gây "thiệt hại đáng kể", theo một cựu lãnh đạo cấp cao của công ty.

Ở Bulgaria, hôm 7/11, các nhà lập pháp đã thông qua một dự luật mới cho phép chính phủ bổ nhiệm một giám đốc điều hành nhà máy lọc dầu Neftohim Burgas khổng lồ do Lukoil sở hữu, trao cho họ toàn quyền kiểm soát hoạt động của cơ sở, phê duyệt việc bán và quốc hữu hóa nếu cần thiết. Song song với đó, Sofia đang đề nghị được miễn trừ trừng phạt.

Ở Romania, nơi có nhà máy lọc dầu Petrotel của Lukoil, các nhà chức trách vẫn chưa đưa ra quyết định chính thức. Tuy nhiên, Bucharest cũng đang xem xét việc xin "gia hạn trừng phạt" khi soạn thảo phản hồi của mình, một quan chức chính phủ cấp cao nói với Politico hôm 7/11. Vị này nói thêm rằng quốc hữu hóa được coi là "lựa chọn cuối cùng".

Tuy nhiên, Bộ trưởng Năng lượng Romania Bogdan-Gruia Ivan nói với Politico rằng Bucharest đã "chuẩn bị" về mặt hoạt động cho mọi kịch bản. Kế hoạch của chính phủ sẽ nhằm mục đích duy trì "hoạt động kinh tế của Romania, nhưng đồng thời ngừng tài trợ cho Liên bang Nga", ông nói thêm.

Ở Hà Lan, chính phủ nước này coi việc bán nhanh cổ phần 45% của Lukoil tại nhà máy lọc dầu Zeeland ở phía Tây Nam đất nước là "kịch bản có khả năng nhất". Nhà máy này đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng nhiên liệu cho khu vực, và các nhà hoạch định chính sách đang ưu tiên tìm kiếm người mua đáng tin cậy để tránh khủng hoảng.

Ngoài ra, Lukoil vẫn vận hành hàng trăm trạm xăng trên toàn EU, bao gồm khoảng 200 điểm ở Bỉ, và cung cấp dầu cho Hungary cùng Slovakia – 2 quốc gia vẫn phụ thuộc 86-100% vào nhập khẩu từ Moscow.

Thủ tướng Hungary Viktor Orbán, trong cuộc gặp với Tổng thống Donald Trump tại Phòng Nội các ở Nhà Trắng hôm 7/11, được cho là đã thuyết phục được nhà lãnh đạo Mỹ cấp cho Budapest một ngoại lệ hoàn toàn khỏi các biện pháp trừng phạt, kéo dài trong một năm, để quốc gia Trung Âu này có thời gian lập kế hoạch nguồn năng lượng thay thế.

Theo Euronews, một quan chức Nhà Trắng giấu tên đã xác nhận rằng ngoại lệ này sẽ cho phép dầu và khí đốt Nga tiếp tục chảy vào Hungary, tránh những "hậu quả nghiêm trọng cho người dân Hungary" nếu lệnh trừng phạt có hiệu lực.

Thỏa thuận miễn trừ trên không chỉ củng cố vị thế của Hungary trong cuộc chiến năng lượng mà còn làm nổi bật sự khác biệt trong cách tiếp cận của các nước EU đối với lệnh trừng phạt của Mỹ.

Trong khi Romania, Bulgaria và Hà Lan đang gấp rút bán các nhà máy lọc dầu Nga để tránh rủi ro, Hungary lại chọn con đường ngoại lệ tạm thời, có thể giúp duy trì nguồn cung ổn định nhưng cũng đối mặt với chỉ trích từ các đồng minh châu Âu về việc kéo dài sự phụ thuộc vào Moscow.

 

 

NHIỀU RỦI RO VỚI TÀI SẢN VĂN HÓA CỦA PHÁP

Vụ trộm tại Bảo tàng Louvre - một trong những biểu tượng văn hóa của Pháp tại thủ đô Paris - hồi cuối tháng 10 vừa qua không chỉ là mất mát cho giới bảo tàng của Pháp, với những bộ sưu tập hàng đầu thế giới, mà còn đặt ra nhiều câu hỏi về an ninh tại các bảo tàng, nhà thờ, công trình văn hóa.

Bộ trưởng Văn hóa Pháp Rachida Dati thừa nhận vụ mất cắp tại Bảo tàng Louvre không phải là trường hợp cá biệt. Cục Thông tin, tình báo và phân tích chiến lược về tội phạm có tổ chức (Sirasco) của Pháp ghi nhận sự gia tăng các vụ trộm đồ tạo tác (các vật phẩm được con người tạo ra, thường mang giá trị khảo cổ) và tác phẩm nghệ thuật của các bảo tàng trong thời gian gần đây. Trung bình, mỗi năm có khoảng 20 vụ trộm cắp tại hơn 1.200 bảo tàng trên toàn nước Pháp.

Cục Cảnh sát Tư pháp quốc gia Pháp cho biết nhiều vụ trộm di sản hoặc hiện vật văn hóa liên tục xảy ra trong thời gian gần đây. Ví dụ, vào ngày 20-10, khi cả nước Pháp còn đang kinh ngạc về vụ trộm ở Louvre, thì Bảo tàng Langres ở tỉnh Haute-Marne, vùng Grand Est, Đông Bắc nước Pháp cũng bị trộm đột nhập, nhắm vào các đồng tiền vàng và bạc có từ thế kỷ 18. Trước đó, vào đầu tháng 9, một hiện vật là đồ sứ Trung Quốc, được xếp hạng bảo vật quốc gia, đã bị đánh cắp khỏi Bảo tàng Dubouché ở Limoges. Thiệt hại ước tính hơn 6,5 triệu EUR.

Theo nhà chức trách Pháp, kẻ trộm nhắm vào các tác phẩm nghệ thuật vì giá trị nội tại của chúng, thường là các vụ trộm được tiến hành kiểu theo đơn đặt hàng hoặc ăn trộm rồi bán cho các mạng lưới chuyên tẩu tán hàng ăn cắp; hoặc nhắm vào kim loại, đá quý, những món hàng có thể chia tách ra từng phần nhỏ để bán lại mà không sợ bị phát hiện nguồn gốc là đồ bị đánh cắp. Trong bối cảnh giá vàng tăng chóng mặt trong thời gian qua, Sirasco lưu ý các hiện vật làm bằng vàng là mục tiêu đặc biệt mà kẻ trộm nhắm tới. Các đồ vật bằng bạc cũng “hút” tội phạm.

Tuy nhiên, mối đe dọa với các tác phẩm nghệ thuật, hiện vật quý ở các bảo tàng Pháp không chỉ có trộm cắp. Ông Jean-François Hébert, Tổng cục trưởng Di sản và Kiến trúc thuộc Bộ Văn hóa Pháp, cho hay việc bảo vệ các bộ sưu tập không phải là nhiệm vụ dễ dàng bởi mối đe dọa rất đa dạng từ hỏa hoạn, lũ lụt đến các hành vi phá hoại. Ông Hébert đã nhắc lại vụ việc xảy ra cách đây khoảng 2 năm khi một số nhà hoạt động vì khí hậu đã cố tình xịt một loại chất lỏng lên tác phẩm trong các bảo tàng để công luận chú ý đến cuộc đấu tranh của họ.

Để tăng cường an ninh tại Bảo tàng Louvre, Chủ tịch kiêm Giám đốc Bảo tàng Louvre, bà Laurence Des Cars, đã đề nghị đặt một đồn cảnh sát bên trong bảo tàng. Tuy nhiên, cả Bộ trưởng Nội vụ Pháp, ông Laurent Nuñez và Cảnh sát trưởng Paris, ông Patrice Faure, đều bác bỏ ý kiến trên. Cảnh sát trưởng Paris nhấn mạnh đến tầm quan trọng của sự hiện diện của cảnh sát xung quanh Bảo tàng Louvre, bởi trong năm 2025, cảnh sát đã tiến hành can thiệp gần 1.100 lần. Bộ trưởng Nội vụ cũng đã ra chỉ thị cho các tỉnh trưởng tăng cường hệ thống an ninh quanh các cơ sở văn hóa nếu cần.

Trong khi đó, Jean-Baptiste Félicité, Văn phòng Trung ương về Chống buôn bán tài sản văn hóa của Pháp, cảnh báo cần tránh khả năng xảy ra hiệu ứng đường Maginot - một sự bảo vệ tưởng chừng vững chắc nhưng thực ra lại là vô hiệu vì chỉ tập trung vào một mối nguy cũ, trong khi kẻ gian hoặc vấn đề thật sự đến từ nơi khác. Hay nói cách khác đó là một cảm giác an toàn giả tạo do dựa vào một hệ thống bảo vệ lỗi thời.

 

Nguồn: Người Lao Động; Báo Mới; Người Đưa Tin; Sài Gòn Giải Phóng

Xem thêm:
Về trang trước

Chủ đề:

Bình luận và đánh giá
Gửi nhận xét đánh giá

Đọc nhiều nhất

Việt Nam: Khách đi Trung Quốc top đầu thế giới; Dự án đường sắt 30.000 tỷ gặp khó; Siêu máy bay, thử thành công ở Pháp; Công trình 9.000 tỷ; Chuyển nhượng bất động sản 2026

Thế giới: Châu Âu không có chỗ trong đàm phán; Nga chuẩn bị trừng phạt Châu Âu; Nguy cơ vỡ nợ toàn cầu; Chiến sự Ukraine 8/11; Tàu chiến hướng về Trung Đông

Việt Nam: Hồ nước nhân tạo lớn nhất; Nhà mặt phố cổ treo biển cho thuê; Vụ Tập đoàn Dương Đông; Nutifood đề xuất đầu tư hai công viên ven sông; Hồi sinh dự án thép 8.000 tỷ

Người Việt hải ngoại: “Con gái” Quỳnh Kool được Hàn Quốc để mắt; Cô gái Pháp tìm được gia đình; Nam danh ca về diễn lần cuối; “Mùa kinh doanh” mới Ngày Văn Hóa

Việt Nam: “Siêu” cầu vượt sông Hồng; Cắt khúc, vo tròn vụ việc xử lý hành chính; Đề xuất siết người bỏ cọc; Doanh nghiệp tăng tuyển dụng cuối năm; Đà Nẵng vào top điểm đến thế giới

Người Việt hải ngoại: Người đầu tiên trúng tuyển Harvard; Bình tĩnh với khuyến cáo tích trữ đồ sinh tồn; Tập huấn phương pháp giảng dạy tiếng Việt; Mở 6 nhà hàng ở Bỉ

Việt Nam: Phở Tư Lùn lại bị xử phạt; Khu nghỉ dưỡng “đẹp bậc nhất vịnh Bắc Bộ”; Mua 14 đoàn tàu từ Trung Quốc; Siêu dự án cao tốc 63.000 tỷ; Giữ ngôi số 1 du lịch châu Á

Người Việt hải ngoại: Cô gái làm tiếp viên cho Ả Rập; Phương Oanh đưa các con đi Hàn; Bắc cây cầu kết nối quê hương; Cơ hội làm ăn ở Nhật; Kết nối người Việt với quốc tế

Lên đầu trang