Điều gì xảy ra khi mỏ khí đốt lớn nhất châu Âu bị đóng cửa?

(Ảnh minh họa).

Lịch sử ngành năng lượng của châu Âu đang chuyển sang một trang mới, khi mỏ khí đốt tự nhiên Groningen của Hà Lan – mỏ khí lớn nhất châu Âu – đóng cửa kể từ ngày 1/10.

Cần thiết phải đóng cửa mỏ Groningen

Mỏ khí đốt tự nhiên Groningen, hay còn gọi là Slochteren theo tên một ngôi làng nhỏ cạnh thành phố Groningen ở phía Bắc của Hà Lan, là một trong 10 mỏ khí đốt lớn nhất thế giới. Được phát hiện vào năm 1959, mỏ này chứa 2.800 tỷ m3 khí methanon, do liên doanh giữa Dutch Shell (Hà Lan) và ExxonMobil (Mỹ) kết hợp với Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) của Hà Lan đồng vận hành.
Theo số liệu của NAM, 2.300 tỷ m3 đã được khai thác từ mỏ Groningen trong hơn 60 năm hoạt động, cao điểm lên tới 80 tỷ m3/năm. Khí đốt mang về số tiền tương đương 429 tỷ euro (453,24 tỷ USD), trong đó 85% (360 tỷ euro) được đưa vào Kho bạc Nhà nước Hà Lan.
Mặc dù mang lại nguồn cung khí đốt dồi dào và những khoản doanh thu khổng lồ, nhưng mỏ Groningen cũng tạo ra những tác động tiêu cực, gây ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.
Một trong những tác động lớn nhất mà mỏ này gây ra là việc khai thác khí đốt đã làm suy yếu lòng đất trong khu vực, gây ra nhiều trận động đất và gây lo ngại cho người dân địa phương. Nhiều căn nhà quanh khu vực mỏ bị nứt, thậm chí có nguy cơ sụp đổ. Vào tháng 8/2012, một trận động đất mạnh 3,6 độ richter ở làng Huizinge đã bùng phát và nguy cơ sẽ còn xuất hiện thêm các cơn địa chấn khác nếu việc khai thác tiếp tục được thực hiện với năng suất cao.
Năm 2018, Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte công khai ý định ngừng hoạt động khu mỏ Groningen. Sau rất nhiều đắn đo, thảo luận, vào tuần trước, hội đồng Bộ trưởng Hà Lan đã thống nhất ngày chính thức kết thúc hoạt động khai thác của mỏ Groningen bắt đầu từ 1/10/2023. Việc đóng cửa khu mỏ không được thực hiện hoàn toàn ngay lập tức, cơ chế hoạt động có thể tiếp tục theo cách “tạm thời và có giới hạn”, trong trường hợp có đợt rét đậm vào mùa Đông này, khi nền nhiệt độ từ mức -6,5°C trở xuống. Cho đến ngày 1/10/2024, toàn bộ cơ sở khai thác khí methanon tại khu mỏ mới chính thức dừng hoạt động và bị dỡ bỏ.

Nguồn nhiên liệu thay thế hoàn hảo

Kể từ khi xảy ra cuộc xung đột Nga-Ukraine dẫn đến căng thẳng giữa Nga và các nước phương Tây. Moskva gần như đã ngưng bán khí methanon cho châu Âu. Với 500 tỷ m3 khí methanon vẫn nằm im dưới lòng đất, mỏ Groningen trở thành “ứng cử viên” tiềm tang thay thế cho khí đốt của Nga. Nhưng Chính phủ Hà Lan đã từ chối đề nghị của châu Âu, bất chấp áp lực từ láng giềng Đức.
Tốc độ bơm khí tại khu mỏ Groningen đã dần giảm, từ 20 tỷ m3 mỗi năm vào giai đoạn 2017-2018 xuống còn 2,8 tỷ m3 vào giai đoạn 2022-2023. Để đối phó với cuộc khủng hoảng năng lượng ngày càng nặng nề, châu Âu buộc phải chuyển hướng sang các nhà cung cấp khí đốt khác như Na Uy, Mỹ, Qatar, Azerbaijan... để bù đắp cho nguồn khí đốt thiếu hụt mà Nga không cung cấp.

Giải pháp thay thế mỏ Groningen

Chắc chắn, các mỏ khí đốt ngoài khơi vẫn sẽ được khai thác ở Hà Lan, trên khu vực Biển Bắc. Nhưng sản lượng dự kiến vẫn không đủ. Năm 2021, Hà Lan sản xuất chưa đến 9 tỷ m3 khí đốt tự nhiên. Rất khó để quốc gia này lấy lại vị thế nhà sản xuất khí đốt lớn thứ hai châu Âu (sau Na Uy) - vị trí mà Hà Lan vốn từng nắm giữ nhờ mỏ Groningen.
Belgium (Bỉ), quốc gia láng giềng của Hà Lan, cũng được hưởng lợi từ mỏ khí này, do Hà Lan là một trong những nhà cung cấp chính về khí đốt cho Bỉ. Tuy nhiên, việc đóng cửa mỏ khí methanon ở Hà Lan sẽ không ảnh hưởng đến Belgium do khí đốt của Hà Lan là loại khí có nhiệt trị thấp – còn được gọi là khí “kém” hoặc khí L. Trước thông báo đóng cửa mỏ Groningen, các nhà quản lý Mạng lưới vận tải và phân phối (Fluxys) của Belgium như Sibelga, Ores, Resa, Fluvius, cách đây vài năm đã bắt đầu chuyển đổi cơ sở lắp đặt của họ sang mỏ khí “giàu” hoặc khí H - loại khí đốt được khai thác ở Na Uy, Vương quốc Anh hoặc khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Mỹ hoặc Qatar.

Vào thời điểm này, chỉ một phần nhỏ lượng khí đốt mà Bỉ tiêu thụ - chưa đến 8% vào tháng 8/2022 theo số liệu từ Bộ Kinh tế Liên bang - vẫn được cung cấp bởi khí “kém” của Hà Lan. Ông Tim De Vil, người phát ngôn của nhà cung cấp khí đốt quốc gia Fluxys giải thích: “Hiện tại, chúng tôi có một số khu vực ở vùng Wallonia Brabant, Flemish Brabant và Limburg vẫn được cung cấp khí L. Đến ngày 1/9/2024, toàn bộ khí đốt của Bỉ sẽ được chuyển đổi thành khí H”.
Cảng Zeebrugge của Belgium là nơi cập bến của các tàu chở khí LNG vào châu Âu. Nơi đây có các đường ống dẫn khí đốt nối Belgium với Na Uy, đến Vương quốc Anh và đến điểm cuối là nhà ga khí đốt Dunkirk ở Pháp, biến quốc gia này thành “trung tâm” vận chuyển khí đốt ở Tây Âu. Theo ông Tim De Vil, không có vấn đề gì về an ninh nhiên liệu tại Belgium và châu Âu. Hiện nhà cung cấp Fluxys đang nỗ lực tăng gấp đôi công suất vận chuyển khí đốt giữa Zeebrugge và Brussels (thông qua Desteldonk và Opwijk).

Đường ống Fluxys vẫn sẽ được sử dụng để vận chuyển khí L từ Hà Lan sang Pháp ít nhất là cho đến năm 2028. Trong số 30,2 TWh khí đốt được nhập khẩu từ Hà Lan trong 8 tháng đầu năm 2023, gần một nửa được vận chuyển qua Belgium đến Pháp.
Trên thực tế, do sự suy giảm trong sản xuất nội địa kéo dài nhiều năm qua, Hà Lan đã bắt đầu sản xuất khí đốt tổng hợp loại L bằng cách thêm nitơ vào khí H để giảm nhiệt trị. Luồng khí H này chủ yếu đến từ Belgium, được vận chuyển bằng đường ống qua biên giới sang Hà Lan. Khí đốt xuất khẩu từ Belgium sang Hà Lan hiện đã vượt xa lượng khí mà Belgium nhập khẩu từ Hà Lan. Trong tháng Tám, Belgium đã nhập khẩu 3 TWh khí loại L từ Hà Lan và xuất khẩu 6,1 TWh khí loại H ra ngoài khu vực Moerdijk, trong đó một phần lớn là dành cho Đức.
Về lâu dài, liệu việc đóng cửa mỏ Groningen có giúp ngăn chặn các nguy cơ môi trường xung quanh khu vực này hay không. Theo các nhà nghiên cứu, rủi ro vẫn sẽ tồn tại. Việc đóng các van khí đốt không đồng nghĩa với việc kết thúc nguy cơ địa chấn. Các chuyên gia ước tính động đất vẫn có thể xảy ra trong ít nhất 10 năm nữa. Vì vậy, vẫn còn nhiều điều phải lo lắng ngay cả khi mỏ Groningen đóng cửa./.

Mùa đông thứ hai của châu Âu thiếu vắng khí đốt Nga

Châu Âu sẽ bước vào mùa đông thứ hai thiếu vắng khí đốt Nga nhưng với mức dự trữ khí đốt cao và có các nguồn năng lượng mới. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng năng lượng của châu Âu vẫn chưa kết thúc.

Theo Reuters, đến cuối mùa hè, các kho dự trữ khí đốt ở châu Âu đã gần đầy, sớm hơn hai tháng so với kế hoạch nhưng các nhà quan sát cảnh báo rằng, cuộc khủng hoảng năng lượng vẫn chưa kết thúc. Châu Âu có thể đã cắt giảm đáng kể sự phụ thuộc vào khí đốt của Nga, nhưng chưa bao giờ lục địa này lại phải đối mặt với những cú sốc giá cả trên thị trường toàn cầu nhiều hơn thế.

Trong hơn một thập kỷ, khí đốt Nga là nguồn nhập khẩu lớn nhất của châu Âu, ở mức 155 tỉ mét khối/năm, chủ yếu qua đường ống. Theo Viện Nghiên cứu Năng lượng Oxford, đường ống dẫn khí Nord Stream 1 chiếm 15% lượng khí đốt nhập khẩu của châu Âu trong năm 2021. Tuy nhiên, đến năm 2022, sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự ở Ukraina, nhập khẩu khí đốt Nga qua đường ống sang EU giảm xuống còn 60 tỉ mét khối. Năm nay, EU dự đoán con số này sẽ giảm xuống còn 20 tỉ mét khối. Thay vào đó, các đường ống của Na Uy đã trở thành nguồn khí đốt lớn nhất của lục địa già.

Mỹ cũng được hưởng lợi từ biến động năng lượng ở châu Âu. Châu Âu nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Mỹ đạt gần 64 tỉ mét khối vào năm ngoái, tăng từ mức 0 vào năm 2015.

Các đường ống mới vận chuyển khí đốt không phải của Nga đã được mở vào năm ngoái ở Hy Lạp và Ba Lan. Phần Lan, Đức, Italy và Hà Lan đã mở các trạm nhập khẩu LNG và nhiều trạm nữa đang được lên kế hoạch ở Pháp và Hy Lạp.

Đức, trước đây là khách hàng mua khí đốt lớn nhất của Nga tại châu Âu, đã đặc biệt tập trung vào cơ sở hạ tầng mới. Nhà phân tích hàng hóa Ole Hvalbye của SEB cho biết, Đức đã mở ba trạm lưu trữ nổi và tái hóa khí (FSRU), có thể nhập khẩu tương đương 50-60% trong tổng số 55 tỉ mét khối khí đốt vận chuyển qua đường ống Nord Stream 1 từ Nga mỗi năm.

Để củng cố nguồn cung, Liên minh châu Âu (EU) bắt đầu cùng nhau mua chung khí đốt không phải của Nga. EU cũng đưa ra các quy tắc dự phòng yêu cầu các quốc gia chia sẻ khí đốt với các nước láng giềng trong trường hợp xảy ra khủng hoảng và thống nhất các nghĩa vụ pháp lý để các quốc gia lấp đầy kho dự trữ khí đốt.

Trên khắp EU, các kho dự trữ khí đốt hiện đã đầy 95%. Khi đạt công suất 100% sẽ đáp ứng khoảng 1/3 nhu cầu khí đốt mùa đông của Liên minh châu Âu.

Theo S&P Global, một số nước châu Âu cũng đang có kế hoạch phát triển công suất mới khi tìm kiếm các giải pháp thay thế cho khí đốt của Nga. Tuy nhiên, kế hoạch này không hề dễ dàng chút nào. Tháng trước, thị trường tăng vọt hơn 40% chỉ trong một ngày do tin tức về việc đình công của công nhân tại một dự án khí đốt ở Australia. Australia hiếm khi cung cấp khí đốt cho châu Âu, nhưng các chuyên gia cảnh báo rằng, cú sốc nguồn cung khí đốt ít hơn trên thị trường toàn cầu vẫn có thể ảnh hưởng đến Bắc bán cầu.

Bất kỳ sự tăng giá đột biến nào cũng sẽ làm tăng áp lực lên các chính trị gia khi EU, Anh, Ba Lan và Hà Lan sẽ tiến hành các cuộc bầu cử vào năm tới, trong đó cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt được dự đoán sẽ là vấn đề nổi trội.

Giá khí đốt chuẩn TTF ở châu Âu đang ở mức khoảng 40 Euro so với 180 Euro một năm trước. Tuy nhiên, các nhà hoạch định chính sách và ngành công nghiệp vẫn cảnh báo rủi ro về giá vì nền kinh tế còn mong manh và lạm phát cao.

Theo Ngân hàng Trung ương Đức, nền kinh tế lớn nhất châu Âu này dự kiến sẽ suy giảm trong quý III do ngành công nghiệp đang suy thoái. Công ty cung cấp dữ liệu năng lượng Energy Aspects ước tính 8% nhu cầu khí đốt công nghiệp trung bình giai đoạn 2017-2021 ở Bỉ, Anh, Pháp, Đức, Italy, Bồ Đào Nha, Hà Lan và Tây Ban Nha có thể sẽ không còn nữa vào năm 2024.

EU bất đồng về viện trợ quân sự cho Ukraine

(Ảnh minh họa).

Cuộc họp bất thường của các bộ trưởng ngoại giao EU tại Kiev không thể thông qua gói hỗ trợ quân sự trị giá 500 triệu euro cho Ukraine.

Hungary giữ quyền phủ quyết đối với gói viện trợ trị giá 500 triệu euro của Liên minh châu Âu (EU) cho Ukraine từ hồi tháng 5. Trong cuộc họp ngoại trưởng các nước EU bất thường tại Kiev hôm 2/10, Hungary vẫn không thay đổi quan điểm dù cho đại diện cấp cao EU về chính sách an ninh và đối ngoại Josep Borrell liên tục kêu gọi sự thống nhất trong việc ra quyết định của liên minh.

Phát biểu hôm 2/10 với sự tham dự của Tổng thống Volodymyr Zelensky, ông Borrell nói: “Bằng cách đến Kiev, ngoại trưởng các nước EU gửi thông điệp mạnh mẽ về sự đoàn kết và hỗ trợ cho Ukraine trước cuộc xung đột đang diễn ra”.

“Cam kết an ninh mạnh mẽ nhất mà chúng tôi có thể dành cho Ukraine là tư cách thành viên EU”, ông Borrell cho hay.

Ông Borrell không đề cập đến lập trường của Hungary, nhấn mạnh sự hỗ trợ của EU dành cho Ukraine sẽ tiếp tục "về mọi mặt". Ngoại trưởng Peter Szijjarto của Hungary không dự họp và cử cấp phó thay thế.

Trước đó, ông Borrell nói viện trợ quân sự của EU cho Ukraine sẽ không phụ thuộc vào quyết định của Mỹ. Vị này cũng khẳng định viện trợ quân sự của khối dành cho Kiev là “lâu dài” và không phụ thuộc vào quyết định của các quốc gia khác hoặc kết quả hoạt động quân sự của Ukraine.

Ông Borrell cam kết Brussels có kế hoạch tiếp tục và tăng cường hơn nữa hỗ trợ quân sự cho lực lượng Ukraine.

Theo ông Josep Borrell, tổng viện trợ quân sự từ Brussels và các quốc gia thành viên EU cho Ukraine lên tới 25 tỷ euro (26,4 tỷ USD). Trong khi đó, tổng viện trợ quân sự, tài chính và nhân đạo của khối cho Kiev đạt 85 tỷ euro (89,8 tỷ USD).

Tổng thống Macron thừa nhận Pháp đang thiếu an toàn

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hôm 2/10 đã tuyên bố sẽ thành lập thêm hàng trăm các lữ đoàn hiến binh mới trên toàn nước Pháp để giải quyết bài toán an ninh và trật tự cũng như tăng cường sự kết nối với người dân, nhất là tại những vùng nông thôn và ngoại ô thành phố lớn.

Trả lời kênh truyền hình France 3 trong chuyến công du địa phương ở phía Tây Nam nước Pháp, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thừa nhận nước Pháp đang phải đối mặt với tình trạng ngày càng mất trật tự và thiếu an toàn do sự thiếu hụt về lực lượng an ninh. Ông Macron nhấn mạnh xu hướng gia tăng tình trạng tội phạm, bạo lực và các đường dây buôn bán chất cấm diễn ra không chỉ ở các đô thị lớn mà đang lan rộng tại cả các địa phương, bao gồm các thành phố vừa và nhỏ.

Năm 2022, tỷ lệ tội phạm trung bình tại Pháp là 0,13 trường hợp trên 1.000 dân. Tỷ lệ này đặc biệt cao gấp 3 lần tại các đô thị lớn từ 100.000 đến 200.000 dân. Người đứng đầu nước Pháp tuyên bố sẽ thành lập thêm 238 lữ đoàn hiến binh mới từ nay đến năm 2027, thời điểm ông Macron sẽ kết thúc nhiệm kỳ và lực lượng này sẽ được bố trí tăng cường nhất là tại các vùng nông thôn và ngoại ô các đô thị lớn.

“Nhiều người Pháp sống ở những làng quê nhỏ và nhiều nơi khác nói rằng họ không còn nhìn thấy lực lượng hiến binh. Nước Pháp đang ở trong tình trạng thiếu an toàn vì thiếu lực lượng an ninh, nhất là tại những vùng nông thôn và vấn đề sẽ phải được chấn chỉnh lại. Khoảng 3.500 hiến binh sẽ được bổ sung trong những năm tới”, ông Macron nói.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng cho biết, luật chương trình an ninh quốc gia của Pháp đã dành khoảng 15 tỷ euro cho vấn đề hướng nghiệp, tuyển dụng và đào tạo để tăng gấp đôi lực lượng an ninh, cảnh sát và hiến binh trong 10 năm tới. Đây được coi là sự tăng cường nhân sự an ninh lớn chưa từng có và là sự đảo chiều trong chính sách an ninh nội địa của Pháp. Trong giai đoạn từ năm 2007-2016, Pháp đã giải tán khoảng 500 đơn vị hiến binh.

Nhiều nhà phân tích cũng nhận định, việc tuyển dụng thêm lực lượng an ninh và rải đều về các địa phương phù hợp với các chủ trương trong chính sách nhập cư mới của Pháp là muốn đưa người nhập cư về địa phương để giải toả bớt áp lực về an ninh, kinh tế và xã hội cho các thành phố lớn.

Na Uy áp đặt các biện pháp trừng phạt mới với Nga

(Ảnh minh họa).

Hãng tin RIA Novosti dẫn lời giới chức Na Uy cho hay, các lệnh trừng phạt mới phần lớn phù hợp với gói trừng phạt thứ 11 của Liên minh châu Âu (EU).

Các biện pháp trừng phạt mới của Na Uy với Nga bao gồm việc cấm bán chứng khoán bằng bất kỳ loại tiền tệ nào, và cấm vận chuyển hàng hóa công nghệ qua Nga có thể giúp tăng cường tiềm năng quân sự và công nghệ của Moscow hoặc phát triển lĩnh vực quốc phòng.

Trước đó, Nga đã bổ sung Na Uy vào danh sách các quốc gia nước ngoài có hành động “không thân thiện” đối với cơ quan ngoại giao của Moscow. Các quốc gia “không thân thiện” với Nga sẽ bị giới hạn số lượng nhân viên Nga làm việc tại cơ quan ngoại giao. Trong đó, Na Uy sẽ không được phép tuyển dụng quá 27 nhân viên địa phương.

Vào tháng 4, Na Uy đã trục xuất 15 nhà ngoại giao Nga. Bộ Ngoại giao Na Uy cáo buộc những người này hoạt động tình báo dưới vỏ bọc ngoại giao. Phía Nga sau đó đáp trả bằng cách trục xuất 10 nhà ngoại giao Na Uy đang làm việc tại đại sứ quán nước này ở Moscow.

Nguồn: Bnews; Lao Động; VTC; Soha; Vietnamnet