- Thời sự
.jpg)
Cả về đối nội ở CH Séc lẫn về địa chính trị ở châu Âu, kết quả cuộc bầu cử quốc hội vừa qua ở CH Séc tác động giống như một trận địa chấn.
Sau 4 năm bị lưu đày ở phe đối lập, cựu Thủ tướng CH Séc Andrej Babis lại dẫn dắt đảng ANO trở thành đảng phái chính trị lớn nhất trong quốc hội ở nước này, bỏ xa liên minh cầm quyền của Thủ tướng Petr Fiala. Ông Babis đang tìm kiếm sự hậu thuẫn của 2 đảng nhỏ khác trong quốc hội nhiệm kỳ mới để thành lập chính phủ liên hiệp hoặc cầm quyền với chính phủ thiểu số.
Đối với ông Fiala, EU và NATO, chiến thắng của ông Babis là điều cay đắng. Ông Babis được xem là bản sao của Tổng thống Mỹ Donald Trump và cũng là tỉ phú thành đạt như ông Trump. Người này đã từng là Thủ tướng CH Séc từ năm 2017 - 2021, rồi nay cũng trở lại cầm quyền như ông Trump. Qua đấy có thể thấy thắng cử vừa rồi của ông Babis có nguyên nhân quyết định nhất ở thất bại trong cầm quyền 4 năm qua của ông Fiala. Cho nên thời mới sẽ lại là thời cũ ở đất nước này.
Sự trở lại cầm quyền của ông Babis khiến EU và NATO không thể không quan ngại, cũng như Ukraine không thể không lo âu. Ông Fiala nổi danh trong EU và NATO về nhiệt tình ủng hộ Ukraine và quyết liệt chống Nga. Ông Babis thì ngược lại. Ông Babis cùng với Thủ tướng Hungary Viktor Orban và Thủ tướng Slovakia Robert Fico đều công khai bất đồng quan điểm với EU và NATO về nhiều vấn đề, trong đó có quan điểm đối với Moscow và Kyiv. Nên giờ đây không thể loại trừ kịch bản ông Babis trở lại cầm quyền thì CH Séc sẽ ngừng hoặc giảm đáng kể mọi viện trợ tài chính và quân sự cho Ukraine. Thậm chí, CH Séc có thể phủ quyết hoặc cản trở việc EU và NATO giải ngân những khoản tài chính lớn hay viện trợ quân sự trực tiếp cho Kyiv. Bộ ba này mà liên thủ thì mức độ tác động của trận địa chấn càng thêm tăng.
Các thách thức an ninh đang nổi lên không chỉ phơi bày lỗ hổng trong hệ thống phòng thủ châu Âu, mà còn là phép thử cho tinh thần đoàn kết của khu vực, khi năng lực quân sự, ngân sách và ưu tiên an ninh giữa các nước khác biệt rõ rệt.
Từ Hội nghị thượng đỉnh không chính thức của EU cho đến Hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng chính trị châu Âu (EPC) tại Copenhagen, Đan Mạch vừa qua đều bộc lộ sự lo lắng và lúng túng của châu Âu trước các thách thức an ninh.
Nhiều cuộc khủng hoảng diễn ra dồn dập, như chiến sự dai dẳng ở Ukraine, xung đột lan rộng ở Trung Đông, làn sóng di cư ồ ạt, tấn công mạng và thiết bị bay không người lái (UAV) xâm nhập không phận các nước… khiến nhiệm vụ tăng cường năng lực phòng thủ được EU đặt lên hàng đầu.
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cảnh báo, châu Âu đang trong tình thế nguy hiểm nhất kể từ sau Chiến tranh Thế giới thứ hai và đang có một “cuộc chiến hỗn hợp” diễn ra ở Lục địa già.
Sự dịch chuyển sâu sắc trong chính sách đối ngoại, an ninh của đồng minh bên kia bờ Đại Tây Dương là Mỹ cũng đặt EU vào thế “tiến thoái lưỡng nan”. Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump không ít lần phát đi tín hiệu rằng, Mỹ muốn chuyển dần sự tập trung khỏi vấn đề Ukraine; châu Âu phải phát huy vai trò dẫn dắt lâu dài trong giải quyết cuộc xung đột này.
Thay vì dựa vào “chiếc ô an ninh” của Washington, Brussels đứng trước yêu cầu cấp bách phải đóng vai trò chủ động hơn trong cấu trúc an ninh khu vực.
Điều khó khăn là châu Âu phụ thuộc lớn vào Mỹ về trang thiết bị. Theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), có đến 64% số vũ khí mà các quốc gia thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ở châu Âu nhập khẩu giai đoạn 2020-2024 có xuất xứ từ Mỹ.
Tài chính cũng là một thách thức khác. Tăng chi tiêu quân sự đồng nghĩa với việc một số quốc gia phải giảm các chương trình hỗ trợ xã hội, trong khi châu Âu là khu vực có tỷ lệ dân số già ở mức cao.
Con đường tự chủ về quốc phòng, an ninh của EU nói riêng và châu Âu nói chung còn nhiều chông gai, chủ yếu xuất phát từ sự chia rẽ về quan điểm giữa các quốc gia.
Sáng kiến xây dựng một “bức tường” chống UAV do Ủy ban châu Âu đề xuất là một thí dụ. Đây là một mạng lưới gồm các hệ thống phát hiện, giám sát và đánh chặn UAV.
Về mặt chiến lược, sáng kiến này không chỉ giúp bảo vệ an ninh khu vực mà còn cho thấy phản ứng chung của khối trước thách thức. Một hệ thống phòng thủ chung sẽ giúp các nước tuyến đầu không cảm thấy bị bỏ rơi.
Tuy vậy, đằng sau sự đồng thuận chính trị là những câu hỏi còn bỏ ngỏ liên quan tính khả thi của sáng kiến. Giới truyền thông nhận định, chi phí của dự án ước tính lên đến hàng chục tỷ euro, trong khi năng lực tài chính của mỗi nước là khác nhau.
Quan điểm của các quốc gia thành viên EU về sáng kiến cũng khác biệt. Ba Lan, Đan Mạch bày tỏ ủng hộ, còn một số quốc gia ở khu vực Nam Âu như Italia, Tây Ban Nha cho rằng, việc đầu tư vào kế hoạch phòng thủ nên mang lại lợi ích cho tất cả các nước, thay vì chỉ dành riêng cho khu vực sườn đông châu Âu.
Ưu tiên an ninh của các quốc gia cũng không đồng nhất. Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cho biết, sáng kiến về bức tường chống UAV sẽ không phải ưu tiên hàng đầu của Đức, đồng thời nhận định EU khó có thể triển khai sáng kiến này trong vài năm tới.
Theo quan chức Đức, Lục địa già nên tập trung đẩy nhanh phát triển vũ khí và công nghệ quốc phòng để theo kịp tiến bộ toàn cầu. Tình hình địa chính trị phức tạp, khó lường hiện nay là một phép thử lớn về tinh thần đoàn kết của EU.
Con đường hiện thực hóa khát vọng tự chủ quốc phòng của EU đòi hỏi một sự thống nhất cao, phải dung hòa được những khác biệt lợi ích vì mục tiêu chung, trong bối cảnh đồng minh bên kia bờ Đại Tây Dương là Mỹ đã quyết tâm theo đuổi chính sách ưu tiên các lợi ích riêng.
Hãng RIA Novosti đưa tin về những gì đang diễn ra ở Pháp, khi cả phe cánh tả lẫn cánh hữu đều không muốn tham gia nội các mới.
Cuộc khủng hoảng chính trị chưa từng có ở Pháp vẫn tiếp diễn. Một thủ tướng khác đã từ chức trước khi thành lập được chính phủ mới. Trong khi Tổng thống Emmanuel Macron đang tìm kiếm lối thoát khỏi bế tắc, phe đối lập đang đề xuất giải tán quốc hội và luận tội tổng thống. RIA Novosti đưa tin về những gì đang chờ đợi Pháp.
Kỷ lục
Ông Sebastien Lecornu chỉ giữ chức thủ tướng trong 27 ngày - một kỷ lục mọi thời đại. Vào tháng 9, Tổng thống Macron đã bổ nhiệm ông thay thế Francois Bayrou, người đã không vượt qua được cuộc bỏ phiếu tín nhiệm. Năm thủ tướng đã từ chức trong vòng hai năm—một kỷ lục khác.
Chính phủ gần như đã được thành lập. Mười ba trong số 18 ứng cử viên thuộc danh sách. Nhưng điều này không làm hài lòng cả phe cánh tả lẫn cánh hữu. Họ đe dọa sẽ bỏ phiếu bất tín nhiệm. Ông Lecornu quyết định không chờ đợi cuộc bỏ phiếu.
Một trong những trở ngại chính là chính sách ngân sách. Phe đối lập không thấy có đột phá nào trong quyết định bãi bỏ Điều 49.3 của hiến pháp, vốn cho phép chính phủ thông qua ngân sách mà không cần quốc hội, ông Lecornu cho biết.
Ông cũng cáo buộc các đảng phái chính trị không có khả năng thỏa hiệp, nói rằng tất cả đều hành động như thể họ nắm đa số trong quốc hội.
Tuy nhiên, việc bổ nhiệm cựu Bộ trưởng Kinh tế Bruno Le Maire từ đảng Phục hưng Macron làm Bộ trưởng Quốc phòng đã khiến ngay cả những đồng nghiệp của ông trong chính phủ cũng tức giận.
Lãnh đạo Đảng Cộng hòa kiêm Bộ trưởng Nội vụ Bruno Retaillo, người từng phục vụ dưới thời nhiều thủ tướng, bày tỏ sự bất bình trước việc ông Lecornu không cảnh báo ông về điều này. Ông cũng tuyên bố rằng nội các được đề xuất không hứa hẹn bất kỳ thay đổi chính trị nào.
"Thành phần của chính phủ không hoạt động hiệu quả và dẫn đến sự trỗi dậy của một số tham vọng của đảng phái, đôi khi liên quan đến cuộc bầu cử tổng thống sắp tới", chính ông Lecornu giải thích tình hình.
Bài học
Đảng Tập hợp Quốc gia (RN) đã ca ngợi ông vì "quyết định sáng suốt". Lãnh đạo phe phái trong Quốc hội, bà Marine Le Pen, nói thêm rằng sẽ thật tuyệt vời nếu tổng thống noi gương thủ tướng. Tuy nhiên, bà không nhấn mạnh điều đó. Hiện tại, phe cánh hữu đang trông chờ vào một cuộc bầu cử sớm.
"Tôi kêu gọi giải tán Quốc hội, vì không còn lựa chọn nào khác. Hãy để chính người Pháp quyết định hướng phát triển của đất nước", bà lưu ý.
Đảng Cộng hòa không phản đối. Theo phó chủ tịch đảng Francois-Xavier Bellamy, Tổng thống Macron nên cân nhắc kỹ.
"Quyết định tùy thuộc vào tổng thống. Nếu xảy ra bế tắc, chúng ta sẽ phải quay lại bầu cử", bà Marine khẳng định.
Ông ấy hoàn toàn không muốn hợp tác với phe cánh tả. Nghị sĩ châu Âu người Pháp Marion Marechal, thành viên của Nhóm Bảo thủ và Cải cách châu Âu, đã đề xuất ông nên hợp tác với những người cánh hữu khác để thành lập chính phủ.
Tuy nhiên, phe cánh tả vẫn tiếp tục tìm cách luận tội.
"Sau khi ông Sebastien Lecornu từ chức, chúng tôi kêu gọi xem xét ngay lập tức động thái của 104 nghị sĩ yêu cầu Tổng thống Emmanuel Macron từ chức", Jean-Luc Melenchon, người sáng lập "France Insoumise", viết trong X.
Sự nghiệp của ông Lecornu được nâng cao đáng kể nhờ lòng trung thành cá nhân của ông với nguyên thủ quốc gia. Với tư cách là Bộ trưởng Quốc phòng (từ tháng 5 năm 2022), ông đã khởi xướng việc chuyển giao pháo tự hành CAESAR và tên lửa tầm xa SCALP cho Ukraine.
Bầu cử sớm
Ruslan Kostyuk, giáo sư Khoa Quan hệ Quốc tế, Đại học Bang St. Petersburg, chỉ ra một cuộc khủng hoảng chính trị mang tính hệ thống ở Pháp.
"Tất cả các chính phủ gần đây của ông Macron chỉ tồn tại được nhờ các nghị sĩ cánh tả và cánh hữu không thể nhất trí về bất cứ điều gì. Nhưng hôm nay, họ lại đoàn kết bằng việc bác bỏ nội các.
Vấn đề này khó có thể được giải quyết trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2027. Và bầu cử quốc hội sớm cũng sẽ không thay đổi được gì", ông giải thích với RIA Novosti.
Về mặt lý thuyết, ông Macron có thể cố gắng đạt được thỏa thuận với phe cánh tả, nhưng để làm được điều đó, ông và phe cánh tả sẽ cần phải xem xét lại cương lĩnh của mình, chuyên gia này nói thêm. Hơn nữa, đảng Cộng hòa sẽ cần phải được đưa vào liên minh Xã hội chủ nghĩa - Phục hưng, một điều rất khó khăn.
"Dù sao đi nữa, cả cánh tả lẫn cánh hữu đều không trông cậy vào các vị trí bộ trưởng, mà vào các cuộc bầu cử sớm để củng cố vị thế của họ trong quốc hội. Đối với những người theo chủ nghĩa trung dung, đây là một kịch bản khó chịu, nhưng không rõ tổng thống sẽ có thể tránh được điều này trong bao lâu", nhà khoa học chính trị kết luận.
Arina Preobrazhenskaya, một nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Kinh tế Thế giới và Quan hệ Quốc tế (IMEMO RAS), đồng ý rằng ở giai đoạn này, cả phe cánh tả và cánh hữu đều không muốn tham gia vào chính phủ của của Tổng thống Macron.
"Phe cánh tả muốn đảo ngược cải cách lương hưu mà ông Macron đã dành rất nhiều thời gian và công sức. Trong khi đó, phe cánh hữu đang trên đà phát triển và không có ý định chấm dứt chủ nghĩa Macron.
Hơn nữa, năm 2024, các nghị sĩ lo ngại đất nước sẽ không có ngân sách, nhưng năm nay họ không quan tâm, bởi vì ông Macron đã đề xuất tăng thuế, đóng băng phúc lợi xã hội và thực hiện các biện pháp không được lòng dân khác. Họ lập luận rằng không có kế hoạch nào tốt hơn thế này", học giả này cho biết.
Bà cũng nghi ngờ rằng bầu cử quốc hội sớm sẽ giúp Pháp có được một chính phủ mạnh mẽ hơn. Lãnh đạo Đảng Dân tộc Jordan Bardella vẫn chưa thể hiện được phẩm chất của một nhà quản lý giỏi, và những người ủng hộ ông Macron, vốn đã thất vọng với ông, hoàn toàn có thể sẽ ủng hộ phe cánh tả ôn hòa.
Cuối cùng, cán cân quyền lực trong quốc hội sẽ thay đổi, nhưng sẽ không ai giành được lợi thế đáng kể.
Nguồn: Thanh Niên; Nhân Dân; Soha
Việt Nam: Khách đi Trung Quốc top đầu thế giới; Dự án đường sắt 30.000 tỷ gặp khó; Siêu máy bay, thử thành công ở Pháp; Công trình 9.000 tỷ; Chuyển nhượng bất động sản 2026
Thế giới: Châu Âu không có chỗ trong đàm phán; Nga chuẩn bị trừng phạt Châu Âu; Nguy cơ vỡ nợ toàn cầu; Chiến sự Ukraine 8/11; Tàu chiến hướng về Trung Đông
Việt Nam: Hồ nước nhân tạo lớn nhất; Nhà mặt phố cổ treo biển cho thuê; Vụ Tập đoàn Dương Đông; Nutifood đề xuất đầu tư hai công viên ven sông; Hồi sinh dự án thép 8.000 tỷ
Người Việt hải ngoại: “Con gái” Quỳnh Kool được Hàn Quốc để mắt; Cô gái Pháp tìm được gia đình; Nam danh ca về diễn lần cuối; “Mùa kinh doanh” mới Ngày Văn Hóa
Việt Nam: “Siêu” cầu vượt sông Hồng; Cắt khúc, vo tròn vụ việc xử lý hành chính; Đề xuất siết người bỏ cọc; Doanh nghiệp tăng tuyển dụng cuối năm; Đà Nẵng vào top điểm đến thế giới
Người Việt hải ngoại: Người đầu tiên trúng tuyển Harvard; Bình tĩnh với khuyến cáo tích trữ đồ sinh tồn; Tập huấn phương pháp giảng dạy tiếng Việt; Mở 6 nhà hàng ở Bỉ
Việt Nam: Phở Tư Lùn lại bị xử phạt; Khu nghỉ dưỡng “đẹp bậc nhất vịnh Bắc Bộ”; Mua 14 đoàn tàu từ Trung Quốc; Siêu dự án cao tốc 63.000 tỷ; Giữ ngôi số 1 du lịch châu Á
Người Việt hải ngoại: Cô gái làm tiếp viên cho Ả Rập; Phương Oanh đưa các con đi Hàn; Bắc cây cầu kết nối quê hương; Cơ hội làm ăn ở Nhật; Kết nối người Việt với quốc tế
Bình luận và đánh giá
Gửi nhận xét đánh giá