Nạn bạo hành, sát hại phụ nữ ‘hoành hành’ tại châu Âu

(Ảnh minh họa).

Một người đàn ông ở Bosnia ghi hình toàn bộ quá trình tấn công, sát hại vợ cũ và phát trực tiếp trên mạng xã hội Instagram. Tương tự, tại Serbia, những vụ bạo lực do kỳ thị giới tính đã cướp đi sinh mạng 27 phụ nữ riêng trong năm nay. Các quốc gia thuộc Tây Balkan (Đông Nam châu Âu) đã nỗ lực nâng cao nhận thức cũng như cải thiện luật pháp để bảo vệ phái yếu. Thế nhưng giới hoạt động nhân quyền lo ngại, làn sóng bạo lực nhắm vào phụ nữ đang dâng cao đến mức báo động.

Những năm gần đây, khắp khu vực Tây Balkan xuất hiện thêm nhiều vụ án quấy rối, cưỡng bức, hành hung, thậm chí sát hại phụ nữ. Trong phần lớn trường hợp, kẻ thủ ác là bạn đời của người bị hại. Không ít nạn nhân từng trình báo hành vi bạo lực với cảnh sát địa phương nhưng không nhận được hỗ trợ cần thiết.

Nền văn hóa - xã hội của các nước Tây Balkan lâu nay vẫn gây tranh cãi bởi tư tưởng bảo thủ kiên cố, khi nam giới gần như thống trị mọi mặt đời sống. Tuy nhiên, vấn đề trở nên ngày càng nghiêm trọng sau giai đoạn bất ổn chính trị, kinh tế từ thập niên 1990 đến nay.

Những tổ chức đấu tranh vì nữ quyền đã triển khai nhiều cuộc biểu tình nhằm kêu gọi cộng đồng đổi mới tư duy, cũng như thiết lập đường dây nóng, trung tâm bảo trợ nạn nhân bị tấn công - xâm hại. Dẫu vậy theo nhiều nhà hoạt động nhân quyền, các quốc gia chưa đủ cứng rắn trong việc thực thi pháp luật để bảo vệ phụ nữ tốt hơn.

Công lý ở đâu?

Tháng 8/2023, dư luận Bosnia rúng động bởi một vụ án mạng tàn bạo: một phụ nữ sống tại thị trấn Gradacac (Đông bắc Bosnia) bị đánh đập và giết hại bằng súng bởi chồng cũ của cô. Toàn bộ cảnh tượng kinh hoàng được hung thủ phát sóng trực tiếp trên Instagram.

“Vụ án này đặc biệt ghê rợn, cũng thật bi thảm”, Jadranka Milicevic, Giám đốc sáng lập Cure - tổ chức đấu tranh vì bình đẳng giới (trụ sở tại Bosnia và Herzegovina), chia sẻ.

Hầu hết quốc gia tại Tây Balkan đã thông qua các bộ luật và quy định phòng chống nạn bạo lực đối với phụ nữ. Thế nhưng việc triển khai chúng lại thiếu đồng bộ, theo ý kiến từ nhiều nhà hoạt động xã hội. “Bosnia là một trong những nước đầu tiên phê chuẩn Công ước Istanbul (Hiệp ước bảo vệ phụ nữ) của Ủy hội châu Âu. Nhưng nạn bạo hành, giết hại phụ nữ vẫn đang gia tăng mất kiểm soát”, Milicevic nói.

Nữ bác sĩ Vanja Macanovic, đang làm việc cho Trung tâm bảo trợ phụ nữ bị bạo hành có tên Phụ nữ Tự chủ (thành lập tại Serbia), bổ sung: “Hành vi thù địch, bạo lực vì kỳ thị giới tính tiếp diễn nhiễu nhương như hiện thời tại bán đảo Balkan biểu thị rằng, chính quyền các nước vẫn chưa kiểm soát tốt vấn đề. Tội ác rất dễ lan tràn nếu không có sự trừng phạt, lên án thỏa đáng”.

“Nhiều người dân vẫn giữ quan điểm cho rằng bạo lực gia đình là chuyện riêng của mỗi cặp đôi. Họ không hiểu, đây vốn là một vấn đề đáng lo ngại với toàn xã hội”, Milicevic cho biết. “10 năm trở lại đây, đã có 65 vụ án giết hại phụ nữ được ghi nhận chính thức tại Bosnia. Chỉ một trường hợp trong số này chịu án phạt nặng nhất là 40 năm tù”.

Tình huống ở Kosovo, một quốc gia Balkan mang nặng tư tưởng gia trưởng, cũng không mấy lạc quan. Năm ngoái, vụ một bé gái 11 tuổi bị xâm hại bởi 5 kẻ đồi bại đã thúc đẩy hàng loạt sự kiện biểu tình rầm rộ. Cuối năm 2022, dư luận nước này lần nữa lên tiếng phẫn nộ sau cái chết thương tâm của một nữ giáo viên 63 tuổi, người bị chồng sát hại dã man bằng rìu. Mới đây, thủ phủ Pristina của Kosovo lại diễn ra một vụ án chấn động khác liên quan đến một thai phụ bị chồng truy đuổi, giết hại trên đường đến bệnh viện sinh nở.

“Cần thay đổi nền giáo dục”

Một nguyên nhân “gốc rễ” của nạn bạo lực, theo bác sĩ – nhà vận động nữ quyền Macanovic, nằm ở “kẻ hở pháp luật”. Cô lý giải: “Serbia đang thiếu một hệ thống pháp luật hoàn thiện, chỉn chu và bao quát. Phụ nữ, nhất là nữ giới thuộc những cộng đồng thiểu số, hiếm khi chủ động xin hỗ trợ từ cảnh sát, nhân viên xã hội hay tòa án cũng vì họ không cảm thấy thật sự được quan tâm và lắng nghe”.

Bạo lực “còn chưa có dấu hiện ngừng lại”, đây là nỗi lo của Vesna Stanojevic, Giám đốc điều hành một chuỗi trung tâm bảo trợ phụ nữ ở Serbia. “Đôi khi chúng tôi tiếp nhận những nạn nhân bị bạo hành tàn nhẫn đến mức họ không thể đi lại bình thường. Một số đến với chúng tôi khi vừa xuất viện. Một số phụ nữ thậm chí bị đánh đập khi đang mang thai”, bà nói.

“Những gã đàn ông đồi bại ấy học được hành vi bạo lực từ đâu? Trong tương lai, ai sẽ làm gương cho thế hệ con cháu chúng tôi?”, Stanojevic băn khoăn. “Nền giáo dục cần phải thay đổi, nhưng chúng tôi đang không làm được điều đó”.

Hiện có hơn 40 phụ nữ đang tạm trú tại hệ thống trung tâm bảo trợ của Stanojevic. Trong số họ, một phụ nữ 26 tuổi muốn giấu tên chia sẻ, cô quyết tâm trốn chạy khỏi người bạn trai bạo lực khi trông thấy những vết bầm tím trên chính đứa con sơ sinh của họ. Cô tiết lộ từng bị người này xâm hại, đánh đập và giam giữ cùng con nhỏ trong nhà hàng giờ mỗi ngày. Kẻ phạm tội hiện đã bị giam, nhưng nỗi đau của cô vẫn khó nguôi ngoai. “Lần cuối đánh tôi, anh ta ra tay rất độc ác. Tôi biết nếu cứ để mọi thứ tiếp diễn, tôi lẫn con mình đều khó lòng sống sót”.

"Phiêu lưu" năng lượng, châu Âu trả giá đắt!

Những toan tính tại châu Âu bắt đầu thay đổi vì năng lượng. Liệu chiến sự Nga - Ukraine sẽ kết thúc với kịch bản ít ai ngờ?

Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat) ước tính, các thành viên của Liên minh châu Âu (EU) đã chi tổng cộng 328 tỷ USD cho nhập khẩu khí đốt trong 20 tháng qua. Đáng nói, so với trước khi cấm vận Nga, các quốc gia nói trên phải chi thêm 199 tỷ USD cho loại năng lượng chiến lược này.

Trong khi đó, Mỹ lại thu về khoản lợi nhuận ước tính trị giá 72,65 tỷ USD. Các quốc gia khác được hưởng lợi từ nhập khẩu khí đốt của EU còn có Anh 29,1 tỷ USD, Na Uy 25,8 tỷ USD và Algeria 22,6 tỷ USD.

Khi chiến sự Nga - Ukraine xảy ra, châu Âu đã “nối gót” Mỹ trong rất nhiều chương trình nghị sự cấm vận kinh tế Nga, đặc biệt nhằm vào lĩnh vực dầu mỏ và khí đốt. Các thỏa thuận nhanh chóng có hiệu lực từ tháng 12/2022.

Đầu năm 2023, hàng loạt chính trị gia hàng đầu châu Âu đã công du khắp nơi từ Trung Quốc sang Trung Đông, Bắc Phi tìm kiếm nguồn cung năng lượng mới. Trong đó, Washington đã cam kết cung cấp cho EU 15 tỷ mét khối LNG để vượt qua mùa đông 2022 vốn không quá lạnh như thường lệ.

Trước mắt là mùa đông 2023 và từ bây giờ “lục địa già” ráo riết lấp đầy kho chứa, tình cảnh không khác gì năm trước. Nghĩa là nguồn cung mới vẫn bất định, hai nhà cung cấp chính là “hàng Nga” đi lòng vòng và từ Mỹ.

Số liệu của Eurostat phần nào cho thấy tính toán rất thực dụng của Mỹ với cuộc chiến tại Đông Âu. Washington quá thành công khi lôi kéo châu Âu về phía mình, mặt khác thu lợi lớn từ xuất khẩu khí đốt. Ngoài ra, Mỹ còn thể hiện vai trò toàn cầu khi đứng ra bảo vệ Ukraine.

Có thể thấy, trong ván cờ phức tạp này, châu Âu chịu tổn thất nghiêm trọng. Các nhà phân tích nhận định, kịch bản châu Âu quay lại với khí đốt Nga hoàn toàn có thể xảy ra. Nhưng, tình thế không dễ dàng như trước đây.

Nếu muốn đàm phán với đối tác từ Nga, châu Âu phải chịu nhượng bộ và thi hành một số điều khoản khắt khe hơn, trong đó có khoản bảo hiểm bồi thường thiệt hại do lệnh trừng phạt.

Doanh nhân tỷ phú người Nga Oleg Deripaska nói: “Vâng, đó là cái giá đắt mà châu Âu phải trả cho những “cuộc phiêu lưu” của người Mỹ, nhưng cái giá này vẫn rẻ hơn và có lợi hơn so với việc mua những vũ khí không cần thiết trị giá hàng nghìn tỷ euro, rồi lại còn mất đi thị trường Nga”.

Nguyên nhân chính khiến kinh tế châu Âu khó khăn chính vì thiếu năng lượng và nhập khẩu năng lượng với giá cao, khủng hoảng niềm tin với nhà đầu tư đã xảy ra trước khi nhìn thấy các con số thống kê không mấy khả quan.

Ông Putin rõ ràng có lý do để tự tin thế mạnh có trong tay, đó là năng lượng. Nhiều khả năng dầu mỏ và khí đốt mới là “thế lực” đủ mạnh để giải quyết cuộc khủng hoảng “địa chính trị” hiện nay ở châu Âu.

Châu Âu đứng giữa hai lựa chọn: Tiếp tục ủng hộ Ukraine, căng thẳng với Nga và bảo vệ nền kinh tế, giữ vững quyền lực chính trị, vượt qua áp lực trong nước. Xu hướng phản ứng viện trợ Ukraine ngày càng dâng cao. Phải chăng, số phận của Ukraine đã an bài?

Vì sao giá khí đốt tự nhiên tại châu Âu tăng trở lại?

(Ảnh minh họa).

Ngân hàng ANZ cho biết giá khí đốt tự nhiên ở châu Âu đã tăng từ mức thấp nhất trong hai tháng do nhu cầu tiêu thụ có dấu hiệu ngày càng tăng.

Giá khí ngày 8/12 tăng 0,94% lên mức 2,58 USD/mmBTU đối với hợp đồng khí tự nhiên giao tháng 1/2024 vào lúc 9h35 (giờ Việt Nam).

Ngân hàng ANZ lưu ý rằng một số dự báo thời tiết cho thấy miền Bắc lạnh bất thường trong nửa cuối tháng 12, mặc dù thời tiết sẽ ôn hòa trở lại trong tuần này.

Ngân hàng cho biết, giá khí đốt giảm gần đây đã giúp họ cải thiện khả năng sinh lời so với than để sản xuất điện, điều này có thể hỗ trợ nhu cầu và đặt ra mức giá sàn.

Theo ngân hàng này, giá khí tự nhiên hóa lỏng ở Bắc Á vẫn ổn định do nguồn cung gia tăng. Cơ sở Prelude LNG đã hủy chuyến hàng vào đầu tháng 12 do việc khởi động lại bị trì hoãn.

Vào tháng 2/2023, giá khí đốt tự nhiên ở châu Âu đã giảm xuống dưới 50 euro/MWh, thấp hơn gần 7 lần so với mức cao kỷ lục ghi nhận gần một năm trước.

Theo nhà phân tích Edoardo Campanella của UniCredit, giá khí đốt ở châu Âu đã giảm 50% kể từ tháng 11/2022 nhờ thời tiết ấm áp hơn thường lệ và nhu cầu sử dụng khí đốt của Trung Quốc giảm trong giai đoạn đại dịch COVID-19.

Những trở lực đối với nền kinh tế Eurozone

Nền kinh tế Khu vực đồng euro (Eurozone) ghi nhận tín hiệu tích cực khi tỷ lệ lạm phát giảm xuống mức thấp nhất trong hơn hai năm qua. Tuy nhiên, những nguy cơ từ giá năng lượng biến động, lãi suất ngân hàng tăng cao, bất ổn địa chính trị… vẫn đe dọa kéo lùi đà tăng trưởng của khu vực.

Cuộc chiến đẩy lùi cơn bão lạm phát tại Eurozone đã thu được kết quả tích cực khi tỷ lệ lạm phát giảm xuống còn 2,4% tháng 11 vừa qua, từ mức 2,9% của tháng trước đó.

Lạm phát tăng phi mã từng là cơn ác mộng đối với châu Âu khi tình trạng giá cả hàng hóa leo thang đã phủ bóng lên nhiều nền kinh tế và trở thành gánh nặng đối với người dân trong khu vực.

Giới phân tích nhận định, việc Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) liên tiếp tăng lãi suất 10 đợt trong hơn một năm qua đã góp phần quan trọng đưa lạm phát giảm từ đỉnh điểm 10,6% tháng 10/2022 xuống tiệm cận mức mục tiêu 2%.

Lạm phát tăng phi mã từng là cơn ác mộng đối với châu Âu khi tình trạng giá cả hàng hóa leo thang đã phủ bóng lên nhiều nền kinh tế và trở thành gánh nặng đối với người dân trong khu vực.

Vì vậy, việc lạm phát giảm tháng thứ 3 liên tiếp làm gia tăng hy vọng của các nhà đầu tư về việc ECB có thể giảm lãi suất, tiếp thêm động lực tăng trưởng cho nền kinh tế.

Tuy nhiên, một số chuyên gia vẫn đưa ra nhận định thận trọng về triển vọng ghìm cương đà tăng giá tại Eurozone thời gian tới. Chủ tịch ECB Christine Lagarde dự báo, giá cả hàng hóa có thể tăng trở lại vào tháng này, do chính phủ các nước dỡ bỏ dần những biện pháp hỗ trợ người tiêu dùng và doanh nghiệp trước cuộc khủng hoảng năng lượng.

Ngoài ra, theo tờ Financial Times, có nhiều yếu tố khiến các nền kinh tế gặp khó khăn trong việc đưa lạm phát xuống mức mục tiêu 2%, trong đó có vấn đề giá năng lượng. Sự điều chỉnh giảm mạnh của giá năng lượng thời gian qua đóng vai trò quan trọng giúp kéo tỷ lệ lạm phát hạ nhiệt. Tại Eurozone, giá năng lượng đã giảm 11,5% trong tháng 11 so mức cùng kỳ năm ngoái, sau khi giảm 11,2% vào tháng 10.

Tuy nhiên, thời gian tới, không loại trừ khả năng giá vàng đen có thể đảo chiều tăng trở lại do thời tiết giá lạnh trong mùa đông và những diễn biến của cuộc xung đột giữa Israel và phong trào Hồi giáo Hamas tại Dải Gaza.

Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Đức (Bundesbank) Joachim Nagel cho rằng, hiện còn quá sớm để Eurozone tuyên bố giành chiến thắng trong cuộc chiến chống lạm phát.

Chủ tịch Bundesbank dự báo lạm phát sẽ tiếp tục giảm nhưng với tốc độ chậm dần, đồng thời không loại trừ khả năng việc ứng phó cơn bão nguy hiểm này trong giai đoạn tiếp theo có thể khó khăn hơn.

Trong khi đó, Chủ tịch ECB Christine Lagarde cũng nhận định, áp lực lạm phát sẽ tiếp tục giảm, nhưng triển vọng lạm phát trong trung hạn vẫn không chắc chắn. Theo bà Lagarde, mục tiêu đưa lạm phát về 2% của ECB sẽ chỉ đạt được vào nửa cuối năm 2025.

Mặc dù góp phần không nhỏ xoa dịu cơn bão lạm phát, song chính sách tiền tệ thắt chặt đã kéo theo những tác động tiêu cực đối với nền kinh tế Eurozone. Chi phí đi vay cao khiến nhiều lĩnh vực quan trọng như bất động sản, ngân hàng chịu tổn hại.

Theo ECB, khi chi phí đi vay tăng cao, dòng tiền của nhà đầu tư và khách hàng đổ vào thị trường bất động sản đi xuống. Các ngân hàng cũng gặp khó khăn khi nhu cầu vay vốn giảm. Trong bối cảnh đó, tại cuộc họp ngày 14/12 tới, ECB sẽ phải đối mặt một bài toán hóc búa về việc có nên tiếp tục cắt giảm lãi suất để giảm lạm phát hay giữ chi phí đi vay ổn định nhằm hỗ trợ nền kinh tế phục hồi.

Trong báo cáo về sự ổn định tài chính vừa được công bố, ECB nhận định, sự ổn định tài chính của Eurozone sẽ vẫn mong manh. Nguy cơ khu vực rơi vào suy thoái kinh tế vẫn có thể xảy ra.

Chủ tịch ECB Christine Lagarde nhấn mạnh, hoạt động kinh tế tại Eurozone đã trì trệ trong những quý gần đây và dự kiến vẫn yếu kém hết năm nay. Bà Lagarde cho biết, Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Eurozone trong quý III giảm nhẹ do sự kết hợp của nhiều yếu tố, bao gồm tác động của lãi suất cao, nhu cầu từ bên ngoài yếu và động lực tăng trưởng giảm sau khi mở cửa lại nền kinh tế sau đại dịch Covid-19.

Ủy ban châu Âu (EC) dự báo tăng trưởng kinh tế của Eurozone năm 2023 dừng ở mức 0,6%, trong khi đó tăng trưởng năm 2024 là 1,2%, thấp hơn 0,1 điểm phần trăm so mức dự báo trước đó.

Giới phân tích nhận định, những trở lực ngăn cản đà tăng trưởng của nền kinh tế Eurozone vẫn còn rất mạnh mẽ, vì vậy năm 2024 được dự báo sẽ tiếp tục là một năm đầy thách thức đối với khu vực đồng tiền chung châu Âu.

Tổng thống Pháp bị ‘tổng công kích’ vì tổ chức nghi lễ Do Thái ở điện Elysée

(Ảnh minh họa).

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron bị cáo buộc “phản bội nền Cộng hòa Pháp” sau khi nghi thức khai mạc Lễ hội Ánh sáng Do Thái (Hanukkah) được diễn ra ngay ở điện Elysée, dinh thự chính thức của Tổng thống Pháp, hành động được coi là thiếu tôn trọng chủ nghĩa thế tục (secularism) của nước này.

Trong một buổi lễ trao giải tại phòng tiệc Salle des Fêtes của điện Elysée hôm 7/12 cho Giáo sĩ trưởng Giáo đoàn Do Thái tại Pháp, ông Haïm Korsia, về những cống hiến cho chủ nghĩa chống bài Do Thái (Antisemitism), Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã chú tâm theo dõi lúc ông Korsia thắp ngọn nến đầu tiên nhằm khai mạc lễ hội Hanukkah kéo dài một tuần của người Do Thái.

Đoạn clip ghi lại sự kiện nói trên đã ngay lập tức tạo ra làn sóng phản ứng dữ dội đối với hành động của ông Macron. Các đảng phải đối lập ở Pháp đã chỉ trích mạnh mẽ vị tổng thống 45 tuổi khi đã thiếu tôn trọng chủ nghĩa thế tục truyền thống của nước này.

Chính trị gia có ảnh hưởng lớn ở phía cực hữu Manuel Bompard, cùng với đó là phó Lãnh đạo đảng Xanh Sandrine Rousseau đã lần lượt cho rằng ông Macron đã mắc phải “một sai lầm chính trị không thể tha thứ” và “việc ủng hộ cộng đồng Do Thái tại Pháp bằng cách khác là hoàn toàn khả thi thay vì cho phép một nghi thức tôn giáo được tổ chức ở điện Elysée”.

Thậm chí, sự phản ứng mạnh mẽ nhất lại đến từ Chủ tịch Hội đồng đại diện các tổ chức Do Thái ở Pháp (CRIF), ông Yonathan Arfi, khi ông Arfi nhấn mạnh việc đứng ngoài bất kỳ hành động liên quan đến tôn giáo “đã nằm trong ADN của nền Cộng hòa Pháp” và việc tổ chức khai mạc lễ Hanukkah ngay tại điện Elysée là sai lầm.

Trước những lời chỉ trích trên, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron bác bỏ sự thiếu tôn trọng chủ nghĩa thế tục của nước này khi tổ chức nghi thức khai mạc lễ Hanukkah ngay tại điện Elysée, đồng thời cho biết ông không hề hối tiếc “một chút nào” và đã cho phép tổ chức nghi thức “theo tinh thần hòa hợp của nền Cộng hòa”.

Trong khi đó, các quan chức trong Chính phủ Pháp bày tỏ sự ủng hộ đối với ông Macron. Thủ tướng Pháp Elisabeth Borne cho rằng Tổng thống Macron muốn “gửi một thông điệp ủng hộ đến cộng đồng người Do Thái trong bối cảnh chủ nghĩa bài Do Thái đang có dấu hiệu lan rộng”. Theo thống kê, tại Pháp đã ghi nhận hơn 1.500 hành động hoặc bình luận bài Do Thái kể từ khi xung đột Hamas-Israel nổ ra.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Pháp Gerald Darmanin nhấn mạnh ông Macron “luôn tôn trọng tất cả các tôn giáo”, trong bối cảnh chủ nghĩa thế tục, vốn phân tách rõ ràng giữa các hoạt động tôn giáo và dân sự, đã được coi là một “luật bất thành văn” ở đất nước hình lục lăng.

Trước đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng có những lần gây tranh cãi liên quan đến vấn đề tôn giáo. Hồi tháng 9/2023, ông Macron đã tham dự một thánh lễ Công giáo do Giáo hoàng Francis tổ chức tại thành phố Marseille (miền nam nước Pháp), trong thời điểm chính phủ nước này đang đẩy mạnh việc cấm các phụ nữ theo đạo Hồi mặc trang phục cổ truyền Abaya trong trường học.

Vị thủ tướng 45 tuổi cũng đã từ chối tham dự một cuộc tuần hành lớn nhằm ủng hộ Chủ nghĩa bài Do Thái hồi giữa tháng 11 năm nay ở thủ đô Paris, với lý do sự kiện đã bị một số chính trị gia đối lập lợi dụng với mục đích riêng. Sự vắng mặt của ông Macron đã bị các chính trị gia ở cả hai phía tả hữu, cũng như cộng đồng người Do Thái tại Pháp, chỉ trích nặng nề.

Nguồn: Phụ Nữ Online; Diễn Đàn Doanh Nghiệp; Năng Lượng Quốc Tế; Việt Nam; Soha