EU đạt thỏa thuận về các quy tắc AI toàn diện đầu tiên trên thế giới

Các nhà đàm phán của Liên minh Châu Âu (EU) đã đạt được thỏa thuận vào thứ Sáu (8/12) về các quy tắc trí tuệ nhân tạo toàn diện đầu tiên trên thế giới, mở đường cho việc giám sát pháp lý đối với công nghệ được sử dụng trong các dịch vụ AI phổ biến như ChatGPT.

Các nhà đàm phán từ Nghị viện Châu Âu và 27 quốc gia thành viên của khối đã vượt qua những khác biệt lớn về các điểm gây tranh cãi, bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh và việc cảnh sát sử dụng giám sát nhận dạng khuôn mặt, để ký một thỏa thuận chính trị thăm dò ​​cho Đạo luật Trí tuệ nhân tạo.

"Thỏa thuận đã đạt được. EU trở thành châu lục đầu tiên thiết lập các quy tắc rõ ràng về việc sử dụng AI", Ủy viên phụ trách lĩnh vực công nghiệp của EU, ông Thierry Breton viết trên mạng xã hội X.

Kết quả được đưa ra sau các cuộc đàm phán kín trong tuần này, với phiên đầu tiên kéo dài 22 giờ trước khi vòng thứ hai bắt đầu vào sáng 8/12. EU đã sớm dẫn đầu trong cuộc đua toàn cầu nhằm xây dựng các rào cản AI khi công bố bản dự thảo đầu tiên của bộ quy tắc của mình vào năm 2021. Tuy nhiên, sự bùng nổ gần đây của AI tạo sinh đã khiến các quan chức châu Âu phải vội vã cập nhật một đề xuất được coi là một bản thiết kế chi tiết cho thế giới. Nghị viện châu Âu vẫn cần bỏ phiếu về việc này vào đầu năm tới nhưng với việc thỏa thuận đã đạt được, thủ tục trên chỉ mang tính hình thức, nghị sĩ Italy Brando Benifei nhận định.

"Điều này thật tốt. Rõ ràng chúng ta phải chấp nhận một số nhượng bộ nhưng nhìn chung mọi thứ rất tốt", ông Brando Benifei đánh giá.

Bộ luật cuối cùng có thể sớm nhất là tới năm 2025 mới có hiệu lực hoàn toàn và đặt ra các hình phạt tài chính nghiêm khắc đối với những hành vi vi phạm lên tới 35 triệu euro (38 triệu USD) hoặc 7% doanh thu toàn cầu của một công ty.

Các hệ thống AI tạo sinh như ChatGPT của OpenAI đã bùng nổ trong nhận thức của thế giới, khiến người dùng choáng váng với khả năng tạo ra văn bản, hình ảnh và bài hát giống con người. Tuy nhiên, điều đó cũng làm dấy lên lo ngại về những rủi ro mà công nghệ đang phát triển nhanh chóng gây ra cho việc làm, quyền riêng tư, bảo vệ bản quyền và thậm chí cả chính cuộc sống của con người.

Hiện nay, Mỹ, Anh, Trung Quốc và các liên minh toàn cầu như G7 đã tham gia đưa ra các đề xuất của họ để quản lý AI mặc dù vẫn đang bắt trong quá trình bắt kịp châu Âu.

Các quy định toàn diện và mạnh mẽ từ EU "có thể là tấm gương mạnh mẽ cho nhiều chính phủ đang xem xét quy định", Anu Bradford, Giáo sư Trường Luật Columbia, chuyên gia về quy định kỹ thuật số và EU cho hay. Theo bà, các quốc gia khác “có thể không sao chép mọi điều khoản nhưng có thể sẽ mô phỏng nhiều khía cạnh của điều khoản đó”.

Các công ty AI phải tuân thủ các quy định EU cũng có thể sẽ mở rộng một số nghĩa vụ đó sang các thị trường bên ngoài lục địa. Bà cho rằng: “Xét cho cùng, việc đào tạo lại các mô hình riêng biệt cho các thị trường khác nhau sẽ không hiệu quả". Dù vậy, một số người lo ngại rằng thỏa thuận đã được thông qua một cách vội vã.

“Thỏa thuận chính trị ngày hôm nay đánh dấu sự khởi đầu của công việc kỹ thuật quan trọng và cần thiết về các chi tiết quan trọng của Đạo luật AI vẫn còn thiếu”, Daniel Friedlaender, người đứng đầu văn phòng Châu Âu của Hiệp hội Công nghiệp Máy tính và Truyền thông, một nhóm vận động hành lang ngành công nghệ, cho hay.

Đạo luật AI ban đầu được thiết kế để giảm những rủi ro từ các chức năng cụ thể của AI dựa trên mức độ rủi ro của chúng, từ thấp đến không thể chấp nhận được. Tuy nhiên, các nhà lập pháp đã thúc đẩy việc mở rộng nó sang các mô hình nền tảng, các hệ thống tiên tiến làm cơ sở cho các dịch vụ AI có mục đích chung như ChatGPT và chatbot Bard của Google.

Thụy Điển "sáng cửa" gia nhập NATO: Mỹ phải đồng ý với Thổ Nhĩ Kỳ một điều kiện tiên quyết

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan kỳ vọng Washington sẽ phê duyệt thỏa thuận bán máy bay F-16 cho Ankara.

Thỏa thuận bán máy bay F-16 cho Ankara được cho là điều kiện để đổi lấy việc Thổ Nhĩ Kỳ phê chuẩn nỗ lực gia nhập liên minh NATO của Thụy Điển, hiện đang bị đình trệ.

Tổng thống Erdogan đã "thực hiện nghĩa vụ"

Tổng thống Erdogan cho biết, ông đã thực hiện "nghĩa vụ" của mình là đệ trình quyết định gia nhập NATO của Thụy Điển lên quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 10. Giờ đây, ông kỳ vọng Quốc hội Mỹ sẽ theo đó mà chấp thuận yêu cầu của Ankara trong việc mua máy bay chiến đấu F-16 và bộ phụ tùng thay thế hiện đại trị giá hàng tỷ USD.

"Với tư cách là Tổng thống, tôi đã đệ trình đơn gia nhập NATO của Thụy Điển tới quốc hội và tôi nhận được những lời cảm ơn về điều đó. Tôi đã hoàn thành nghĩa vụ của mình, nhưng tôi cũng mong đợi điều gì đó từ phía phương Tây. Phương Tây cũng nên đồng thời thông qua một số vấn đề trên quốc hội," Tổng thống Erdogan phát biểu trước những người đồng cấp phương Tây, được truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ đưa tin hôm 6/12.

Financial Times đánh giá, phát biểu của Tổng thống Erdogan nêu bật chủ trương "có qua có lại" hiện đang kéo dài yêu cầu gia nhập liên minh phương Tây của Thụy Điển.

Mong muốn từ phía Ankara đối với Washington

Thổ Nhĩ Kỳ cùng với Hungary là thành viên NATO duy nhất chưa có động thái chấp nhận việc để Stockholm gia nhập khối. Các đồng minh NATO gần đây đã bày tỏ sự thất vọng trước tiến độ chấp thuận cho Thụy Điển gia nhập đang bị trì hoãn ở Ankara.

Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden ủng hộ yêu cầu mua F-16 của Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, nỗ lực này đã vấp phải trở ngại từ Quốc hội Mỹ trong thời gian qua.

Vấn đề trở nên phức tạp hơn kể từ cuộc tấn công của Hamas vào Israel hôm 7/10, mối quan hệ giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ trở nên căng thẳng. Mỹ ủng hộ mạnh mẽ "quyền tự vệ" của Israel, trong khi ông Erdogan cáo buộc Israel phạm "tội ác chiến tranh" ở Gaza.

Vào tuần trước, Thứ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Brain Nelson đã có cuộc gặp với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ. Tại đây, Washington bày tỏ quan ngại sâu sắc về việc Thổ Nhĩ Kỳ tạo điều kiện cho lực lượng Hamas tiếp cận nguồn tài chính quốc tế. Mỹ cũng bày tỏ thất vọng về sự gia tăng tái xuất khẩu hàng hóa của Nga ở nước này.

Washington cho rằng việc chấp thuận yêu cầu vào NATO của Thụy Điển là ưu tiên của Mỹ. Nước láng giềng của Thụy Điển là Phần Lan đã gia nhập liên minh vào tháng 4/2023.

Thách thức lớn của Thủ tướng Anh Rishi Sunak

Sau khi dự luật nhằm đưa người tị nạn trái phép đến Rwanda (gọi tắt là dự luật Rwanda) được công bố hôm 7/12, Thủ tướng Anh Rishi Sunak đã vấp phải những sự phản đối mạnh mẽ trong nội bộ đảng Bảo thủ cầm quyền, trong đó có việc Bộ trưởng Di trú Robert Jenrick từ chức. Sự kiện này được cho là một trong những thử thách lớn nhất đối với vai trò lãnh đạo của ông Sunak kể từ khi lên nắm quyền cách đây hơn một năm.

Các nhóm nghị sĩ trong đảng Bảo thủ đang nghiên cứu và xem xét một cách kĩ lưỡng dự luật Rwanda, trước khi tiến hành bỏ phiếu thông qua hoặc bác bỏ dự luật này vào thứ Ba (12/12) tới. Trong đó, quan điểm của nhóm nghị sĩ trong đảng với tên gọi “Star Chamber” sẽ ảnh hưởng lớn đến việc dự luật có được thông qua hay không.

Sir Bill Cash, nghị sĩ có thâm niên lâu nhất ở Hạ viện Anh thời điểm hiện tại, cho biết nhóm “Star Chamber” đang phân tích dự luật Rwanda một cách chi tiết. Dự kiến vào đầu tuần tới nhóm này sẽ đưa ra kết luận cụ thể về dự luật này trước khi hai viện của Quốc hội Anh tiến hành bỏ phiếu.

Một số nhóm nghị sĩ khác cũng có cách tiếp cận tương tự. Nhóm nghị sĩ có tính chủ nghĩa dân tộc cao trong đảng Bảo thủ (One Nation Conservatives) cho biết quyết định ủng hộ, phản đối hay bỏ phiếu trắng sẽ được quyết định sau cuộc họp của nhóm vào tối thứ Hai (11/12) tới, sau khi đã có thời gian đọc kỹ dự luật Rwanda.

Mặc dù các nhóm nghị sĩ đều chưa thể hiện quan điểm rõ ràng về dự luật Rwanda, tuy nhiên theo những gì lãnh đạo nhóm One Nation Conservatives mô tả, đang có những “sự quan ngại sâu sắc” từ các nghị sĩ, trong đó có việc dự luật cho phép các bộ trưởng có thẩm quyền bỏ qua dự luật về Nhân quyền (thông qua năm 1998) để trục xuất những người tị nạn trái phép.

Thậm chí, Thủ tướng Anh Rishi Sunak có nguy cơ phải đối mặt với một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm trong trường hợp dự luật Rwanda không thể thông qua. Một số nghị sĩ được cho rằng đã thể hiện sự mất niềm tin vào ông Sunak, nhất là các nghị sĩ đã phản đối công khai với dự luật này.

Trong đó, cựu Bộ trưởng Di trú Robert Jenrick, người từ chức ngay sau khi dự luật Rwanda được công bố, và cựu Bộ trưởng Nội vụ Anh Suella Braverman đã kết luận trước truyền thông tại xứ sở sương mù rằng dự luật này lần lượt là “không đủ mạnh” và “thất bại từ trong trứng nước”.

Trước khi các nghị sĩ tiến hành bỏ phiếu về dự luật Rwanda, Thủ tướng Anh Rishi Sunak còn có một mối bận tâm lớn nữa khi ông sẽ xuất hiện trước Ủy ban điều tra về cách Chính phủ Anh (dưới thời cựu thủ tướng Boris Johnson) xử lý cuộc khủng hoảng do đại dịch COVID-19 gây ra.

Hai sự kiện lớn trong tuần tới (phiên điều trần COVID-19 và buổi bỏ phiếu dự luật Rwanda) nhiều khả năng sẽ có những tác động lớn đến vai trò lãnh đạo của ông Sunak, kể từ khi vị thủ tướng gốc Ấn Độ lên nắm quyền cách đây hơn một năm.

Anh trả thêm cho Rwanda ‘100 triệu bảng chỉ trong năm 2024’

Tiết lộ từ thư của Bộ Nội vụ Anh gửi các dân biểu Hạ viện cho thấy chính phủ của đảng Bảo thủ đã trả thêm cho Rwanda 100 triệu bảng trong năm 2024 để thúc đẩy việc nhận người vào Anh xin tỵ nạn.

Khoản tiền trả Rwanda vào tháng 4/2023 là 100 triệu bảng, sau các khoản tổng cộng 140 triệu đã trả cho tới thời điểm đó.

Nhưng Anh Quốc sẽ còn phải trả cho quốc gia châu Phi 50 triệu nữa trong khi các chuyến bay đưa người xin tỵ nạn sang “cứu xét đơn” ở Rwanda vẫn không nhúc nhích, theo BBC News hôm 07/12/2023.

Tòa Thượng thẩm Anh đã ra lệnh ách các chuyến bay đó và chính phủ Anh đang đưa ra một dự luật nhằm “tạo lối vòng” để đạt mục tiêu.

Ý tưởng chính của thỏa thuận Anh-Rwanda là dòng người vào Anh xin tỵ nạn sẽ dừng vì người ta thấy thất vọng khi phải ngồi chờ xét đơn ở một nước châu Phi.

Thế nhưng có nhiều ý kiến nói đó chỉ là cách nghĩ của chính phủ Anh, và kể cả Anh có đưa hàng nghìn người sang Rwanda thì số người tới Anh phi pháp bằng thuyền nhỏ từ EU sẽ khó mà giảm đi.

Bản thân cựu Bộ trưởng Nội vụ Suella Braverman đã nhắc lại lời cảnh báo rằng luật mới có hiệu lực đi nữa thì cũng không “ngăn các con thuyền vượt biển vào Anh”.

Dự luật mới muốn buộc các thẩm phán Anh coi Rwanda là “quốc gia an toàn” và cho các bộ ngành của Anh quyền không nhìn nhận các điều trong Luật Nhân quyền.

Thế nhưng dự luật chưa dám đi xa tới mức xóa bỏ cả Công ước châu Âu về Nhân quyền như yêu cầu của một số nhân vật thiên hữu trong đảng Bảo thủ.

Về thủ tục, dự luật còn phải thông qua Quốc hội và khả năng bị chặn tại Hạ viện vào tuần tới là khá cao, kể cả trong đảng Bảo thủ.

Người xin tỵ nạn và vấn đề nhập cư

Báo The Times nói có các luật sư kỳ cựu tư vấn cho chính phủ Anh rằng luật mang tính khẩn cấp như trên vẫn có lỗ hổng để người xin tỵ nạn nộp đơn phản đối việc đưa họ sang Rwanda.

Theo BBC, trong số các nguyên đơn kiện chính phủ Anh có một người Việt Nam.

Ông ta nói việc chuẩn bị đưa ông sang Rwanda là vi phạm nhân quyền. Người này đòi xin tỵ nạn tại Anh vì “bị đòi nợ và đe dọa tính mạng” nếu về Việt Nam.

Trong nỗ lực giảm người nhập cư nói chung, trong tuần qua Anh đổi chính sách thị thực lao động, nâng mức lương tối thiếu để có thể xin visa kèm giấy phép lao động vào Anh.

Kể từ 04/2024, các công ty muốn đón người làm từ bên ngoài vào Anh cần phải trả họ ít nhất 38.700 bảng/năm, trừ các ngành nghề Anh đang thiếu.

Quy định mới này có mục tiêu tạo rào cản cao hơn đối với người di dân không có thu nhập tốt.

Nhưng trên thực tế, đã có lời phàn nàn rằng công dân Anh muốn đón vợ/chồng là người nước ngoài tới Anh sống cũng phải trưng ra thu nhập chung tối thiểu là 38.700 bảng/năm.

Đây là mức thu nhập cao hơn lương năm trung bình của người dân ở Anh khiến nhiều cặp đôi sẽ không thể nào cùng sống với nhau ở Anh được.

Nhà thờ Đức Bà tại Pháp 'hồi sinh' đúng hẹn

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cam kết rằng Nhà thờ Đức Bà ở thủ đô Paris sẽ được hoàn tất phục dựng đúng theo kế hoạch vào ngày 8/12/2024.

Tuyên bố trên được nhà lãnh đạo Pháp đưa ra ngày 8/12 trong chuyến thăm Nhà thờ Đức Bà và thị sát công tác trùng tu, sau khi vụ hỏa hoạn nghiêm trọng ngày 15/4/2019 đã phá hủy nhiều phần quan trọng của địa điểm lịch sử này. Phát biểu với báo giới, Tổng thống Macron tự tin khẳng định: “Chúng tôi sẽ hoàn thành đúng tiến độ”.

Việc khôi phục công trình kiến trúc được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa thuộc Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận là Di sản thế giới đã gặp nhiều trở ngại. Ban đầu, Tổng thống Macron cam kết sẽ khôi phục Nhà thờ Đức Bà trong vòng 5 năm, để kịp mở cửa trở lại địa điểm này trong thời gian Paris đăng cai Olympic mùa Hè 2024. Tuy nhiên, mốc thời gian này đã bị hủy bỏ do việc thi công phải lùi lại nhiều tháng để nhường chỗ cho các nỗ lực khử nhiễm độc chì, sau khi hơn 300 tấn chì từ mái nhà thờ tan chảy trong vụ hỏa hoạn.

Sau đó, các yếu tố về thời tiết cũng như lệnh phong tỏa để phòng chống dịch COVID-19 cũng làm gián đoạn công tác trùng tu nhà thờ. Những khó khăn trong việc triển khai đã buộc Tổng thống Macron đưa ra mốc mới cho việc hoàn tất phục dựng Nhà thờ Đức Bà, vốn là điểm đến hấp dẫn thu hút hơn 12 triệu lượt khách tham quan mỗi năm.

Ở thời điểm hiện tại, ngọn tháp mới của Nhà thờ Đức Bà đã hiện lên sừng sững - dù chưa trọn vẹn - trên nền trời của thủ đô Paris. Công trình này dự kiến sẽ được hoàn tất khi "kinh đô ánh sáng" đăng cai Olympic 2024. Đây sẽ là một bản sao giống hệt ngọn tháp cao 96m được kiến trúc sư Viollet-Le-Duc thiết kế và dựng thêm cho nhà thờ vào thế kỷ 19. Ngọn tháp mới được làm từ gỗ sồi và phủ một lớp chì. Phần đế bằng gỗ nặng 80 tấn của ngọn tháp, nằm trên những vòm đá cao 30 m so với phần trung tâm của nhà thờ.

Theo Tổng thống Macron, Pháp sẽ tổ chức một cuộc thi thiết kế 6 cửa sổ kính màu hiện đại cho Nhà thờ Đức Bà, để tạo nên "điểm nhấn của thế kỷ 21" duy nhất đối với công trình nổi tiếng thế giới này. Nếu các phương án không khả thi, những cửa sổ này sẽ được làm lại theo đúng phiên bản gốc. Ông cũng tuyên bố sẽ xây dựng tại Paris một bảo tàng dành riêng cho Nhà thờ Đức Bà, cũng như những dấu ấn lịch sử, nghệ thuật và “sự tái thiết trường tồn" của công trình.

Hiện cơ quan chức năng Pháp vẫn đang tiến hành điều tra nhằm xác định nguyên nhân gây hỏa hoạn. Theo kết luận sơ bộ, đây có thể là một vụ tai nạn do sự cố điện hoặc ai đó đã vứt tàn thuốc bất cẩn.

Nguồn: VOV; Soha; Tiền Phong; BBC; Báo Tin Tức