Bão Babet gây lũ lụt, mất điện khắp Bắc Âu

(Ảnh minh họa).

Bão Babet đã gây ra lũ lụt trên diện rộng và gây thiệt hại cho các thị trấn ở Đan Mạch, Na Uy và đang tiếp tục tàn phá ở Vương quốc Anh.

Do bão Babet, 3 người chết ở Scotland và Anh cùng nhiều gia đình bị mắc kẹt trong những ngôi nhà bị ngập lụt. Một phụ nữ cũng thiệt mạng ở miền bắc nước Đức vào tối 20.10 sau khi cây đổ đè trúng xe.

Khi bão Babet đổ bộ vào Scandinavia đã dẫn tới nước dâng cao ở các thị trấn ở phía nam Đan Mạch, làm ngập lụt tầng một của nhiều ngôi nhà và gây mất điện trong vài giờ.

Theo cơ quan thời tiết DMI của Đan Mạch, mực nước ở một số thị trấn của Đan Mạch đã vượt quá mức bình thường hơn 2 m - đây là mức nước dâng cao trăm năm mới có một lần.

Ông Martin Vendelbo thuộc Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Đan Mạch chia sẻ với hãng tin Ritzau: “Chúng tôi đang phải thoát một lượng nước lớn khỏi các thị trấn, đặc biệt là ở phía nam Jutland”.

Truyền thông Đan Mạch cho hay, do bão, nhiều tàu cá bị mắc kẹt hoặc có nguy cơ bị chìm ở thị trấn cảng Rodvig.

Tại phía nam Na Uy, có tới 20.000 cư dân trong tình trạng mất điện vào sáng 21.10 khi gió mạnh thổi bay mái nhà, làm đổ cây cối và cột điện. Hãng tin NTB của Na Uy cho biết, tình hình đang được cải thiện.

Hiện tại, bão Babet đang tiếp tục tàn phá Vương quốc Anh, khiến nhà ga King’s Cross ở London buộc phải đóng cửa chiều 21.10, với nhiều chuyến tàu bị hoãn hoặc hủy.

Network Rail thông báo, Đường sắt Đông Bắc Luân Đôn (LNER), chạy các tuyến giữa London và vùng đông bắc nước Anh và Scotland, vẫn bị gián đoạn nghiêm trọng do bão.

Sân bay Leeds Bradford ở miền bắc nước Anh đã đóng cửa vào 20.10 sau khi một máy bay chở khách trượt khỏi đường băng trong gió mạnh. Sân bay đã mở cửa trở lại sáng 21.10.

Cơ quan Môi trường Vương quốc Anh đã phát 3 cảnh báo lũ lụt nghiêm trọng nguy hiểm đến tính mạng ở khu vực xung quanh sông Derwent tại thành phố Derby, miền trung nước Anh. Giới chức cảnh báo, lũ lụt có thể xảy ra trên một số sông lớn hơn, bao gồm Severn, Ouse và Trent tới 24.10.

Scotland cũng tập trung ứng phó với bão sau khi 2 người chết ở hạt Angus. Thủ hiến Humza Yousaf cảnh báo người dân nên thận trọng với thời tiết khắc nghiệt, nhất là ở khu vực ven biển.

Theo cơ quan dịch vụ khẩn cấp bang Schleswig-Holstein, bờ biển Baltic của Đức cũng chịu ảnh hưởng của gió mạnh, mưa và lũ lụt với khoảng 2.000 người phải sơ tán.

Mực nước cao nhất được ghi nhận vào khoảng nửa đêm 20.10 tại thị trấn Flensburg, cao gần 2,3m so với bình thường - mức cao chưa từng thấy trong gần 120 năm.

Nghề cá châu Âu vào kỷ nguyên số

Nghị viện châu Âu vừa phê chuẩn các quy định sửa đổi nhằm cải tiến hệ thống kiểm soát nghề cá của khối.

Luật sửa đổi kiểm soát nghề cá của Liên minh châu Âu (EU) bắt buộc tất cả tàu cá của các nước thành viên phải lắp đặt camera, thiết bị giám sát hoặc định vị theo thời gian thực để cơ quan chức năng có thể theo dõi, định danh cũng như xác định tọa độ ngư trường.

Điều này giúp cạnh tranh công bằng hơn và chống lại hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, không báo cáo và không được kiểm soát nhằm thúc đẩy hoạt động đánh bắt cá mang tính bền vững, bảo vệ môi trường của EU.

Vào năm 2018, Ủy ban châu Âu đề xuất sửa đổi hệ thống kiểm soát nghề cá để hiện đại hóa và đơn giản hóa các quy tắc giám sát hoạt động nghề cá, thu thập dữ liệu chính xác hơn, đảm bảo tuân thủ chính sách nghề cá chung của EU.

Bất kể kích cỡ, tất cả tàu của EU đều phải khai báo nhật ký đánh bắt bao gồm sản lượng và loại định đánh bắt, khai báo chuyển tải và khai báo cập bến... thông qua hệ thống kỹ thuật số.

Để đảm bảo mức sai số hợp lý, chênh lệch 10% về trọng lượng ước tính và trọng lượng thực tế sẽ được đặt cho mỗi loại đánh bắt khi cập bờ. Tuy nhiên, sẽ có một số trường hợp ngoại lệ đối với sản lượng đánh bắt nhỏ và các loài cụ thể.

Cũng lầu tiên tại EU, các tàu hoạt động với mục đích giải trí sẽ phải khai báo sản lượng khai thác như các tàu thương mại. Chính quyền quốc gia hoặc một ủy ban sẽ thiết lập hệ thống điện tử cho mục đích này.

Các chuyên gia cho rằng, quy định mới về nghề cá cũng giúp giải quyết những khác biệt hiện tại giữa các thành viên EU về việc áp dụng các biện pháp xử phạt nếu tàu cá vi phạm.

Cạnh đó, truy xuất nguồn gốc kỹ thuật số của sản phẩm đánh bắt sẽ giúp tăng cường an toàn thực phẩm cho người tiêu thụ.

Bà Clara Aguilera - Nghị sĩ Tây Ban Nha, báo cáo viên về Luật Kiểm soát đánh bắt cá EU nói: "Chúng tôi đạt được thỏa thuận cân bằng cho ngành thủy sản của EU. Các quy tắc kiểm soát mới sẽ hài hòa và minh bạch hơn với các quy trình kỹ thuật số hoàn toàn. Ngư dân sẽ có 4 năm để thích ứng với những thay đổi. Nghị viện châu Âu đang đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng về thông tin về nguồn gốc của tất cả thực phẩm họ tiêu thụ".

Phó Chủ tịch Oceana ở châu Âu Vera Coelho cho biết: "Từ tàu đánh cá lớn nhất đến tàu thủ công nhỏ nhất đều sẽ được theo dõi theo thời gian thực. Điều này sẽ nâng cao kiến thức về các hoạt động đánh bắt cá, bảo vệ các khu vực cấm đánh bắt cá và mang lại lợi ích hữu hình cho ngư dân, như cải thiện an toàn trên biển".

Theo trình tự pháp lý, luật kiểm soát nghề cá của EU phải được Hội đồng EU ký ban hành và quốc hội từng quốc gia thành viên EU phê chuẩn trước khi đi vào hiệu lực, thay cho luật hiện hành có từ năm 2009.

Châu Âu lo dồn, ngại gộp

(Ảnh minh họa).

Sau khi bị đánh sụp ở Syria và Iraq, tàn dư tản mát của IS tiếp tục đối kháng các quốc gia phương Tây

Trên danh nghĩa, tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ở Iraq và Syria đã bị xóa sổ từ cách đây vài năm. Tuy nhiên, thực tế là tàn dư của lực lượng Hồi giáo cực đoan ấy vẫn tấn công ở nhiều nơi trên thế giới, gây ra mối đe dọa an ninh thường trực nhằm vào Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và đồng minh của họ.

Cuộc xung đột đang diễn ra giữa lực lượng Hamas và Israel ở Trung Đông gây ra nhiều hệ lụy đối với chính trị - an ninh khu vực và thế giới cũng như quan hệ quốc tế, trong đó càng khiến EU thêm quan ngại sâu sắc về nguy cơ an ninh.

Trong cuộc xung khắc giữa Hamas và Israel, việc các nước phương Tây ủng hộ Israel góp phần kích động những lực lượng Hồi giáo cực đoan gia tăng tấn công nhằm vào các quốc gia phương Tây cũng như người Do Thái ở bên ngoài Israel, đặc biệt tại châu Âu. Hai bằng chứng mới đây nhất là vụ tấn công bằng dao ở Pháp và vụ xả súng ở Bỉ.

Sau khi bị đánh sụp ở Syria và Iraq, tàn dư của IS tản mát khắp thế giới, tiếp tục đối kháng các quốc gia phương Tây bằng nhiều hình thức và với những quy mô khác nhau. Những cuộc đảo chính quân sự thời gian qua ở Mali, Burkina Faso, Niger, Gabon đã chỉ ra bằng chứng về việc các nước phương Tây thất bại với chiến lược, biện pháp đối phó những tổ chức và phần tử Hồi giáo cực đoan, trong đó có IS, ở châu Phi.

Có 4 nguyên nhân chính khiến EU hiện sa vào tình trạng lo dồn, ngại gộp.

Thứ nhất, cuộc cọ xát và đối đầu về ý thức hệ giữa phương Tây với thế giới Hồi giáo tiếp tục dai dẳng, ngày càng quyết liệt chứ không suy giảm trong hơn 20 năm qua. Chừng nào chưa hóa giải dứt điểm cuộc đối kháng này, chừng đó EU vẫn còn phải lo ngại về thách thức an ninh đến từ các tổ chức, lực lượng và phần tử Hồi giáo cực đoan.

Thứ hai, ở một số quốc gia thành viên EU gần đây tiếp tục có các biện pháp, chính sách phân biệt đối xử và kỳ thị người theo đạo Hồi; không ngăn chặn triệt để, nếu không muốn nói là dung túng dưới biện luận về quyền tự do ngôn luận, đối với cá nhân có hành động xúc phạm và phỉ báng đạo Hồi. Tình trạng này đã bị các lực lượng, tổ chức và phần tử Hồi giáo cực đoan lợi dụng để kích động làn sóng tấn công, khủng bố bạo lực nhằm vào nhiều quốc gia phương Tây.

Thứ ba, EU cho đến nay vẫn chưa xử lý ổn thỏa, lâu bền cuộc khủng hoảng về tị nạn và di cư. EU chưa thể cải tổ kịp thời chính sách về vấn đề này do không có được sự đồng thuận quan điểm trong nội bộ và phối hợp hành động. Việc chia sẻ thông tin, dữ liệu cần thiết để sàng lọc các phần tử khủng bố trong dòng người di cư và xin tị nạn ở EU cũng không khá hơn. Chưa vá được lỗ hổng an ninh này thì EU chưa thể đối phó hiệu quả các mối đe dọa ở thời điểm hiện tại cũng như về lâu dài.

Thứ tư, nếu thế giới còn chiến tranh và xung đột ở đâu đó thì EU còn phải đứng ngồi không yên về an ninh, đặc biệt khi đấy lại là xung đột ở chính châu Âu và giữa Israel với một lực lượng Hồi giáo.

Thông điệp đoàn kết

Hội nghị Thượng đỉnh giữa Mỹ và EU đã kết thúc trong ngày 20-10 (giờ Mỹ) với thông điệp đoàn kết.

Đón chào Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen tại Nhà Trắng, Tổng thống Joe Biden cam đoan Mỹ sẽ vẫn viện trợ cho Ukraine và Israel, bất chấp những trở ngại chính trị nội bộ. Thông cáo chung cũng khẳng định Mỹ và EU lo ngại trước cuộc khủng hoảng nhân đạo ở Gaza.

Trở về sau chuyến thăm Israel chớp nhoáng, Tổng thống Joe Biden hôm 19-10 kêu gọi người dân Mỹ ủng hộ kế hoạch viện trợ tổng cộng 106 tỉ USD, bao gồm viện trợ quân sự cho Ukraine và Israel. Tuy nhiên, điều này phụ thuộc vào việc quốc hội Mỹ có phê duyệt ngân sách hay không và nhiệm vụ càng khó khăn hơn khi Hạ viện Mỹ vẫn chưa bầu được chủ tịch mới sau hơn 2 tuần tê liệt. Không chỉ vậy, ngân sách tạm thời dành cho chính phủ Mỹ sẽ hết hạn vào ngày 17-11 tới, khiến kịch bản chính phủ đóng cửa một phần lại treo lơ lửng.

Bên cạnh chuyện viện trợ, các nhà lãnh đạo Mỹ và EU còn tìm cách ứng phó vấn đề biến đổi khí hậu và xử lý cuộc cạnh tranh kinh tế giữa đôi bên lẫn với Trung Quốc, qua đó nhấn mạnh mối quan hệ đối tác chiến lược Mỹ - EU.

Theo hãng tin AP, Mỹ và EU cần dàn xếp các tranh chấp thương mại, bao gồm vấn đề thép nhập khẩu từ châu Âu (vốn bị cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump áp thuế quan vào năm 2018). Tuy thuế này đã bị đình chỉ dưới thời ông Biden nhưng nếu hai bên không đạt được thỏa thuận trước khi lệnh đình chỉ hết hạn vào cuối năm nay, chúng có thể được kích hoạt trở lại. Châu Âu cũng lo ngại các biện pháp trợ cấp mà Mỹ dành cho công nghệ năng lượng sạch sẽ khiến các công ty châu Âu không cạnh tranh nổi.

Châu Âu và vết rạn mang tên COP28

Từ ngày 30/11 đến ngày 12/12 tới đây, Hội nghị lần thứ 28 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP28) sẽ diễn ra tại thủ đô Dubai của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Song, cho đến tận lúc này, sự đồng thuận về chương trình đàm phán vẫn là thách thức không nhỏ đối với các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU).

Đồng thuận và chia rẽ

Ngày 16/10, các bộ trưởng phụ trách vấn đề khí hậu của các nước thành viên EU đã nhóm họp để quyết định lập trường đàm phán tại COP28. Trong dự thảo quan điểm đàm phán, EU kêu gọi loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch trên toàn cầu, và dự báo mức tiêu thụ các loại nhiên liệu này sẽ đạt đỉnh trong thời gian tới.

Đến rạng sáng ngày 17/10 (giờ Việt Nam), Hãng thông tấn Reuters đưa tin: Bộ trưởng khí hậu của các nước EU đã phê chuẩn lập trường đàm phán của khối cho hội nghị thượng đỉnh về khí hậu COP28 của Liên hợp quốc năm nay, đồng ý thúc đẩy một thỏa thuận đầu tiên trên thế giới nhằm loại bỏ nhiên liệu hóa thạch phát thải CO2. Thỏa thuận này giúp EU, gồm 27 quốc gia thành viên, trở thành một trong những nhà đàm phán giàu tham vọng nhất, trong số gần 200 quốc gia đàm phán các nỗ lực chống lại tiến trình nóng lên toàn cầu.

Hội đồng châu Âu (European Council) dẫn lời bà Teresa Ribera Rodrigue - quyền phó tổng thống thứ ba, kiêm Bộ trưởng Chuyển đổi sinh thái và Thách thức nhân khẩu học của Tây Ban Nha - như một lời hiệu triệu: “Hôm nay, chúng ta gửi một thông điệp mạnh mẽ tới các đối tác của mình: EU dẫn đầu toàn cầu về hành động vì khí hậu. Tại Dubai, chúng ta sẽ đi đầu trong các cuộc đàm phán, để thể hiện cam kết mạnh mẽ nhất của EU đối với quá trình chuyển đổi xanh và khuyến khích các đối tác đi theo sự dẫn dắt của chúng ta. EU là động lực cho sự thay đổi, và chúng ta phải lên tiếng. Đơn giản là chúng ta không thể lấy khó khăn làm cái cớ để quay lại tình trạng trước thỏa thuận Paris (năm 2015)”.

Tuy nhiên, cùng lúc ấy, Hãng tin tài chính Bloomberg xoáy sâu vào vấn đề cốt lõi: EU không ấn định được thời điểm kết thúc trợ cấp nhiên liệu hóa thạch, trước thềm COP28. Một cách cụ thể, theo Bloomberg nhìn nhận: “Các quốc gia thành viên EU không thể thống nhất về thời hạn loại bỏ dần trợ cấp nhiên liệu hóa thạch khi họ gặp nhau tại Luxembourg trước hội nghị thượng đỉnh về khí hậu COP28”.

Nghĩa là, thực tế, như chính Reuters kín đáo chỉ ra: 27 quốc gia thành viên EU đã nhất trí kêu gọi tại COP28 về việc loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch "không suy giảm". Điều đó để lại cơ hội cho các quốc gia tiếp tục đốt than, khí đốt và dầu nếu họ sử dụng công nghệ để "giảm bớt" - nghĩa là thu giữ - lượng khí thải phát sinh, gắn kèm phát biểu của Bộ trưởng Khí hậu Đan Mạch, ông Dan Jorgensen: “Tôi muốn quan điểm đàm phán lần này thậm chí còn phải tham vọng hơn nữa. Nhưng được thôi, chúng ta là liên minh của gần 30 quốc gia, và chúng ta cần phải đạt được sự đồng thuận”.

Sự đồng thuận ở đây là gì? Là chuyện khoảng 10 quốc gia - bao gồm Đan Mạch, Pháp, Đức, Ireland, Hà Lan hay Slovenia… - muốn có một thỏa thuận mạnh mẽ hơn để loại bỏ dần tất cả nhiên liệu hóa thạch. Song, lại có một số quốc gia thành viên EU khác cảm thấy chưa sẵn sàng cho một bước tiến quyết liệt như vậy. Thí dụ: CH Czech, Hungary, Italy, Malta, Ba Lan và Slovakia lại thận trọng hơn, muốn giảm khí nhà kính do đốt nhiên liệu hóa thạch bằng cách vẫn duy trì sử dụng than đá, khí đốt và dầu mỏ, nhưng áp dụng công nghệ để hạn chế phát thải.

Lập luận cơ bản của phe này, có thể được nắm bắt qua phát biểu của Bộ trưởng Môi trường Bulgaria Julian Popov: Lựa chọn “mở” cần được duy trì cho các lĩnh vực gây ô nhiễm đã và đang sở hữu công nghệ hạn chế (nhằm cắt giảm) khí thải - chẳng hạn như sản xuất hóa chất và xi măng - chứ không phải cho ngành năng lượng, nơi việc chuyển sang các nguồn carbon thấp như gió và năng lượng mặt trời đã được tiến hành. Ông nhấn mạnh: “Đó là một công nghệ rất đắt tiền và chưa được phát triển đầy đủ. Vì vậy, nếu chúng ta phải đầu tư và tập trung vào công nghệ thu giữ carbon, trước tiên, chúng ta phải tìm ra lĩnh vực phù hợp cho nó”.

Và trái với tiêu đề đầy lạc quan của bài viết, Reuters chỉ ra: Sự chia rẽ của EU phản ánh những căng thẳng toàn cầu đang sôi sục, xoay quanh việc loại bỏ hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch khỏi các nền kinh tế.

Áp lực cho tầm nhìn hậu dầu mỏ

Rõ ràng, ngay ở châu Âu, không phải quốc gia nào cũng đã đạt mức độ phát triển cần thiết, đặc biệt là về lĩnh vực kinh tế, để có thể ngay lập tức gật đầu đồng ý với một chương trình đàm phán quá mức tham vọng tại COP28. Và nhìn rộng ra toàn thế giới, điều này lại càng trở thành một khúc mắc khó giải quyết, nhất là trong bối cảnh hầu như mọi khu vực kinh tế đều vẫn còn đang “lao đao” bởi các tác động đa chiều, kể cả từ hệ lụy chưa hoàn toàn chấm dứt của đại dịch COVID-19 toàn cầu lẫn những tác động từ chiến tranh và xung đột.

Một minh chứng khác, vô cùng trực quan, cho vấn đề này là câu chuyện trợ cấp nhiên liệu hóa thạch ở EU. Nếu như Pháp và Hà Lan muốn EU đề nghị xóa bỏ cơ chế này vào năm 2025, thì các nền kinh tế phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, đơn cử như Ba Lan, lại không muốn đặt thời hạn cụ thể như vậy. Cuối cùng, sau cuộc họp ngày 16/10, mức độ đồng thuận mà các Bộ trưởng khí hậu và môi trường EU đạt được vẫn chỉ là: Kêu gọi loại bỏ dần các khoản trợ cấp nhiên liệu hóa thạch “không hiệu quả” vào năm 2030, đồng thời khẳng định sẽ không được phép có nhà máy điện chạy bằng than mới nào, nếu thế giới muốn ngăn chặn tình trạng biến đổi khí hậu nghiêm trọng.

Tóm lại, các nước nghèo hơn đòi hỏi một lộ trình dài hơn, để có thêm thời gian thích ứng với những đòi hỏi cần thiết của tình hình mới, với lý do quan trọng nhất là việc nền kinh tế của họ không đủ sức ngay lập tức đáp ứng những yêu cầu đó, và có khả năng sẽ bị tổn thương nghiêm trọng.

Thích ứng, thật trớ trêu, cũng sẽ là vấn đề “hàng đầu và trọng tâm” trong chương trình nghị sự của COP28, như Chủ tịch COP28, ông Sultan Al Jaber, nhấn mạnh ngày 8/10.

Và “thích ứng”, dường như, cũng sẽ còn là việc phải đối diện với những sức ép ngoại giao không hề dễ chịu dành cho EU. Không chỉ là mức độ đóng góp vào những quỹ chung phục vụ công cuộc chống biến đổi khí hậu cũng như hỗ trợ các cộng đồng dễ bị tổn thương trên toàn thế giới, đó sẽ còn là nhiệm vụ đối mặt với thách thức từ các nhà sản xuất và cả người tiêu dùng nhiên liệu hóa thạch. Thí dụ, như Reuters nhắc lại, tại cuộc họp thượng đỉnh G20 năm nay, Saudi Arabia đã ngăn chặn nỗ lực thỏa thuận loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch - điều cũng có thể xảy ra ở COP28 tới.

Các quốc gia lãnh đạo EU đang hướng đến một tầm nhìn tạm gọi là “hậu dầu mỏ” (post-oil vision). Tuy nhiên, ngày 12/10/2023 vừa qua, Hội đồng châu Âu cũng cẩn trọng đưa một quan điểm: “Làm thế nào để châu Âu có thể giao tiếp với các nước Vùng Vịnh trước COP28”, và cảnh báo: “Việc không đạt được thỏa thuận thúc đẩy các mệnh lệnh về khí hậu tại COP28 sẽ làm sâu sắc thêm sự chia rẽ trong cộng đồng quốc tế”.

Theo quan điểm của bài viết ấy, để đạt được tiến bộ cụ thể tại COP28, các nước châu Âu trước tiên nên tập trung vào các lĩnh vực mà mục tiêu của họ phù hợp với mục tiêu của UAE cũng như các quốc gia vùng Vịnh khác. Kế hoạch hành động COP28 của UAE nhấn mạnh các mục tiêu toàn cầu đầy tham vọng về năng lượng sạch, được Cơ quan Năng lượng Quốc tế và Cơ quan Năng lượng Tái tạo Quốc tế tán thành, chẳng hạn như tăng gấp ba công suất năng lượng tái tạo và tăng gấp đôi cả sản lượng hydro và tỷ lệ tiết kiệm năng lượng tổng thể vào năm 2030.

Nhưng thực tế thì, như trang Euro-reporter châm biếm: “Phương Tây, với lịch sử lâu dài về tình trạng dư thừa carbon trong quá trình hướng tới công nghiệp hóa, nhận thấy việc chỉ tay vào các quốc gia như UAE là quá thuận tiện. Thật là mỉa mai khi nhiều nước đang phát triển hiện đang phải đối mặt với một nghịch lý: Nhu cầu phát triển cấp thiết, nhưng lượng carbon lại buộc phải giảm dần”.

Bên cạnh đó, “Trong số 98 quốc gia sản xuất dầu mỏ trên thế giới, có đến một nửa đang phải vượt qua những vùng nước phát triển đầy biến động. Ý tưởng rằng họ mãi mãi bị loại khỏi việc tổ chức hội nghị thượng đỉnh COP chắc chắn sẽ không giúp chúng ta giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu một cách hiệu quả”.

Và trở lại với chính nội bộ EU, mọi chuyện dường như cũng đang được phản chiếu hoàn hảo. Những phản ứng trái chiều khiến EU chia rẽ, đang tô đậm một mệnh đề: Thế giới hiện đang dựa vào nhiên liệu hóa thạch để đáp ứng 98% nhu cầu năng lượng. Do đó, những sự thay đổi vội vàng, không được bảo đảm bởi cơ sở hạ tầng “năng lượng xanh” mạnh mẽ, có thể tàn phá mọi nền kinh tế đang phát triển.

Lợi ích của tất cả, bởi vậy, đều phải được tính đến, một cách cân bằng.

Latvia cảnh báo chặn tàu thuyền Nga vào biển Baltic

(Ảnh minh họa).

Tổng thống Latvia Edgars Rinkevics cho rằng nếu Nga đứng đằng sau vụ phá hoại đường ống dẫn khí đốt Phần Lan - Estonia, NATO cần nghiêm túc xem xét đóng cửa Biển Baltic đối với tàu bè của Nga.

Theo đài RT ngày 20/10, ông Rinkevics nói trong một cuộc phỏng vấn với kênh TV3 của Latvia vào tối 19/10: “Tôi sẽ nói rằng nếu chúng ta chứng kiến những sự cố kiểu này thì theo tôi biết, NATO chỉ cần đóng cửa Biển Baltic đối với tàu bè. Điều này có thể thực hiện được”. Sau đó, Văn phòng Tổng thống Latvia nói rõ rằng ông Rinkevics đặc biệt muốn nói đến hoạt động vận chuyển trên biển của Nga chứ không phải tất cả hoạt động giao thông hàng hải.

Ông Rinkevics cho biết điều này chưa được thảo luận trong nội bộ NATO, vì cuộc điều tra về sự cố với đường ống khí đốt Balticonnector vẫn đang diễn ra, nhưng việc ra lệnh cho hải quân phong tỏa trên biển là một trong những phương án được cân nhắc. Ông nói thêm: “Tất nhiên, đó cũng là vấn đề liên quan một loạt luật biển quốc tế”.

Theo luật pháp quốc tế, việc hải quân phong tỏa trên biển được coi là một hành động chiến tranh.

Balticonnector là đường ống dẫn khí đốt dưới biển nối kho cảng nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) ở Phần Lan với Estonia. Đường ống này đã ngừng hoạt động ngày 8/10 do mất áp suất đột ngột. Tổng thống Phần Lan Sauli Niinisto đã cáo buộc một nhân tố bên ngoài liên quan đến vụ phá hoại đường ống này cũng như hai dây cáp dữ liệu gần đó.

Việc đóng cửa Biển Baltic đối với tàu Nga có nghĩa là sẽ phong tỏa cảng thương mại lớn thứ hai của Nga là cảng St. Petersburg. Hành động này cũng sẽ cắt đứt Vùng Kaliningrad khỏi đất liền Nga, vì giao thông đường bộ qua Estonia, Latvia và Litva đã bị chặn do lệnh cấm vận của Liên minh châu Âu.

NATO ngày 19/10 thông báo sẽ tăng cường tuần tra ở Biển Baltic sau sự cố với Balticonnector. Trong một tuyên bố, NATO nêu rõ: “Các biện pháp gia tăng bao gồm các chuyến bay giám sát và trinh sát bổ sung, có sự tham gia của máy bay tuần tra hàng hải, máy bay AWACS của NATO và máy bay không người lái. Một đội gồm 4 máy dò mìn của NATO cũng đang được điều động tới khu vực này”.

Người phát ngôn NATO Dylan White cho biết: “Chúng tôi tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình cũng như giữ liên lạc chặt chẽ với các đồng minh Estonia, Phần Lan và đối tác Thụy Điển. NATO sẽ tiếp tục giữ vững vị thế hàng hải ở Biển Baltic và sẽ thực hiện mọi bước cần thiết để giữ an toàn cho các đồng minh”.

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur cho hay động thái tăng cường quân sự thể hiện các đồng minh NATO đang cảnh giác cao độ và sẵn sàng hành động. “Quyết định triển khai tuần tra bổ sung không có nghĩa là có mối đe dọa quân sự gia tăng. Thay vào đó, nó cho thấy mối quan hệ giữa các đồng minh rất bền chặt và NATO nói chung coi việc bảo vệ cơ sở hạ tầng là một vấn đề quan trọng”, vị quan chức nhấn mạnh.

NATO, Liên minh châu Âu và các chính phủ đã đặt việc bảo vệ các đường ống và dây cáp dưới biển lên hàng đầu kể từ khi các vụ nổ vào tháng 9/2022 làm vỡ các đường ống Dòng chảy Phương Bắc (Nord Stream) dưới Biển Baltic và cắt đứt nguồn cung cấp khí đốt của Nga cho châu Âu.

Các nhà điều tra kết luận vụ nổ này là hành động phá hoại nhưng vẫn chưa xác định được ai chịu trách nhiệm về vụ việc.

Các nhà điều tra Thụy Điển, Đan Mạch và Đức vẫn đang nỗ lực tìm ra kẻ đã cho nổ đường ống Nord Stream vào tháng 9/2022.

Vào tháng 2, phóng viên điều tra Seymour Hersh đã đăng một bài báo gây chấn động, cáo buộc chính phủ Mỹ và Na Uy đã cho nổ tung Nord Stream. Chính phủ Mỹ đã chính thức bác bỏ tuyên bố của ông Hersh, gọi báo cáo của ông là hoàn toàn sai sự thật và hoàn toàn hư cấu.

Ngay sau đó, một số cơ quan truyền thông Mỹ cho rằng một nhóm người Ukraine có thể đã làm việc đó. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng phủ nhận mọi trách nhiệm về vụ phá hoại Nord Stream.

Nguồn: Lao Động; Báo Quảng Nam; CafeF; CAND; Soha