Ba yếu tố chính tác động tới giá khí đốt ở châu Âu

(Ảnh minh họa).

Cho dù mùa hè kéo dài, đến cuối tháng 11, nhiệt độ mùa đông ở châu Âu sẽ giảm xuống và các máy sưởi bắt đầu hoạt động hết công suất. Khi đó, giá khí đốt bắt đầu tăng lên.

Trang Oilprice đã chỉ ra ba yếu tố sẽ tác động đến giá khí đốt của châu Âu trong mùa đông năm nay gồm: thời tiết, chiến tranh và chuỗi cung ứng.

Năm ngoái, châu Âu đã may mắn trải qua mùa đông ôn hòa hơn bình thường. Năm nay, tình hình có vẻ khác. Hiện tại, các kho chứa của châu Âu đã đầy nhờ nguồn cung cấp khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) ổn định từ Mỹ. Nhưng hiện tại khi mùa tiêu thụ cao điểm đã bắt đầu, nhu cầu sẽ tăng lên. Và mặc dù nguồn cung LNG dồi dào trên toàn cầu, giá vẫn có thể tăng vọt.

Nguồn cung dồi dào nêu trên là nguyên nhân khiến giá LNG giảm nhẹ trong những tuần gần đây. Tuy nhiên, tính dễ bị tổn thương của thị trường, đặc biệt là thị trường châu Âu, trước các sự kiện có thể gây biến động giá cả đã được thể hiện rõ ràng sau khi giá chuẩn của châu Âu tăng vọt vì thông tin lực lượng vũ trang Houthi ở Yemen bắt giữ một tàu chở hàng ở Biển Đỏ.

Trước đó một ngày, Houthi đã tuyên bố sẽ tấn công mọi tàu thuyền liên quan đến Israel. Nhiều người đã coi là động thái trên là dấu hiệu cho thấy cuộc chiến tranh ở Trung Đông có thể leo thang. Phản ứng của Israel là đổ lỗi cho Iran về vụ bắt giữ, trong khi Iran phủ nhận mọi liên quan. Cả hai bên đều sử dụng ngôn từ mạnh mẽ trong các tuyên bố tương ứng.

Sau tin này, giá khí đốt ở châu Âu tăng thêm khoảng 3%, trong khi giá khí đốt ở Mỹ thậm chí giảm đi một chút. Điều đó một lần nữa nêu bật sự khác biệt cơ bản giữa việc trở thành một nhà sản xuất hàng hóa tự cung tự cấp và một bên tiêu thụ phụ thuộc vào nhập khẩu.

Ngay cả khi rủi ro địa chính trị gia tăng ở Trung Đông, một số nhân vật trong ngành khí đốt tin rằng giá LNG khó có thể tăng nhiều.

Tuy nhiên, những người khác lưu ý rằng tin tức về tình hình vận chuyển đã trở nên khá quan trọng đối với tất cả các loại hàng hóa, trong bối cảnh khả năng di chuyển qua Kênh đào Panama đã bị hạn chế còn Kênh đào Suez trở nên rủi ro hơn do cuộc chiến Israel-Hamas.

Tình hình thiếu nước do hạn hán kéo dài ở kênh đào Panama đã đẩy giá cước vận tải cao hơn. Không phải tất cả hàng hóa LNG của Mỹ đều đi qua Kênh đào Panama, nhưng các chuyến hàng đến châu Á đều đi qua kênh này. Tuy nhiên, với những biện pháp hạn chế mới được áp dụng, một số khách hàng đã chọn thay thế tuyến Kênh đào Panama bằng tuyến đi qua Kênh đào Suez. Với việc tàu hàng vừa bị Houthi bắt giữ ở Biển Đỏ, các nhà nhập khẩu cũng có thể lo lắng về tuyến đường này.

Trong khi đó, những người mua LNG của Mỹ ở châu Á khác cũng đang tìm kiếm các tuyến đường thay thế vì vấn đề di chuyển bị hạn chế ở điểm huyết mạch quan trọng giữa Bắc và Nam Mỹ có vẻ như sẽ không được giải quyết nhanh chóng. Điều này cũng sẽ làm tăng giá cước vận tải, ngay cả khi nguồn cung LNG đang dồi dào.

Nói về nguồn cung, nó có thể rất dồi dào, nhưng như sự cố ngừng hoạt động của Freeport năm ngoái đã chứng minh rằng sự dồi dào không đủ để ngăn chặn tình trạng gián đoạn sản xuất và giá cả tăng đột biến. Tháng 6 năm ngoái, Freeport LNG đã xảy ra một vụ nổ khiến cơ sở này phải đóng cửa trong một thời gian. Freeport đã chiếm 1/10 lượng nhập khẩu LNG của châu Âu nên đã góp phần dẫn đến tình trạng gia tăng giá khí đốt vào mùa hè.

Khi thời tiết lạnh cóng của mùa đông sắp kéo đến, giá khí đốt có thể tăng cao hơn, ít nhất là ở châu Âu, đơn giản là do nhu cầu tăng đột biến. Sau khi xả kho dự trữ như vẫn thường thấy vào thời điểm này trong năm, giá toàn cầu có thể phục hồi tốt hơn. Thế nhưng, rủi ro tăng giá vẫn còn đó do những thách thức về vận chuyển và rủi ro gián đoạn ở Trung Đông.

Bước tiến trong quản lý AI tại châu Âu

Ðức, Pháp và Italia vừa đạt được một thỏa thuận quan trọng về cách thức quản lý trí tuệ nhân tạo (AI) trong tương lai. Trong bối cảnh sự phát triển nhanh chóng của AI thu hút sự quan tâm của toàn thế giới, Lục địa già tiếp tục phát huy vai trò là một trong những khu vực tiên phong toàn cầu về xây dựng khung pháp lý toàn diện để quản lý AI.

Theo thỏa thuận mà Ðức, Pháp và Italia đã đạt được, chính phủ ba nước ủng hộ các cam kết tự nguyện ràng buộc đối với tất cả các nhà cung cấp AI lớn và nhỏ ở Liên minh châu Âu (EU), thay vì chỉ áp dụng đối với các nhà cung cấp AI lớn như đề xuất trước đó của Nghị viện châu Âu (EP).

Ba quốc gia châu Âu cho rằng, việc phân biệt các quy định theo quy mô của các nhà cung cấp AI sẽ tạo cạnh tranh không bình đẳng với lợi thế nghiêng về các nhà cung cấp AI nhỏ. Một điểm đáng lưu ý nữa là thỏa thuận của ba nước trên không quy định ngay các biện pháp trừng phạt, mà hệ thống xử phạt sẽ chỉ được thiết lập sau khi phát hiện các trường hợp vi phạm quy tắc ứng xử.

Giới chuyên gia nhận định, thỏa thuận nêu trên của Ðức, Pháp, Italia - ba quốc gia có vị thế và tiếng nói quan trọng tại châu Âu - là một bước tiến tích cực, giúp đẩy nhanh các cuộc đàm phán về quản lý AI ở cấp độ khu vực EU và rộng hơn là toàn châu lục. Bộ trưởng Công nghiệp Italia Adolfo Urso khẳng định, hoạch định chính sách về AI là vấn đề hàng đầu của EU và cần thiết phải phối hợp hành động để thực hiện nhiệm vụ này.

Mới đây, EU đã tiến thêm một bước quan trọng trong quá trình hiện thực hóa Ðạo luật AI, trong bối cảnh các nghị sĩ đạt được đồng thuận về bản dự thảo các nguyên tắc minh bạch và quản lý rủi ro mới với hệ thống AI. Ðược kỳ vọng sẽ chính thức có hiệu lực vào cuối năm nay, Ðạo luật AI nhiều khả năng trở thành đạo luật đầu tiên trên thế giới điều chỉnh toàn diện lĩnh vực mới mẻ này.

Mới đây, EU đã tiến thêm một bước quan trọng trong quá trình hiện thực hóa Ðạo luật AI, trong bối cảnh các nghị sĩ đạt được đồng thuận về bản dự thảo các nguyên tắc minh bạch và quản lý rủi ro mới với hệ thống AI. Ðược kỳ vọng sẽ chính thức có hiệu lực vào cuối năm nay, Ðạo luật AI nhiều khả năng trở thành đạo luật đầu tiên trên thế giới điều chỉnh toàn diện lĩnh vực mới mẻ này.

Thời gian qua, hàng loạt hội nghị lớn, nhỏ về AI được tổ chức tại các quốc gia châu Âu, cho thấy sự quan tâm đặc biệt của châu lục đối với sự phát triển nhanh chóng của AI. Hội nghị thượng đỉnh toàn cầu đầu tiên về an toàn AI diễn ra mới đây tại Anh đã khép lại với kết quả tích cực là 28 quốc gia ký kết Tuyên bố Bletchley, mở ra một chương mới trong hoạt động quản lý AI.

Theo Chính phủ Anh, Tuyên bố Bletchley đề cập đến việc phát huy tinh thần đồng thuận và trách nhiệm chung liên quan rủi ro AI, thúc đẩy hợp tác quốc tế trong bảo đảm sử dụng và nghiên cứu AI an toàn. Nhiều hội nghị khác về công nghệ hiện đại này cũng được tổ chức, như Hội nghị thượng đỉnh về kỹ thuật số tại thành phố Jena, Ðức từ ngày 20 đến 21/11, Hội nghị quốc tế AI tại Pháp từ ngày 22 đến 24/11…, qua đó góp phần tạo nền móng vững chắc để xây dựng một thế giới an toàn trong thời đại AI.

Lâu nay, châu Âu luôn là một trong những khu vực tiên phong trong thiết lập các quy định quản lý lĩnh vực công nghệ, điển hình là Ðạo luật Dịch vụ kỹ thuật số (DSA) của EU đã siết chặt kiểm soát hoạt động của các “đại gia” công nghệ, mang lại không gian mạng an toàn hơn cho người sử dụng. Tuy nhiên, việc xây dựng những quy định mới nhằm quản lý AI, một công nghệ có tốc độ phát triển nhanh chóng, gây ra không ít khó khăn cho các nhà lập pháp.

Chính phủ các nước cũng đối mặt bài toán khó là làm thế nào để cân bằng giữa quản lý, hạn chế rủi ro, nhưng vẫn tạo đủ không gian để doanh nghiệp AI sáng tạo, phát triển sản phẩm. Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen đã kêu gọi thành lập một hội đồng toàn cầu gồm các chuyên gia và đại diện công ty công nghệ để giải quyết những thách thức do AI đặt ra.

Rõ ràng thế giới ngày càng nhận ra rằng, tính năng vượt trội của các sản phẩm AI luôn đi kèm những mối đe dọa khôn lường trong đời sống thực. Bộ trưởng Khoa học, Ðổi mới và Công nghệ Anh Michelle Donelan từng nhấn mạnh, không có quốc gia đơn lẻ nào có thể tự ứng phó nguy cơ từ AI. Bởi vậy, các nước cần đẩy mạnh hợp tác quốc tế, học hỏi lẫn nhau, hướng tới mục tiêu vừa tận dụng được những lợi ích mà công nghệ mang lại, lại vừa chế ngự được những rủi ro đi kèm.

Video đường phố Iceland nứt toác, bốc khói nghi ngút vì núi lửa hoạt động

(Ảnh minh họa).

Các con đường tại thị trấn Grindavik (Iceland) đã bị hư hại nghiêm trọng vì núi lửa hoạt động mạnh và có nguy cơ phun trào, buộc toàn bộ người dân địa phương phải sơ tán.

Theo Guardian, trong ngày 21/11, nhà chức trách thị trấn Grindavik (Iceland) đã ban bố tình trạng khẩn cấp tại khu vực này vì hoạt động của núi lửa, đồng thời sơ tán toàn bộ 3.400 người dân tới nơi an toàn. Grindavik là thị trấn nằm trên bán đảo Reykjanes, là nơi có hệ thống núi lửa thường xuyên hoạt động.

Hình ảnh được truyền thông công bố cho thấy, rất nhiều con đường tại thị trấn này đã bị hư hại nặng vì động đất do hoạt động của núi lửa tạo ra.

Nhiều tuyến đường bị nứt toác, khói bốc lên nghi ngút. Một số người dân địa phương nói rằng họ có thể cảm nhận được sức nóng dưới mặt đất từ cách đây vài ngày.

Cơ quan Khí tượng Iceland cho biết, có từ 1,500-1,800 trận động đất được ghi nhận mỗi ngày tại khu vực Reykjanes trong thời gian gần đây. Một vụ phun trào núi lửa được dự báo sẽ sớm xảy ra, nhưng họ không thể xác định được thời gian chính xác.

Kể từ năm 2021, hệ thống núi lửa tại bán đảo Reykjanes đã phun trào tổng cộng 3 lần. Tuy nhiên, các vụ phun trào này đều xảy ra ở các khu vực hẻo lánh và không gây ra thiệt hại nào đáng kể.

Hungary quyết không từ bỏ năng lượng Nga

Ngoại trưởng Hungary tuyên bố nước này sẽ không từ bỏ hợp tác năng lượng với Nga vì xung đột Ukraine, bất chấp sức ép từ các bên khác.

"Tôi muốn nhấn mạnh rằng chúng tôi không muốn từ bỏ bất kỳ nguồn nào giúp đảm bảo an ninh năng lượng cho Hungary", hãng thông tấn Nga TASS ngày 21/11 dẫn lời Ngoại trưởng Hungary Peter Szijjarto.

Phát biểu sau cuộc gặp các bộ trưởng năng lượng của Azerbaijan, Gruzia, Romania tại thủ đô Budapest của Hungary, ông Szijjarto nói Hungary coi mua năng lượng là vấn đề ưu tiên thực tế hơn chính trị.

"Hungary sẽ không cho phép bất kỳ ai gây áp lực buộc chúng tôi phải từ bỏ bất kỳ nguồn năng lượng nào", ông nói.

Ngoại trưởng Hungary nói Budapest vẫn cam kết đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, song điều này không đồng nghĩa họ sẽ từ bỏ các nguồn và tuyến giao hàng đáng tin cậy.

"Đa dạng hóa không có nghĩa thay thế nguồn năng lượng hiện có bằng nguồn năng lượng khác. Đa dạng hóa sẽ là thu hút nhiều nguồn hơn cho nguồn cung năng lượng của bạn", ông nói.

Nga vẫn là nước xuất khẩu năng lượng chính cho Hungary. Từ đầu năm tới nay, Nga đã cung cấp 4,8 tỷ m3 khí đốt cho Hungary, chủ yếu qua đường ống TurkStream và các nhánh chạy qua Bulgaria và Serbia.

Tập đoàn năng lượng Nga Gazprom tháng trước cho biết Hungary dự kiến tăng lượng khí đốt mua từ Nga trong mùa đông này, bất chấp những chỉ trích ngày càng tăng ở phương Tây rằng thỏa thuận đang tài trợ cho cuộc chiến ở Ukraine.

Giám đốc điều hành Gazprom Alexey Miller nói khoảng 1,3 tỷ m3 khí đốt đã được chuyển thêm tới Hungary ngoài các hợp đồng hiện có giữa hai bên trong năm nay.

Hungary đã nhận hơn 3,5 triệu tấn dầu thông qua nhánh phía nam của đường ống Druzhba, đi qua lãnh thổ Ukraine, dự kiến tăng lên 4,8-5 triệu tấn vào cuối năm. Nhà máy điện hạt nhân Paks của Hungary hiện cũng hoạt động bằng nhiên liệu hạt nhân từ Nga.

Thủ tướng Hungary Viktor Orban tháng trước hội đàm cùng Tổng thống Nga Vladimir Putin bên lề Diễn đàn Vành đai và Con đường ở Bắc Kinh, Trung Quốc, tập trung vào chủ đề cung cấp khí đốt, dầu mỏ và nhiên liệu hạt nhân.

Ông Orban nhiều lần chỉ trích các biện pháp trừng phạt mà phương Tây áp với Nga sau khi xung đột Ukraine nổ ra. Ông được xem là lãnh đạo ủng hộ Nga nhất trong 27 nước thành viên EU khi nhiều lần nói liên minh hủy hoại chính mình vì áp trừng phạt với Moskva, cảnh báo các biện pháp này nguy cơ phá hủy kinh tế châu Âu.

Tâm lý "e ngại" Trung Quốc lan rộng khắp châu Âu

(Ảnh minh họa).

Khảo sát mới ở Mỹ và châu Âu cho thấy tâm lý ủng hộ cách tiếp cận cứng rắn hơn với Trung Quốc trên nhiều vấn đề quốc tế đang ngày một gia tăng trong công chúng.

Quỹ Marshall Đức của Mỹ vừa tiến hành khảo sát Xu hướng xuyên Đại Tây Dương năm 2023 về thái độ của công chúng để đánh giá ý kiến về một loạt vấn đề quan trọng của quốc tế. Trong đó, cách người dân các nước suy nghĩ về Trung Quốc đã gợi ý những tín hiệu quan trọng.

Khoảng cách ngày càng hẹp giữa Trung Quốc và Mỹ

Đáng chú ý ngày càng nhiều người Mỹ và châu Âu tin rằng khoảng cách giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ thu hẹp trong 5 năm tới. Trước câu hỏi nước nào sẽ có ảnh hưởng nhất trong các vấn đề toàn cầu trong 5 năm tới, chỉ có 37% số người được hỏi trả lời là Hoa Kỳ, trong khi tỷ lệ này đối với Trung Quốc là 30%. Điều đáng nói, tỷ lệ những người cho rằng Trung Quốc đang trở nên có ảnh hưởng hơn đã tăng 5 điểm phần trăm so với cuộc khảo sát năm ngoái.

Dù vậy, cuộc thăm dò rộng khắp 13 quốc gia châu Âu cộng với Mỹ vẫn cho thấy phần đông vẫn coi Mỹ là chủ thể có ảnh hưởng nhất thế giới (64%). Nhưng một dữ liệu khác cho thấy không phải các nước Đông Âu, mà chính các nước Tây Âu mới cho rằng vị thế của Trung Quốc ngày càng gia tăng trong 5 năm tới.

Trong khi tỷ lệ cẩn trọng với Trung Quốc cao ở Italy (51%), Pháp (42%), Tây Ban Nha (36%) và Đức (34%); con số này lại thấp hơn nhiều ở khu vực Trung và Tây Âu. Tại các nước Đông Âu như Lithuania (15%) và Ba Lan (18%), dường như mọi người vẫn coi thế giới là đơn cực hơn với Mỹ là trung tâm.

Hình ảnh tiêu cực của Bắc Kinh

Theo cuộc khảo sát, đa số nhìn nhận ảnh hưởng của Trung Quốc trên thế giới một cách tiêu cực, ngoại trừ Romania và Thổ Nhĩ Kỳ.

Tại Hoa Kỳ, 58% số người được hỏi nhận thức tiêu cực về ảnh hưởng của Trung Quốc, và phần lớn trong số họ theo đảng Cộng Hòa. Vương quốc Anh (64%) hay Đức (74%) cũng là những quốc gia hàng đầu coi ảnh hưởng gia tăng của Trung Quốc là điều bất lợi. Trung bình, đa số công chúng được hỏi (31%) coi Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh, trong khi 23% coi đây là đối tác và khoảng 19% xem Bắc Kinh là đối thủ.

Tuy nhiên, những con số này khác nhau đáng kể giữa các quốc gia. Người Mỹ, Đức, Pháp, Italia và Tây Ban Nha nhìn nhận Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh nhiều hơn Đông Âu. Tuy nhiên, tỷ lệ ủng hộ ảnh hưởng của Bắc Kinh đang có xu hướng giảm đi, như ở Ba Lan, Luthuania.

Ngoại lệ duy nhất là người dân Thổ Nhĩ Kỳ, nơi chứng kiến ủng hộ của công chúng dành cho Trung Quốc tăng lên 38%. Điều này cho thấy những chính sách của Bắc Kinh đang dần phát huy hiệu quả tại một trong những thành viên quan trọng của NATO.

Dự báo chính sách ứng xử với Trung Quốc

Những dữ liệu về cuộc khảo sát nói trên phần nào đó giúp các chuyên gia dự báo về chính sách ứng xử với Bắc Kinh trong tương lai. Theo đó, nhiều khả năng các quốc gia hai bờ Đại Tây Dương sẽ tiếp tục ủng hộ đường lối cứng rắn hơn đối với Bắc Kinh.

Cuộc khảo sát Xu hướng xuyên Đại Tây Dương năm 2023 chỉ ra người Mỹ, người châu Âu và người Canada vẫn ủng hộ việc cứng rắn hơn với Trung Quốc, nhưng ưu tiên của mỗi nước là khác nhau.

Về thương mại, nhu cầu hợp tác nhiều hơn với Trung Quốc đã tăng nhẹ, với châu Âu dẫn đầu (34%). Trong khi đó, người dân các nước Mỹ, Anh và Canada ít ủng hộ việc chính phủ của họ hợp tác với Trung Quốc trong các vấn đề liên quan đến thương mại (lần lượt là 26%, 27% và 23%).

Về biến đổi khí hậu, công chúng Pháp (57%), Bồ Đào Nha (56%) và Thụy Điển (53%) một lần nữa cổ vũ lập trường cứng rắn hơn đối với Trung Quốc. Ngược lại, ở Thổ Nhĩ Kỳ (53%), Rumani (45%) và Litva (37%), Trung Quốc sẽ được chào đón hợp tác trên khía cạnh này nhiều hơn.

Những kết quả khảo sát này cho thấy ngày càng nhiều người tin rằng ảnh hưởng của Mỹ trên toàn cầu đã suy giảm trong khi Trung Quốc tiếp tục vị thế đi lên. Thế nhưng, khi phần lớn tâm lý người dân là quan ngại trước các động thái cứng rắn của Bắc Kinh trong các vấn đề toàn cầu, các chính phủ phương Tây sẽ có thêm động lực để theo đuổi các chính sách cứng rắn hơn với Bắc Kinh, nhất là khi các cuộc bầu cử lớn đang đến gần.

Nguồn: Báo Tin Tức; Nhân Dân; Vietnamnet; Vnexpress; Diễn Đàn Doanh Nghiệp