NÓI THẲNG: ĐỪNG MẠO HIỂM VỚI SÂN BAY LONG THÀNH!

Hàng triệu hành khách sẽ phải trả giá bằng thời gian, tiền bạc và sự mệt mỏi nếu vội vàng chuyển hết chuyến bay quốc tế về sân bay Long Thành.

Đề xuất chuyển toàn bộ chuyến bay quốc tế từ sân bay Tân Sơn Nhất sang sân bay Long Thành ngay khi sân bay này đi vào hoạt động giai đoạn 1, đang nhận được nhiều ý kiến đồng thuận từ cơ quan quản lý. Lý do đưa ra: dễ quản lý, dễ điều phối, tối ưu vận hành.

Nhưng "dễ" cho nhà quản lý lại đồng nghĩa với "khó" cho hành khách. Và khi người chịu bất tiện là hàng triệu hành khách, nhất là khách quốc tế, thì cần phải cân nhắc kỹ.

Về mặt tổ chức, gom toàn bộ chuyến bay quốc tế vào một đầu mối rõ ràng tiện lợi: hải quan, xuất nhập cảnh tập trung, điều phối khai thác thuận lợi, giảm rủi ro nhầm sân bay, tăng khả năng trung chuyển giữa các hãng bay quốc tế. Sân bay Tân Sơn Nhất được "giải phóng" để chuyên phục vụ nội địa, giảm quá tải.

Tất cả đều hợp lý… nếu chỉ nhìn từ tư duy của người quản lý. Nhưng…

Từ trung tâm TP HCM đến sân bay Long Thành hơn 40 km. Hạ tầng kết nối hiện tại vẫn thiếu và yếu. Cao tốc chưa mở rộng đồng bộ, metro chưa có, phương tiện công cộng chất lượng cao chưa vận hành. Một chuyến bay sáng sớm hoặc đêm khuya sẽ là hành trình mệt mỏi với du khách.

Nguy cơ bất tiện còn lớn hơn nếu hành khách phải nối chuyến giữa quốc tế và nội địa. Ví dụ, bay từ Paris về TP HCM rồi đi Phú Quốc hoặc Côn Đảo. Nếu toàn bộ chuyến bay quốc tế phải về sân bay Long Thành, hành khách phải nhập cảnh, lấy hành lý, di chuyển gần 1 giờ về Tân Sơn Nhất, làm thủ tục lần nữa. Thời gian, chi phí và sự phiền toái đều tăng, trong khi trải nghiệm giảm mạnh.

Hãy thử đặt mình vào vị trí một du khách lần đầu tới Việt Nam. Sau hơn 10 giờ bay, thay vì được nghỉ ngơi hoặc tiếp tục hành trình thuận lợi, họ phải vật lộn với giao thông và thủ tục kép. Liệu ấn tượng đầu tiên về Việt Nam sẽ ra sao?

Sân bay Long Thành "sinh ra" là để giải tỏa áp lực cho Tân Sơn Nhất và nâng tầm năng lực hàng không quốc gia. Nhưng mục tiêu đó chỉ đạt được nếu sân bay Long Thành mang lại sự thuận tiện và trải nghiệm tốt ngay từ ngày đầu. Chuyển toàn bộ chuyến bay quốc tế ngay lập tức có thể tạo thuận lợi cho điều hành, nhưng sẽ khiến sân bay mới "mất điểm" nếu hành khách gặp bất tiện và phản ánh tiêu cực.

Thay vì "cắt" toàn bộ chuyến bay quốc tế khỏi sân bay Tân Sơn Nhất ngay, cần một lộ trình 3-5 năm. Giai đoạn đầu, sân bay Long Thành có thể đảm nhận đường bay quốc tế đường dài và một số tuyến ASEAN, còn Tân Sơn Nhất tiếp tục khai thác quốc tế ngắn, đặc biệt là các chuyến kết nối thuận tiện với nội địa.

Song song đó phải hoàn thiện hạ tầng kết nối, mở rộng cao tốc TP HCM – Long Thành, triển khai hệ thống xe buýt tốc hành, nghiên cứu đường sắt nhẹ hoặc metro nối thẳng giữa hai sân bay. Đặc biệt, cần cơ chế check-in liên thông và vận chuyển hành lý tự động giữa Long Thành và Tân Sơn Nhất, giúp hành khách nối chuyến không phải vác hành lý đi lòng vòng.

Ngành hàng không phục vụ con người, không phải phục vụ bảng điều hành. Dễ quản lý là cần, nhưng thuận tiện cho khách là bắt buộc. Nếu chưa đủ hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ, việc chuyển toàn bộ chuyến bay quốc tế về sân bay Long Thành ngay từ ngày đầu là một bước đi mạo hiểm.

Cửa ngõ quốc tế của đất nước không thể vận hành theo kiểu "vừa chạy vừa chỉnh". Muốn sân bay Long Thành thực sự là điểm đến xứng tầm, hãy để nó khởi đầu bằng trải nghiệm tốt nhất, chứ không phải bài toán dễ cho quản lý nhưng khó cho hành khách.

"PHÙ PHÉP" TRONG QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI, XÂY DỰNG: GIAO CÔNG AN ĐIỀU TRA

Lãnh đạo tỉnh Gia Lai khẳng định sẽ xử lý nghiêm nếu phát hiện sai phạm

Liên quan đến loạt bài điều tra "Phù phép" trong quản lý đất đai, xây dựng" trên Báo Người Lao Động số ra ngày 7 và 8-8, ông Hồ Quốc Dũng, Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai, cho biết sẽ giao công an điều tra, làm rõ và xử lý theo quy định.

Bất ngờ với 2 chữ ký

Như Báo Người Lao Động đã phản ánh, khu đất hơn 2.500 m² tọa lạc tại thôn Thanh Long, phường Quy Nhơn Tây, tỉnh Gia Lai vốn do nhà nước quản lý, HTX Phước Thành 3 sử dụng.

Thế nhưng, khu đất này đã bị "hô biến" thành tài sản mang tên bà Lê Thị Chánh Tuyết (SN 1973; trú xã Tuy Phước, tỉnh Gia Lai). Chỉ ít lâu sau, khu đất nhanh chóng được sang tên cho nhiều người.

Theo hồ sơ đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng khu đất mà Báo Người Lao Động có được, điểm mấu chốt để biến đất công thành đất tư nằm ở phiếu lấy ý kiến khu dân cư về nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất, do UBND xã Phước Mỹ (cũ) lập ngày 4-7-2018.

Trên phiếu lấy ý kiến, ngoài ông Lê Công Đức (đã mất) còn có 2 cái tên được cho là đại diện khu dân cư xác nhận đất này do cha mẹ bà Tuyết khai phá, tạo lập từ năm 1982 - 1992. Tuy nhiên, khi phóng viên tiếp cận, cả 2 người này đều hết sức bất ngờ và khẳng định chưa từng ký vào bất kỳ giấy tờ nào liên quan đến khu đất trên.

Ông Nguyễn Văn Xuân (SN 1937; trú xóm 4, thôn Thanh Long, phường Quy Nhơn Tây) xem chữ ký trong hồ sơ và khẳng định chữ ký này hoàn toàn là giả. "Tôi chưa từng được mời lên lấy ý kiến về khu đất này. Thực tế, đất ở thôn Thanh Long mà bà Tuyết được cấp sổ đỏ vốn do nhà nước quản lý, HTX Phước Thành 3 sử dụng. Trước đây, cha bà Tuyết là ông Lê Hoàng Thành chỉ mượn tạm để đậu xe ủi phục vụ các công trình xây dựng như: chợ Chiều, cầu Chợ Chiều, cánh đồng Bầu Sen. Khi ông Thành tự ý cất nhà trên khu đất này thì bị chính quyền cưỡng chế tháo dỡ. Nếu thật sự muốn lấy ý kiến người dân thì phải hỏi các hộ sống quanh khu đất. Tôi ở cách đó khá xa, lấy ý kiến tôi để làm gì?" - ông Xuân thắc mắc.

Tương tự, bà Hồ Thị Quyền (SN 1945; trú xóm 4, thôn Thanh Long) cũng ngỡ ngàng khi thấy tên và chữ ký mình xuất hiện trong phiếu lấy ý kiến khu dân cư. "Tôi không biết gì về vụ việc này. Chữ ký đó chắc chắn là giả. Tôi đề nghị cơ quan chức năng làm rõ ai đã mạo danh tôi và vì mục đích gì" - bà Quyền bức xúc.

Xử lý nghiêm

Theo tìm hiểu, phiếu lấy ý kiến khu dân cư là văn bản bắt buộc trong hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với trường hợp đất khai hoang. Chính vì vậy, việc mập mờ trong phiếu này đang đặt ra nhiều nghi vấn cho cơ quan chức năng.

Một cán bộ hưu trí tại địa phương cho rằng đây là mắt xích quan trọng để xác định trách nhiệm. "Không thể nói là nhầm lẫn. Mỗi chữ ký giả là một hành vi vi phạm pháp luật. Nếu không làm rõ, sẽ tạo tiền lệ nguy hiểm" - vị cán bộ hưu trí nói.

Ông Nguyễn Quang Minh, Chủ tịch UBND phường Quy Nhơn Tây, cho biết ông mới nhận công tác từ ngày 1-7 nên chưa nắm hết vụ việc ở địa phương. "Nhưng tôi khẳng định nếu kết quả xác minh đúng như báo phản ánh, sẽ xử lý nghiêm. Ai sai đến đâu, xử lý đến đó, không bao che" - ông Minh khẳng định. 

Làm rõ vụ đốt tài liệu

Ngày 11-8, nguồn tin riêng của Báo Người Lao Động cho biết Công an tỉnh Gia Lai đang điều tra vụ đốt tài liệu xảy ra tại trụ sở UBND xã Phước Mỹ (cũ). Theo đó, công an đã làm việc với lãnh đạo, cán bộ phường Quy Nhơn Tây, cán bộ xã Phước Mỹ (cũ) và các cá nhân liên quan để xác minh nội dung, nguồn gốc số tài liệu bị tiêu hủy.

Cuối tháng 6-2025, người dân phát hiện khói bốc lên nghi ngút từ khuôn viên trụ sở UBND xã Phước Mỹ. Tại hiện trường, nhiều xấp tài liệu có đóng dấu đỏ đang cháy. Người dân đã lấy được một phần tài liệu còn nguyên, gồm đơn thư khiếu nại, tố cáo và công văn giải quyết vụ việc.

Theo quy định, toàn bộ hồ sơ, tài liệu, tài sản công phải được bàn giao đầy đủ, lập biên bản kiểm kê và có xác nhận của các bên liên quan.

GỠ “NÚT THẮT” GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG

Theo quy định hiện hành, việc giải phóng mặt bằng đối với dự án nhà ở thương mại được thực hiện theo cơ chế nhà đầu tư tự thỏa thuận với người sử dụng đất, nhưng trên thực tế lại không dễ thực hiện, nhất là với các dự án quy mô lớn.

Nhiều vướng mắc phát sinh

Một trong những “nút thắt” lớn nhất khiến hàng loạt dự án bất động sản ngưng trệ suốt nhiều năm qua chính là tình trạng bồi thường dở dang. Vướng mắc này xuất phát từ luật hiện hành chưa có cơ chế xử lý khi chủ đầu tư không đạt thỏa thuận bồi thường phần diện tích đất còn lại dẫn đến dự án “treo”, lãng phí nguồn lực đất đai và làm chậm tiến độ đầu tư.

Để gỡ nút thắt này, trong tờ trình dự thảo sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai 2024, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đề xuất bổ sung cơ chế thu hồi đất của Nhà nước theo hướng cho phép Nhà nước thu hồi phần diện tích còn lại nếu chủ đầu tư đã đàm phán thành công trên 75% diện tích hoặc số người có đất.

Thực tế, ý tưởng trên không mới và từng nhận được sự đồng thuận cao trong lần sửa Luật Đất đai trước đó. Tuy vậy, Luật Đất đai 2024 khi ban hành chính thức chỉ dừng ở mức khuyến khích thỏa thuận mà không có quy định chi tiết, dẫn đến tình trạng mỗi địa phương một cách hiểu khiến cả doanh nghiệp và người dân lúng túng.

Lãnh đạo một doanh nghiệp có dự án tại phường Gia Sàng, Thái Nguyên (cũ) cho biết, dù đã hết sức nỗ lực thực hiện cơ chế tự thỏa thuận để giá đền bù sát với giá thị trường, nhưng dự án vẫn bị đình trệ.

Nguyên nhân là do một số hộ dân đòi hỏi mức bồi thường vượt xa giá trị thực tế, khi chủ đầu tư không đồng ý thì gây khó khăn, không chịu di dời, làm ảnh hưởng đến lợi ích chính đáng của cả chủ đầu tư và những hộ dân khác.

Cuối tháng 7/2025, trong công văn gửi tới các các sở, ngành, nhà đầu tư, lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên đã nhấn mạnh vấn đề giải phóng mặt bằng, bàn giao đất cho các nhà đầu tư đang là một trong những “điểm nghẽn” lớn, ảnh hưởng tới quá trình thu hút đầu tư của tỉnh và yêu cầu tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm để thu hút đầu tư của tỉnh.

Thực trạng trên cũng diễn ra tại nhiều địa phương khác. Đơn cử, mới đây, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hà Nội cho biết, trên địa bàn Thành phố có 1.448 dự án đang thực hiện giải phóng mặt bằng theo Luật Đất đai 2013 và tiếp tục triển khai theo Luật Đất đai 2024 với tổng diện tích hơn 12.430 ha. Tuy nhiên, quá trình chuyển tiếp giữa 2 luật đã phát sinh nhiều vướng mắc, ảnh hưởng đến tiến độ các dự án.

Lãnh đạo sở này cho hay, theo Điều 85 - Luật Đất đai 2024, trước khi ban hành quyết định thu hồi đất, cơ quan có thẩm quyền phải thông báo trước ít nhất 90 ngày đối với đất nông nghiệp và 180 ngày đối với đất phi nông nghiệp.

Song, trên thực tế, nhiều dự án đã ra thông báo thu hồi nhưng chưa hoàn tất thủ tục trong thời gian quy định, dẫn đến mất hiệu lực và không thuộc diện được chuyển tiếp theo luật mới.

Quá trình chuyển đổi giữa 2 luật cũng đặt ra thách thức trong công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư. Các dự án đã thực hiện một số bước theo Luật Đất đai 2013 như kiểm đếm, xác định nguồn gốc đất, lập phương án bồi thường..., nhưng chưa ban hành quyết định thu hồi hoặc phê duyệt phương án bồi thường. Khi áp dụng theo quy định mới, hàng loạt vấn đề phát sinh dẫn đến kéo dài thời gian thực hiện, tăng chi phí, thay đổi chính sách hỗ trợ và tái định cư…

Mở cơ chế để thúc đẩy thị trường

Trên thực tế, việc thu hồi đất trong các khu vực làm dự án luôn là vấn đề phức tạp và nhạy cảm do ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân. Một trong những giải pháp được đưa ra là phải chỉ ra được những “giá trị kép” mà các dự án mang lại không chỉ đối với người dân, mà cả lợi ích kinh tế - xã hội của quốc gia. Tuy vậy, việc chứng minh những giá trị này sẽ khó thực hiện nếu thiếu những quy định cụ thể, rõ ràng.

Ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM cho hay, hầu hết các nhà đầu tư đều mong muốn được tiếp cận nguồn lực đất đai thông qua đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất. Bởi trong 10 năm trở lại đây, nhà đầu tư ngày càng khó thương lượng với người dân để nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất, nhất là đối với các phần diện tích đất còn lại cuối cùng trong khu vực dự án.

Cần lưu ý rằng, theo tính toán của các tổ chức quốc tế, với giả định tỷ lệ lạm phát và trượt giá trong ngành xây dựng trung bình khoảng 5-7%/năm tại Việt Nam, việc chậm trễ giải phóng mặt bằng trong 1 năm có thể khiến chi phí phát triển dự án tăng thêm từ 10-15% so với tổng mức đầu tư ban đầu, còn nếu từ 2 năm trở lên thì có thể lên tới 20-30% và thậm chí cao hơn (chưa bao gồm chi phí lãi vay).

Vì thế, việc giảm tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR) và các chỉ số hiệu quả tài chính khác có thể khiến dự án từ khả thi về mặt kinh tế trở nên không còn hiệu quả, dẫn tới chủ đầu tư các dự án sẽ buộc phải tăng giá đầu ra để đảm bảo bài toán lợi nhuận tối thiểu, từ đó càng hạn chế khả năng tiếp cận nhà ở của người dân.

Vấn đề trên không chỉ dự án tư nhân phải đối mặt, mà các dự án công cũng chịu thiệt hại nếu tiến trình bồi thường giải phóng mặt bằng bị điều chỉnh.

Ghi nhận thực tế cho thấy, nhiều dự án đầu tư công thời gian qua đã buộc phải điều chỉnh tiến độ do ban quản lý dự án không “cách nào” hoàn thành tiến độ giải phóng mặt bằng, chẳng hạn dự án Liên kết vùng miền Trung dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2025 nhưng đến nay mới bàn giao được gần 50% mặt bằng.

Tương tự, dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội phải lùi thời hạn hoàn thành toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng đến hết quý IV/2025 do gặp nhiều khó khăn khi nhiều người dân không chấp nhận thỏa thuận đền bù…

GS-TS. Hoàng Văn Cường - Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội cho biết, hoạt động thu hồi đất bao giờ cũng gắn liền với công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư nhằm đảm bảo quyền, lợi ích chính đáng của người dân có đất bị thu hồi.

Chính bởi vậy, Nghị quyết số 18-NQ/TW ban hành ngày 16/6/2022 cũng như Luật Đất đai 2024 đều đề cập tới nguyên tắc khi thu hồi đất thì ít nhất phải bồi thường cho người có đất bị thu hồi ngôi nhà, bất động sản có giá trị tương tự..., thế nhưng vấn đề là nguyên tắc này lại chưa được lượng hóa cụ thể, rõ ràng.

Còn theo Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cơ chế “tự thỏa thuận” với người dân là không khả thi đối với các dự án quy mô lớn, bởi chủ đầu tư rất khó để đạt sự đồng thuận 100% khi phải đàm phán với hàng trăm, hàng ngàn hộ dân trong khu vực dự án và thực tế là thường xuyên có những trường hợp đòi hỏi mức giá đền bù cao vô lý, nếu không được đáp ứng thì gây khó dễ, chây ì, không chịu di dời…. từ đó khiến dự án bị đình trệ kéo dài, làm lãng phí nguồn lực đất đai, mất mỹ quan đô thị, gây thiệt hại tài chính lớn cũng như làm xói mòn niềm tin của nhà đầu tư.

Ở góc độ khác, một mặt ủng hộ cơ chế mới như tại dự thảo sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai 2024, mặt khác LS. Phạm Thanh Tuấn - Đoàn luật sư TP. Hà Nội cũng kiến nghị, việc áp dụng cơ chế này cần gắn với một số điều kiện chặt chẽ, đảm bảo lợi ích hài hòa giữa chủ đầu tư và người dân, tránh nguy cơ lạm dụng chính sách, cụ thể là cần thiết thiết lập mức giá trần hoặc khung giá tham chiếu làm cơ sở trong quá trình thỏa thuận, tránh tình trạng không công bằng giữa các hộ dân; tiêu chí xác định tỷ lệ 75% đồng thuận hay 25% còn lại cũng cần được quy định rõ, có loại trừ trường hợp đất tranh chấp, vắng chủ hay không…

Bên cạnh đó, cần bổ sung một tổ chức trung gian như chính quyền địa phương hoặc tổ chức độc lập làm cầu nối giữa chủ đầu tư và người dân giúp hỗ trợ, hòa giải. Trường hợp các nỗ lực này không đạt kết quả, phương án Nhà nước thu hồi phần đất còn lại sẽ được xem xét.

DI DỜI NHÀ VEN KÊNH Ở TP HCM: ĐẤU GIÁ 4 KHU ĐẤT

Bên cạnh điều chỉnh quy hoạch phân khu tỉ lệ 1/2.000, phường Bình Đông, Chánh Hưng, Phú Định khẩn trương phối hợp để đấu giá 4 khu đất công.

Văn phòng UBND TP HCM vừa phát đi thông báo kết luận của Phó Chủ tịch UBND TP HCM Bùi Xuân Cường tại cuộc họp về tiến độ triển khai thực hiện đề án chỉnh trang đô thị khu vực nhà ở trên và ven kênh, rạch trên địa bàn quận 8 (cũ).

Theo đó, lãnh đạo UBND TP HCM đề nghị Đảng ủy các phường Chánh Hưng, Phú Định, Bình Đông ưu tiên đưa nội dung thực hiện đề án chỉnh trang đô thị khu vực nhà ở trên và ven kênh, rạch trên địa bàn 3 phường vào báo cáo chính trị Đại hội Đảng nhiệm kỳ 2025-2030.

Đồng thời, thành lập Ban chỉ đạo thực hiện đề án chỉnh trang nhằm thực hiện có hiệu quả đề án, góp phần chỉnh trang đô thị, cải thiện môi trường và phát triển kinh tế xã hội của địa phương trên địa bàn, giai đoạn 2025-2030 và các năm tiếp theo.

UBND các phường Chánh Hưng, Phú Định, Bình Đông tiếp tục rà soát điều chỉnh tổng thể quy hoạch phân khu tỉ lệ 1/2.000 đã được phê duyệt trước đây so với ranh địa giới hành chính mới.

Sở Nội vụ phối hợp với Sở Xây dựng, Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương rà soát, thực hiện các thủ tục để bàn giao ranh địa giới hành chính mới cho các phường theo quy định, làm cơ sở để thực hiện điều chỉnh tổng thể quy hoạch phân khu tỉ lệ 1/2.000.

Ông Bùi Xuân Cường đề nghị Sở Xây dựng, Sở Tài chính, UBND phường Chánh Hưng, Phú Định, Bình Đông khẩn trương có ý kiến phúc đáp theo đề nghị của Sở Nông nghiệp và Môi trường về thủ tục đấu giá 4 khu đất công nằm ở 3 phường.

Trước đó, UBND TP HCM giao Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương tham mưu xây dựng kế hoạch thực hiện đấu giá 4 khu đất công. Cụ thể, khu đất 168-170 Tùng Thiện Vương, phường Phú Định; khu đất 175 Phạm Hùng, phường Chánh Hưng; khu đất 191 Bùi Minh Trực (khu đơn vị ở) và khu đất số 191 Bùi Minh Trực (khu đơn vị công trình công cộng - y tế) thuộc phường Bình Đông.

Bên cạnh đó, Sở Xây dựng rà soát, điều chỉnh bổ sung phạm vi thực hiện đề án (bao gồm địa bàn tỉnh Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu) và điều chỉnh, cập nhật đơn vị hành chính mới.

Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với đơn vị liên quan rà soát, đánh giá và có dự báo, phân khai chi tiết đối với danh mục các dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, các dự án đầu tư xây dựng các khu tái định cư trên địa bàn quận 8 (cũ), gửi Sở Tài chính để cân đối, ưu tiên bố trí nguồn vốn từ nguồn đầu tư công trung hạn 2026-2030.

Nguồn: Soha; Người Lao Động; Tin Nhanh Chứng Khoán; CafeF