Công tác nhân sự Đại hội XIV: Quy hoạch chỉ là bước đầu

(Ảnh minh họa).

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn đi nhấn lại rằng, vấn đề quy hoạch chỉ là bước đầu, đó cũng là tính chất của công tác quy hoạch của ta, “động và mở” chứ không phải “nhất thành bất biến”.

Kết luận Hội nghị Trung ương 8 khóa XIII, liên quan công tác quy hoạch Ban Chấp hành Trung ương Đảng nhiệm kỳ 2026 - 2031, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đề nghị Bộ Chính trị căn cứ vào kết quả giới thiệu của Trung ương, sự rà soát, thẩm định của Ban Chỉ đạo, các ban đảng Trung ương và các cơ quan chức năng, sớm xem xét, quyết định một bước quy hoạch Ban Chấp hành Trung ương Đảng nhiệm kỳ 2026 - 2031, làm cơ sở để đào tạo, bồi dưỡng và thường xuyên theo dõi, kiểm tra, giám sát đối với những cán bộ đã được đưa vào quy hoạch; nếu phát hiện có sai phạm, không đủ tiêu chuẩn, điều kiện thì phải kịp thời đưa ra khỏi quy hoạch.

Nhiều cán bộ khi vào được quy hoạch không chịu rèn luyện mình

Có thể thấy, chỉ đạo của Tổng Bí thư là rất rõ ràng cán bộ được đưa vào quy hoạch không chỉ được đào tạo, bồi dưỡng mà còn chịu sự theo dõi, kiểm tra, giám sát, nếu không đủ điều kiện, tiêu chuẩn sẽ được đưa ra khỏi quy hoạch. Đây cũng là phương châm chỉ đạo công tác cán bộ của Đảng ta "có vào, có ra; có lên, có xuống".

TS Nhị Lê, nguyên Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản cho biết, đây cũng là điều mà người đứng đầu Đảng ta hiện nay trăn trở suốt 30 năm qua. Khi còn là Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản, nhiều lần Tổng Bí thư trăn trở vì sao trong công tác cán bộ, chuyện “vào ra, lên xuống” không bình thường, người ta cứ tưởng được quy hoạch là đã xong nên nhiều cán bộ khi vào được quy hoạch không chịu rèn luyện mình, thậm chí đứng ngoài sự kiểm tra, giám sát của tổ chức, của nhân dân. Cho nên cán bộ đó dù có được vào một cách chính thức, trước sau cũng thất bại. Đó cũng là cảnh báo từ thực tiễn trong nhiều chục năm qua.

Theo nguyên Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản, đây là lần thứ 4, Tổng Bí thư nhắc vấn đề quy hoạch. Bởi đó là môi trường, là thời gian, là khí phách rèn luyện của cán bộ để trở thành cán bộ lãnh đạo, quản lý của đất nước. Vì thế, Tổng Bí thư nhấn đi nhấn lại rằng, vấn đề quy hoạch chỉ là bước đầu, đó cũng là tính chất của công tác quy hoạch của ta, “động và mở” chứ không phải “nhất thành bất biến”.

Nhấn mạnh, công tác quy hoạch ở mấy đại hội vừa qua tuy đã được làm khá chặt chẽ nhưng vẫn có nhiều trường hợp không đủ tiêu chuẩn, GS-TS Nguyễn Trọng Chuẩn, nguyên Viện trưởng Viện Triết học (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) cho rằng, sở dĩ xảy ra tình trạng đó là vì khi đánh giá cán bộ người ta đã không xem xét cả quá trình, mà chỉ xét một vài thời điểm.

Đồng tình với quan điểm của Tổng Bí thư khi kết luận Hội nghị Trung ương 8, GS-TS Nguyễn Trọng Chuẩn cho rằng, ở ta, chuyện cán bộ lên, xuống đặt ra quá cao và tồn tại khá lâu, khiến cho công tác cán bộ được mặc định: đã vào thì rất khó ra; đã lên thì rất khó xuống.

Để không lọt những cán bộ không đủ tiêu chuẩn, giải pháp quan trọng nhất theo GS-TS Nguyễn Trọng Chuẩn chính là dân chủ từ cơ sở. Từ trên nhìn xuống sẽ không thấy hết được đạo đức, năng lực cán bộ thế nào, nhưng cơ sở có thể thấy rất rõ. Muốn phát huy được dân chủ thì phải thực sự tôn trọng quần chúng. Khi quần chúng hiểu được trách nhiệm của mình, họ sẽ nói hết.

GS-TS Nguyễn Trọng Chuẩn cũng cho rằng, dân chủ ở cơ sở tuy đã nói đến từ lâu nhưng việc thực hiện chưa thật tốt. Vì vậy, chuẩn bị nhân sự cho Đại hội XIV, nhất định phải thực hiện dân chủ ở cơ sở thật tốt, thực hành dân chủ một cách thực chất.

Còn theo TS Nhị Lê, nguyên Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản, đó chính là sự giám sát của nhân dân. Nhiều nhân sự bị bắt, tổ chức không biết, cơ quan không biết và khi bắt thì tổ dân phố nói rằng không lấy gì làm lạ. Như vậy để thấy sự giám sát của nhân dân trước hết ở nơi cư trú, anh ta có thể giấu được 100 đôi mắt ở cơ quan nhưng không thể giấu được hàng nghìn đôi mắt của nhân dân, đặc biệt ở nơi cư trú.

Cũng theo TS Nhị Lê, chúng ta có một quy trình để lựa chọn, đánh giá cán bộ nhưng thực tiễn cho thấy quy trình đó phụ thuộc nhiều vào người thực hiện.

“Chúng ta có thước để đo nhưng đo đúng, đo sai đều do tay người cầm thước. Cho nên trách nhiệm trước hết của những người làm công tác tổ chức theo tôi chỉ cần 8 chữ: tầm nhìn, trung thực, dũng khí và trong sạch. Nếu không giữ được 8 chữ này, chắc chắn chúng ta sẽ chỉ lựa chọn được những kết quả không mong muốn”, nguyên Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản nhấn mạnh.

Cán bộ chiến lược cần đạo đức trong hành động, trong tư tưởng

Đất nước cần những cán bộ hội đủ cả đức và tài, nhưng như Bác Hồ từng nói, cán bộ có đạo đức mà không có tài hoặc ngược lại thì không thể làm lợi cho dân, cho nước.

Vì thế, GS-TS Nguyễn Trọng Chuẩn cho rằng, muốn có được cán bộ hội đủ cả tài và đức, trước hết mỗi cán bộ phải luôn tự tu dưỡng mình, tự ý thức về khả năng của mình, cần sửa gì, cần bổ sung gì. Tu dưỡng ở đây là cán bộ phải luôn luôn học tập, rèn luyện, tu dưỡng, đừng nghĩ mình đã được đưa vào quy hoạch hay đã được ngồi vào vị trí đó là coi như xong, không cần phải làm gì thêm. Việc học tập, nghiên cứu để có thể đưa ra những quyết sách đúng là cả một quá trình, chứ không nhất thời. Cán bộ càng cao, càng phải giữ tư cách, càng phải chú trọng tự sửa mình, tự ý thức về mình để sẵn sàng đảm nhận nhiệm vụ cũng như từ chức khi không đáp ứng yêu cầu.

Còn theo TS Nhị Lê, điều mà cán bộ chiến lược được quy hoạch lần này cần vươn tới đó là cán bộ có đạo đức trong hành động, trong tư tưởng. Kinh nghiệm từ lịch sử cho thấy, khi chọn người làm quan, ông cha ta cũng chọn người như vậy. Sinh thời, khi chọn cán bộ cho Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng hết sức coi trọng vấn đề đạo đức và hành động đạo đức, đây là 2 yếu tố cấu tạo nên tư cách của một con người. Muốn trở thành lãnh đạo, trước hết anh phải trở thành một nhân cách văn hóa, một người có đạo đức.

Giải bài toán thiếu điện như thế nào?

Sản lượng điện sản xuất toàn hệ thống hằng năm đều tăng trưởng, năm sau cao hơn năm trước. Tuy vậy, đoàn giám sát Ủy ban Thường vụ Quốc hội mới đây có cảnh báo về khả năng thiếu điện trong ngắn hạn, trung hạn và cả dài hạn.

Nhiều dự án nguồn chậm, phụ thuộc nhập khẩu...?

Theo báo cáo của đoàn giám sát Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH), sản lượng điện sản xuất hằng năm luôn tăng, và hệ thống điện vận hành an toàn, ổn định. Chẳng hạn năm 2020 tổng sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu đạt 247 tỉ kWh, tăng 1,5 lần so với năm 2015 (163,8 tỉ kWh). Điện thương phẩm tiêu thụ cũng tăng 1,5 lần so với 2015, đạt gần 217 tỉ kWh.

Với mức này, sản lượng điện thương phẩm bình quân đầu người tăng 1,42 lần trong 5 năm. Tuy nhiên, theo đoàn giám sát, trong 6 chỉ tiêu đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, có đến 3 chỉ tiêu biến động theo chiều hướng bất lợi. Đó là nguồn cung trong nước không đủ đáp ứng yêu cầu dẫn đến phải nhập khẩu năng lượng ngày càng lớn; tài nguyên năng lượng sơ cấp VN ngày càng cạn kiệt khi thủy điện cơ bản đã khai thác hết; sản lượng dầu và khí ở một số mỏ lớn suy giảm nhanh.

Theo báo cáo này, tỷ số trữ lượng và sản xuất của than, dầu thô và khí đốt tự nhiên ngày càng giảm khi than còn khoảng 70 năm, dầu thô còn 20 năm, khí tự nhiên còn 40 năm.

Ngoài ra, một số dự án nguồn điện chưa đưa vào vận hành do chậm tiến độ, chậm khởi công so với quy hoạch, hoặc dừng triển khai, cũng ảnh hưởng đến bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Báo cáo dẫn chứng loạt dự án đang chậm tiến độ như nhà máy điện than Long Phú 1, Thái Bình 2, Sông Hậu 1 của PVN; các dự án Na Dương II, Quỳnh Lập I, Cẩm Phả III, Hải Phòng III của TKV; chuỗi dự án khí - điện Lô B Ô Môn…

Thực ra nguy cơ thiếu điện tái diễn, nhất là vào năm 2024-2025, cũng được Tập đoàn Điện lực VN (EVN) nêu trong một báo cáo gửi Bộ Công thương gần đây. Theo EVN, năm 2025 miền Bắc có thể thiếu trên 3.630 MW và sản lượng khoảng 6,8 tỉ kWh trong cao điểm mùa khô (tháng 5-7) do các nguồn điện mới đưa vào vận hành rất ít, chủ yếu rơi vào thời điểm cuối năm. Thế nên, ngoài việc phải đẩy nhanh các dự án nguồn, lưới điện để đưa điện ra Bắc, EVN đề xuất đẩy nhanh mua điện từ Lào về.

Chuyên gia năng lượng, TS Ngô Đức Lâm nhận xét: Những vấn đề đoàn giám sát UBTVQH đang nêu là chuyện đã biết và thảo luận nhiều trong giai đoạn vừa qua, nhất là thiếu điện trong hai tháng 5 và 6 ở miền Bắc, buộc phải cắt điện... Lúc đó, Thủ tướng kiểm tra đột xuất thấy việc quản lý của ngành điện từ Bộ Công thương đến các tập đoàn đều có vấn đề. Đó là thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành than, dầu, khí, điện. Báo cáo thiếu than trầm trọng, nhưng khi làm việc lại nói huy động đủ; thiếu điện do sự cố đường dây, máy móc bảo dưỡng; do ảnh hưởng thời tiết, thủy điện cũng mất 4.000 MW trong khi có các nhà máy năng lượng tái tạo hoàn thành xong nhưng không đưa vào vận hành do giá cả không thống nhất...

Nhưng vấn đề quan trọng, theo TS Ngô Đức Lâm, trong ngắn hạn là thiếu điện thật, còn trung hạn đến năm 2030 đã có bổ sung đầy đủ nguồn trong tổng sơ đồ 8 (Quy hoạch điện 8 - PV). Tuy nhiên kế hoạch 10 năm từ 2020 - 2030, nhưng năm 2023 mới ban hành, chậm đến 3 năm. Nay có quy hoạch rồi thì kế hoạch thực hiện vẫn chưa được thông qua.

"Chủ trương đặt ra, biện pháp thực hiện vẫn chưa có thì lo trung hạn thiếu điện là đúng. Trong khi đến năm 2030 không phát triển điện than nữa, đến 2035 ngưng điện khí và sẽ đẩy mạnh các dự án điện xanh, tái tạo với nguồn vốn từ hàng chục đến hàng trăm tỉ USD. Vốn ở đâu? Muốn lôi kéo vốn từ nước lớn, phải có chính sách để huy động vốn đầu tư nguồn điện sạch. Vấn đề này đoàn giám sát UBTVQH chưa nêu và đó là nỗi lo lớn. Bên cạnh đó, nói về điện nhập khẩu, nguồn nhập từ Lào hay từ Trung Quốc có tăng đi chăng nữa cũng không đáng là bao, bởi đường dây 500 kV dẫn điện từ các nước về chỉ phục vụ các tỉnh sát biên giới. Thế nên, muốn ngành điện phát triển bền vững, vẫn phải trông chờ nội lực là chính", ông Lâm nêu quan điểm.

Cần có cơ chế đặc thù

Theo TS Ngô Đức Lâm, để giải bài toán thiếu điện thì cơ chế giám sát của QH phải được thực hiện liên tục, thường xuyên. Chính phủ thực thi và yêu cầu các bộ có giải pháp cụ thể. Có thể tính đến cơ chế đặc thù cho những vùng đặc thù có được không? "Ngành điện cần cơ chế đột phá đặc thù chứ không nên ngồi đổ lỗi cho nhau nữa. Nếu không có các nhà đầu tư đột phá, không có chính sách đột phá, nhà quản lý dám nghĩ dám làm… chúng ta rất khó để giải quyết bài toán thiếu điện, mà trong thực tế không thiếu được. Bởi nếu làm theo quy hoạch, mà quy hoạch phát triển điện thì không bao giờ được phép để tình trạng thiếu điện xảy ra. Tức là nguyên tắc an ninh năng lượng phải đảm bảo khi xây dựng quy hoạch rồi", ông Lâm nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, chuyên gia năng lượng Đào Nhật Đình cũng cho rằng nguy cơ thiếu điện được cảnh báo từ lâu do chính sách thu hút đầu tư vào nguồn "chập chờn" và thiếu tính xuyên suốt, bất cập và luẩn quẩn.

"EVN bị phản đối và bị gọi là độc quyền mua và bán điện, nhưng "ông ấy" (chỉ ngành điện - PV) muốn thoát cảnh mua bán này có ai cho không? Mua bán theo giá của Chính phủ quy định, trong khi muốn phát triển điện từ các nhà đầu tư tư nhân phải có thị trường cạnh tranh, mua bán sôi động hơn. Một cơ chế cũ, trên một nhu cầu thay đổi liên tục, thế nên ngành điện đôi khi bị lệch pha, hay nói là lạc hậu trong thế giới biến động và đòi hỏi sự minh bạch, cạnh tranh, quyết đoán nhiều hơn", ông Đình nói và cho rằng cần có cơ chế "xé rào" cho ngành này.

Muốn phát triển nguồn điện, giảm thiểu nguy cơ thiếu điện, cần có sự tham gia của các thành phần kinh tế, nhất là tư nhân, trong phát điện. Để giải quyết bài toán thiếu điện trong ngắn hạn, cần mở rộng chính sách cho phát triển điện mặt trời mái nhà khu vực phía bắc, không chỉ dừng lại ở cơ chế "tự sản, tự dùng" nữa mà mở rộng ra cho các đơn vị kinh doanh dịch vụ sản xuất như doanh nghiệp trong khu công nghiệp, bệnh viện, khách sạn, bến xe, nhà hàng… phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà. Về lâu dài, phải sớm có kế hoạch phát triển Quy hoạch điện 8, mời gọi đầu tư nước ngoài phát triển nguồn điện sạch…

Doanh nghiệp từ bỏ dự án chỉ vì quy định đất ở

(Ảnh minh họa).

Có doanh nghiệp phải bỏ dự án vì quy định đất ở, hàng trăm dự án đang tồn đọng vì không chuyển đổi được. Theo các chuyên gia, một số khoản ở điều 128 dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) chưa phù hợp với chủ trương tháo gỡ pháp lý cho dự án bất động sản.

Từ bỏ dự án vì không thể giải quyết

Số liệu từ Bộ Xây dựng cho thấy, trong quý II/2023, cả nước chỉ có 15 dự án nhà ở thương mại được cấp phép mới. Trong đó, khu vực miền Bắc có 7 dự án, miền Trung 3 dự án và miền Nam 5 dự án.

Sau khoảng 1 năm Chính phủ liên tục tháo gỡ khó khăn nhưng thị trường bất động sản vẫn chưa giải được bài toán nguồn cung bởi lẽ, 70% vướng mắc của các các dự án là ở vấn đề pháp lý.

Trong bối cảnh dự thảo Luật Đất đai sửa đổi lần này được mong chờ sẽ tạo sức bật về mặt pháp lý cho bất động sản thì các doanh nghiệp lại đang lo ngại trước một số quy định sẽ thành điểm nghẽn trên đà phục hồi của thị trường.

Đáng chú ý, điểm b khoản 1 và khoản 6 điều 128 quy định việc sử dụng đất để thực hiện dự án phát triển kinh tế - xã hội thông qua việc thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất hoặc đang có quyền sử dụng đất.

Theo đó, đối với trường hợp sử dụng đất để thực hiện dự án nhà ở thương mại thì được thỏa thuận về nhận quyền sử dụng: đất ở hoặc đất ở và đất phi nông nghiệp không phải đất ở đã nộp tiền sử dụng đất hoặc đã nộp tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê.

Là doanh nghiệp đã phải bỏ dự án vì quy định đất ở, chia sẻ với PV VietNamNet, ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Đầu tư Bất động sản Toàn Cầu (GP.Invest) cho biết, đáng lẽ công ty ông đã làm dự án 4ha ở Hà Đông (Hà Nội) và dự án ở quận 12 (TP.HCM)… Thế nhưng, đành phải từ bỏ vì theo đuổi mấy năm không được, không ai giải quyết cho chỉ vì quy định đất ở.

Theo ông Hiệp, từ năm 2021, Nghị định 30 (sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 99/2015 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của luật Nhà ở - PV) quy định chuyển đổi đất khác sang đất ở phải có ít nhất một ít đất ở, điều này rất khó khả thi.

“Đây chính là lý do mấy trăm dự án tồn đọng, không chuyển đổi được. Thậm chí, kể cả trong trường hợp người đang sử dụng đất, quy hoạch thì có nhưng không cho chuyển đổi vì không có 1m2 đất ở trong đó.

Đáng lẽ, dự thảo Luật Đất đai sửa đổi phải xem xét cái nào hợp lý thì giữ, cái nào không hợp lý thì thay đổi. Nhưng, điều 128 lại lặp lại, tôi cho rằng điều này rất khó cho doanh nghiệp phát triển dự án nhà ở; ban soạn thảo lẽ ra phải nhìn thấy điều đó”, ông Hiệp nói.

Trong khi đó, ông Vũ Cương Quyết, Tổng giám đốc Đất Xanh Miền Bắc cho rằng, quy định đưa ra tạo sự bó buộc chính các cơ quan nhà nước.

Ông Quyết đơn cử, một huyện muốn quy hoạch dự án, nhưng dự án đó không nằm trên đất có đất ở thì các huyện đó có lập được quy hoạch để đưa ra đấu giá hay không?

“Tôi lo rằng, chính cơ quan nhà nước cũng gặp khó khi chồng chéo luật. Còn với doanh nghiệp, khi lập quy hoạch trên các đất không có đất ở rất nhiều, đa số là đất thương mại dịch vụ, đất trồng cây… nằm gần khu dân cư, nằm trong khu được quy hoạch khu dân cư. Khi đó, không có đất ở thì doanh nghiệp cũng không thể lập quy hoạch được, dù quy hoạch có khu vực đất ở, nhưng bản chất đất chưa chuyển đổi được thành đất ở. Những điều này sẽ gây khó khăn, phức tạp rất nhiều cho các doanh nghiệp phát triển các dự án bất động sản”, ông Quyết nêu.

Thêm nữa, vị lãnh đạo này cho hay, ngay như tại Hà Nội, hiện phát triển rộng ra vành đai 3, vành đai 4… nhưng ngay ở vành đai 3, đất nông nghiệp rất nhiều; nếu quy định như dự thảo thì đất đai sẽ bị lãng phí vì khu vực đó quy hoạch đất ở, có thể phát triển nhà cao tầng, thấp tầng nhưng không có một mét đất ở hiện hữu nào thì cuối cùng là bế tắc.

Còn ông Vũ Kim Giang, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn SGO (SGO Group) lại đặt câu hỏi: Nếu quy định tại dự thảo được thông qua sẽ ảnh hưởng nhiều, bởi nguồn gốc đất từ xưa đa phần xen kẹt rất nhiều. Nếu trong tổng thể dự án mà có một phần các loại đất như đất nông nghiệp, đất sản xuất… thì sẽ xử lý như thế nào?

“Tôi e rằng, nếu dự thảo quy định này trong luật được thông qua, chúng ta sẽ phải điều chỉnh lại quy hoạch chung, quy hoạch phân khu của từng địa phương vì thời gian qua nhiều địa phương đã cập nhật gần như đầy đủ quy hoạch về đất ở từng khu vực”, ông Giang nói.

Ảnh hưởng nguồn cung nhà ở, giá nhà đô thị

Trao đổi với PV VietNamNet, Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty SBLaw đánh giá, quy định trên sẽ gây “tắc”, khó khăn hơn cho thị trường bất động sản khi hàng trăm dự án cũ đang tháo gỡ pháp lý; còn dự án mới cũng khó triển khai dẫn đến nguồn cung nhà ở càng ít.

Vị luật sư phân tích, khó ở quy định phải có đất ở trên đất xin chuyển đổi mục đích sử dụng đất để làm dự án. Trong khi phần lớn các dự án bất động sản phát triển mới hiện nay được triển khai trên quỹ đất ban đầu là đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp, đất sản xuất và các loại đất khác.

Khó ở quy định chỉ được công nhận nếu có đất phi nông nghiệp không phải đất ở đã nộp tiền sử dụng đất hoặc đã nộp tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê. Nhưng thực tế, đa số dự án hiện tại đang được thực hiện theo hình thức doanh nghiệp nộp tiền thuê đất hàng năm. Như vậy, với những dự án trả tiền thuê đất hàng năm, không thể phát triển dự án bất động sản.

Cùng với đó, quy định gây khó ở việc thỏa thuận nhận chuyển nhượng các dự án để triển khai dự án nhà ở thương mại bởi quy định chỉ áp cho đất phi nông nghiệp không phải đất ở đã nộp tiền sử dụng đất hoặc đã nộp tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê.

Thực tế hiện nay, quy định đang khuyến khích nhà đầu tư tự thỏa thuận trong việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đô thị, nhà ở thương mại; tuy nhiên, việc yêu cầu phải có đất phi nông nghiệp đã nộp tiền thuê đất một lần sẽ khiến nhiều dự án không thể chuyển đổi.

“Nếu chiếu theo điểm b khoản 1 và khoản 6 điều 128 của dự thảo Luật Đất đai thì doanh nghiệp sẽ không thể triển khai được dự án nhà ở thương mại. Điều này sẽ ảnh hưởng đến nguồn cung căn hộ và giá nhà ở đô thị.

Quy định này cũng đi ngược lại những chỉ đạo hiện nay là phải tháo gỡ về pháp lý cho dự án, bởi đã thu hẹp hơn so với quy định hiện hành tại Luật số 03/2022/QH15 sửa đổi 9 luật, trong đó sửa khoản 1 Điều 23 Luật Nhà ở năm 2014 về các loại đất được làm nhà ở thương mại. Theo đó, quy định doanh nghiệp được chấp thuận chủ trương đầu tư; đồng thời chấp thuận nhà đầu tư dự án nhà ở thương mại nếu có quyền sử dụng đất hoặc nhận quyền sử dụng đất ở hoặc đất ở và đất khác không phải là đất ở đáp ứng điều kiện cho phép chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư”, ông Hà nói.

Cựu chủ tịch VEC cùng các đồng phạm gây thiệt hại 460 tỉ đồng tại dự án cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi hầu tòa

Sau khi tạm hoãn lần 1 vào cuối tháng 9, sáng nay 16-10, TAND TP Hà Nội đã mở phiên toà xét xử Mai Tuấn Anh, cựu chủ tịch VEC cùng nhiều đồng phạm đã không tuân thủ quy định từ khâu lựa chọn vật liệu, thiết kế trộn, thi công khiến cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi hư hỏng gây thiệt hại hơn 460 tỉ đồng.

Sáng nay 16-10, TAND TP Hà Nội mở lại phiên xét xử sơ thẩm vụ án xảy ra tại Dự án cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi giai đoạn 2. Trước đó, cuối tháng 9, phiên tòa được mở song do một bị cáo phải nhập viện cấp cứu, có đơn gửi đến tòa nên phải tạm hoãn.

Theo ghi nhận, từ 8 giờ các bị cáo được cảnh sát dẫn giải đến phòng xét xử, bên ngoài an ninh thắt chặt. Phóng viên các cơ quan báo chí được bố trí phòng riêng theo dõi qua màn hình.

Trong sai phạm ở giai đoạn 2 dự án này, VKSND Tối cao truy tố 22 người về các tội "Vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng", "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng". Trong đó có các bị cáo: Mai Tuấn Anh, cựu chủ tịch tổng Công ty đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (Tổng Công ty VEC); Trần Văn Tám, cựu tổng giám đốc VEC; Nguyễn Mạnh Hùng, Lê Quang Hào, cùng cựu phó tổng giám đốc VEC; Hoàng Việt Hưng và Nguyễn Tiến Thành, cùng là cựu giám đốc Ban quản lý dự án cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi… Trong đó, Nguyễn Mạnh Hùng nhận 7 năm tù, Lê Quang Hào bị phạt 6 năm tù tại phiên tòa xét xử vi phạm ở giai đoạn 1.

Cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi là công trình trọng điểm quốc gia do Tổng công ty phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) làm chủ đầu tư, tổng chiều dài gần 140 km. Trong đó, giai đoạn 1 dài 65 km từ TP Đà Nẵng tới TP Tam Kỳ (Quảng Nam), thông xe tháng 8-2017 còn giai đoạn 2 dài hơn 74 km, từ Tam Kỳ đến TP Quảng Ngãi, thông xe tháng 9-2018. Tuy nhiên, khi vừa đi vào sử dụng, đường cao tốc đã xuất hiện rất nhiều điểm hư hỏng, ảnh hưởng nghiêm trọng tới vận hành khai thác, an toàn giao thông, gây bức xúc trong nhân dân.

Cáo trạng xác định ở giai đoạn 2 cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi dài 7 km, dự án sử dụng vốn vay của Ngân hàng Thế giới (WB) và do Tổ chức tư vấn CDM Smith Inc của Mỹ thực hiện giám sát thi công. Phụ trách thi công đều là những tập đoàn lớn của nước ngoài gồm Lotte E&C, Posco E&C (Hàn Quốc); Shandong Luquao Group - Sơn Đông, Jiangsu Provincial - Giang Tô (Trung Quốc). Việc chỉ dẫn kỹ thuật do liên danh các nhà thầu Nippon Koei - Nippon Engineering (Nhật Bản) - Chodai và Thai Engineering (cùng từ Thái Lan) thực hiện khảo sát, lập thiết kế kỹ thuật và dự toán.

Trong quá trình xây dựng, 22 bị cáo trong vụ án cùng nhiều người khác không tuân thủ quy định từ khâu lựa chọn vật liệu, thiết kế trộn, thi công… Lúc nghiệm thu, họ không đo đạc đầy đủ và có những hạng mục được nghiệm thu dù vắng mặt đại diện Ban quản lý dự án.

Cơ quan tố tụng cáo buộc hành vi của bị cáo khiến cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi không đảm bảo chất lượng vẫn được đưa vào vận hành và sau đó hư hỏng. Việc này gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 460 tỉ đồng tại giai đoạn 2 dài 74 km.

Ngoài xử lý 22 bị cáo nói trên, cơ quan điều tra xác định có 27 đối tượng nước ngoài đã thực hiện phạm tội liên quan các gói thầu thuộc giai đoạn 2 dự án. Cảnh sát đã gửi yêu cầu tương trợ tư pháp đến cơ quan có thẩm quyền của các quốc gia trên song đến nay chưa có kết quả nên được tách hồ sơ, xử lý sau.

Trong vụ án, Bộ Giao thông Vận tải được xác định là "Người quyết định đầu tư" và quản lý công trình. Đơn vị này từng 81 lần kiểm tra hiện trường nhưng không phát hiện vi phạm. Tuy vậy, cơ quan điều tra cho rằng không có căn cứ xử lý hình sự với các cá nhân liên quan ở Bộ Giao thông Vận tải, chỉ đề nghị xử lý họ theo quy định của Đảng và chính quyền.

Nguồn: Soha; Thanh Niên; Vietnamnet; CafeF