Bị cáo

Theo thông cáo của Viện Công tố, phiên tòa kéo dài nhiều tháng đối với các thành viên gia đình bị cáo đã kết thúc. Vào đầu tuần trước, ngày 27.10.2026, Tòa án Landgericht Köln đã tuyên án đối với ba thành viên của một đại gia đình gồm một người đàn ông và hai phụ nữ, độ tuổi từ 47 đến 69 có nguồn gốc nhập cư từ khu vực Tây Balkan với tội danh vi phạm Luật Trợ cấp Tị nạn (Asylbewerberleistungsgesetz), Luật Trợ cấp Xã hội, và Luật Trợ cấp Thất nghiệp Bậc II ALG II (sau này chuyển thành Trợ cấp Công dân Bürgergeld).

Các bị cáo bị Tòa tuyên phạt mức án tù treo từ 1 năm 6 tháng đến 1 năm 8 tháng, đồng thời bị tịch thu khoảng 110.000 Euro. Ngôi nhà của gia đình tại khu Köln-Ostheim không bị tịch thu.

Các chứng cứ khám xét

Trong các đơn xin trợ cấp, những người liên quan khai báo không sở hữu tài sản, điều kiện để  được xét trợ cấp. Tuy nhiên, cuộc khám xét của cảnh sát tại ngôi nhà ở Köln-Ostheim vào tháng 6.2020 đã phát hiện khoảng 18.000 Euro tiền mặt (một phần được giấu kín), hai đồng hồ Rolex, trang sức trị giá khoảng 45.000 Euro và nhiều ô tô có tổng giá trị khoảng 70.000 Euro. Thậm chí có thông tin về một chuỗi dây vàng gắn vào núm vú nhựa cho đứa trẻ nhỏ trong gia đình.

Thẩm phán chủ tọa Martin Lamsfuß đánh giá: Gia đình luôn luôn có đủ tiền để bảo đảm cuộc sống tối thiểu. Gia đình còn chi trả các đám cưới và lễ hội lớn. Theo Luật về trợ cấp, người thuộc diện xét trợ cấp có trách nhiệm phảisử dụng nguồn tài sản đó trước khi yêu cầu nhà nước hỗ trợ.

Theo quy định của Luật Trợ cấp Tỵ nạn AsylbLG, người được hưởng trợ cấp và các thành viên trong hộ gia đình phải sử dụng hết thu nhập và tài sản có thể sử dụng được trước khi xin trợ cấp. Mức miễn trừ đối với tài sản hiện có rất thấp. Đối với Luật Thất nghiệp Bậc II và Trợ cấp Công dân ALG II/Bürgergeld, sau giai đoạn một năm đầu tiên, mức miễn trừ thông thường là 15.000 Euro mỗi người trong cùng hộ, trên mức đó không được cấp tiền trợ cấp. Việc cố tình giấu tài sản khi khai báo được xem là hành vi gian lận.

Nguồn gốc ngôi nhà

Viện Công tố Köln trong cáo trạng đề nghị Tòa tịch thu ngôi nhà của gia đình tại đường Frankfurter Straße, với lý do bất động sản có liên quan đến nguồn tiền thu được từ hành vi phạm tội, bao gồm việc sử dụng tiền trợ cấp để trả nợ khoản vay mua nhà.

Tuy nhiên, tòa không chấp nhận yêu cầu trên của Viện Công tố bởi không đúng với chứng cứ thu thập được.

Thẩm phán xác định ngôi nhà được mua vào năm 2009 (khoảng 280.000 Euro) bằng nguồn tiền hợp pháp. Tòa không tìm thấy căn cứ chứng minh bất động sản được mua bằng tiền gian lận hoặc được sử dụng làm phương tiện phạm tội. Yêu cầu tịch thu tài sản theo luật hình sự Đức chỉ được áp dụng khi chứng minh được tài sản có mối liên hệ trực tiếp với hành vi phạm tội. Vì vậy, gia đình được tiếp tục giữ ngôi nhà.

Tranh tụng trước Tòa

Vụ án ban đầu có phạm vi điều tra rộng hơn. Viện Công tố từng đưa ra các cáo buộc liên quan đến rửa tiền, buôn người và thành lập tổ chức tội phạm, cùng với một số hành vi trộm cắp có tổ chức. Một trong những cáo buộc gây chú ý là việc một thành viên nam bị cho là đã “mua” một cô gái 16 tuổi theo một dạng “hợp đồng cưới hỏi” với giá khoảng 85.000 Euro; cô gái này bị mô tả là “tên trộm giỏi”. Cô gái sau đó từng bị kết án về các vụ trộm cắp.

Tuy nhiên, tòa không xác định được căn cứ để kết luận các bị cáo phạm những tội danh nghiêm trọng khác như cáo buộc trong cáo trạng của  Viện Kiểm sát. Thẩm phán Lamsfuß kết luận phần lớn những cáo buộc ban đầu đã không còn được đưa vào phán quyết. Phiên tòa dự kiến diễn ra trong 12 phiên nhưng thực tế kéo dài đến 26 phiên. Ban đầu có năm thành viên gia đình bị truy tố, song khi tuyên án chỉ còn ba bị cáo bị kết án.

Bào chữa

Luật sư bào chữa Frank Hatlé từng gọi bản cáo trạng là “sáng tạo” và yêu cầu tuyên trắng án hoặc chỉ phạt tiền. Do sự khác biệt giữa yêu cầu của Viện kiểm sát và phán quyết của tòa, nhiều khả năng vụ án sẽ được bị cáo đưa lên Tòa án Liên bang (Bundesgerichtshof) xem xét.

Xin tỵ nạn Đức từ những năm 1980

Gia đình bị cáo đã sinh sống tại Köln từ những năm 1980. Một số thành viên nhập cảnh Đức vào khoảng năm 1985. Các đơn xin tị nạn từng bị bác bỏ từ cuối những năm 1980. Dù vậy, việc trục xuất không được thực hiện vì thiếu giấy tờ tùy thân và sự không hợp tác trong việc cấp giấy tờ thay thế.

Gia đình nhiều lần được cấp Duldung (tạm hoãn trục xuất) – cơ chế cho phép người có trách nhiệm rời khỏi Đức ở lại tạm thời. Một số thành viên nằm trong “Danh sách Coesfeld” – danh sách khoảng 471 người có trách nhiệm hồi hương về các quốc gia Tây Balkan vào cuối năm 2024.

Bối cảnh gian lận trợ cấp

Vụ án diễn ra trong bối cảnh ngày càng có nhiều thảo luận về gian lận trợ cấp xã hội tại Đức. Theo số liệu từ các Jobcenter, hàng năm có hàng chục nghìn đến hơn 100.000 thủ tục liên quan đến nghi ngờ gian lận hoặc lạm dụng trợ cấp. Các trường hợp gian lận có tổ chức, chủ yếu liên quan đến nhóm người từ EU hoặc Tây Balkan, cũng được ghi nhận hàng trăm vụ mỗi năm. Cơ quan chức năng thừa nhận còn tồn tại số liệu chưa được kiểm tra do hạn chế về nhân lực kiểm tra và sự phối hợp giữa các cơ quan.

Bản án vừa được tuyên liên quan đến hành vi gian lận trợ cấp xã hội, không phải một quyết định trục xuất. Ba bị cáo nhận án tù treo, khoảng 110.000 Euro bị tịch thu, trong khi ngôi nhà của gia đình tại Köln-Ostheim không bị tịch thu. Vụ việc một lần nữa đặt ra câu hỏi về hiệu quả của hệ thống kiểm soát trợ cấp xã hội và chính sách tạm hoãn trục xuất đối với những người có nghĩa vụ rời khỏi Đức nhưng có tiền sự phạm tội.

Đức Việt Online