Việt Nam bắt hàng loạt lãnh đạo ngành đất hiếm, gây lo ngại về kế hoạch cạnh tranh với Trung Quốc

Công an Việt Nam vừa bắt giữ sáu người bị cáo buộc vi phạm các quy định về khai thác mỏ, trong đó có chủ tịch của một công ty đi đầu trong nỗ lực xây dựng ngành công nghiệp đất hiếm để có thể cạnh tranh với sự thống trị của Trung Quốc trong lĩnh vực này, Reuters và truyền thông trong nước dẫn thông tin từ Bộ Công an cho biết hôm 20/10.

Trước đó, Việt Nam cho biết đang có kế hoạch bán đấu giá các nhượng quyền khai thác đất hiếm mới vào cuối năm nay.

Trong số những người bị bắt có lãnh đạo của ít nhất một công ty tham gia đấu thầu là Công ty Cổ phần Đất hiếm Việt Nam (VTRE).

Chủ tịch của VTRE, ông Lưu Anh Tuấn, đã bị buộc tội giả mạo biên lai thuế giá trị gia tăng khi mua bán đất hiếm với Tập đoàn Thái Dương, công ty điều hành một mỏ ở tỉnh Yên Bái, miền bắc Việt Nam.

Hồi đầu tháng này, ông Lưu Anh Tuấn cho báo giới Việt Nam biết về kế hoạch đấu giá khai thác mỏ đất hiếm lớn nhất trong nước là mỏ Đông Pao ở tỉnh Lai Châu, giữa bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực tham gia vào chuỗi cung ứng đất hiếm, trong lúc các nước phương Tây, đứng đầu là Mỹ, đang muốn giảm bớt sự thống trị của Trung Quốc trong lĩnh vực này.

VTRE đã hợp tác với các công ty khai thác mỏ của Úc là Australian Strategic Materials (ASM) và Blackstone Minerals (đơn vị đàm phán đấu thầu các mỏ đất hiếm với Việt Nam). Các công ty này không có tên trong cuộc điều tra của cơ quan chức năng Việt Nam.

Hãng tin Reuters đã gọi cho ông Tuấn hôm 20/10 nhưng không được trả lời. Một người có mặt tại tòa nhà cho hãng tin của Anh biết văn phòng của VTRE tại Hà Nội đã đóng cửa nhiều ngày qua.

Blackstone cho biết vào tháng 9 rằng họ đã đồng ý hợp tác với VTRE để giành được quyền nhượng quyền tại mỏ Đông Pao. Một giám đốc điều hành của Blackstone nói với Reuters rằng khoản đầu tư của họ vào dự án sẽ lên tới khoảng 100 triệu USD nếu giành được nhượng quyền.

ASM đã ký thỏa thuận ràng buộc vào tháng 4 với VTRE về việc mua 100 tấn đất hiếm đã qua chế biến trong năm nay và cam kết đàm phán một thỏa thuận cung cấp dài hạn hơn.

Cả Blackstone và ASM đều không trả lời yêu cầu bình luận của Reuters về việc liệu các thỏa thuận của họ với VTRE có bị ảnh hưởng bởi vụ bắt giữ chủ tịch công ty hay không.

Cổ phiếu Blackstone đã giảm hơn 8% vào thứ Sáu, trong khi giá trị cổ phiếu ASM vẫn ổn định. Nguyên nhân khiến cổ phiếu Blackstone sụt giảm vẫn chưa rõ.

Theo ước tính của Cơ quan Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ, Việt Nam có trữ lượng đất hiếm (loại khoáng sản đặc biệt dành cho việc sản xuất các sản phẩm công nghệ kỹ thuật cao) lớn thứ hai trên thế giới với 22 triệu tấn. Trung Quốc có trữ lượng đất hiếm lớn nhất với 44 triệu tấn, đứng thứ ba là Brazil với 21 triệu tấn.

Tuy nhiên, phần lớn đất hiếm ở Việt Nam vẫn chưa được khai thác, đầu tư không được khuyến khích vì giá thấp do Trung Quốc ấn định và do nước này gần như độc quyền trên thị trường toàn cầu.

TIÊU THỤ BẤT HỢP PHÁP

Ngoài ông Lưu Anh Tuấn, Chủ tịch Tập đoàn Thái Dương, ông Đoàn Văn Huân, cũng bị bắt với cáo buộc kiếm 632 tỷ đồng (25,80 triệu USD) từ việc bán trái phép quặng khai thác từ mỏ mà công ty ông điều hành ở tỉnh Yên Bái.

Trước đó, vào ngày 9/10, cảnh sát điều tra đã khám xét khẩn cấp 21 địa điểm khai thác, tập kết và kinh doanh đất hiếm ở Yên Bái và đã tạm giữ 13.715 tấn quặng đất hiếm và hơn 1.400 tấn quặng sắt, Tiền Phong dẫn thông tin của Bộ Công an cho biết hôm 20/10.

Phía công an nói ông Đoàn Văn Huấn và ông Nguyễn Văn Chính, Phó tổng giám đốc kiêm Kế toán trưởng của Tập đoàn Thái Dương đã tổ chức khai thác và tiêu thụ trái phép hơn 11.000 tấn quặng đất hiếm và gần 153 triệu kg quặng sắt, với tổng giá trị khoảng 632 tỷ đồng.

Tuyên bố của chính phủ không nói rõ vì sao việc mua bán quặng đất hiếm của các lãnh đạo và công ty trên lại trở nên bất hợp pháp, nhưng Reuters dẫn lời một người biết trực tiếp về vấn đề này nói rằng quặng thô ở mỏ Yên Bái đã được xuất khẩu sang Trung Quốc do chi phí tinh luyện trong nước đối với loại quặng này không có lãi.

Theo quy định của Việt Nam, việc xuất khẩu quặng thô phần lớn bị hạn chế vì Việt Nam đang muốn tăng cường khả năng tinh chế.

Chính quyền gần đây cũng đã tăng cường trấn áp hoạt động khai thác đất hiếm bất hợp pháp từ các mỏ bị bỏ quên hoặc bỏ hoang, vẫn theo Reuters.

Ngoài các lãnh đạo trên, còn có Giám đốc Đặng Trần Chí, Kế toán Phạm Thị Hà của Công ty Hợp Thành Phát, Kế toán Nguyễn Thị Hiền của Công ty cổ phần Đất hiếm Việt Nam cũng tbị bắt trong cùng ngày với cáo buộc “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.

Cuộc giải cứu bất động sản 'có một không hai'

Lập Tổ công tác của Thủ tướng do Bộ trưởng Bộ Xây dựng làm tổ trưởng để giải quyết khó khăn vướng mắc cho bất động sản. Ở các địa phương, Chủ tịch UBND cũng đứng đầu tổ công tác với mục tiêu tương tự. Từng nhóm, thậm chí từng dự án, từng chủ đầu tư được điểm danh cụ thể để tháo gỡ... Một cuộc giải cứu quyết liệt nhất, "có một không hai" trong lịch sử ngành bất động sản Việt Nam đã và vẫn đang diễn ra đến thời điểm hiện tại.

Tinh thần "tình thế bất thường, chính sách khác thường"

TS Dương Như Hùng, Trường ĐH Bách khoa TP.HCM, thừa nhận chưa thấy cuộc giải cứu nào cấp tập, mạnh mẽ và kỳ lạ như lần này. Cuộc khủng hoảng trên thị trường bất động sản (BĐS) bắt đầu vào khoảng đầu quý 4/2022 và đến đầu năm 2023, Đảng, Chính phủ, Quốc hội, các bộ, ngành và các địa phương đã ban hành gần 20 nghị quyết, nghị định, chỉ thị tháo gỡ khó khăn cho thị trường, cho doanh nghiệp (DN) và cho các nhà đầu tư.

Đó là chưa kể Chính phủ đã thành lập Tổ công tác trực thuộc Thủ tướng Chính phủ tháo gỡ khó khăn cho thị trường BĐS. Mỗi địa phương cũng đã thành lập tổ công tác do Chủ tịch đứng đầu. Rất nhiều các hội nghị, hội thảo cũng đã được tổ chức với sự tham dự trực tiếp của người đứng đầu Chính phủ để lắng nghe các ý kiến, kiến nghị, từ đó đưa ra giải pháp tháo gỡ khó khăn.

"Chính phủ và các cơ quan, bộ, ngành đã dốc nhiều tâm huyết nhằm quyết tâm giúp thị trường BĐS khôi phục trở lại. Rất nhiều chuyên gia đều nhận định chưa bao giờ các động thái từ phía Chính phủ lại quyết liệt, dồn dập và mạnh mẽ đến như vậy. Hàng loạt các cuộc họp cấp T.Ư, địa phương được tổ chức. Rất nhiều cơ chế, chính sách được ban hành. Toàn bộ cơ quan quản lý các cấp, cả hệ thống ngân hàng đều vào cuộc. Đến nay, kết quả mang lại chưa cao, chưa được như kỳ vọng bởi nhiều dự án chỉ mới được tháo gỡ một phần, thị trường vẫn chưa hết khó khăn. Đặc biệt là việc tiếp cận vốn vay ngân hàng của DN vẫn tắc. Từ cơ chế, chính sách đến hiệu quả thực thi vẫn là một vấn đề rất nan giải. Nhưng đó vẫn là động thái nỗ lực đáng ghi nhận của Chính phủ, lãnh đạo chính quyền các địa phương", TS Dương Như Hùng đánh giá.

Chuyên gia BĐS Phan Công Chánh cũng đánh giá tinh thần nỗ lực giải cứu thị trường cả về cung lẫn cầu được thể hiện qua việc Chính phủ ban hành Nghị quyết 33 về một số giải pháp tháo gỡ khó khăn và thúc đẩy thị trường BĐS phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững. Tiếp đến, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 338 phê duyệt đề án đầu tư ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội, nhà ở công nhân đến năm 2030. Đi song song là gói hỗ trợ lãi suất 120.000 tỉ đồng do 4 ngân hàng thương mại, nhà nước phối hợp triển khai để người dân, DN có thể tiếp cận vốn vay ưu đãi để đầu tư dự án, mua nhà.

Cùng với đó, Tổ công tác của Chính phủ do Bộ trưởng Bộ Xây dựng làm tổ trưởng đã làm việc với các địa phương, một số tập đoàn, DN dần tháo gỡ khó khăn cho các dự án đang vướng mắc lâu nay. Ngân hàng Nhà nước đã 4 lần giảm lãi suất điều hành và các giải pháp nâng cao hiệu quả tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng… Có thể nói, chưa khi nào các giải pháp để cứu thị trường BĐS lại được ban hành nhiều như từ đầu năm 2023 đến nay. Tất cả với mục tiêu chung là giúp thị trường BĐS hồi phục trở lại.

Theo ông Phan Công Chánh, tinh thần "trong tình thế bất thường thì cần có chính sách khác thường" của Thủ tướng Chính phủ thể hiện thông qua việc ban hành nhiều chính sách đột phá nhằm tháo gỡ khó khăn cho thị trường BĐS.

Tuy nhiên, có một thực tế đáng buồn là bộ máy thực thi còn chưa hiệu quả, thậm chí có dấu hiệu e ngại, sợ trách nhiệm. Chính tâm lý này là cản trở lớn cho việc đưa các chính sách vào vận hành một cách trơn tru, hiệu quả. Điều này cũng giải thích vì sao chính sách đưa ra nhiều, tạo ra hiệu ứng tâm lý tích cực nhưng hiệu ứng thực tế chậm. Cần phải có giải pháp để đẩy nhanh, đẩy mạnh, phải có cơ chế bảo vệ những người dám nghĩ dám làm, có tinh thần đổi mới trong thực thi chính sách.

Nếu như cuộc khủng hoảng 10 năm trước là dư nguồn cung BĐS thì lần này lại là khủng hoảng thiếu cung, nhất là nhà ở giá rẻ khiến thị trường "đóng băng". Nên dù Chính phủ và Tổ công tác quyết liệt tháo gỡ khó khăn song kết quả chưa cao. Giải pháp phá băng cho thị trường là tăng nguồn cung nhà ở giá rẻ bằng quy định khung giá cho loại hình này như ở Trung Quốc, tháo gỡ nhanh các vướng mắc về cơ chế, chính sách để các dự án nhà ở xã hội sớm được triển khai.

Đồng thời nới lỏng chính sách tiền tệ để dự án tốt, DN tốt dễ dàng vay vốn. Ngoài ra, DN cần được hỗ trợ để chủ động phát triển dự án nhà giá rẻ, nhà ở xã hội, gỡ bỏ một số khống chế về lợi nhuận, đối tượng mua nhà vì đây là nguyên nhân làm các chủ đầu tư phân khúc này nản lòng, không mạnh dạn bỏ vốn vào đầu tư.

Hàng trăm dự án được tháo gỡ

Khi chúng tôi thực hiện bài viết này, thông tin từ Sở Xây dựng tỉnh Đồng Nai cho biết Sở đã chấp thuận cho tổng cộng 37 căn nhà thấp tầng thuộc khu I + V dự án Aqua City (xã Long Hưng, Biên Hòa) đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai. Có được kết quả này là nhờ hồi tháng 5, Thủ tướng Chính phủ đã có công văn gửi Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị đề nghị làm việc trực tiếp với ông Bùi Thành Nhơn, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Novaland, để tháo gỡ vướng mắc tại các dự án của Novaland tại Đồng Nai và báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Trước đó, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhận được Công văn số 543 của Ban Dân nguyện thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc chuyển đơn của Công ty Cổ phần Tập đoàn đầu tư địa ốc Nova - Đồng Nai về việc đề nghị khẩn cấp tháo gỡ vướng mắc tại các dự án mà công ty này đang triển khai ở Đồng Nai.

Tương tự, dự án NovaWorld Phan Thiết của Novaland cũng được tỉnh Bình Thuận xem xét chuyển sang thuê đất trả tiền một lần cho cả thời gian thuê đối với dự án. Để đi đến bước này, cuối tháng 7, tổ công tác của Thủ tướng do Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh chủ trì đã làm việc với đoàn công tác của tỉnh Bình Thuận để hướng dẫn, tháo gỡ vướng mắc và giải quyết các kiến nghị của tỉnh.

Đây chỉ là một trong rất nhiều chủ đầu tư được Chính phủ chỉ đạo tháo gỡ cụ thể, trực tiếp. Chính quyền địa phương cũng đồng hành từ kiến nghị những vấn đề thuộc thẩm quyền trung ương, quyết liệt tháo gỡ những gì thuộc trách nhiệm của địa phương. Tại TP.HCM, cuộc giải cứu hàng trăm dự án "tắc pháp lý" là "vô tiền khoáng hậu". Từ phân loại dự án, giao cho các đầu mối có thẩm quyền, họp từng tuần từng tháng với các chủ đầu tư theo nhóm... Cập nhật đến thời điểm hiện tại, TP.HCM đã chỉ đạo và giải quyết được 67 dự án (tương đương 37,2% so với số lượng 180 dự án ban đầu. Trong đó, có 28 dự án theo hướng dẫn, đôn đốc của Tổ công tác và 39 dự án qua rà soát của địa phương). Hà Nội đã chỉ đạo và giải quyết được 419 dự án.

Chủ tịch một tập đoàn BĐS chia sẻ tập đoàn của ông vẫn đang hết sức khó khăn, vẫn còn rất nhiều việc phải làm để hồi phục. Tuy nhiên, sự quan tâm, chỉ đạo từ trung ương đến địa phương giúp ông có niềm tin rằng tập đoàn sẽ vượt qua được giai đoạn khó khăn lịch sử hiện nay. "Khó khăn chồng chéo từ quy định pháp luật, tồn tại rất nhiều năm nên không thể trong một tháng, nửa năm, thậm chí 1 năm là có thể giải quyết được. Vì thế, chuyện mọi cái chưa như kỳ vọng, cũng là điều có thể hiểu và thông cảm được. Quan trọng là có đường ra", vị này nói.

Là người trong cuộc, gắn bó với BĐS suốt nhiều thập niên, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội BĐS TP.HCM, nói đây không phải là lần đầu nhà nước can thiệp, điều tiết thị trường BĐS. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng hiện nay khác rất nhiều so với 2 cuộc khủng hoảng trước và cách mà Chính phủ "giải cứu" cũng khá lạ so với trước. Thời điểm khủng hoảng năm 2007, quy mô nền kinh tế khoảng 200 tỉ USD và nay gấp đôi là 400 tỉ USD. Nguồn lực về mặt tài chính cũng tăng lên rất lớn so với trước đây. Khủng hoảng hiện nay là thiếu nguồn cung, đặc biệt là BĐS giá rẻ.

Ngoài ra còn bị tắc pháp lý, tắc tài chính, DN không thể vay được dù có chấp nhận lãi suất cao. Để giải cứu thị trường BĐS, đến nay Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách tháo gỡ, tung các gói tín dụng như gói tín dụng 120.000 tỉ đồng, các gói hỗ trợ lãi suất, giảm thuế… Dù chưa đạt kết quả như mong muốn nhưng nỗ lực của Chính phủ, các bộ, ngành, chính quyền địa phương là điều thị trường cảm nhận rất rõ.

Trong khủng hoảng "bệnh sợ ký" lộ diện

Trong khủng hoảng chưa từng có hiện nay, một căn bệnh trầm trọng đã lộ diện, đó là căn bệnh sợ ký, sợ trách nhiệm của không ít cán bộ trong bộ máy hành chính công. "Vẫn còn nhiều vướng mắc, tồn tại, hạn chế gây cản trở cho đầu tư, phát triển sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân. Đáng chú ý, có tình trạng một số bộ, ngành phản ứng chính sách còn chậm. Một bộ phận cán bộ, công chức xử lý văn bản, công việc chậm, đùn đẩy, né tránh trách nhiệm. Thực tế này ảnh hưởng đến việc giải quyết hồ sơ, công việc của người dân và DN, huy động các nguồn lực phát triển", Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh tại cuộc họp về cải cách hành chính cuối tháng 4.2023.

Một tháng sau đó, câu chuyện cán bộ sợ ký đã làm nóng nghị trường khi Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ chỉ đạo: "Phải có giải pháp hữu hiệu để chấn chỉnh, khắc phục ngay tình trạng kỷ luật, kỷ cương chưa nghiêm, né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm của một bộ phận cán bộ, công chức trong thực thi công vụ". Cũng chính căn bệnh này trở thành lực cản khiến nỗ lực của Đảng, Nhà nước tháo gỡ cho BĐS chưa đạt hiệu quả như mong muốn.

Ông Lê Hoàng Châu phân tích không chỉ đưa ra rất nhiều chỉ đạo mà hiện nay hằng tháng, Thủ tướng Chính phủ cũng họp với các bộ, ngành và địa phương để lắng nghe các thành phần kinh tế, người dân, DN, từ đó tập trung tháo gỡ pháp lý, sửa luật, đưa ra các giải pháp tháo gỡ khó khăn, giúp các chính sách đi vào cuộc sống. Nhưng nhìn lại quá trình giải cứu có thể thấy, do vướng mắc về pháp lý nên một bộ phận đội ngũ cán bộ sợ trách nhiệm, đùn đẩy, không dám làm. Từ đó khiến quyết tâm rất lớn của Chính phủ, đặc biệt là của cá nhân Thủ tướng, chưa mang lại hiệu quả.

Cho đến thời điểm hiện tại, căn bệnh sợ ký, sợ trách nhiệm vẫn tồn tại đâu đó trong bộ máy hành chính công từ trung ương đến địa phương. Thế nhưng người dân và DN kỳ vọng khi đã được nhận diện thì sẽ có thuốc đặc trị như Thủ tướng Phạm Minh Chính đã từng nói nhiều lần: "Ai không làm được thì tránh qua một bên".

Các chuyên gia cho rằng khủng hoảng cũng là cơ hội để DN soi lại mình, bởi DN cũng là tác giả, một phần nguyên nhân. Những sai lầm của một bộ phận không nhỏ DN khiến họ đang chịu hậu quả do chính mình gây ra. Vì thế, DN cần phải kiểm điểm lại hoạt động của mình và đặc biệt là xem xét lại các sản phẩm có thực sự phù hợp với nhu cầu thị trường hay không, thay vì chỉ tập trung vào những phân khúc đắt đỏ, xa xỉ, là môi trường cho giới đầu cơ, rửa tiền, khiến tiền chôn vào đất. "Vì tương lai của thị trường cũng như của chính DN thì các DN phải có nhiều giải pháp, thậm chí có thể DN phải chấp nhận hi sinh lợi nhuận của chính mình để tồn tại, phải tập trung vào phân khúc nhà giá rẻ, phân khúc phù hợp với túi tiền của đại đa số người dân. Dư luận cũng kỳ vọng Chính phủ đã có nhiều chính sách hỗ trợ, hy vọng thời gian phục hồi có thể được rút ngắn hơn so với những cuộc khủng hoảng trước đây", một chuyên gia nói thẳng.

Nhiều nơi nhà ở xã hội bị 'ế'

Nhà ở xã hội là phân khúc nhiều người dân mong muốn sở hữu, nhưng thực tế thời gian qua nguồn cung nhà ở xã hội hạn chế, trong khi đó có địa phương nhiều dự án nhà ở xã hội nhưng lại "ế".

Xây dựng 1 triệu căn nhà ở xã hội nhiều khó khăn

Tại tọa đàm "Hiện thực hóa đề án xây dựng 1 triệu căn nhà ở xã hội" vừa diễn ra, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị cho biết, đến nay cả nước đã hoàn thành 312 dự án nhà ở xã hội khu vực đô thị, quy mô xây dựng khoảng 158.000 căn với tổng diện tích hơn 8 triệum2 và đang tiếp tục triển khai 418 dự án, với quy mô xây dựng khoảng 432.400 căn với tổng diện tích khoảng 22.565.000m2.

Tuy nhiên, kết quả này vẫn chưa đáp ứng được mục tiêu như Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia giai đoạn 2010-2020 đã xác định.

Bộ trưởng Nguyễn Thanh Nghị cũng cho biết, bước vào nhiệm kỳ 2021-2025, vấn đề phát triển nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp khu vực đô thị và nhà ở cho công nhân khu công nghiệp tiếp tục là mối quan tâm thường trực của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và chính quyền các cấp.

Trong năm 2023, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 33 về một số giải pháp tháo gỡ và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững. Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành Quyết định số 338 phê duyệt Đề án "Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030".

Theo đề án, phấn đấu đến năm 2030 tổng số căn hộ các địa phương hoàn thành khoảng 1.062.200 căn. Trong đó, giai đoạn 2021 - 2025 hoàn thành khoảng 428.000 căn.

Tuy nhiên theo ông Nghị, Bộ Xây dựng nhận thức rằng việc triển khai đề án sẽ còn rất nhiều khó khăn, thách thức trong giai đoạn sắp tới. Cần sự chung tay, vào cuộc một cách đồng bộ của các cấp chính quyền, các hiệp hội nghề nghiệp và các doanh nghiệp.

Về việc triển khai gói triển khai gói hỗ trợ 120.000 tỷ đồng, hiện đã có 20 tỉnh công bố danh mục 52 dự án đủ điều kiện vay theo Chương trình tín dụng 120.000 tỷ đồng với nhu cầu vay vốn là 25.884 tỷ đồng.

Trong số đó, có 49 dự án nhà ở xã hội với nhu cầu vay khoảng 24.655 tỷ đồng và 3 dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ với nhu cầu vay khoảng 1.230 tỷ đồng. Tính đến thời điểm hiện tại, đã có một số dự án nhà ở xã hội tại các địa phương được giải ngân.

Nói đến những khó khăn trong việc triển khai xây dựng nhà ở xã hội, ông Lê Văn Nghĩa, Trưởng ban quản lý dự án xây dựng thiết chế công đoàn (Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam) cho biết, các thủ tục đầu tư còn nhiều vướng mắc.

Đưa ra giải pháp, ông Lê Văn Nghĩa cho rằng để đề án trên “về đích” như kỳ vọng, việc quan trọng là cần tháo gỡ các vướng mắc, khó khăn về thủ tục, tính tiền sử dụng đất, giải phóng mặt bằng, quy hoạch, điều chỉnh quy hoạch.

Theo ông Nghĩa, những thủ tục trên mất rất nhiều thời gian, ảnh hưởng đến tiến độ và khiến cho quá trình đầu tư bị chậm. Do vậy, các bộ, ngành, địa phương cần lưu ý có chính sách, cơ chế linh hoạt để kịp thời giải quyết được những bất cập hiện nay, qua đó thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội nhanh hơn.

'Có nơi nhiều dự án nhà ở xã hội nhưng không bán được'

Tại tọa đàm, ông Hwang Sung Kwan - Trưởng đại diện văn phòng LH tại Việt Nam cũng đưa ra một số giải pháp tháo gỡ những vướng mắc trong việc triển khai các nhà ở xã hội ở Việt Nam.

Ông Kwan đề cập đến việc Bắc Ninh đã phát triển rất nhiều dự án nhà ở xã hội nhưng trong đó nhiều dự án không bán được. Điều này có thể xuất phát từ việc một người từ tỉnh khác đến tỉnh Bắc Ninh làm việc tại nhà máy. Tuy nhiên, người lao động này đã sở hữu một ngôi nhà ở quê nên họ không mua được nhà ở xã hội. Do đó, theo ông Kwan cần có sự cải thiện về mặt chính sách trong việc mở rộng đối tượng mua nhà ở xã hội.

Cũng theo ông Kwan, việc đầu tư các dự án nhà ở xã hội phải đồng bộ, cung cấp đầy đủ dịch vụ thiết yếu. Điển hình như một khu ở nếu có cả trường học, nơi làm việc, môi trường sống tốt thì ai cũng muốn sống.

Thêm vào đó, theo công thức giá bán nhà ở xã hội của Việt Nam, ông nhận thấy có con số cố định trong luật. Con số này tạo khó khăn cho nhà đầu tư. Ông Kwan cho biết, tại Hàn Quốc, khi đưa ra một con số cố định như vậy thì hàng tháng hoặc hàng quý Chính phủ phải đưa ra một công thức tính khác hoặc một thay đổi khác để phù hợp với tình hình thực tế.

"Tại Hàn Quốc, khi nói đến nhà ở xã hội thì Chính phủ chia ra những loại hình khác tùy theo thu nhập. Việt Nam cũng đã đến thời điểm phải phân loại như vậy với nhà ở xã hội ", ông Kwan đề xuất.

Cũng theo ông Kwan, trong 'Chương trình Đối tác Tăng trưởng Đô thị (UGPP)' mà công ty LH đã ký kết với 5 tỉnh thành Việt Nam, có một số mục tiêu quan trọng. "Thứ nhất, chúng ta cần tập trung xây dựng đô thị vì con người. Thứ hai, cần xây dựng các nhà ở xã hội trước, tạo điều kiện cho con người có thể đến đây sống, đáp ứng đầy đủ mong muốn của họ", ông Kwan nhấn mạnh.

Dự án bệnh viện hơn 3.300 tỉ chậm khởi công, vì sao?

Dự án đầu tư xây dựng Bệnh viện Đa khoa Cà Mau quy mô 1.200 giường với tổng mức đầu tư 3.322 tỉ đồng dự kiến khởi công trong năm 2023 đến nay vẫn 'nằm im'.

Ngày 21-10, ông Nguyễn Minh Nhẫn - giám đốc Ban Quản lý dự án công trình xây dựng tỉnh Cà Mau - cho biết đã hoàn thành giải phóng mặt bằng dự án Bệnh viện Đa khoa Cà Mau 1.200 giường.

Hồ sơ khối nhà chính, nhà của khoa tâm thần, nhà kỹ thuật, nhà lưu trú thân nhân… đã trình Cục Quản lý hoạt động xây dựng và Cục Kinh tế xây dựng để thẩm định.

"Tuy nhiên, do quy chuẩn kỹ thuật về phòng cháy chữa cháy thay đổi liên tục, quy chuẩn ban hành sau thay thế quy chuẩn trước làm ảnh hưởng đến thời gian thẩm duyệt phòng cháy chữa cháy, thẩm định hồ sơ thiết kế.

Để đẩy nhanh tiến độ thẩm tra thiết kế bản vẽ thi công, dự toán, Ban đã cử cán bộ chuyên môn thường trực tại Hà Nội để khi cần bổ sung hoặc các vấn đề liên quan đến dự án sẽ có cán bộ xử lý kịp thời", ông Nhẫn nói.

Dự án Bệnh viện Đa khoa Cà Mau quy mô 1.200 giường xây dựng tại phường 6, TP Cà Mau (xây mới gần bệnh viện hiện có của tỉnh Cà Mau) được HĐND tỉnh Cà Mau thông qua năm 2020.

Đây là dự án nhóm A, thực hiện trong giai đoạn 2020 - 2025. Ban Quản lý dự án và công trình xây dựng tỉnh Cà Mau được giao làm chủ đầu tư.

Nguồn: VOA; Thanh Niên; CafeF; Tuổi Trẻ