Thiếu điện hiện hữu, 'nguồn điện vô tận' vẫn tắc

(Ảnh minh họa).

Theo Bộ Công Thương, giai đoạn 2023-2025 cần đưa vào vận hành khoảng 19.000 MW nguồn điện mới đảm bảo đủ điện.

Vẫn lo thiếu điện, tìm cách ứng phó

Bộ Công Thương vừa có tờ trình lần thứ 5 gửi Thủ tướng Chính phủ đề nghị ban hành Kế hoạch thực hiện quy hoạch điện 8.

Để đáp ứng nhu cầu sử dụng điện, theo dự báo của Quy hoạch điện 8, giai đoạn 2023-2025 cần đưa vào vận hành khoảng 19.000 MW nguồn điện mới.

Trong đó các nguồn chính gồm 6.100 MW nhiệt điện (than, khí), 4.300 MW thủy điện, 4.400 MW điện gió trên bờ và khoảng 1.900 MW điện nhập khẩu từ Lào.

Theo số liệu từ các địa phương, đến năm 2025 sẽ đưa vào vận hành 4 dự án nhiệt điện với công suất 4.670 MW (An Khánh, Hiệp Phước giai đoạn 1, Nhơn Trạch 3,4, Vũng Áng 2), 176 dự án thủy điện với công suất 2.948 MW, 165 dự án điện gió trên bờ công suất 13.919 MW. Tổng công suất các dự án trên là khoảng 21.537 MW.

"Nếu các dự án nguồn điện thực hiện theo dự kiến như trên thì nguồn cung điện sẽ đáp ứng", Bộ Công Thương ước đoán.

Tuy nhiên, cơ quan này cho rằng vẫn còn tiềm ẩn nhiều rủi ro chậm tiến độ, nhất là đối với nguồn nhiệt điện và điện gió trên bờ.

Để giảm thiểu rủi ro trong cung ứng điện đến 2025, Bộ Công Thương cho rằng phải huy động đủ nguồn lực, cải tiến phương pháp quản lý điều hành để sớm đưa vào vận hành đường dây 500 kV liên kết giữa Bắc Trung Bộ - Bắc Bộ (đường dây Quảng Trạch - Quỳnh Lưu - Thanh Hóa - Nam Định) trước năm 2025. Đường dây này sẽ góp phần tăng dung lượng truyền tải từ miền Trung ra miền Bắc và kịp thời giải tỏa công suất nguồn điện lớn như nhiệt điện Vũng Áng 1 và 2, nhiệt điện Quảng Trạch 1 để cấp điện cho khu vực Bắc Bộ.

Ngoài ra, Bộ này tính toán việc phải tăng cường nhập khẩu điện từ các nước trong khu vực. Trước hết, có thể đàm phán nâng cao sản lượng mua điện từ Trung Quốc lên 3,5 tỷ kWh trên các đường dây 220 kV hiện trạng từ phía Lào Cai và Hà Giang. Khi có điều kiện thuận lợi, xem xét thực hiện giải pháp mua điện Trung Quốc qua hệ thống Back-To-Back với quy mô công suất khoảng 2.000 MW, sản lượng khoảng 9 tỷ kWh/năm.

Đối với nhập khẩu điện từ Lào, cần sớm có giải pháp nhập khẩu cụm nguồn điện Nậm Ou trước năm 2025. Sau 2025, cần nhập khẩu thêm các nguồn điện tiềm năng khác của Lào về khu vực Bắc Bộ.

Để đảm bảo khả năng triển khai các nguồn điện, nhất là nguồn năng lượng tái tạo, Bộ Công Thương cho rằng cần thường xuyên đôn đốc, đảm bảo tiến độ các nguồn điện nền như nhiệt điện Vũng Áng 2, Hiệp Phước, Nhơn Trạch 3,4, An Khánh...; Tạo điều kiện khuyến khích phát triển nguồn năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời) theo vùng, đặc biệt là với các khu vực trung tâm phụ tải, có nguy cơ thiếu điện (Bắc Bộ).

"Coi phát triển điện mặt trời mái nhà là giải pháp ưu tiên để đảm bảo an ninh cung cấp điện. Hàng năm có đánh giá về hiệu quả trong phát triển các nguồn điện mặt trời mái nhà để đưa ra những điều chỉnh phù hợp", Bộ Công Thương bày tỏ.

Điện gió ngoài khơi vẫn "tắc"

Với nguồn điện gió ngoài khơi, Bộ Công Thương cho rằng việc nghiên cứu thí điểm giao EVN và các doanh nghiệp trong nước triển khai điện gió ngoài khơi gặp nhiều khó khăn.

Một là hành lang pháp lý cho phát triển điện gió ngoài khơi còn chưa rõ ràng (chưa phê duyệt Quy hoạch không gian biển Quốc gia, chưa có căn cứ xác định phạm vi quản lý biển).

Hai là pháp luật về đầu tư chưa quy định cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư điện gió ngoài khơi.

Vì vậy, Bộ Công Thương khẳng định chưa có cơ sở pháp lý để giao cho EVN và các doanh nghiệp trong nước triển khai các dự án điện gió ngoài khơi.

Bộ Công Thương trong hồ sơ đề nghị xây dựng Luật Điện lực sửa đổi đã đề xuất sửa đổi Luật Đầu tư để quy định thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư các dự án điện gió ngoài khơi.

Trước mắt, Bộ Công Thương đề xuất Thủ tướng Chính phủ giao EVN và các doanh nghiệp trong nước nghiên cứu, khảo sát về các điều kiện phát triển điện gió ngoài khơi, sẵn sàng triển khai khi có đủ cơ sở pháp lý để các cấp có thẩm quyền giao chủ đầu tư.

Biến dự án treo thành công viên

Sở Xây dựng TP.HCM đề xuất xây thêm 6 công viên có quy mô lớn từ nguồn đất công hoặc đất trống. Các vị trí này đa số đều đã nằm trong quy hoạch nhưng chưa thực hiện được sau nhiều năm.

Dự án công viên Thạnh Xuân 150ha nằm ở hai phường Thạnh Xuân và Thới An (Q.12). Được phê duyệt quy hoạch công viên từ năm 1999, đến nay khu đất vẫn hoang sơ.

Những ngày cận Tết Nguyên đán, trên khu đất này, nhiều mảng màu vàng, đỏ rực rỡ của các loài hoa khiến nơi đây có sức sống hơn. Được biết, những năm qua khu đất được nhiều hộ dân thuê lại để trồng rau và hoa Tết. Nhờ vậy khuôn viên đất được phần nào giữ sạch sẽ.

Nơi được giữ sạch, nơi rác chất đống

Tại đây có hơn chục vườn hoa. Hiện các nhà vườn đều tất bật chăm sóc vườn hoa của mình để kịp thời phục vụ Tết Nguyên đán Giáp Thìn. Bà Lê Thị Lan (58 tuổi, ngụ phường Thạnh Xuân, quận 12) chia sẻ gia đình bà đã thuê đất trồng hoa được 5 năm.

Như thường lệ, vào khoảng tháng 8, bà Lan và các nhà vườn lân cận đều bắt đầu xuống giống hoa. Những tháng còn lại trong năm, bà tận dụng đất trồng rau để bán. Tuy chỉ là tạm nhưng cũng mang lại cho gia đình bà nguồn thu nhập.

Bà Lan cho biết có nghe khu đất này được quy hoạch làm công viên. Bà rất ủng hộ dự án, tăng mảng xanh cho thành phố. Trong thời gian dự án còn "treo", bà và những hộ dân khác trong khu vực sẽ tiếp tục thuê đất canh tác.

"Khi chính quyền thực hiện chúng tôi sẽ hoàn trả đúng quy định. Còn hiện tại tôi nghĩ việc có người dân canh tác có thể giúp đất không bị hoang hóa, phát sinh rác thải, tệ nạn", bà Lan nói.

Còn dự án công viên thuộc khu công viên thể dục thể thao phường 12, quận Bình Thạnh, rộng 3,8ha nằm ở vị trí khá lý tưởng. Cạnh công viên có rạch Lăng và rạch Cầu Sơn chảy qua, ngoài ra còn có sân vận động, các tòa chung cư và trường học. Hiện dự án đã có tuyến đường dân sinh bao quanh.

Tuy nhiên phần lớn khoảng đất trung tâm dự án vẫn hoang sơ, cỏ dại mọc cao quá đầu người, nhiều vị trí rác thải chất đống. Ông Đỗ Huy Hải (52 tuổi, ngụ quận Bình Thạnh) chia sẻ ông thường xuyên đạp xe quanh con đường bao quanh mảnh đất trống bị cỏ dại bao phủ này, không gian yên tĩnh, thoáng mát rất lý tưởng. Biết khu vực này có thể sẽ thành công viên trong tương lai, ông Hải nói mình rất ủng hộ và mong dự án sớm được triển khai.

Xa nhất là dự án công viên Sài Gòn Safari rộng 485ha, nằm ở xã An Nhơn Tây và Phú Mỹ Hưng (huyện Củ Chi). Dự án Sài Gòn Safari được cấp phép từ năm 2004 nhưng đến nay vẫn "treo", nơi đây trở thành bãi chăn thả gia súc.

Hiện một số khu vực của công viên cũng đang được tận dụng trồng hoa Tết. Đây là khu đất có diện tích lớn nhất trong số sáu khu đất vừa được Sở Xây dựng TP.HCM đề xuất làm công viên. Người dân kỳ vọng dự án sớm được triển khai để tăng thêm mảng xanh, trong bối cảnh tỉ lệ đất công viên cây xanh của TP thấp nhất trong các đô thị cả nước.

Địa phương cũng "nóng ruột"

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Đậu An Phúc, phó chủ tịch UBND quận 12, cho biết đối với khu đất trống trên địa bàn quận, việc đảm bảo vệ sinh, không để lấn chiếm là công việc ưu tiên. Khu 150ha do quy hoạch lâu nhưng chưa làm được cũng gây khó khăn rất nhiều cho người dân. Họ muốn xây dựng nhà cửa cũng không được vì vướng quy hoạch. Quận cũng chú trọng việc vận động, tuyên truyền, chia sẻ để người dân hiểu và có sự hỗ trợ cho chính quyền.

Khi người dân có nhu cầu sửa chữa nhà, quận sẽ cố gắng hỗ trợ, tạo điều kiện tối đa nhưng không vượt quá quy định, đồng thời đảm bảo việc này không ảnh hưởng khi Nhà nước thực hiện quy hoạch đã duyệt.

"Hiện nay, qua rà soát có rất nhiều vị trí đất công, đất thuộc quy hoạch chưa thực hiện, quận 12 đã tổng hợp thành văn bản kiến nghị Sở Xây dựng, UBND TP xem xét bố trí kinh phí để quận thực hiện các dự án công viên, mảng xanh để tạo nơi sinh hoạt, môi trường sạch cho người dân. Từ đó nâng cao ý thức người dân, họ hưởng thụ thì họ cùng bảo vệ", ông Phúc nói thêm.

Còn phía TP Thủ Đức cho biết hai khu đất mà Sở Xây dựng vừa đề xuất thì một khu thời gian qua đã được cải tạo, san lấp, dọn dẹp. Đó chính là vườn hoa hướng dương và công viên dọc bờ sông Sài Gòn. Đây cũng là một điểm nổi bật của TP Thủ Đức trong năm 2023.

Với việc cải tạo "thần tốc", TP Thủ Đức đã tạo một điểm đến mới cho người dân tham quan, vui chơi, chụp ảnh. Từ bờ sông đầy rác thải, lau sậy giờ đây khu vực đã có phần tương xứng với bờ sông phía bến Bạch Đằng, quận 1.

Đối với khu lâm viên sinh thái ở TP Thủ Đức, TP Thủ Đức cho biết trước đây Ban quản lý khu vực phát triển đô thị Thủ Thiêm cũng đã có đề xuất nhưng chưa thực hiện. TP Thủ Đức mong muốn cải tạo tạm khu vực này trong lúc đợi thực hiện quy hoạch.

Việc cải tạo tạm có thể giúp hạn chế được vấn nạn đổ trộm rác, cây cỏ dại xâm lấn và tạo một điểm đến cho người dân.

Nghiên cứu phương án PPP làm công viên

Theo Sở Xây dựng TP.HCM, một trong những khó khăn lớn nhất hiện nay của chương trình phát triển công viên và cây xanh công cộng trên địa bàn TP là chưa đủ kinh phí.

Giai đoạn 2020-2025, TP đặt ra chỉ tiêu tăng thêm 150ha đất công viên công cộng, tương đương 0,65m2/người (quy mô dân số ước tính 10 triệu người). Để hoàn thành chỉ tiêu này, TP.HCM cần tối thiểu thực hiện được 54 dự án. Tổng kinh phí đầu tư ước tính 9.011 tỉ đồng.

Tuy nhiên, đến nay mới có 8 dự án hoàn thiện và trình đề xuất chủ trương đầu tư. Trong số 8 dự án, HĐND TP đã chấp thuận chủ trương đầu tư đối với 4 dự án với tổng kinh phí 1.590 tỉ đồng.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, tiến sĩ Phạm Viết Thuận, viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP.HCM, nhận định đối với các dự án liên quan tới công viên công cộng, các hạ tầng công ích khác thì phải ưu tiên sử dụng vốn ngân sách nhà nước. Tuy nhiên trong thời điểm hiện tại khi ngân sách quá nhiều lĩnh vực phải chi thì TP.HCM có thể nghiên cứu phương án PPP (hợp đồng đối tác công tư).

"Với hình thức này TP sẽ bỏ ra một nửa vốn đầu tư, các đơn vị tham gia bỏ phần còn lại. Khi hoàn thiện TP sẽ để cho các đơn vị này khai thác một số dịch vụ như giữ xe hay một phần nào đó trong công viên. Tuy nhiên hình thức này chỉ đáp ứng được khi làm công viên đa chức năng. Còn đối với công viên cây xanh đơn thuần thì chỉ có phương án duy nhất là sử dụng nguồn vốn ngân sách", ông Thuận nói.

Đà Nẵng hình thành nhiều vườn dạo, công viên chuyên đề

Những ngày đầu năm 2024, tại khu đất phía bắc cầu Cẩm Lệ (quận Cẩm Lệ) nhiều tốp công nhân đang hoàn thiện những khâu cuối cùng để công viên kịp đưa vào hoạt động trước Tết. Khu đất này bỏ hoang nhiều năm nay trở thành nơi chăn thả gia súc và tập trung nhiều xà bần, rác thải.

Thành phố Đà Nẵng đã có quyết định đầu tư nhiều hạng mục như nhà sinh hoạt cộng đồng, sân vườn, cây xanh, ghế đá... để phục vụ người dân.

Tương tự, tại quận trung tâm Hải Châu cũng có 2 công viên đang được hình thành là công viên Bình An và công viên ở đường Lê Bá Trinh (mỗi nơi được đầu tư khoảng 3 tỉ đồng) với nhiều hạng mục, tiện ích phục vụ người dân như quảng trường, sân khấu, sân vườn, cây xanh, ghế đá, bệ ngồi, khu tập thể dục và khu vui chơi trẻ em, 2 sân thi đấu cầu lông, vịnh dừng xe; thiết bị phục vụ tập thể dục, thiết bị vui chơi cho trẻ em...

Trước đó, tại khu đất dọc trục đường Trần Văn Lan và Nguyễn Thế Lịch dài gần 1km cũng đã đưa vào hoạt động khu công viên vườn dạo và quảng trường trong niềm vui sướng của người dân. Trước đây, khu đất trống rộng 2ha này thường xuyên nhếch nhác, trở thành nơi đổ xà bần do khu vực tập trung khá đông các khu chung cư.

Ông Nguyễn Ngô Trung Việt, chủ tịch UBND phường Hòa Thọ Đông (quận Cẩm Lệ), cho biết từ khi đưa vào sử dụng khu công viên Phong Bắc, nơi đây trở thành địa chỉ tổ chức các hoạt động sinh hoạt của phường. Không những mang đến không gian sinh hoạt mới cho các khu dân cư mà còn giải quyết được gánh nặng cho chính quyền địa phương trong nhiều năm qua.

Tại quận Sơn Trà có 47 khu đất được quy hoạch làm công viên, vườn dạo với tổng diện tích hơn 13ha. Đến nay quận này đã đầu tư hệ thống hạ tầng, điện chiếu sáng, thiết bị vui chơi, tập thể dục, vận động xã hội hóa việc trồng cây xanh tại 13 công viên, vườn dạo.

Trước đó, UBND TP Đà Nẵng cũng đã đề xuất chủ trương đầu tư cải tạo công viên trung tâm của thành phố là công viên 29-3 (quận Thanh Khê) và các công viên chuyên đề như khu công viên phía tây đền thờ Thoại Ngọc Hầu (quận Sơn Trà); trung tâm văn hóa thể thao kết hợp biểu diễn đa năng phục vụ công nhân, học sinh, sinh viên khu vực phía tây thành phố (quận Liên Chiểu).

Biến bãi rác lớn nhất Hà Nội thành công viên

Những năm qua tại Hà Nội, một số nơi từng được xem là bãi rác đã được người dân biến thành công viên.

Cụ thể, tại bãi rác gần 9.000m2 ở phố Hàm Tử Quan (Hoàn Kiếm) đã được người dân dọn sạch rác, trồng cây xung quanh và lắp đặt các máy tập thể dục. Sau cải tạo, người dân ở đây gọi nơi đây là "khu rừng trong phố".

Được biết, khu vực trên trước đây là nơi tập kết rác, nước thải sinh hoạt bốc mùi hôi thối, nhiều muỗi, côn trùng...

Đáng chú ý, mới đây tại một buổi tiếp xúc cử tri, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trần Sỹ Thanh cho biết hiện đang có vài nhà đầu tư quan tâm đầu tư về việc "móc" toàn bộ rác cũ lên để đốt. Sau đó, Hà Nội sẽ xây dựng nơi hiện đang là bãi rác lớn nhất thủ đô trên thành công viên.

"Người ta sẵn sàng rồi nhưng mình đang khó vì chưa có định mức móc rác là bao nhiêu, chưa có căn cứ để xây dựng cơ chế đấu thầu, lựa chọn nhà thầu.

Cũng mong muốn đẩy sớm để xây dựng một nhà máy xử lý toàn bộ rác đã chôn trong quá khứ và sau này biến thành công viên công cộng để người dân hưởng lợi" - ông Thanh nói.

Về giai đoạn 3 của dự án mở rộng Khu liên hợp xử lý chất thải Nam Sơn, ông Thanh cho biết thẩm quyền thuộc Thủ tướng Chính phủ. Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội khóa XV sẽ tiếp thu, nghiên cứu để có hướng xử lý phù hợp.

Tháo nút thắt nơi cửa ngõ TP.HCM

(Ảnh minh họa).

Những ngày giáp Tết Nguyên đán, ùn tắc khắp tuyến đường trong nội đô, đặc biệt nơi cửa ngõ TP.HCM là nỗi ám ảnh với người dân. Cũng vì thế, việc khơi thông các cửa ngõ bằng 12 dự án mà TP đang triển khai được trông đợi hơn bao giờ hết.

Khởi động 12 công trình mở cửa ngõ TP

UBND TP.HCM đang lên kế hoạch triển khai thực hiện 12 dự án mở rộng đường, xây cầu nhằm xóa "nút thắt cổ chai" thường xuyên kẹt xe tại 4 cửa ngõ. Trong đó, có 5 dự án được áp dụng loại hợp đồng BOT theo cơ chế đặc thù được Quốc hội cho phép TP.HCM thí điểm theo Nghị quyết 98, gồm: Dự án nâng cấp, mở rộng QL13 (từ cầu Bình Triệu đến ranh tỉnh Bình Dương); Nâng cấp, mở rộng QL1 (từ đường Kinh Dương Vương đến ranh tỉnh Long An); Cải tạo, nâng cấp QL22 (từ nút giao An Sương đến đường Vành đai 3); Nâng cấp đường trục Bắc - Nam, đoạn từ đường Nguyễn Văn Linh đến cao tốc Bến Lức - Long Thành; Xây dựng cầu đường Bình Tiên (từ đường Phạm Văn Chí đến đường Nguyễn Văn Linh).

Nhìn vào danh sách trên, không khó để nhận ra công trình mở rộng QL13 - dự án đang nắm giữ kỷ lục về thời gian "nằm trên giấy" sau 22 năm trầy trật điều chỉnh. Đồng thời, đây cũng là công trình có tổng mức đầu tư lớn nhất, ước tính hơn 13.800 tỉ đồng. Là tuyến đường huyết mạch kết nối TP.HCM và Bình Dương, đi các tỉnh Tây nguyên, đoạn đường gần 6 km từ cầu Bình Triệu đến ranh tỉnh Bình Dương sẽ được mở rộng lên 53 - 60 m. Hiện nay, với mật độ phương tiện đông đúc, cửa ngõ 6 làn xe này thường xuyên quá tải.

Đặc biệt, đoạn qua cầu Ông Dầu chỉ có 4 làn xe tạo thành "nút thắt cổ chai" khiến tình trạng căng thẳng lan rộng ra khắp tuyến đường xung quanh. Để tạm thời "chữa cháy", Trung tâm quản lý hạ tầng giao thông đường bộ (Sở GTVT TP.HCM) mới đây đã hoàn thành mở rộng cầu Ông Dầu bằng cách xây thêm một cầu tạm, giúp nới phần cầu thêm khoảng 2 m về phía bên phải, giúp các phương tiện thoát nhanh hơn. Bởi vậy, công trình mở rộng toàn bộ QL13, đối với người dân TP.Thủ Đức, sự trông đợi không kém gì ngóng giấc mơ metro thành hiện thực.

Cùng với mở rộng QL13, cửa ngõ phía đông TP.HCM cũng chuẩn bị được triển khai thêm hai công trình là mở rộng đường Ung Văn Khiêm và xây dựng nút giao ngã năm Đài liệt sĩ. Đường Ung Văn Khiêm, từ nút giao ngã năm Đài liệt sĩ đến Khu du lịch Tân Cảng (Q.Bình Thạnh) lâu nay là điểm nóng ùn tắc. Cứ vào giờ cao điểm sáng và chiều, hàng ngàn phương tiện nối đuôi di chuyển chậm chạp, biến con đường thành một "rừng người" nhích từng chút trong khói bụi. Đây cũng là hai dự án nằm trong cụm công trình khơi thông cửa ngõ phía đông, "xếp hàng" cùng QL13 chờ hơn 2 thập niên qua do vướng bài toán tài chính.

Theo Sở GTVT TP.HCM, Nghị quyết 98 cho phép TP.HCM được áp dụng phương án trả chậm bằng ngân sách, thay vì thanh toán cho nhà đầu tư bằng quỹ đất như trước. Hai dự án Ung Văn Khiêm và xây dựng nút giao ngã năm Đài liệt sĩ nằm trong nhóm ưu tiên triển khai theo hình thức BT. Dự kiến, đường Ung Văn Khiêm sẽ được mở rộng theo lộ giới 30 m, quy mô 6 làn xe, dài 1,7 km, kéo dài từ ngã năm Đài liệt sĩ đến nhà hàng Tân Cảng. Tại ngã năm Đài liệt sĩ sẽ làm vòng xoay với đường kính 22,5 m phía bên trên, phía dưới thiết kế hầm chui.

Phía tây TP, mỗi dịp cuối tuần hay cao điểm lễ tết, các tuyến đường QL1, QL22 lại biến thành "bãi đậu xe" khổng lồ kéo từ khu vực đường Trường Chinh, Cộng Hòa… Do đó, không chỉ tập trung mở rộng hai tuyến quốc lộ, việc mở rộng đường Trường Chinh và Tân Kỳ Tân Quý cũng được xác định là công trình chiến lược trong giai đoạn tới. Theo kế hoạch, đường Trường Chinh sẽ được mở rộng (đoạn từ đường Cộng Hòa đến đường Âu Cơ dài 765 m) lên 30 m cho 6 làn xe lưu thông, rộng gấp khoảng 3 lần mặt đường hiện hữu, bằng với đường Tân Kỳ Tân Quý (đoạn từ đường Cộng Hòa đến đường Lê Trọng Tấn dài 636 m) sau khi hoàn thành mở rộng.

Hai dự án này đã được thai nghén từ năm 2005 khi tình trạng kẹt xe diễn ra trầm trọng nhưng do nguồn vốn hạn hẹp nên chưa thể triển khai. Gần đó, đường Vĩnh Lộc (thuộc địa bàn H.Bình Chánh và Q.Bình Tân) mới đây cũng đã được đề xuất nâng cấp, mở rộng lên 30 m nhằm tạo kết nối giao thông đồng bộ giữa Bình Chánh, Bình Tân và H.Hóc Môn ở cửa ngõ phía tây TP.

Tại phía nam, cả hai dự án cầu đường Bình Tiên và nâng cấp trục đường Bắc - Nam đều sẽ được triển khai theo hình thức BOT, dự kiến khởi công năm 2025, hoàn thành năm 2028. Cùng với cầu đường Nguyễn Khoái đã trình nghiên cứu tiền khả thi, cả ba công trình này sau khi hoàn thành ước tính giảm tải tới trên 50% lượng phương tiện di chuyển trên đường Nguyễn Văn Linh, kết nối trực tiếp từ trung tâm TP ra tới Vành đai 2. Chưa kể, sẽ có cầu Thủ Thiêm 4 hình thành giảm áp lực nút giao thông Huỳnh Tấn Phát - Nguyễn Văn Linh, Khu công nghiệp Tân Thuận... kết nối nhanh từ khu đô thị mới Thủ Thiêm tới khu nam TP.

Các dự án đang được gấp rút triển khai

Nhìn lại, kỹ sư Vũ Thắng, nguyên Phó ban Chuẩn bị đầu tư hạ tầng cơ sở giao thông TP.HCM, chỉ ra tất cả dự án mở cửa ngõ TP đều đã được quy hoạch và triển khai từ cách đây rất nhiều năm. Điều đó cho thấy từ nhiều nhiệm kỳ trước, các thế hệ lãnh đạo TP đã xác định được tầm quan trọng của các tuyến giao thông huyết mạch kết nối liên vùng. Tuy nhiên, suốt một thời gian dài, TP tập trung giải bài toán giao thông nội đô, mở rộng, xây mới các mạng đường đô thị phía trong. Trong khi đó, nguyên tắc cơ bản là nếu bên ngoài tắc thì không thể tổ chức được giao thông nội đô thông suốt.

Trong bối cảnh hiện nay, mạng lưới cao tốc dọc tuyến Bắc - Nam đang thần tốc hình thành, hệ thống đường Vành đai 3, Vành đai 2 cũng đã chịu áp lực phải khép kín nhanh nhất có thể. Chưa kể tại nhiều tuyến quốc lộ đoạn qua các địa phương khác cũng đã được mở rộng. Vì thế, TP không còn cách nào khác là phải dồn lực ưu tiên hoàn thành ngay các dự án mở cửa ngõ. Nếu không sẽ trở thành "nút cổ chai" không chỉ kéo ùn tắc vào vùng nội đô mà còn gây tắc nghẽn mạch thông thương, mạch kinh tế của toàn vùng.

Ông Trần Quang Lâm, Giám đốc Sở GTVT TP.HCM, khẳng định chưa bao giờ các dự án đứng trước thời cơ thuận lợi để triển khai, mau chóng hoàn thiện như hiện nay. Hiện các dự án đều đã được hoạch định rõ chủ trương, cơ chế, nguồn vốn, xác định thời gian thực hiện chi tiết và được lãnh đạo UBND TP ưu tiên thúc đẩy. Đơn cử, 5 dự án thực hiện theo hợp đồng BOT đang được Sở GTVT lập đề án tiền khả thi, phấn đấu trong quý 2 trình chủ trương đầu tư, đến cuối năm lập dự án khả thi và tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư.

Đến năm 2025 sẽ khởi công 5 dự án chiến lược này. Dự án cầu Thủ Thiêm 4 thì đã nghiên cứu xong và trình Sở KH-ĐT nghiên cứu thẩm định dự án tiền khả thi… Cùng với đó, TP có 3 tuyến Vành đai (2, 3, 4) đều đang trong quá trình thực hiện. Vành đai 3 đang xây dựng bám sát tiến độ; Vành đai 2 đã thông qua chủ trương, đang triển khai khép kín tất cả các đoạn phía đông (từ đường Võ Chí Công đến QL1). Vành đai 4 cũng đang lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, triển khai sau Vành đai 3 một nhịp, theo tiến độ thì khoảng năm 2027 sẽ hoàn thành.

Mạng lưới quốc lộ hướng tâm, vành đai khép kín sẽ nối trực tiếp vào các tuyến cao tốc mà Bộ GTVT đang chủ trì nghiên cứu mở rộng gồm: cao tốc TP.HCM - Trung Lương và cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây. Về phía TP.HCM cũng đã chủ động đầu tư nút giao An Phú, đã làm đường song hành cao tốc, đang mở rộng đường Lương Định Của... Đến năm 2025, cơ bản đảm bảo kết nối với tuyến cao tốc sau mở rộng. Ngoài ra còn có cao tốc TP.HCM - Mộc Bài, cao tốc TP.HCM - Thủ Dầu Một - Chơn Thành cũng đang được ưu tiên triển khai.

"Tất cả các dự án chiến lược đang được gấp rút triển khai và chắc chắn sẽ xây dựng, hoàn thành trong vài năm tới. Khi đó, không gian đô thị, không gian hạ tầng được mở rộng, người dân sẽ thấy rõ một bức tranh giao thông TP rất khác", Giám đốc Sở GTVT TP.HCM Trần Quang Lâm khẳng định.

Đừng để dự án xóa tắc thành "thủ phạm" gây kẹt

Tuy vậy, trong thời gian chờ đợi thông cửa ngõ, những ngày cận kề Tết Nguyên đán, đường phố TP.HCM khắp mọi ngả đều hầm hập xe cộ, ùn ứ từ sáng sớm đến tối khuya. Nỗi ám ảnh kẹt xe càng lớn bao nhiêu thì niềm vui, kỳ vọng trước thông tin các công trình giao thông "động đậy", tăng tốc, càng tăng lên bấy nhiêu. Nhưng sự háo hức lại đi kèm với lo lắng bởi các dự án đồng loạt khởi công, thi công, cũng đồng nghĩa biến TP trở thành đại công trường. Trong khi vào cuối năm, tình trạng đào đường, rào chắn các dự án lớn trong trung tâm lần lượt được tháo dỡ thì cũng là lúc lô cốt lại bắt đầu "chạy" ra các cửa ngõ.

Điển hình, nút giao Nguyễn Văn Linh - Nguyễn Hữu Thọ (Q.7) đang là nút thắt lớn nhất, bóp nghẹt giao thông khu nam TP. Đều đặn sáng nào cũng vậy, từ 7 giờ, hàng dài xe bồn, xe tải, xe con chia nhau dàn hàng hết hai làn đường, kéo dài hơn 1 km từ đoạn giao với đường Đông Tây (xã Phước Kiển, H.Nhà Bè) tới tận vòng xoay Nguyễn Văn Linh - Nguyễn Hữu Thọ. Cầu Rạch Đĩa 2 ngày hai lần sáng - chiều, chia đều hai hướng biến thành những "bãi đậu xe" khổng lồ, xe máy chen chúc len lỏi vào trong làn ô tô, leo lên cả phần cầu dành cho người đi bộ. Mỗi lần chủ đầu tư thông tin mở rộng thi công, tăng tốc thi công là thêm một lần diện tích mặt đường bị bó hẹp. Rồi những đoạn lồi lõm, ổ gà bắt đầu xuất hiện, khiến phương tiện càng di chuyển khó khăn hơn, chậm hơn.

Mới nhất, Sở GTVT TP.HCM thông tin giai đoạn tới, dự kiến phải rào chắn toàn bộ nút giao để bắt đầu thi công 3 đốt hầm chính ngay giữa giao lộ Nguyễn Văn Linh - Nguyễn Hữu Thọ. Chỉ vừa mới đọc thông tin "đóng" nút giao này, rất nhiều người dân sống tại khu vực xã Phước Kiển, H.Nhà Bè vô cùng hoang mang.

"Mới rào chắn thế mà xe cộ đã ùn ứ cả ngày rồi, giờ rào hết vào luôn thì xe đi kiểu gì? Sắp tới chắc chị em mình phải thuê phi cơ đi làm mất thôi", chị Ngọc Huyền nhắn tin cho người bạn gần nhà khi nghe tin chuẩn bị đóng nút giao Nguyễn Văn Linh - Nguyễn Hữu Thọ. Nhiều người thậm chí tính phương án thuê tạm nhà gần cơ quan trong thời gian nút giao thi công bởi xe máy còn luồn lách chỗ này chỗ nọ, chứ xe container, ô tô "nhiều thế này thì đi đường nào? Dồn sang các đường khác vốn cũng đang chẳng rộng, chẳng thoáng gì, sẽ còn kẹt đến mức nào".

Đáng nói, dự án hầm chui nút giao Nguyễn Văn Linh - Nguyễn Hữu Thọ được khởi công vào tháng 4.2020, dự kiến hoàn thành vào quý 4/2023 nhằm giải tỏa ách tắc khu vực phía nam TP. Tuy nhiên, khi tiến độ đạt khoảng 35% thì dự án phải tạm ngưng vì vướng mắc công tác di dời hạ tầng kỹ thuật và dự kiến đến cuối năm nay mới hoàn thành.

"Trên khắp TP, có hàng loạt dự án được kỳ vọng là chìa khóa giảm ùn tắc, cuối cùng đều ì ạch thi công, lùi tiến độ, trở thành "thủ phạm" gây kẹt xe, khiến người dân vô cùng ngao ngán. Có cầu mới, đường to ai chẳng muốn, nhưng chúng tôi mong lãnh đạo TP sát sao, đẩy nhanh công tác thi công để dự án nào dứt điểm dự án đó, đừng để mỗi công trình khởi công rồi lại đắp chiếu, ì ạch, nói làm 8 tháng mà chờ mấy năm thì người dân đi lại đã khổ, lại càng khổ hơn", chị Ngọc Huyền bày tỏ.

Đại diện Sở GTVT TP.HCM nhìn nhận 2024 tiếp tục là năm của các dự án, khối lượng công việc của ngành giao thông rất lớn. Giai đoạn này các công trình trọng điểm mở rộng, kết nối cửa ngõ TP đang tăng tốc, không thể tránh khỏi những tác động đến đời sống của bà con. "Ngành giao thông mong bà con thông cảm, cùng chia sẻ, tạo điều kiện để các dự án sớm hoàn thành và phát huy hiệu quả. Chúng tôi sẽ phối hợp chặt chẽ cùng các đơn vị đẩy nhanh tiến độ thi công, siết chặt công tác kiểm qua, quản lý quá trình thi công, tái lập mặt đường, đồng thời xây dựng phương án phân luồng giao thông hợp lý để đảm bảo tối đa điều kiện lưu thông cho người dân", đại diện Sở GTVT TP.HCM nói.

Hàng loạt dự án lớn ở Lâm Đồng vi phạm xây dựng

Các dự án ở khu du lịch Thác Prenn, khu du lịch Thác Bobla, Tòa nhà CLB Golf (tỉnh Lâm Đồng) có nhiều vi phạm xây dựng.

Theo thông tin của phóng viên, UBND tỉnh Lâm Đồng đã có văn bản chỉ đạo UBND TP Đà Lạt và huyện Đức Trọng về việc xử lý vi phạm xây dựng tại dự án mở rộng, nâng cấp khu du lịch Thác Prenn (KDL Thác Prenn) của Công ty CP Dịch vụ Du lịch Đà Lạt.

Dự án này nằm ở chân đèo Prenn, hướng từ huyện Đức Trọng lên TP Đà Lạt, nằm trên địa bàn phường 3 của TP Đà Lạt và xã Hiệp An của huyện Đức Trọng. Dự án mở rộng, nâng cấp KDL Thác Prenn được nâng vốn từ 267,6 tỉ đồng lên 820 tỉ đồng.

Các địa phương yêu cầu chủ đầu tư dừng ngay việc thi công các công trình, hạng mục công trình xây dựng không phép, sai phép tại dự án. Đồng thời, khẩn trương lập hồ sơ xử lý nghiêm vi phạm hành chính về trật tự xây dựng đối với Công ty CP Dịch vụ Du lịch Đà Lạt theo quy định.

Trước đó, đầu tháng 1-2023, cơ quan chức năng phát hiện chủ đầu tư tổ chức thi công 7 công trình, hạng mục công trình sai phép, gồm 2 công trình trên địa bàn TP Đà Lạt và 5 công trình trên địa bàn huyện Đức Trọng). Ngoài ra có 16 hạng mục công trình không có giấy phép xây dựng, gồm 2 công trình trên địa bàn TP Đà Lạt và 14 công trình ở huyện Đức Trọng.

Phòng Quản lý đô thị TP Đà Lạt lập biên bản vi phạm hành chính, đình chỉ thi công 10 công trình vi phạm trật tự xây dựng tại dự án.

Ngay sau khi bị cơ quan chức năng TP Đà Lạt lập biên bản, chủ đầu tư đã tự tháo 3 căn bungalow chưa hoàn thiện.

Xử phạt vi phạm xây dựng 240 triệu đồng

Đối với những vi phạm nêu trên, UBND TP Đà Lạt đã ban hành 2 quyết định xử phạt vi phạm hành chính tổng số tiền 240 triệu đồng đối với Công ty CP Dịch vụ Du lịch Đà Lạt.

UBND huyện Đức Trọng giao các đơn vị đề xuất để UBND huyện ban hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính.

Bên cạnh đó, UBND TP Đà Lạt và UBND huyện Đức Trọng giao các đơn vị tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện vi phạm về trật tự xây dựng trên địa bàn; không để phát sinh trường hợp vi phạm về trật tự xây dựng; kịp thời lập hồ sơ, thủ tục xử lý theo quy định (nếu có).

Liên quan trật tự xây dựng, UBND tỉnh Lâm Đồng cũng yêu cầu UBND huyện Di Linh kiểm tra, xác định hành vi vi phạm, lập hồ sơ xử lý vi phạm trật tự xây dựng đối với Công ty CP Du lịch Bảo Lộc tại KDL Thác Bobla (xã Liên Đầm, huyện Di Linh).

Chủ đầu tư này phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả, khôi phục hiện trạng ban đầu, hoàn thành trước ngày 5-2-2024; nếu không chấp hành sẽ cưỡng chế.

Kiểm điểm trách nhiệm vi phạm xây dựng tại Đồi Cù

Liên quan việc xây dựng không phép, sai phép tại dự án Tòa nhà CLB Golf trong sân golf Đồi Cù, UBND tỉnh Lâm Đồng đã yêu cầu UBND TP Đà Lạt nghiêm túc tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của UBND phường 1 trong việc chậm tham mưu, đề xuất xử lý vi phạm tại dự án. Trước đó, phường 1 đã tổ chức kiểm tra, phát hiện vi phạm vào ngày 25-4-2023.

Sở Xây dựng phải nghiêm túc kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm trong việc chậm triển khai việc đầu tư xây dựng dự án Tòa nhà CLB Golf tại sân golf Đồi Cù.

Tại dự án này, chủ đầu tư là Công ty Hoàng Gia ĐL đã 2 xây dựng sai phép diện tích 3.300 m2 tại khối công trình được cấp phép; xây dựng không phép 1 khối công trình khác với diện tích lên đến hơn 17.000 m2.

Nguồn: Vietnamnet; Tuổi Trẻ; Thanh Niên; CafeF