Tổng thống Trump đi tìm "công thức thần kỳ" chấm dứt xung đột với Iran

Tổng thống Trump đang cố gắng gia tăng áp lực kinh tế lên Iran, nhưng Tehran khó có thể đồng ý thỏa thuận nếu không có sự nhượng bộ lớn của Washington, theo giới chuyên gia.

Báo New York Times dẫn lời giới chuyên gia cho rằng, thực tế hiện nay cho thấy Tổng thống Trump đang tiếp tục nỗ lực tìm kiếm một “công thức thần kỳ” có thể mang lại chiến thắng trước Iran.

Đầu tiên là cuộc không kích hồi tháng 6/2025, theo lời ông Trump tuyên bố là nhằm mục đích “xóa sổ” chương trình hạt nhân của Iran. Sau đó là chiến dịch không kích dữ dội hồi tháng 2 năm nay, được thực hiện cùng với Israel nhằm mục đích thay đổi chế độ và kích động một cuộc nổi dậy.

Tiếp theo, ông đặt cược vào việc phong tỏa vận tải biển của Iran để chấm dứt sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Mới đây, trong nỗ lực mới nhằm phá thế kiểm soát của Iran tại eo biển này, ông Trump công bố một kế hoạch được gọi là "Dự án Tự do" để hỗ trợ các tàu mắc kẹt rời đi. Iran đã đáp trả bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái, và với những rủi ro hiện tại, phần lớn tàu chở dầu khó dám đi qua khu vực.

Trong động thái mới nhất, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ cho tạm dừng chiến dịch “Dự án Tự do” này để chờ thỏa thuận với Iran.

Nhưng các quan chức và nhà phân tích cho rằng, niềm tin của ông Trump về việc những chiến thuật này sẽ buộc Iran phải thua là hoàn toàn sai lầm. Họ nói, đó là sự hiểu sai về chiến lược, tâm lý và khả năng thích ứng của Cộng hòa Hồi giáo.

Chính phủ Iran tin rằng hiện tại họ đang nắm thế thượng phong và có thể chịu đựng được áp lực kinh tế lâu dài, như họ từng làm trong quá khứ, lâu hơn so với việc ông Trump có thể chịu đựng được giá năng lượng tăng cao do việc ngừng giao thông qua eo biển Hormuz.

Thậm chí, lập trường của Iran còn cứng rắn hơn. Nhưng chiến thuật của ông Trump  gần như không thay đổi.

“Mỗi khi áp lực không mang lại kết quả như mong muốn, Tổng thống Trump lại tìm kiếm một công cụ cưỡng chế mới mà ông tin rằng sẽ tạo ra chiến thắng một cách kỳ diệu”, ông Ali Vaez, Giám đốc dự án Iran của Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (ICG), cho biết. “Ông ấy luôn tin rằng chỉ cần một chút điều chỉnh nữa thôi là ông ấy sẽ đạt được mục tiêu".

Áp lực có thể phát huy tác dụng theo thời gian, “nhưng áp lực mà không có cánh cửa mở là một việc làm vô ích", chuyên gia Vaez nhận định. “Tổng thống Trump không hiểu rằng bất kể áp lực nào, nếu không có một thỏa thuận mang tính “giữ thể diện” cho cả hai bên thì khó có thể đạt được kết quả", ông nói.

Các chuyên gia cũng cho rằng thời gian không đứng về Tổng thống Mỹ.

"Washington chắc chắn có thể gây thêm thiệt hại cho nền kinh tế Iran nhưng Cộng hòa Hồi giáo đã chịu đựng sức ép kinh tế trong thời gian dài mà không dẫn đến sự sụp đổ của chế độ hay thay đổi lập trường đáng kể", bà Suzanne Maloney, chuyên gia về Iran và giám đốc chương trình chính sách đối ngoại tại Viện Brookings, nhận định.

Trong khi đó, ông Trump vẫn dường như cũng không quan tâm đến sự thỏa hiệp vào lúc này, bất chấp những khó khăn kinh tế do giá năng lượng tăng cao.

"Dù sao đi nữa, tôi vẫn hoài nghi rằng lệnh phong tỏa sẽ thành công trong khung thời gian cần thiết cho nền kinh tế toàn cầu và cho triển vọng của ông Trump trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ", bà Maloney nói thêm.

Hôm 5/5, ông Trump nói với các phóng viên ở Washington rằng lệnh phong tỏa eo biển Hormuz của Mỹ là “tuyệt vời”, và “không ai có thể thách thức lệnh phong tỏa này”. Nhà lãnh đạo này cũng nhắc lại tuyên bố của mình rằng Iran “muốn đạt thỏa thuận”, nhưng cáo buộc Tehran “chơi trò” khi vừa đàm phán vừa phủ nhận trên truyền thông rằng họ chưa hề có thỏa thuận nào.

Cuộc thử sức ý chí

Cuộc xung đột hiện nay là cuộc thử sức ý chí giữa Mỹ và Iran, trong khi hai bên hiểu rất ít về nhau và có cách tiếp cận đàm phán khác biệt về văn hóa. "Hai bên không hiểu nhiều về nhau, hiếm khi ở cùng một phòng", chuyên gia Sanam Vakil, Giám đốc chương trình Trung Đông và Bắc Phi tại Viện Chatham nói. “Họ có những cách tiếp cận khác nhau về văn hóa đối với việc đàm phán và họ thường không hiểu nhau”, bà cho biết thêm.

“Tôi nghĩ Tổng thống Trump thực sự không hiểu điều gì đã thúc đẩy Iran như vậy”, bà nói. “Họ không đưa ra quyết định dựa trên GDP, bởi vì nếu vậy, họ đã đạt được thỏa thuận từ nhiều năm trước rồi".

Mặc dù Iran chịu áp lực kinh tế lớn, ông Trump có thể đã đánh giá sai mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Ông đặt cược rằng Iran sẽ sớm cạn khả năng lưu trữ dầu và buộc phải nhượng bộ. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng Iran vẫn còn nhiều tuần trước khi phải giảm sản lượng đáng kể, và có thể lưu trữ dầu trên các tàu chở dầu cũ hoặc vận chuyển qua đường bộ và đường sắt.

“Nếu họ không vận chuyển được dầu, toàn bộ cơ sở hạ tầng dầu mỏ của họ sẽ nổ tung”, ông Trump nói vào cuối tháng trước, và nhấn mạnh thêm: “Họ nói rằng họ chỉ còn khoảng 3 ngày nữa trước khi điều đó xảy ra”.

Đó rõ ràng là tuyên bố quá lời. Ngay cả khi chiến sự kết thúc ngay lập tức, các chuyên gia cảnh báo sẽ mất nhiều tháng để thị trường năng lượng trở lại bình thường.

Iran, quốc gia đã xuất khẩu khoảng 1,81 triệu thùng dầu mỗi ngày vào tháng 4, có thể giảm sản lượng trong khi vẫn tiếp tục lưu trữ dầu trong các tàu chở dầu rỗng hoặc cũ, mỗi tàu có thể chứa khoảng 2 triệu thùng, và vận chuyển một phần bằng đường bộ và đường sắt đến Pakistan.

Trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, Iran đã giảm sản lượng xuống khoảng 200.000 thùng mỗi ngày mà không gây thiệt hại đáng kể cho cơ sở hạ tầng dầu mỏ của nước này.

“Iran hiện vẫn chưa có ý định bắt đầu đóng cửa các giếng dầu của mình”, chuyên gia Brett Erickson của Obsidian Risk Advisors cho biết. Các lệnh trừng phạt và phong tỏa sẽ tác động đến tình hình, nhưng “không có kịch bản khả thi nào mà chúng có thể tạo ra kết quả cần thiết trong một khung thời gian khả thi” đối với ông Trump, chuyên gia này nói thêm.

Theo ông, đó là một lý do khiến Tổng thống Trump hiện đang thử kế hoạch mới để phá vỡ lệnh phong tỏa Iran.

Trong quá khứ, các lệnh trừng phạt quốc tế từng buộc Iran ngồi vào bàn đàm phán, dẫn đến thỏa thuận hạt nhân năm 2015. Iran đã tuân thủ thỏa thuận. Tuy nhiên, sau khi Tổng thống Trump rút Mỹ khỏi thỏa thuận này vào năm 2018 và tái áp đặt chính sách sức ép tối đa, Iran vẫn không nhượng bộ mà còn tăng cường làm giàu uranium.

Bất chấp khó khăn kinh tế nghiêm trọng và quyết định giảm mạnh sản lượng dầu của Iran, vẫn không có thỏa thuận hạt nhân mới nào được ký kết.

Một năm sau, sau khi các nước châu Âu ký kết thỏa thuận không thể vượt qua các lệnh trừng phạt của Mỹ, Iran bắt đầu vi phạm giới hạn làm giàu uranium.

Hiện nay, Iran dù vẫn để ngỏ đối thoại, nhưng họ tin rằng thời điểm bế tắc này là cơ hội để giải quyết cuộc xung đột lâu dài với Mỹ. Nhưng điều đó khác với việc nhượng bộ dưới áp lực.

Chuyên gia Vaez cho rằng, Iran muốn đạt được thỏa thuận, nhưng các nhà lãnh đạo nước này tin rằng việc nhượng bộ trước áp lực chỉ dẫn đến nhiều áp lực hơn trong tương lai. Vì vậy, Iran muốn duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz và thu phí để chi trả cho việc tái thiết, không tin tưởng bất kỳ tổng thống Mỹ nào sẽ nới lỏng lệnh trừng phạt.

“Họ không muốn sống sót qua cuộc chiến tranh nóng để rồi chết cóng trong một nền hòa bình lạnh lẽo”, ông Vaez nói.

Chiến sự Ukraine 9/5: Chuyện gì đã xảy ra ngay trước lệnh ngừng bắn?

Ngay trước giờ G, cả Nga và Ukraine đều có những hành động cứng rắn. Tuy nhiên, bước ngoặt đã đến khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố lệnh ngừng bắn 3 ngày, được Moscow và Kiev nhất trí.

Súng vẫn nổ ngay trước giờ G

Kênh Military Summary đưa tin, thỏa thuận ngừng bắn đơn phương của Nga có hiệu lực từ 0h ngày 8/5, tuy nhiên ngay lập tức bị phía Ukraine vi phạm. Hàng trăm UAV và các cuộc tấn công bằng pháo diễn ra trong suốt đêm 7, rạng sáng 8/5.

Đến sáng 8/5, các đoạn phim khách quan ghi lại cảnh tàn phá ở nhiều khu vực của Nga bắt đầu xuất hiện. Các vụ tập kích bằng UAV khiến 13 sân bay ở Nga gián đoạn hoạt động.

Trước đó, Tổng thống Volodymyr Zelensky tuyên bố hôm 4/5 rằng Ukraine sẽ thực hiện lệnh ngừng bắn từ 0h ngày 6/5. Tuy nhiên, ông nói rằng đến 10h sáng giờ địa phương ngày đầu tiên, Nga đã vi phạm lệnh ngừng bắn 1.820 lần.

"Họ muốn Ukraine cho phép tiến hành cuộc duyệt binh để có thể an toàn diễu hành vào quảng trường trong một giờ mỗi năm một lần, rồi lại quay trở lại gây hấn một lần nữa", ông Zelensky nói trong bài phát biểu tối 7/5.

Trong những phát biểu ám chỉ tương tự, nhà lãnh đạo Zelensky trước đó nói rằng số phận cuộc duyệt binh ngày 9/5 ở Quảng trường Đỏ "phụ thuộc" vào quân đội Ukraine, khi Moscow ngày càng lo ngại về các cuộc tấn công có thể xảy ra trong sự kiện này.

Tuy nhiên, bước ngoặt quan trọng đã xảy ra khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 8/5 thông báo trên mạng xã hội rằng sẽ có một lệnh ngừng bắn kéo dài 3 ngày giữa Nga và Ukraine từ ngày 9/5 đến ngày 11/5.

Ông Trump cho biết lệnh ngừng bắn sẽ bao gồm đình chỉ tất cả hoạt động quân sự trực tiếp, đồng thời thực hiện một cuộc trao đổi 1.000 tù binh từ mỗi quốc gia.

"Hy vọng rằng đây là bước khởi đầu cho sự kết thúc của một cuộc chiến rất dài, đẫm máu và đầy cam go", ông nói và cho biết thêm rằng đang có tiến triển liên tục trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột giữa Nga và Ukraine.

Trợ lý Tổng thống Nga Yury Ushakov xác nhận, Nga đã đồng ý ủng hộ sáng kiến của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc gia hạn lệnh ngừng bắn với Ukraine đến ngày 11/5 và thực hiện một cuộc trao đổi 1.000 lấy 1.000 tù binh.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng xác nhận đã nhận được yêu cầu về lệnh ngừng bắn kéo dài 3 ngày và trao đổi tù binh. Ông cho biết Ukraine đang nỗ lực chuẩn bị cho cuộc trao đổi và sẽ tuân thủ "nguyên tắc có đi có lại", ưu tiên việc đưa các tù binh trở về hơn là các cuộc tập kích vào Moscow.

"Quảng trường Đỏ ít quan trọng đối với chúng tôi hơn là mạng sống của những tù binh Ukraine, những người có thể được trở về nhà", ông nói.

Sau đó, ông Zelensky đã ban hành một tuyên bố chính thức cam kết Ukraine sẽ không tấn công Quảng trường Đỏ trong thời gian Nga tổ chức lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng tại Moscow.

Hàng chục UAV Ukraine nhắm mục tiêu vào Moscow

Thị trưởng Moscow Sergey Sobyanin tuyên bố rằng quân đội Ukraine (AFU) đã phóng hàng chục UAV về phía thủ đô Nga rạng sáng 8/5, chỉ 24 giờ trước khi Moscow tổ chức lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng thường niên.

Ông Sobyanin báo cáo 3 chiếc UAV đầu tiên bị bắn hạ khi tiếp cận Moscow ngay sau nửa đêm, và tổng cộng 26 UAV bị bắn hạ. Hạn chế tạm thời đã được áp dụng tại các sân bay Vnukovo và Domodedovo của Moscow. Ông Sobyanin cho biết các đội cứu hộ đang làm việc tại các khu vực có UAV bị bắn hạ.

Báo Kyiv Independent không thể xác minh các tuyên bố của các quan chức Nga.

Nga thường sử dụng dịp này để phô diễn sức mạnh quân sự của mình với các cuộc duyệt binh quy mô lớn ở Moscow và các cuộc tuần hành trên khắp đất nước.

Tuy nhiên, năm nay, các lễ kỷ niệm của Nga đã được thu hẹp quy mô, một phần do khả năng tấn công tầm xa được tăng cường của Ukraine. Điện Kremlin cho biết họ sẽ không sử dụng thiết bị quân sự tại sự kiện lần này.

Việc thiếu vắng xe tăng và các thiết bị hạng nặng khác - vốn là tâm điểm của cuộc duyệt binh - đánh dấu một sự thay đổi đáng chú ý đối với một sự kiện mà thông thường các khí tài quân sự xuất hiện rầm rộ.

Tình hình ở cánh tây Zaporizhia vẫn căng thẳng

Theo kênh Rybar, quân đội Ukraine tiếp tục tấn công dọc theo trục Kamenskoye - Stepovoye - Shcherbaki, cố gắng đẩy lùi lực lượng Moscow về vị trí của họ vào đầu năm 2025.

Ưu thế về UAV trong khu vực này cho phép AFU tấn công và tập trung lực lượng ở Stepnogorsk tại địa bàn do họ kiểm soát, cũng như ở các vị trí đã được thiết lập ở phía đông. Từ đó, các nhóm nhỏ của Ukraine đang xâm nhập về phía nam.

Khu vực Orekhov vẫn ổn định. Giao tranh tiếp diễn trên các tuyến đường dẫn đến Novoandriivka, Novodanilovka và Malaya Tokmachka. Chưa có báo cáo nào về những cuộc tấn công mới từ khu vực này. Các khu định cư nói trên nằm trong đống đổ nát, và các tuyến đường dẫn đến đó bị gài mìn dày đặc.

Tại khu vực phía đông của cánh tây Zaporizhia, đã xuất hiện bằng chứng về một cuộc tiến công của quân đội Nga (RFAF) về phía bắc làng Lugovske, khu vực được Cụm tác chiến phía Đông giải tỏa. Tại đó, họ đã chiếm được thêm một số vành đai rừng và đang dần tiến sâu hơn, điều này cuối cùng có thể cho phép họ bao vây làng Belogorie từ phía bắc.

Mặc dù đạt được những thành công cục bộ ở cánh đông, tình hình ở vùng Zaporizhia đang dần xấu đi. AFU ngày càng tấn công sâu vào lãnh thổ do Moscow kiểm soát, nhắm vào các trung tâm hậu cần. Hệ thống phòng không ở Melitopol thường xuyên hoạt động, với việc Ukraine phóng UAV, bao gồm cả máy bay cánh cố định.

Gần đây, đã xuất hiện bằng chứng mới về các cuộc tấn công gần Mariupol. Lực lượng Kiev liên tục và rõ ràng nhắm mục tiêu vào hệ thống hậu cần của Nga. Và tuyến đường bộ đến Crimea ngày càng trở nên nguy hiểm, ngay cả khi không có giao tranh gần Kamenskoye.

Nga tiến gần hơn đến Sloviansk

Việc quân đội Nga giải tỏa Krivaya Luka xác nhận giả định của Rybar về sự cải thiện tình hình chiến thuật gần Seversky Donets. Ngay trước khi lệnh ngừng bắn được công bố, các đơn vị Moscow đã bắt đầu tấn công về phía Piskunovka, và hôm 8/5, Bộ Quốc phòng Nga chính thức tuyên bố chiếm giữ Krivaya Luka, nơi xuất phát các cuộc tấn công vào Piskunovka.

Hiện chưa có xác minh khách quan, nhưng hầu như không có nghi ngờ gì bởi các đơn vị thuộc Cụm tác chiến phía Nam RFAF hoạt động theo hướng này đã tích cực hoạt động và thành công tiến công trong một thời gian.

Trong khi đó, giao tranh vẫn tiếp diễn trên các tuyến đường dẫn đến Rai-Aleksandrivka. Binh sĩ Nga đang cải thiện vị trí chiến thuật trên các tuyến đường dẫn đến thị trấn và phá hủy các vị trí của đối phương trong một số cứ điểm gần ngôi làng và những khu rừng liền kề.

Tại Dibrova, lực lượng Moscow cũng cải thiện vị trí chiến thuật của họ sau khi đẩy lùi các cuộc phản công của Ukraine về phía Fedorovka Vtoraya. Một số vành đai rừng, cũng như lãnh thổ của ngôi làng nhỏ, đã nằm dưới sự kiểm soát của lính xung kích Nga. Ngôi làng này đã được RFAF giải tỏa cách đây một tháng, nhưng sau đó nhiều lần đổi chủ.

Đồng thời, các cuộc phản công của AFU vẫn tiếp diễn ở vùng lân cận Minkovka. Như Rybar đã lưu ý trước đó, việc giữ chân lực lượng Moscow phía sau kênh đào Seversky Donets-Donbas là rất quan trọng đối với Ukraine, điều mà họ đang cố gắng thực hiện.

Tuy nhiên, quân đội Nga không có lý do gì để vội vàng. Việc chọc thủng mặt trận và phát động cuộc tấn công vào Slovyansk mà chưa giải tỏa Liman sẽ là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn. Do đó, các đơn vị thuộc 2 Cụm tác chiến phía Nam và phía Tây RFAF, đóng tại khu vực Liman lân cận, sẽ phải hoạt động song song.

Nga diễu binh kỷ niệm 81 năm Ngày Chiến thắng

Lễ diễu binh, diễu hành kỷ niệm 81 năm Ngày Chiến thắng (9-5-1945 - 9-5-2026) bắt đầu lúc 10 giờ ngày 9-5, giờ Moscow, tức 14 giờ cùng ngày theo giờ Việt Nam, tại Quảng trường Đỏ ở thủ đô Moscow. Tổng thống Nga Vladimir Putin cùng lãnh đạo một số quốc gia như Slovakia, Belarus và Indonesia tham dự.

Theo TASS, phát biểu tại buổi lễ, Tổng thống Vladimir Putin nhấn mạnh vai trò lịch sử của Liên Xô trong việc đánh bại chủ nghĩa phát xít, đồng thời khẳng định Nga sẽ tiếp tục bảo vệ ký ức về cuộc chiến cũng như các giá trị dân tộc.

Tổng thống Putin gửi lời tri ân tới các cựu chiến binh và những người đã hy sinh trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại. Ông nhấn mạnh chiến thắng năm 1945 là biểu tượng của lòng dũng cảm, sự đoàn kết và ý chí kiên cường của nhân dân Liên Xô.

Nhà lãnh đạo Nga cho rằng bảo vệ sự thật lịch sử là nhiệm vụ quan trọng, đồng thời chỉ trích các nỗ lực bóp méo hoặc làm lu mờ vai trò của Liên Xô trong chiến thắng phát xít Đức. Ông khẳng định Nga sẽ không cho phép điều này xảy ra.

Đề cập bối cảnh hiện nay, Tổng thống Putin cho biết Nga đang đối mặt với những thách thức an ninh nghiêm trọng. Ông nhấn mạnh lực lượng vũ trang Nga luôn sẵn sàng bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia; đồng thời khẳng định nước Nga kế thừa và phát huy truyền thống chiến thắng trong Thế chiến II, xem đây là nền tảng củng cố sức mạnh và sự đoàn kết đất nước.

Trước đó, theo Russia Today, các cuộc diễu hành quy mô nhỏ đã diễn ra trên khắp nước Nga nhằm tưởng niệm hàng chục triệu người đã hy sinh trong cuộc chiến. Liên Xô từng chịu tổn thất nặng nề nhất, với khoảng 27 triệu người thiệt mạng trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại. Ngày 9-5 hiện là một trong những ngày lễ quan trọng nhất tại Nga.

Trong bối cảnh xung đột Nga - Ukraine, thông qua sự trung gian của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Nga và Ukraine đồng ý ngừng bắn từ ngày 9 đến 11-5.

Chiến sự Trung Đông ngày 71: CIA tính toán Iran có thể cầm cự lệnh phong tỏa của Mỹ trong 4 tháng; Mỹ tăng sức ép với châu Âu về Iran

Mỹ tiếp tục gây sức ép với châu Âu về Iran; Hezbollah tấn công căn cứ quân sự của Israel; Giá dầu tăng, chứng khoán diễn biến trái chiều khi Mỹ-Iran đụng độ ở eo biển Hormuz.

Mỹ tiếp tục gây sức ép với châu Âu về Iran

Ngày 8-5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thúc giục các đồng minh châu Âu “vượt qua những tuyên bố mang tính hình thức” và có hành động cụ thể chống lại Iran khi Tehran phong tỏa eo biển Hormuz, theo kênh Al Jazeera.

Phát biểu sau các cuộc gặp với Thủ tướng Ý Giorgia Meloni, ông Rubio cảnh báo rằng Tehran đang tìm cách kiểm soát eo biển Hormuz. Ngoại trưởng Mỹ gọi động thái đó là “không thể chấp nhận được” và là mối đe dọa đối với an ninh toàn cầu.

“Ai cũng nói Iran là mối đe dọa. Ai cũng nói Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân… nhưng các vị phải làm điều gì đó” - ông Rubio nói với các phóng viên tại Rome.

“Nếu câu trả lời là không… thì các vị cần có thứ gì đó nhiều hơn những tuyên bố cứng rắn để chứng minh điều đó. Thế giới phải bắt đầu tự hỏi: họ sẵn sàng làm gì nếu Iran tìm cách biến việc kiểm soát một tuyến hàng hải quốc tế thành điều bình thường? Tôi cho rằng điều đó là không thể chấp nhận được” - nhà ngoại giao Mỹ nói thêm.

Về phía Tehran, ngày 8-5, ông Mohammad Mokhber - cố vấn của lãnh tụ tối cao Iran đã ví việc kiểm soát eo biển Hormuz giống như sở hữu “bom nguyên tử”.

“Eo biển Hormuz là một cơ hội quý giá chẳng khác nào bom nguyên tử” - ông Mokhber nói.

“Thực tế, việc nắm trong tay vị thế có thể tác động đến kinh tế toàn cầu chỉ bằng một quyết định là một lợi thế vô cùng lớn” - vị cố vấn.

Trong diễn biến liên quan, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 8-5 cho biết lực lượng Mỹ đã “chuyển hướng” tổng cộng 57 tàu thương mại và “vô hiệu hóa” 3 tàu kể từ khi bắt đầu áp đặt phong tỏa đối với các cảng của Iran.

CENTCOM cho biết hiện có 3 tàu khu trục Mỹ đang hoạt động tại biển Ả Rập để thực thi lệnh phong tỏa, gồm USS Truxton, USS Rafael Peralta và USS Mason.

Cùng ngày, truyền thông Mỹ dẫn một phân tích tình báo của Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) cho thấy Tehran có thể cầm cự trước lệnh phong tỏa của Mỹ với các cảng Iran trong khoảng 4 tháng nữa.

Những ngày gần đây chứng kiến các đợt giao tranh dữ dội nhất trong và xung quanh eo biển Hormuz kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu có hiệu lực. Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tiếp tục bị tấn công trở lại hôm 8-5.

Washington hiện đang chờ phản hồi của Tehran đối với đề xuất của Mỹ nhằm chính thức chấm dứt chiến tranh trước khi bước vào các cuộc đàm phán về những vấn đề nhạy cảm hơn, bao gồm chương trình hạt nhân của Iran.

Loạt cuộc thảo luận về tình hình Trung Đông

Ngày 8-5, Thủ tướng Qatar - ông Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani đã có cuộc gặp với Phó tổng thống Mỹ JD Vance tại Washington DC, trong đó việc chấm dứt chiến sự với Iran và mang lại ổn định lâu dài cho Trung Đông là một trong những chủ đề chính được thảo luận, Al Jazeera đưa tin.

Bộ Ngoại giao Qatar cho biết hai bên cũng trao đổi về những nỗ lực đang diễn ra của Pakistan trong việc làm trung gian cho các đề xuất hòa bình giữa hai bên.

Trong cuộc gặp, hai bên nhấn mạnh “sự cần thiết để tất cả các bên đáp lại các nỗ lực hòa giải hiện nay theo cách mở đường cho việc giải quyết tận gốc cuộc khủng hoảng thông qua biện pháp hòa bình và đối thoại, hướng tới đạt được một thỏa thuận toàn diện mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực”.

Cùng ngày, Ngoại trưởng Iran - ông Abbas Araghchi đã điện đàm với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan để thảo luận về những diễn biến mới nhất trong khu vực.

Theo đài IRIB, ông Araghchi đã cập nhật những gì ông mô tả là các hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn của Mỹ, đồng thời cáo buộc các gián đoạn tại eo biển Hormuz xuất phát từ “sự vô pháp và chủ nghĩa phiêu lưu quân sự” của Mỹ.

Cũng trong ngày 8-5, ông Araghchi đã điện đàm với Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper về tình hình Trung Đông.

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov ngày 8-5 có cuộc gọi với Ngoại trưởng UAE - ông Sheikh Abdullah bin Zayed Al Nahyan. Trong cuộc gọi, ông Lavrov nói rằng các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran cần được ủng hộ nhằm ngăn chặn nguy cơ chiến sự tái bùng phát tại Trung Đông.

Hezbollah tấn công căn cứ quân sự của Israel

Hezbollah đã tấn công một căn cứ quân sự tại Israel hôm 8-5, đánh dấu lần đầu tiên nhóm này công khai nhận trách nhiệm cho một cuộc tấn công xuyên biên giới kể từ khi lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon có hiệu lực.

Hezbollah ra tuyên bố cho biết đã nhắm vào một căn cứ quân sự phía nam TP Nahariya (Israel) bằng “loạt tên lửa tiên tiến” vào chiều 8-5.

Trước đó cùng ngày, Không quân Israel cho biết đã đánh chặn một vụ phóng sau khi “phát hiện nhiều vụ phóng hướng về lãnh thổ Israel”.

“Các quả đạn khác rơi xuống khu vực trống. Không có thương vong nào được ghi nhận” - quân đội cho biết, đồng thời cáo buộc Hezbollah “tiếp tục vi phạm lệnh ngừng bắn”.

Sau đó trong ngày, Hezbollah cho biết đã tấn công căn cứ quân sự Meron của Israel. Quân đội Israel cho biết vụ tấn công đã bị đánh chặn, dù một số đầu đạn rơi xuống khu vực trống.

Trong một diễn biến riêng, Hezbollah cũng tuyên bố đã sử dụng UAV tấn công nhằm vào một nhóm phương tiện quân sự Israel tại Tayr Harfa ở miền nam Lebanon.

Ở chiều ngược lại, hãng thông tấn quốc gia Lebanon (NNA) đưa tin rằng cuộc không kích của Israel vào thị trấn Toura ở miền nam Lebanon ngày 8-5 đã làm 4 người chết và 15 người bị thương.

Trên mặt trận ngoại giao, Mỹ dự kiến sẽ làm trung gian cho hai ngày đàm phán căng thẳng giữa Israel và Lebanon vào ngày 14 và 15-5.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết các cuộc đàm phán chủ yếu nhằm thiết lập một lệnh ngừng bắn vĩnh viễn, bảo đảm an ninh biên giới lâu dài và xây dựng một thỏa thuận hòa bình toàn diện, bền vững để ngăn chặn xung đột tái diễn.

Các cuộc thương lượng cũng nhằm giải quyết ảnh hưởng của Hezbollah và khôi phục chủ quyền nhà nước Lebanon.

Giá dầu tăng, chứng khoán diễn biến trái chiều

Các thị trường chứng khoán toàn cầu diễn biến trái chiều còn giá dầu tăng trong ngày 8-5, khi các cuộc đụng độ mới giữa Mỹ và Iran tại eo biển Hormuz làm lung lay hy vọng về một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh ở Trung Đông và mở lại tuyến hàng hải chiến lược này, theo hãng tin AFP.

Trong khi các sàn chứng khoán châu Âu giảm điểm, các chỉ số S&P 500 và Nasdaq của Mỹ đều lập mức kỷ lục mới nhờ số liệu việc làm tích cực của Mỹ. Chỉ số Dow Jones kết thúc phiên gần như đi ngang.

Giá dầu Brent đã tăng 1,2%, chốt phiên ở mức 101,29 USD/thùng sau loạt đụng độ mới nhất.

Nguồn: Dân Trí; Sài Gòn Giải Phóng; Pháp Luật