Chiến sự Ukraine 8/5: Nga tấn công Sumy dọc theo đường cao tốc đến Kiev

Quân đội Nga giành được những thành công cục bộ trên mặt trận Sumy và đang đột phá gần Sopich, ngôi làng nằm ngay trên đường cao tốc E391 dẫn đến Kiev.

Ông Zelensky cảnh báo các quan chức nước ngoài ở Moscow

Ukraine “không khuyến nghị” các đại diện nước ngoài tham dự lễ duyệt binh ngày 9/5 tại Moscow, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết, sau khi Nga đe dọa trả đũa nếu lệnh ngừng bắn đơn phương bị vi phạm, Kyiv Independent đưa tin.

Bộ Quốc phòng Nga ngày 7/5 xác nhận tuyên bố của Tổng thống Vladimir Putin về lệnh ngừng bắn đơn phương từ nửa đêm ngày 8/5 đến ngày 10/5. Theo Bộ này, trong thời gian kể trên, “tất cả các đơn vị quân đội Nga sẽ hoàn toàn ngừng các hoạt động chiến đấu”.

Bộ Quốc phòng Nga cảnh báo rằng bất kỳ hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn nào của Ukraine hoặc các nỗ lực nhắm mục tiêu vào Nga sẽ bị đáp trả “thích đáng”. Nga cũng đe dọa sẽ phát động một cuộc tấn công quy mô lớn vào trung tâm Kiev nếu Ukraine cố gắng phá hoại lễ duyệt binh ngày 9/5 tại Moscow.

Ukraine liên tục kêu gọi Nga ngừng bắn vô điều kiện, điều mà Moscow đã bác bỏ.

Sau khi ông Putin tuyên bố "lệnh ngừng bắn Ngày Chiến thắng", Tổng thống Zelensky nói vào ngày 4/5 rằng Ukraine sẽ thực hiện lệnh ngừng bắn từ 0h ngày 6/5. Sau đó, ông nói rằng đến 10h sáng giờ địa phương ngày đầu tiên, Nga đã vi phạm lệnh ngừng bắn 1.820 lần.

"Họ muốn Ukraine cho phép tiến hành cuộc duyệt binh để có thể an toàn diễu hành vào quảng trường trong một giờ mỗi năm một lần, rồi lại quay trở lại gây hấn một lần nữa", ông Zelensky nói trong bài phát biểu tối 7/5.

Trong những phát biểu ám chỉ tương tự, nhà lãnh đạo Zelensky trước đó nói rằng số phận cuộc duyệt binh ngày 9/5 ở Quảng trường Đỏ "phụ thuộc" vào quân đội Ukraine, khi Moscow ngày càng lo ngại về các cuộc tấn công có thể xảy ra trong sự kiện này.

Nga sẵn sàng đáp trả Ukraine

Kênh Military Summary đưa tin, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố rằng ông không thấy có lý do gì để ngừng bắn vào ngày 9/5, ám chỉ rằng vào ngày này, một cuộc tập kích quy mô lớn bằng UAV và tên lửa có thể sẽ được phát động vào thủ đô Moscow. Tuy nhiên, theo các báo cáo truyền thông, ông Zelensky vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova thông báo rằng Bộ Ngoại giao Nga đã gửi công hàm tới toàn bộ các phái bộ ngoại giao và cơ quan đại diện của các tổ chức quốc tế được công nhận tại Nga.

Trong công hàm, Bộ Ngoại giao Nga nêu rõ: “Bộ Ngoại giao Nga khẩn thiết kêu gọi chính quyền nước ngài / ban lãnh đạo tổ chức của ngài, bảo đảm sơ tán trước khỏi thành phố Kiev đối với nhân viên các cơ quan đại diện ngoại giao và các cơ quan khác, cũng như công dân, khi Nga tiến hành đòn đáp trả nhằm vào Kiev, bao gồm cả các trung tâm ra quyết định, sẽ là điều không thể tránh khỏi nếu Kiev thực hiện các ý đồ khủng bố tội phạm của mình trong những ngày kỷ niệm Chiến thắng”.

Quân đội Ukraine (AFU) báo cáo đạt được thắng lợi về lãnh thổ ở khu vực Stepnohirsk cũng như các bước tiến chiến thuật gần Prymorske trên mặt trận Zaporizhia. Các nhà quan sát quân sự ở cả hai phía xác nhận sự di chuyển dọc theo đường ranh giới tiếp xúc .

Tại khu vực Novopavlivka, quân đội Nga (AFU) đang tiếp tục các hoạt động tấn công, kiểm soát hầu hết các vị trí phía đông sông, đầu cầu đang được mở rộng.

Quân đội Nga đang di chuyển về phía tây từ khu vực Grishino, gần Pokrovsk. Đồng thời, lực lượng Kiev được báo cáo là đã xâm nhập về phía Bylitske, tình hình tại ngã ba vẫn chưa rõ ràng.

Ở phía nam Liman, lực lượng Moscow đang sử dụng các khu vực rừng rậm để tiến hành xâm nhập sâu vào lãnh thổ đối phương một cách bí mật. Những sơ hở trong hoạt động trinh sát của AFU đang tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc hành quân.

Nga vượt sông Seversky Donets gần Svyatogorsk

Theo kênh Readovka, lực lượng Moscow đã vượt sông Seversky Donets và giao tranh giành các làng Pryshyb và Tatyanivka.

Một số nguồn tin ủng hộ Moscow cho biết, Tập đoàn quân hỗn hợp cận vệ số 20 RFAF đã vượt sông Seversky Donets gần 2 làng Tatyanovka và Prishib và bắt đầu giao tranh, chiếm được một số vị trí.

Trên phạm vi toàn mặt trận, điều này có nghĩa là cuộc đột kích táo bạo vượt sông của Nga đã tạo ra hàng loạt vấn đề cho Ukraine, gây ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với lực lượng Kiev ở cả hai khu vực Liman và Svyatogorsk.

Những mối đe dọa này xuất phát từ việc lính xung kích Nga có thể phá vỡ kế hoạch của Bộ chỉ huy Kiev trong việc thiết lập các tuyến vượt sông thay thế gần làng Sidorov và xa hơn về phía nam để cung cấp tiếp tế cho khu vực Liman.

Tu viện Svyatogorsk Lavra, nằm cách Tatyanovka nửa km, có thể sẽ bị hư hại nghiêm trọng nếu mặt trận ở khu vực Svyatogorsk vượt qua sông Seversky Donets. Việc RFAF vượt sông Nga cũng có thể giải cứu tu viện.

Khu vực xung quanh tu viện cực kỳ thuận lợi để thiết lập các vị trí phòng thủ dọc theo sông. Giờ đây, RFAF có cơ hội nhanh chóng đánh bật đối phương khỏi khúc quanh lớn trên sông Seversky Donets và cứu tu viện.

Ngoài ra, một con đường đang được mở đến làng Bogorodichnoye, qua đó lực lượng Kiev tiếp tế cho quân đồn trú ở Svyatogorsk và cũng là con đường mà AFU sẽ rút lui nếu tình hình xấu đi.

Lực lượng phòng thủ Ukraine ở khúc quanh lớn trên sông Seversky Donets tuy ít về số lượng nhưng lại rất đáng gờm. Tình báo quân đội Nga đã xác định rằng Lữ đoàn xung kích độc lập số 3 AFU đang đóng quân tại làng Tatyanovka, và Lữ đoàn cơ giới độc lập số 60 được triển khai ở khu vực làng Prishib và vùng lân cận.

Theo một số nguồn tin, họ đóng vai trò là lực lượng yểm hộ cho khu vực ven sông và đồng thời là nhóm dự bị, nhằm cứu vãn tình hình ở khu vực khủng hoảng. Có thể giả định rằng lực lượng dự bị này đã được Bộ chỉ huy Kiev sử dụng để có lợi thế ở hầu hết khu vực Liman và toàn bộ hướng Slovyansk.

Giờ đây, Ukraine sẽ không thể sử dụng các đơn vị này ở các khu vực khác. Lính xung kích Nga được máy bay ném bom hỗ trợ, đã bắt đầu tấn công các vị trí đối phương từ rất sớm, tạo điều kiện thuận lợi đáng kể để mở màn chiến dịch.

Còn quá sớm để nói về bất cứ điều gì khác nhưng, theo Rybar, nếu nhìn vào bản đồ, có thể nói với sự lạc quan thận trọng rằng "móng vuốt phía bắc" bao trùm khu vực Sloviansk - Kramatorsk đã bắt đầu hình thành.

Nga tấn công dọc theo đường cao tốc đến Kiev

Trên mặt trận phía Bắc Ukraine, quân đội Nga đang tấn công gần Sopich hướng về Bachevsk, với những thành công cục bộ trên mặt trận Sumy, kênh Rybar cho hay.

Sopich đã được giải tỏa vài tuần trước và kể từ đó nằm dưới sự kiểm soát ổn định của lực lượng Moscow, cho phép các cuộc đột phá tiếp theo bằng các nhóm nhỏ.

Đến thời điểm này, quyền kiểm soát trạm kiểm soát Bachevsk đã được thiết lập, nhưng việc RFAF tiến quân xa hơn bị cản trở bởi có quá nhiều không gian mở và cánh đồng, cực kỳ khó vượt qua trong môi trường UAV dày đặc, dù là bởi các nhóm nhỏ hay các cuộc tấn công cơ giới.

Do đó, các bên đang tập trung vào các cuộc tấn công xuyên biên giới lẫn nhau. Mọi hoạt động liên quan đến việc cố gắng vượt biên hầu như đã chấm dứt. Ngoại lệ duy nhất cho đến nay là khu vực biên giới gần làng Sopich, nằm ngay trên đường cao tốc E391 dẫn đến Kiev.

Các hành động ở đây chủ yếu mang tính nghi binh, với việc lực lượng Moscow tiến công khi có thể. Do đó, không nên kỳ vọng vào những bước đột phá lớn nào của Nga hướng tới Shostka hay thậm chí là Glukhov vào lúc này. Và điều đó đang mang lại những kết quả nhất định.

Trong khi RFAF đang đánh lạc hướng đối phương ở đây, họ đã tiến công theo các hướng khác ở phía bắc Ukraine. Trong vài tuần qua, các cuộc đột kích và những bước tiến thành công đã liên tục diễn ra theo hướng Sumy và Burluk.

Các cuộc tấn công ở Kharkov vẫn tiếp diễn

Kênh RVvoenkor xác nhận quân đội Nga đã tiến vào Budarki thuộc vùng Kharkov. Cụ thể, Cụm tác chiến phía Bắc RFAF, sau khi giải tỏa Zemlyanka (phần đông bắc huyện Vovchansk), đã tiến vào làng Budarki và bố trí lực lượng ở phía đông.

"Binh sĩ Nga đang được phát hiện ở các vị trí phía đông làng Budarki, theo hướng Velikoburuluk", các nhà quan sát quân sự Ukraine thừa nhận.

Hoạt động tích cực của RFAF ở khu vực này là một phần trong việc mở rộng vùng an ninh ở khu vực biên giới Nga.

Kênh Rybar cho biết thêm, theo hướng Burluk, các đơn vị Moscow tiếp tục tiến công ở một số khu vực trên mặt trận Kharkov.

Xung quanh tuyến Verkhnyaya Pisarevka - Simonovka, các cuộc tấn công tiếp tục diễn ra cả về phía nam và hướng tới Losevka. Tình hình vẫn phức tạp, vì các cuộc đụng độ chủ yếu diễn ra trong rừng, nhưng trong môi trường UAV cực kỳ khó khăn.

Gần Okhrimovka, các đơn vị Moscow đã chiếm được một phần khác của khu bảo tồn thiên nhiên Severodonetsky. Tại đó, họ đang mở rộng vùng kiểm soát gần biên giới, và giao tranh tiếp tục diễn ra ở phía nam sông Volchya.

Xa hơn về phía đông, dọc theo tuyến Peschanoye - Zhemlyanki, giao tranh cũng tiếp diễn, nơi quân đội Nga đang tấn công bằng các nhóm nhỏ để thu hẹp vùng kiểm soát của đối phương giữa biên giới quốc gia và sông Volchya.

Ở sườn phía đông, vùng kiểm soát vẫn ổn định. Các đơn vị Moscow đã phần nào cải thiện được vị trí chiến thuật gần Chugunovka, chiếm giữ một cứ điểm lớn phía nam ngôi làng. Trong khi đó, các cuộc không kích của Lực lượng Không quân Vũ trụ vẫn tiếp tục nhắm vào một chuỗi các làng mạc lân cận.

Như Rybar đã đưa tin trước đó, trong khi giao tranh chủ yếu diễn ra ở tiền tuyến, Ukraine vẫn tích cực phòng thủ, nhưng đã tập trung nhiều lực lượng hơn vào việc củng cố các vị trí xa biên giới hơn. Họ coi trọng các khu rừng gần Seversky Donets hơn là bờ sông Vovchya, khiến cho lực lượng Moscow khó tiến công hơn ở đó.

Ukraine đang phản công dữ dội ở Belitskoe và Novy Donbass

Lực lượng Kiev đang tiến về Kucherov Yar, cũng như phía bắc và phía đông Novopavlovka, kênh ZOV Military đưa tin.

Ngược lại, quân đội Nga tiếp tục đột kích khu vực tây nam Konstantinovka. Hiện tại, khoảng 50% các tòa nhà cao tầng ở khu vực này đã nằm dưới sự kiểm soát của lực lượng Moscow.

Thực tế Mỹ phải đối mặt sau khi khai hỏa vào 13.000 mục tiêu của Iran

Cuộc chiến với Iran khiến Mỹ đối mặt với một thực tế: Kho vũ khí hiện đại của họ đã hao hụt đáng kể và sẽ mất thời gian dài để hồi phục.

Kể từ ngày 28/2, khi Mỹ phát động Chiến dịch “Cuồng nộ” nhằm vào Iran, Washington đã tiến hành chiến dịch không kích và tấn công tên lửa dài ngày với cường độ cao, đánh trúng hơn 13.000 mục tiêu trước khi lệnh ngừng bắn mong manh hiện tại được thiết lập.

Theo Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), Mỹ đã tiêu tốn một tỷ lệ lớn trong kho vũ khí tiên tiến nhất của mình.

Điều đáng lo ngại hơn là mức tiêu hao của các hệ thống phòng thủ. Mỹ đã phóng khoảng 50% kho tên lửa đánh chặn Patriot PAC-3, tương đương khoảng 1.060-1.430 quả trong kho dự trữ trước xung đột. Đây là loại tên lửa cực kỳ hiện đại, có khả năng đánh chặn cả tên lửa đạn đạo, nhưng mỗi quả có giá khoảng 4,2 triệu USD.

Các tên lửa đánh chặn của hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối THAAD, với giá khoảng 12,7 triệu USD/quả, thậm chí còn bị tiêu hao mạnh hơn: từ 53-80% lượng dự trữ, tương đương khoảng 190-290 quả, đã được sử dụng. Chỉ riêng 2 hệ thống này đã tiêu tốn số vũ khí trị giá khoảng 7-10 tỷ USD.

Trên biển, Hải quân Mỹ cũng đã bắn một lượng lớn tên lửa, đặc biệt ở phía Đông Địa Trung Hải trong giai đoạn đầu chiến dịch. CSIS cho biết khoảng 40% tên lửa đánh chặn phòng thủ tên lửa đạn đạo Standard Missile-3 và hơn 45% tên lửa đa năng đời mới Standard Missile-6 trên các tàu chiến trang bị hệ thống Aegis trong khu vực đã được sử dụng.

Standard Missile-3 cực kỳ đắt đỏ, khoảng 20 triệu USD mỗi quả, điều dễ hiểu vì đây thực chất là vũ khí không gian mang theo “phương tiện tiêu diệt ngoài khí quyển” thay vì đầu đạn thông thường, có thể bắn hạ tên lửa đạn đạo hoặc vệ tinh ngoài khí quyển.

Standard Missile-3 hiện chỉ được sản xuất với tốc độ khoảng 12 quả mỗi năm. Nếu tính thêm Standard Missile-6, một trong số ít vũ khí được cho là có khả năng đối phó mối đe dọa siêu vượt âm, tổng chi phí số vũ khí đã sử dụng lên tới 7-9 tỷ USD.

Kho vũ khí tấn công cũng bị ảnh hưởng không kém. Theo CSIS, riêng hải quân Mỹ đã phóng hơn 1.000 tên lửa hành trình tấn công mặt đất Tomahawk, tương đương khoảng 1/3 tổng kho dự trữ của Mỹ. Trong các năm gần đây, tốc độ sản xuất Tomahawk chưa tới 60 quả mỗi năm, nghĩa là việc bổ sung sẽ mất nhiều năm ngay cả khi tăng mạnh sản lượng.

Các tiêm kích hạm F/A-18 Super Hornet hoạt động trong điều kiện giành ưu thế trên không đã chuyển sang sử dụng các loại bom dẫn đường chính xác rẻ hơn trong giai đoạn cuối chiến dịch, như bom thông minh JDAM và các loại vũ khí tấn công tầm xa nhỏ hơn, giá rẻ hơn.

Tuy nhiên, các cuộc họp báo của Lầu Năm Góc cho thấy giai đoạn đầu Mỹ phụ thuộc rất nhiều vào các loại vũ khí phóng từ trên không có giá trị cao như tên lửa không đối đất tầm xa JASSM, một loại vũ khí chủ lực khác khiến các kho dự trữ bị ảnh hưởng đáng kể.

Chi phí còn lớn hơn đến từ các nền tảng chiến lược. Theo đánh giá của CSIS, máy bay ném bom tàng hình B-2 Spirit đã sử dụng bom xuyên phá hạng nặng GBU-57 cùng nhiều loại vũ khí chính xác khác nhằm vào các mục tiêu hạt nhân và sở chỉ huy được chôn sâu dưới lòng đất.

GBU-57 không quá tinh vi hay đắt đỏ như Tomahawk hoặc JASSM. Về cơ bản, nó giống “một cây bút chì thép khổng lồ” gắn đầu đạn và hệ thống dẫn đường của bom thông minh. Tuy nhiên, nó vẫn không rẻ và Mỹ cũng không sở hữu với số lượng lớn.

Nguồn nguyên liệu thô phục vụ các hệ thống này còn tạo thêm một lớp dễ tổn thương chiến lược khác. Vũ khí chính xác hiện đại phụ thuộc vào các nguyên tố đất hiếm, đặc biệt là neodymium, praseodymium và dysprosium, để sản xuất nam châm trong hệ thống dẫn đường, động cơ, cảm biến và chip điện tử.

Mỹ sản xuất rất ít các chất này trong nước, và phụ thuộc vào nhập khẩu từ các đối thủ chiến lược. Việc bổ sung cả đạn dược lẫn khoáng sản để sản xuất chúng không chỉ là thách thức công nghiệp mà còn là vấn đề toàn cầu.

Theo các chuyên gia, thực tế này có thể sẽ khiến Mỹ cân nhắc kỹ hơn về việc nối lại các đợt tập kích quy mô lớn nhằm vào Iran.

Với tình hình hiện tại, việc tái xây dựng kho vũ khí có thể mất tới 4 năm ngay cả khi tăng tốc sản xuất, và phần lớn điều đó phụ thuộc vào các loại hàng hóa mà Mỹ không kiểm soát.

Chi tiết cú tấn công 'vỗ về' của Mỹ vào Iran

Mỹ vừa tấn công 2 cảng của Iran nằm dọc eo biển Hormuz, vào cùng ngày Iran triển khai tên lửa, thiết bị không người lái và các xuồng cao tốc nhắm vào 3 tàu khu trục Mỹ.

Đài CBS News tường thuật: 3 tàu khu trục của Hải quân Mỹ khi di chuyển qua eo biển Hormuz đã bị tấn công vào ngày 7-5, trong khi đó Mỹ tấn công 2 cảng của Iran nằm dọc eo biển này, làm dấy lên nghi vấn về thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa hai nước.

Iran đã sử dụng tên lửa, thiết bị không người lái (drone) và các xuồng nhỏ để tấn công ba tàu khu trục gồm USS Truxtun, USS Mason và USS Rafael Peralta.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã xác nhận vụ việc và cho biết quân đội Mỹ đã đáp trả bằng "các cuộc tấn công mang tính tự vệ" nhằm vào các cơ sở của Iran, bao gồm các địa điểm phóng tên lửa và drone. CENTCOM cũng khẳng định các tàu Mỹ không bị trúng đạn.

Đài CBS News dẫn thông tin từ nhiều quan chức Mỹ tiết lộ Washington đã nhắm vào các cảng Bandar Abbas và Qeshm của Iran.

Trong khi đó, chia sẻ với Đài ABC News ngày 7-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định thỏa thuận ngừng bắn kéo dài một tháng qua vẫn còn hiệu lực, bất chấp các cuộc tấn công mới nhất của Mỹ nhằm vào những mục tiêu liên quan Iran, mà ông mô tả chỉ là "một cái vỗ nhẹ yêu thương".

Đài Fox News là kênh truyền thông đầu tiên đưa tin về các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào Qeshm và Bandar Abbas.

Các quan chức Mỹ mô tả cuộc tấn công mới nhất của Iran nhằm vào ba tàu khu trục nói trên dữ dội và kéo dài hơn so với đợt tập kích trước đó mà hai trong số các chiến hạm này phải đối mặt chỉ vài ngày trước.

Chia sẻ với CBS News, các quan chức Mỹ giấu tên cho biết những tàu này đã hứng chịu cuộc tấn công dữ dội từ Iran khi hàng loạt xuồng cao tốc của Iran áp sát đến mức các chiến hạm Mỹ phải nổ súng để giữ khoảng cách.

Trong nhiều giờ, các chiến hạm Mỹ cùng máy bay hỗ trợ đã thiết lập một hệ thống phòng thủ nhiều lớp, sử dụng pháo hải quân và các hệ thống vũ khí tầm gần (CIWS). Trực thăng Apache của Mỹ đã phóng tên lửa Hellfire, trong khi súng máy khai hỏa từ các tàu, với sự yểm trợ từ các máy bay hoạt động phía trên.

Theo các quan chức Mỹ, phía Iran cũng triển khai drone và tên lửa trong cuộc đối đầu này.

Trên nền tảng Truth Social, ông Trump khẳng định: "Ba tàu khu trục không hề bị thiệt hại, nhưng phía Iran chịu tổn thất lớn trong cuộc tấn công".

"Chúng rơi xuống đại dương thật đẹp, giống như một con bướm lao xuống nấm mồ của chính mình!" - ông Trump viết, đề cập đến việc Mỹ bắn hạ các drone của Iran.

Nguồn: Dân Trí; Tuổi Trẻ