Iran tấn công trung tâm chỉ huy Mỹ, khai hỏa dồn dập khắp Vùng Vịnh

Iran tuyên bố tấn công trung tâm chỉ huy của Mỹ tại Syria và tập kích các mục tiêu quân sự đặt tại các nước đồng minh của Washington trong khu vực.

Truyền thông nhà nước Iran đưa tin, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 17/7 tuyên bố đã tấn công một trung tâm chỉ huy của lực lượng tác chiến đặc biệt Mỹ tại al-Tanf (Syria) để đáp trả việc các binh sĩ Iran bị sát hại ở Iranshahr.

Quân đội Mỹ hồi tháng 2 cho biết đã hoàn tất việc rút khỏi căn cứ al-Tanf, nằm tại khu vực tiếp giáp 3 nước Syria, Jordan và Iraq.

Syria đã tìm cách tránh bị cuốn vào cuộc xung đột khu vực đang lan rộng sang các nước láng giềng, trong đó có Li Băng, nơi lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn đang giao tranh với quân đội Israel, và Iraq, nơi các nhóm vũ trang cũng được Iran hậu thuẫn đã tiến hành nhiều cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và rocket.

Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa hồi tháng 3 tuyên bố nước này sẽ đứng ngoài mọi cuộc xung đột nếu không bị tấn công.

"Nếu Syria không trở thành mục tiêu của bất kỳ bên nào, Syria sẽ tiếp tục đứng ngoài mọi cuộc xung đột", ông Sharaa phát biểu tại một sự kiện do tổ chức nghiên cứu Chatham House tổ chức ở London.

Quân đội Iran cũng tuyên bố đã phát động các cuộc tấn công mới vào các cơ sở quân sự của Mỹ ở Vịnh Ba Tư vào ngày 17/7 sau đêm thứ 6 liên tiếp Mỹ tấn công các cơ sở quân sự của Iran, khi lệnh ngừng bắn được thiết lập từ tháng 6 đã hoàn toàn sụp đổ.

Iran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các căn cứ quân sự của Mỹ trên lãnh thổ các đồng minh của Mỹ trong khu vực, trong đó có một căn cứ không quân ở Jordan.

Quân đội Iran tuyên bố đã tấn công các cơ sở của Mỹ tại Bahrain và Kuwait.

Iran đã triển khai máy bay không người lái tại Kuwait để tấn công "các vị trí triển khai lực lượng Mỹ và các trung tâm hậu cần của quân đội Mỹ”.

Kuwait xác nhận nước này đang ứng phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái, chỉ một ngày sau khi quốc gia Vùng Vịnh hứng chịu các đợt không kích từ Iran.

Tại Bahrain, chính quyền đã kích hoạt còi báo động trên diện rộng và kêu gọi người dân tìm nơi trú ẩn, trong khi truyền thông nhà nước Iran đưa tin Tehran đã nhắm mục tiêu vào các trực thăng và máy bay Mỹ tại một căn cứ không quân.

Tại Qatar, Bộ Quốc phòng cho biết quân đội nước này đã đánh chặn một cuộc tấn công bằng tên lửa. Nhiều tiếng nổ lớn cũng được nghe thấy tại thủ đô Doha.

Truyền thông Iran đưa tin, trong đợt không kích mới nhất của Mỹ, 5 cây cầu đã bị đánh trúng, cùng với ga tàu Bandar Khamir ở khu vực ven biển và sân bay Iranshahr ở đông nam Iran.

Hãng thông tấn nhà nước IRNA cho biết 7 người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào các cây cầu tại Bandar Khamir, một thành phố cảng ở miền nam Iran.

Quân đội Mỹ cho biết đã hoàn thành thêm một đêm không kích nhằm vào Iran "để tiếp tục làm suy giảm năng lực quân sự của Iran", trong đó có các mục tiêu trên đảo Qeshm và khu vực gần Bandar Abbas, nơi đặt cảng biển lớn nhất Iran cùng các cơ sở trọng yếu của hải quân và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.

"Các lực lượng Mỹ, bao gồm máy bay chiến đấu, máy bay không người lái và tàu chiến, đã sử dụng vũ khí chính xác để tấn công hàng chục mục tiêu quân sự của Iran như các cơ sở giám sát ven biển, trận địa phòng không, hạ tầng hậu cần quân sự và các năng lực tác chiến trên biển”, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết trong một tuyên bố.

Quân đội Mỹ cho biết các cuộc không kích đã nhắm vào các mục tiêu quân sự dọc bờ biển nhằm làm suy yếu khả năng kiểm soát eo biển Hormuz của Iran.

Tuy nhiên, người phát ngôn quân đội Iran, Chuẩn tướng Mohammad Akraminia, ngày 16/7 khẳng định chiến lược này sẽ không hiệu quả vì Iran có thể tấn công eo biển từ bất kỳ vị trí nào trên lãnh thổ của mình.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng không loại trừ khả năng sử dụng lực lượng trên bộ, bao gồm cả việc kiểm soát đảo Kharg, nơi đặt cảng xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất của Iran. Ông cũng nhắc lại lời đe dọa sẽ tấn công các nhà máy điện và các cây cầu của Iran trong tuần tới nếu Tehran không quay trở lại bàn đàm phán.

Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo tuyên bố Iran vẫn kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz, đồng thời khẳng định sẽ không cho phép xuất khẩu dầu mỏ hoặc khí đốt qua tuyến đường thủy này chừng nào các cuộc tấn công của Mỹ vẫn còn tiếp diễn.

Mỹ bất ngờ đổ bộ tàu giữa vịnh Oman, giội bom cơ sở hạ tầng Iran

Lực lượng Mỹ đã lên một tàu thương mại ở vịnh Oman nhằm bảo đảm con tàu tuân thủ lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran.

Theo Hãng tin AFP, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 16-7 thông báo lính thủy đánh bộ Mỹ đã lên tàu chở dầu M/T Wen Yao "để bảo đảm tuân thủ đầy đủ lệnh phong tỏa hải quân Mỹ đang được triển khai".

Đây là một phần trong lệnh phong tỏa các cảng Iran được Mỹ nối lại từ đầu tuần này. CENTCOM cũng cho biết tính đến cùng ngày, lực lượng Mỹ đã chuyển hướng 3 tàu thương mại tìm cách vượt qua lệnh phong tỏa kể từ khi lệnh này có hiệu lực vào tối 14-7 (giờ Mỹ).

Một ngày trước đó, máy bay Mỹ đã nổ súng vào và vô hiệu hóa một tàu chở dầu không chở hàng đang tìm cách phá vỡ lệnh phong tỏa.

Theo CENTCOM, Mỹ từng phong tỏa các cảng của Iran từ ngày 13-4 đến 18-6.

Trong thời gian này, lực lượng Mỹ đã vô hiệu hóa 9 tàu và chuyển hướng hơn 140 tàu khác.

Trong khi đó, truyền thông nhà nước Iran ngày 17-7 đưa tin các cuộc không kích của Mỹ trong đêm đã đánh trúng một sân bay, một nhà ga đường sắt và hai cây cầu ở Iran, khiến ít nhất 3 người thiệt mạng và 10 người bị thương.

Cụ thể, cuộc không kích nhắm vào hai cây cầu ở tỉnh Hormozgan khiến 3 người chết và 9 người bị thương.

Tại thành phố Iranshahr ở đông nam Iran, ít nhất một quả đạn của Mỹ đã đánh trúng sân bay địa phương. Ga đường sắt Bandar Abbas cũng bị tấn công, khiến 2 người bị thương, theo Hãng tin Mehr.

Ngoài ra một cuộc tấn công khác của Mỹ tại thành phố cảng Bushehr ở miền tây Iran khiến 1 người bị thương.

Các vụ tấn công diễn ra trong bối cảnh Mỹ và Iran tiếp tục giao tranh liên quan đến eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược và một trong những điểm nóng chính trong cuộc xung đột Trung Đông mới bùng phát.

Chỉ huy Ukraine tung đòn tấn công phủ đầu mạnh chưa từng thấy vào Crimea, 12 tàu Nga trúng đạn

Ukraine tuyên bố đã tiến hành một trong những chiến dịch tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) lớn nhất nhằm vào bán đảo Crimea do Nga kiểm soát, đồng thời đánh trúng 12 tàu thuộc "hạm đội bóng tối" của Moscow trên Biển Đen. Nhiều vụ nổ và hỏa hoạn được ghi nhận tại hàng loạt địa điểm chiến lược, trong khi giao thông qua cầu Crimea bị gián đoạn nhiều giờ.

Theo ông Robert "Madyar" Brovdi, Tư lệnh Lực lượng Hệ thống Không người lái Ukraine, các lực lượng nước này đã tấn công 12 tàu của Nga trên Biển Đen trong ngày 17/7.

Trong số các mục tiêu bị đánh trúng có 9 tàu chở hàng khô, một tàu chở dầu, một tàu chở khí hóa lỏng (LNG) và một tàu kéo.

Các cuộc tập kích diễn ra đồng thời với chiến dịch tấn công quy mô lớn nhằm vào bán đảo Crimea. Nhiều tiếng nổ được ghi nhận tại nhiều thành phố, kéo theo hàng loạt đám cháy.

Chiến dịch "Molochka" nhắm vào "hạm đội bóng tối"

Theo ông Brovdi, chiến dịch mang mật danh "Molochka" được triển khai từ ngày 6/7 với mục tiêu phá hủy "hạm đội bóng tối" của Nga hoạt động trên Biển Azov và Biển Đen.

Ông cho biết kể từ khi bắt đầu chiến dịch, lực lượng UAV Ukraine đã tấn công 159 tàu.

Trong đó, 117 tàu bị tấn công trên Biển Azov và 42 tàu trên Biển Đen.

Theo Ukraine, "hạm đội bóng tối" là mạng lưới gồm phần lớn các tàu chở dầu cũ hoạt động dưới cờ của nhiều quốc gia khác nhau nhằm giúp Nga xuất khẩu dầu mỏ, né tránh các lệnh trừng phạt quốc tế, lệnh cấm vận và cơ chế áp trần giá dầu do Nhóm G7 áp đặt.

Kyiv cho rằng chính đội tàu này đã giúp Moscow duy trì nguồn thu từ dầu mỏ để tài trợ cho chiến dịch quân sự tại Ukraine.

Crimea rung chuyển vì hàng loạt vụ nổ

Ngoài các cuộc tấn công trên biển, nhiều vụ hỏa hoạn cũng bùng phát tại Crimea.

Kênh Telegram ủng hộ Ukraine Crimean Wind cho biết ga đường sắt Kerch bốc cháy, trong đó nhiều toa tàu và nhà kho bị lửa thiêu rụi.

Các vụ nổ cũng được ghi nhận tại làng Koktebel ở đông nam Crimea và thành phố Feodosia gần đó.

Theo Crimean Wind, các cuộc tấn công còn gây cháy trên dải đất Arabat Spit, bao gồm những khu vực gần nơi quân đội Nga đang triển khai lực lượng.

Một trong các điểm cháy được cho là nằm gần sân bay quân sự cũ bên ngoài làng Baherove.

Trong đêm 16 rạng sáng 17/7, chính quyền Sevastopol đã hai lần ban bố cảnh báo không kích.

Trong khi đó, giao thông qua cầu Crimea - tuyến kết nối bán đảo Crimea với lãnh thổ Nga - bị đình chỉ gần 7 giờ, từ 21h43 ngày 16/7 đến 5h23 sáng hôm sau theo giờ địa phương.

Nga chưa bình luận về những thông tin phía Ukraine hay kênh Crimean Wind đưa ra.

Ukraine liên tục mở rộng các đòn đánh tầm xa

Những tháng gần đây, Ukraine liên tục tiến hành các cuộc tập kích bằng UAV nhằm vào các mục tiêu quân sự nằm sâu trong lãnh thổ Nga cũng như các vùng lãnh thổ do Moscow kiểm soát, với mục tiêu làm suy giảm năng lực hậu cần và tác chiến của đối phương.

Trước đó, ngày 16/7, lực lượng đặc nhiệm Omega của Ukraine tuyên bố đã đánh trúng một máy bay ném bom tiền tuyến Su-24M của Nga tại căn cứ không quân Saky ở Crimea.

Theo đơn vị này, chiếc UAV đầu tiên đánh trúng phần đầu máy bay, trong khi chiếc thứ hai tiếp tục tấn công khu vực gần các thùng nhiên liệu, xác nhận mục tiêu đã bị phá hủy.

Cùng ngày, Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) cũng thông báo các xuồng không người lái của nước này đã tấn công hai tàu chở dầu thuộc "hạm đội bóng tối" của Nga trên Biển Đen.

Những diễn biến mới nhất cho thấy Ukraine đang tăng cường các chiến dịch tấn công tầm xa nhằm vào các tuyến hậu cần và nguồn thu năng lượng của Nga, trong khi Crimea tiếp tục trở thành một trong những mục tiêu trọng điểm trong cuộc xung đột kéo dài giữa hai nước.

Ông Trump bất ngờ chĩa mũi dùi vào Trung Quốc, quan hệ giữa hai cường quốc đe dọa căng thẳng

Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump khơi lại cáo buộc Trung Quốc can thiệp vào các cuộc bầu cử ở Mỹ có thể làm phức tạp thêm thỏa thuận làm hòa mong manh giữa ông và nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình, chỉ hai tháng trước khi hội nghị thượng đỉnh theo kế hoạch diễn ra tại Washington.

Ngày 16/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có bài phát biểu trực tiếp trên truyền hình về an ninh bầu cử, thông báo về việc công bố các tài liệu tình báo đã được giải mật, trong đó nêu chi tiết những lỗ hổng được cho là tồn tại trong cơ sở hạ tầng bỏ phiếu.

Ông Trump nói: “Mỗi người Mỹ đều xứng đáng được biết rằng khi họ bỏ phiếu, lá phiếu đó sẽ được kiểm đếm chính xác”, đồng thời lập luận rằng hệ thống hiện tại “thiếu sót nghiêm trọng” và dễ bị tấn công mạng.

Ông Trump cáo buộc Trung Quốc thực hiện "vụ rò rỉ dữ liệu bầu cử lớn nhất trong lịch sử", tuyên bố Bắc Kinh đã thu thập được thông tin về 220 triệu cử tri Mỹ, bao gồm tên, địa chỉ, số điện thoại và sở thích chính trị.

Ông cũng cáo buộc rằng các thành viên của "Nhà nước ngầm" trong các cơ quan tình báo Mỹ "đã tích cực ngăn chặn và hạ thấp tầm quan trọng của thông tin về mức độ can thiệp bầu cử đầy mưu mô của Trung Quốc".

"Việc mất dữ liệu này tạo ra một cơn ác mộng về an ninh bầu cử chưa từng có tiền lệ" - ông Trump nói.

Ông cho biết: “Các cơ quan tình báo Mỹ bắt đầu biết về việc rò rỉ hồ sơ đăng ký cử tri vào năm 2020”, đồng thời cáo buộc các quan chức che giấu vụ xâm phạm này khỏi cả tổng thống và công chúng.

4 gói tài liệu

Nhà Trắng đã công bố 4 gói tài liệu có thể tải xuống trong khi tổng thống đang có bài phát biểu. Gói đầu tiên chứa các đánh giá tình báo và các báo cáo khác có niên đại từ tháng 1/2020 đến tháng 6/2026, mà chính quyền cho rằng cho thấy “các đối thủ của Mỹ, bao gồm ít nhất là Nga, Trung Quốc, Iran và Triều Tiên, cũng như các nhóm phi nhà nước, có khả năng xâm phạm cơ sở hạ tầng bầu cử của Mỹ”.

Trang này chỉ ra rằng các cơ sở dữ liệu đăng ký cử tri tập trung, sổ danh sách cử tri điện tử và các trang web bầu cử chính thức là những đối tượng đặc biệt dễ bị tấn công.

Bộ tài liệu thứ hai liên quan đến cáo buộc Trung Quốc thu thập và khai thác thông tin cử tri Mỹ. Nhà Trắng tuyên bố rằng dữ liệu của hàng chục triệu cử tri trên 18 tiểu bang đã bị mua, đánh cắp và tấn công mạng, và Bắc Kinh đã chỉ định một đơn vị chuyên trách để khai thác chúng.

Tuy nhiên, thông tin đăng ký cử tri được công khai hoặc có thể mua bán trên thị trường ở nhiều tiểu bang, và việc sở hữu dữ liệu này tự nó không chứng minh được rằng các lá phiếu hoặc tổng số phiếu bầu đã bị ảnh hưởng.

Tài liệu thứ ba đề cập đến cuộc điều tra đăng ký cử tri ở Muskegon, Michigan. Nhà Trắng cho biết những người vận động tranh cử đã thừa nhận ký vào các mẫu đơn bằng tên người khác, nộp đơn đăng ký cho những cá nhân giả mạo và nhận thẻ quà tặng dựa trên số lượng đơn đăng ký thu thập được.

Gói tài liệu cuối cùng trích dẫn một báo cáo của Bộ An ninh Nội địa, được cho là đã xác định khoảng 278.000 người không phải công dân đã đăng ký bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử liên bang.

Nhà Trắng không cho biết có bao nhiêu người, nếu có, đã bỏ phiếu, và cũng không khẳng định rằng bất kỳ tổng số phiếu bầu nào của Mỹ đã bị thay đổi trong cuộc bầu cử năm 2020.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận về bài phát biểu. Trước bài phát biểu, Lưu Trường, người phát ngôn của Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington, cho biết: "Trung Quốc chưa bao giờ và sẽ không bao giờ can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống của Mỹ".

Nguy cơ căng thẳng

Ông Trump cho rằng "chính phủ Trung Quốc muốn tổng thống Mỹ thua cuộc bầu cử sắp tới, và lý do họ muốn tôi thua là vì họ biết tôi đã hiểu rõ kế hoạch của họ".

Những phát biểu đó, được đưa ra trong một bài phát biểu hiếm hoi vào giờ cao điểm, đánh dấu một sự thay đổi rõ rệt so với những bình luận gần đây mang tính tôn trọng hơn của ông Trump đối với Trung Quốc, quốc gia mà Washington coi là đối thủ quốc tế lớn nhất của mình.

Bài phát biểu này cũng có thể phá vỡ thỏa thuận làm hòa vốn được được xây dựng cẩn thận và nhờ đó đã tạm dừng cuộc chiến thương mại năm ngoái giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Ông Trump đã mời ông Tập Cận Bình đến thăm Washington vào ngày 24/ 9, và ông đang cân nhắc tham dự Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) vào tháng 11 tại Thâm Quyến, Trung Quốc.

Trung Quốc vẫn chưa xác nhận chuyến thăm Washington của ông Tập Cận Bình. Theo hai nguồn tin thân cận với các cuộc trao đổi này, Bắc Kinh đã nói riêng với chính quyền Trump rằng các cuộc gặp gỡ trong tương lai giữa hai nhà lãnh đạo sẽ phụ thuộc vào việc duy trì quan hệ tích cực.

Tuy nhiên, Bắc Kinh có thể đón nhận những bình luận của ông Trump hôm thứ Năm một cách bình thản.

Theo một người quen thuộc với cách Bắc Kinh ban đầu hiểu bài phát biểu, bài phát biểu của ông được cho là nhằm phục vụ các mục đích chính trị trong nước hơn là định hướng lại chính sách theo hướng Trung Quốc.

Đáng chú ý, bài phát biểu dài 25 phút của ông Trump tại Nhà Trắng không bao gồm bất kỳ lời kêu gọi trừng phạt Bắc Kinh nào. Điều đó có thể làm giảm bớt phản ứng của Bắc Kinh.

Vẫn chưa rõ liệu chính quyền Trump có thực hiện bất kỳ hành động nào chống lại Trung Quốc sau bài phát biểu đó hay không, mặc dù tổng thống đã chỉ đạo các cơ quan thực thi pháp luật điều tra bất kỳ hành vi sai trái nào.

Trong năm qua, chính quyền của ông đã bí mật cảnh báo Trung Quốc rằng họ sẽ bảo vệ lợi ích an ninh quốc gia của mình và có thể thực hiện những hành động mà Bắc Kinh không thích, theo những người quen thuộc với các cuộc trò chuyện.

Tuy nhiên, theo một nguồn tin khác am hiểu về vấn đề này, Nhà Trắng cũng đã theo dõi sát sao các đề xuất của các cơ quan thuộc nhánh hành pháp nhằm chống lại Trung Quốc trong những tháng gần đây và không khuyến khích một số chính sách mới có thể khiến Trung Quốc tức giận.

Mira Rapp-Hooper, cựu giám đốc cấp cao phụ trách Đông Á tại Hội đồng An ninh Quốc gia Nhà Trắng, cho biết: "Ông ấy hẳn tin rằng sự xích lại gần nhau hơn với Tập Cận Bình, bao gồm cả chuyến thăm Washington của ông Tập vào tháng 9, sẽ vượt qua được điều này".

Hai năm cầm quyền của Thủ tướng Anh Starmer: Thành tựu ở châu Âu, dang dở tại nước nhà

Thủ tướng Keir Starmer rời đi sau hai năm cầm quyền, để lại một nước Anh với vị thế quốc tế nổi bật hơn, nhưng trong nước lại ngổn ngang những bài toán chưa có lời giải.

Khi tuyên bố rời số 10 phố Downing, Thủ tướng Keir Starmer khẳng định nước Anh đang "ở tình trạng tốt hơn" so với thời điểm ông tiếp quản chính phủ vào tháng 7-2024.

Sau hai năm cầm quyền, nhà lãnh đạo Công Đảng thực sự đã để lại một số dấu ấn trong y tế, quyền lợi người lao động và chính sách đối ngoại.

Tuy nhiên những thành tựu đi kèm cái giá không nhỏ: thuế tăng mạnh, kinh tế phục hồi chậm, hàng loạt chính sách "quay xe" và niềm tin cử tri suy giảm.

Loạt dấu ấn trong nước

Theo báo Financial Times ngày 17-7, dấu ấn nổi bật nhất trong nhiệm kỳ của ông Starmer là tăng thu ngân sách gần 70 tỉ bảng từ tiền thuế để có nguồn lực đầu tư cho dịch vụ công.

Năm 2024, Công Đảng từng cam kết khi tranh cử rằng sẽ không tăng ba nguồn thuế lớn nhất của Anh gồm thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng (VAT) và mức đóng bảo hiểm quốc gia của người lao động.

Do đó chính phủ lựa chọn tăng mức đóng bảo hiểm quốc gia đối với doanh nghiệp, siết các ưu đãi thuế và điều chỉnh nhiều khoản thu khác để huy động nguồn lực, rồi dành phần lớn số tiền này cho Dịch vụ Y tế quốc gia (NHS), đầu tư hạ tầng và các chương trình phúc lợi.

Cụ thể khoảng 90% khoản chi thường xuyên bổ sung được dành cho NHS, đưa ngân sách y tế dự kiến lên 232 tỉ bảng vào giai đoạn 2028 - 2029.

Một dấu ấn khác là gói cải cách quyền lợi của người lao động, điều mà ông Starmer gọi là "đợt nâng cấp lớn nhất đối với quyền lợi người lao động trong một thế hệ", tờ Guardian cho biết. Luật mới tăng quyền lợi liên quan đến nghỉ ốm, nghỉ chăm con và hợp đồng làm việc theo giờ.

Chính phủ cũng nâng mức lương tối thiểu dành cho người trưởng thành thêm 4,1%, giúp khoảng 2,4 triệu lao động thu nhập thấp có thêm khoảng 900 bảng (hơn 1.200 USD) mỗi năm.

Trong lĩnh vực phúc lợi trẻ em, Chính phủ Anh bãi bỏ quy định giới hạn trợ cấp cho hai con đầu, quyết định được xem giúp khoảng nửa triệu trẻ em thoát nghèo.

Ngoài ra, chính phủ cũng mở rộng dịch vụ chăm sóc trẻ em miễn phí, triển khai câu lạc bộ ăn sáng tại các trường tiểu học và công bố kế hoạch xây dựng 1.000 trung tâm hỗ trợ gia đình.

Điểm sáng đối ngoại

Ngay cả với những người chỉ trích, dấu ấn đối ngoại của nhà lãnh đạo 63 tuổi - đặc biệt là vai trò với cuộc chiến ở Ukraine - được đánh giá khá tích cực, dù trước khi nhậm chức ông Starmer gần như không có kinh nghiệm ngoại giao.

Ông duy trì sự ủng hộ kiên định với Ukraine, góp phần dẫn dắt Liên minh Tự nguyện cùng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và thúc đẩy quan hệ gần gũi hơn giữa Anh với Liên minh châu Âu (EU).

Cho đến tận những ngày cuối nhiệm kỳ, ông Starmer vẫn tiếp tục thúc đẩy vai trò này.

Tham dự cuộc họp lần thứ 15 của liên minh tại Paris ngày 13-7, ông đạt thỏa thuận để Anh tham gia gói vay quốc phòng trị giá 90 tỉ euro của EU dành cho Ukraine, đồng thời khẳng định cam kết của Anh với Ukraine "vẫn mạnh mẽ như trước" dưới thời người kế nhiệm.

Trong quan hệ với Mỹ, ông từng thành công trong việc xây dựng quan hệ với Tổng thống Donald Trump và đạt thỏa thuận giảm một số mức thuế đối với ô tô, thép và nhôm của Anh. Tuy nhiên quan hệ này xấu đi khi ông từ chối cho máy bay Mỹ sử dụng căn cứ Anh để tấn công Iran, thể hiện giới hạn trong chính sách chiều lòng Washington.

Vị thế quốc tế của ông Starmer cũng được ghi nhận qua hàng loạt vinh danh từ các đồng minh.

Ngày 13-7, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã trao Huân chương Bắc đẩu bội tinh - phần thưởng cao quý nhất của nước Pháp - để ghi nhận vai trò của ông trong việc thúc đẩy an ninh châu Âu, hỗ trợ Ukraine và cải thiện quan hệ Anh - Pháp.

Chỉ ít ngày sau, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng trao tặng ông Huân chương Tự do - một trong những phần thưởng cao quý nhất của Ukraine dành cho người nước ngoài - nhằm ghi nhận những đóng góp của Anh đối với Kiev kể từ khi xung đột với Nga bùng nổ.

Thất bại với kinh tế, chính sách

Nếu đối ngoại là điểm sáng, thì kinh tế trong nước lại là "gót chân Achilles" trong suốt nhiệm kỳ của ông Starmer. Tăng trưởng GDP năm 2025 chỉ đạt 1,3%, trong khi tỉ lệ thất nghiệp tăng lên 5,2% vào cuối năm - mức cao nhất kể từ năm 2020.

Không chỉ tăng trưởng ì ạch, chính phủ ông Starmer liên tục vướng các vụ "quay xe" chính sách gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín.

Điển hình là vụ cắt trợ cấp sưởi ấm mùa đông cho người cao tuổi hồi tháng 7-2024 - chính sách được cho là nguyên nhân chính khiến Công Đảng mất hơn 600 ghế hội đồng trong cuộc bầu cử địa phương tháng 5-2025.

Dù kiên quyết bảo vệ quyết định suốt nhiều tháng, cuối cùng ông vẫn phải đảo ngược chính sách khi áp lực chính trị lên đỉnh điểm.

Kịch bản tương tự lặp lại với kế hoạch cắt giảm 4,8 tỉ bảng chi tiêu phúc lợi bằng cách siết điều kiện trợ cấp khuyết tật. Hơn 120 nghị sĩ Công Đảng công khai phản đối kế hoạch và đe dọa bỏ phiếu chống, buộc ông phải nhượng bộ và trở thành cuộc nổi loạn lớn nhất trong nội bộ đảng kể từ khi ông nhậm chức, chỉ hơn một năm sau chiến thắng vang dội.

Giới phân tích cho rằng chuỗi khủng hoảng này bắt nguồn từ nỗ lực của chính phủ nhằm khôi phục tài chính công sau nhiều năm ngân sách chịu áp lực.

Tuy nhiên các biện pháp "thắt lưng buộc bụng" không thuyết phục được cử tri cũng như nhiều nghị sĩ Công Đảng, khiến những quyết định vốn được kỳ vọng thể hiện trách nhiệm tài khóa lại liên tiếp biến thành khủng hoảng chính trị, bào mòn uy tín của ông Starmer.

Để lại một nước Anh với vị thế quốc tế nổi bật hơn, nhưng phải rời nhiệm sở vì chính lòng tin của những cử tri từng bầu cho ông nay đã không còn, di sản của ông Starmer vì thế không dễ đánh giá chỉ bằng những thành công hay thất bại đơn thuần.

Nước Anh có thể đang "tốt hơn" như ông khẳng định, nhưng cái giá phải trả còn lại sẽ đè nặng lên vai người kế nhiệm ông - Andy Burnham.

Nguồn: Dân Trí; Tuổi Trẻ; Dân Việt; 24h