Chiến sự Mỹ - Iran: Thế lưỡng nan và đòn kinh tế cuối cùng

'Ông Trump dự trù chiến sự từ 4 tới 6 tuần lễ. Giờ thì đã là 6 tháng rồi' - đúc kết này của Hãng tin ABC News của Mỹ hôm 28-8 có thể coi là một tổng kết ngắn gọn đầy đủ, đầy mệt mỏi cho 6 tháng Mỹ lâm chiến với Iran.

Đánh giá này do một nhóm gồm 4 tác giả Justin Fishel, Michelle Stoddart, Shannon K. Kingston và Steven Beynon cùng ký tên - phản ánh một luồng dư luận Mỹ "bất mộ" Tổng thống Trump về chiến sự với Iran đã 6 tháng ròng của ông.

Nhóm tác giả trên chua chát viết: "Khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công vào Iran hồi đầu năm nay, Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố rằng cuộc chiến sẽ chỉ kéo dài từ 4-5 tuần. Tuy nhiên thứ Sáu vừa qua đã đánh dấu mốc 6 tháng xung đột. Iran đã mở rộng phạm vi chiến sự sang một số quốc gia vùng Vịnh và dường như đã lôi kéo Mỹ vào một vũng lầy khác tại Trung Đông".

Chiến sự tạo vũng lầy Iran

"Vũng lầy" là một từ ngữ còn sót lại từ cuộc chiến tranh Việt Nam, mà Arthur Schlesinger đã dùng từ năm 1966 trong biên khảo "The Bitter Heritage" (Di sản cay đắng). Nay, từ "vũng lầy" được nhóm tác giả trên tái sử dụng để gọi cuộc chiến tranh hiện nay của Tổng thống Trump tại Trung Đông.

Nhóm tác giả giải thích rằng "vũng lầy" mới này bắt đầu vào ngày 28-2 năm nay, khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công, loại bỏ phần lớn giới lãnh đạo Iran và gây thiệt hại cho các cơ sở quân sự trọng yếu của nước này.

Các tác giả vạch rõ rằng "Trong bài phát biểu gửi tới người dân Mỹ vào ngày đầu tiên xảy ra các cuộc tấn công, ông Trump tuyên bố cuộc chiến nhằm mục đích "bảo vệ người dân Mỹ bằng cách loại bỏ những mối đe dọa cận kề từ chính quyền Iran" - trong đó bao gồm cả việc nước này tiếp tục theo đuổi vũ khí hạt nhân".

Thật ra, ý định này đã từng được ướm thử vào tháng 6-2025, bằng các cuộc tấn công xuyên phá nhắm vào các cơ sở hạt nhân ngầm của Iran trong khuôn khổ Chiến dịch Midnight Hammer (Búa nửa đêm). Sau các cuộc tấn kích đó, chính quyền Mỹ tuyên bố rằng chương trình hạt nhân của Iran đã bị "xóa sổ".

Tuy nhiên, sau đó chính quyền Mỹ lại thừa nhận rằng Iran vẫn còn lưu giữ lượng uranium đã làm giàu đủ để chế tạo bom hạt nhân. 

Cần lưu nhớ rằng trong quá khứ, việc các lò nguyên tử của Iran sản xuất ra uranium làm giàu đã từng được đưa ra Liên hợp quốc và bị Hội đồng Bảo an ra ngay nghị quyết 1696 (năm 2006), tiếp nối bởi các nghị quyết 1747 (năm 2007), 1803 (năm 2008), 1835 (năm 2008), 1929 (2010) yêu cầu Iran đình chỉ mọi hoạt động làm giàu và xử lý uranium, trừng phạt, phong tỏa tài sản, cấm vận toàn diện vũ khí hạng nặng...

Trong thực tế, tác giả Mohammadhossein Sedehi, trong một bài viết đăng trên Opinion Juris (Quan điểm luật học) hôm 24-2-2026, tức bốn ngày trước khi cuộc chiến Mỹ-Iran bắt đầu, có tựa đề là "Lệnh trừng phạt đối với Iran được áp dụng trở lại hay đã bị bãi bỏ vĩnh viễn?", đã nêu rõ sự bất đồng trong cộng đồng quốc tế về chính vấn đề trên.

Mohammadhossein Sedehi nêu rõ "Các nước phương Tây khẳng định rằng các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc đối với Iran đã được khôi phục, trong khi Nga, Trung Quốc và Iran lại có quan điểm ngược lại".

Theo đó Nga, Trung Quốc và Iran đã cùng tuyên bố rằng việc viện dẫn cơ chế tái áp đặt trừng phạt là không có giá trị pháp lý. Các nước này lập luận rằng Nghị quyết 2231 đã hết hiệu lực 10 năm sau khi được thông qua - đúng như quy định trong chính văn bản nghị quyết này - và do đó các biện pháp trừng phạt đã chấm dứt vĩnh viễn.

Trong các cuộc thảo luận tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc cũng như trong các lá thư chung, các nước nêu trên đã đưa ra những lập luận để bảo vệ quan điểm của mình, cụ thể là: việc nhóm E3 (gồm Pháp, Đức và Vương quốc Anh) thiếu thiện chí trong việc giải quyết tranh chấp, những sai sót về mặt thủ tục khi E3 kích hoạt cơ chế tái áp đặt trừng phạt (snapback), và việc viện dẫn nguyên tắc "bàn tay sạch" (clean hands doctrine).

Từ lịch sử trừng phạt Iran nêu ở trên, có thể thấy "vũng lầy Iran" mà nay Tổng thống Trump đang sa lầy trong đó không hề mới mẻ gì.

Nguyên nhân chiến sự: Tùy lúc mà nêu

Chiến sự bùng nổ ngày 28-2-2026 khi Mỹ và Israel thực hiện các cuộc tấn công tiêu diệt phần lớn giới lãnh đạo Iran và gây thiệt hại cho các cơ sở quân sự trọng yếu của nước này.

Tổng thống Donald Trump đã lên tiếng thông báo việc Mỹ bắt đầu các "chiến dịch tác chiến quy mô lớn" tại Iran cùng các lý do biện minh: "Cách đây ít lâu, quân đội Hoa Kỳ đã bắt đầu các chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Iran. 

Mục tiêu của chúng tôi là bảo vệ người dân Mỹ bằng cách loại bỏ những mối đe dọa cấp bách từ chính quyền Iran - một nhóm tàn bạo gồm những kẻ cực kỳ cứng rắn và hiểm độc. Các hành động đầy đe dọa của chính quyền này gây nguy hiểm trực tiếp cho Hoa Kỳ, binh sĩ, các căn cứ quân sự của chúng ta ở nước ngoài cũng như các đồng minh trên toàn thế giới".

Thông điệp của ông Trump nêu bật các lý do: bảo vệ người dân Mỹ, bằng cách loại bỏ các mối đe dọa từ chính quyền Iran đối với nước Mỹ cùng các căn cứ quân sự và binh sĩ Mỹ ở các nước đồng minh. 

Ông không quên giở lại những trang sử hận thù giữa Iran và nước Mỹ, đưa người dân Mỹ trở lại với năm 1979, khi Đại giáo chủ Ruhollah Musavi Khomeini mới thực hiện cuộc Cách mạng Hồi giáo ở Iran, các sinh viên Iran tràn vào Đại sứ quán Mỹ ở Tehran và cầm giữ 66 con tin Mỹ (gồm các nhà ngoại giao và một ít dân sự), do trước đó Mỹ đứng về phe của quốc vương Iran Palavi.

Kế đó là vụ đánh bom doanh trại Thủy quân lục chiến Mỹ vào năm 1983 tại Beirut bởi các nhóm thuộc hạ của Iran, khiến 241 quân nhân Mỹ thiệt mạng. Rồi tới vụ tấn công tàu USS Cole vào năm 2000, mà theo ông, nhiều khả năng có Iran dính líu, gây nhiều thương vong…

Có thể thấy ông Trump, trong thông điệp nhân 6 tháng chiến tranh, đã "vòng vo tam quốc" để rồi kết luận lạc quan. Song, Hội đồng đối ngoại (CFR) Mỹ không chia sẻ sự lạc quan này. 

Một ngày trước thông điệp Tổng thống, CFR đã đưa ra một đánh giá khác, nêu bật khả năng phản kích hàng đầu của Iran là mạng lưới cảm tình viên.

Báo cáo của CFR khẳng định: "Trong sáu tháng qua, Iran đã triển khai thành công chiến lược truyền tải thông điệp trên không gian mạng, tạo ra lợi thế nguy hiểm về mặt nội dung; chiến lược này thúc đẩy các cá nhân hành động ngay cả khi họ không có mối liên hệ chính thức nào với Iran hay các lực lượng ủy nhiệm của nước này. Các hành động đó có thể bao gồm âm mưu ám sát những nhân vật công chúng và các hành vi bạo lực khác ngay trên đất Mỹ, nảy sinh từ quá trình cực đoan hóa và tuyển mộ".

CFR cũng nêu rõ những địa bàn mà Iran có thể ra tay: "Kích động bạo lực nhắm vào người Do Thái, các mục tiêu mang tính biểu tượng cũng như các doanh nghiệp có liên hệ với Mỹ và Israel...; Đồng thời bằng cách mở rộng phạm vi hoạt động, bao gồm việc tìm cách thâm nhập nội địa Mỹ (bằng cách) gia tăng quyền lực và tầm ảnh hưởng đối với các lực lượng mang tư tưởng cực đoan trong tương lai".

Chiến sự đơn phương, đồng minh lắc đầu

6 tháng chiến tranh cũng đã cho thấy rõ vai trò của Mỹ đối với các đồng minh cố cựu và hình ảnh Iran nay ra sao. 

Mỹ vấp phải sự miễn cưỡng từ các đồng minh NATO khi tìm kiếm sự ủng hộ và tham gia cuộc chiến. Dù đích thân Tổng thống Trump đã lên tiếng kêu gọi, các nước này vẫn từ chối tham chiến. Đặc biệt, Tây Ban Nha và Ý đã chỉ trích gay gắt cuộc xung đột, Đức - đồng minh thân cận nhất của Israel tại châu Âu - cũng có động thái tương tự. Pháp đã bác bỏ các lời kêu gọi điều tàu chiến đến thực thi lệnh phong tỏa.

Các đồng minh vùng Vịnh, cùng với Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ, đều từ chối tham gia. Tại châu Á, Nhật Bản, Úc và Hàn Quốc cũng từ chối can dự.

Với Iran, việc nước này nhắm mục tiêu vào khí tài quân sự của Mỹ cũng như cơ sở hạ tầng quân sự và phi quân sự tại các quốc gia vùng Vịnh lân cận và Jordan đã khiến họ mất điểm trong khu vực. Việc Iran tấn công cơ sở hạ tầng tại Qatar, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), Saudi Arabia, Jordan, Iraq, Kuwait, Oman và Bahrain dẫn đến việc các quốc gia này coi đây là hành động vi phạm chủ quyền của các nước này.

Hậu quả là, các đồng minh vùng Vịnh đang cân nhắc thực tế rằng chính cuộc chiến của Mỹ chống lại Iran đã khiến họ trở thành mục tiêu tấn công, Hãng tin Al Jazeera ngày 28-8-2026 ghi nhận.

Trong chiều ngược lại, quan hệ kinh tế và chính trị giữa Iran và Trung Quốc vẫn được duy trì. Bắc Kinh đã khéo léo giữ thế cân bằng khi vừa phản đối các lệnh trừng phạt nhắm vào Iran, vừa tránh bị cuốn quá sâu vào cuộc xung đột. Cũng vậy, quan hệ thương mại với Nga cũng vẫn rất bền chặt, Al Jazeera khẳng định.

The New York Times đúc kết thẳng thừng: Trung Quốc vẫn là huyết mạch của Iran, mua dầu mỏ và cung cấp nguyên liệu thô cũng như công nghệ hỗ trợ nền kinh tế và quân sự của nước này. Và Tổng thống Vladimir V. Putin của Nga đã cam kết rằng nước ông sẽ tiếp tục hỗ trợ Iran và giúp họ bảo vệ lợi ích quốc gia.

Ngày D-Day kinh tế: Mộng cuối có thành không?

Động thái đáp trả mang tính hệ quả lớn nhất của Iran diễn ra trên biển khi nước này phong tỏa hoạt động vận tải thương mại qua eo biển Hormuz, khiến tuyến đường thủy bế tắc.

Chỉ sau một đêm, việc phong tỏa đã làm tê liệt một trong những tuyến đường vận tải biển quan trọng nhất thế giới. Iran nắm quyền quyết định vị trí tiền tuyến của cuộc chiến, gây chấn động nền kinh tế toàn cầu.

Sáu tháng sau, cục diện đã thay đổi. Việc giảm thiểu tác động kinh tế và mở lại eo biển này đã trở thành nhiệm vụ trọng tâm, Al Jazeera nhận xét.

Cơ bản do lẽ, sau sáu tháng chiến tranh, giá dầu toàn cầu đã tăng khoảng 25% và giá xăng trung bình trên cả nước Mỹ dao động ở mức trên 4 USD/gallon - cao hơn khoảng một USD so với trước khi chiến tranh nổ ra, theo dữ liệu từ GasBuddy.

Một công cụ theo dõi chi phí năng lượng của Đại học Brown ước tính rằng trung bình mỗi người dân Mỹ đã phải chi thêm gần 700 USD cho nhiên liệu kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Đây sẽ là một trong những cân nhắc hằng ngày của người dân Mỹ trong các cuộc bầu cử tháng 11 tới.

Một cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos thực hiện vào cuối tháng 8 cho thấy chỉ 31% người Mỹ ủng hộ các cuộc tấn công quân sự của Mỹ nhắm vào Iran, giảm so với mức 37% hồi tháng 3. Tỉ lệ đảng viên Cộng hòa ủng hộ hành động quân sự này là 69%, giảm từ mức 77% vào tháng 3. Đa số áp đảo đảng viên Dân chủ (90%) và cử tri độc lập (67%) đều phản đối hành động quân sự của Mỹ tại Iran.

Xem tiếp tại đường Link =>

Chiến sự Mỹ - Iran: Thế lưỡng nan và đòn kinh tế cuối cùng

Chiến sự Ukraine 5/9: Vòng vây ở đông bắc Kharkov đã khép lại

Hai tập đoàn quân của Nga đã kết nối thành công tại khu vực giữa Nefedovka và Sliznevo, hoàn tất chiến dịch bao vây lực lượng Ukraine ở phía đông bắc vùng Kharkov.

Ukraine ra lệnh ngừng bắn tạm thời

Quân đội Ukraine đã nhận lệnh ngừng giao tranh từ ngày 5-8/9, Ukrainska Pravda ngày 4/9 dẫn các nguồn tin quân sự cho biết.

Lệnh ngừng bắn này diễn ra trong bối cảnh các đặc phái viên Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner chuẩn bị đến thăm Kiev và Moscow trong vài ngày tới để thảo luận về đề xuất chấm dứt xung đột.

Các nguồn tin cho biết, việc tạm dừng hoạt động giao tranh sẽ bắt đầu vào lúc 0h ngày 5/9 và kéo dài đến hết ngày 8/9.

Được biết, việc tạm dừng giao tranh là đề xuất đơn phương từ ​​phía Ukraine, mặc dù chưa có thỏa thuận ngừng bắn chính thức nào được công bố.

Trước đó, Tổng thống Volodymyr Zelensky xác nhận rằng ông Witkoff và ông Kushner sẽ đến Kiev vào ngày 6/9 sau khi thăm Moscow, như một phần trong nỗ lực ngoại giao của Washington nhằm chấm dứt cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine.

Chuyến thăm dự kiến ​​này sẽ là lần đầu tiên hai đặc phái viên đến Ukraine.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng xác nhận hai đặc phái viên sẽ lên đường vào cuối tuần này để tham gia đàm phán giữa Ukraine và Nga. Ông cho biết các đặc phái viên mang theo một đề xuất nhằm chấm dứt cuộc chiến.

"Vấn đề này cần phải được giải quyết... Tôi đã cử (2 đặc phái viên) Steve Witkoff và Jared Kushner", ông Trump nói và bày tỏ hy vọng, "chúng tôi cử họ đến để xem liệu có thể đạt được kết quả nào không. Và rất có thể chúng tôi sẽ làm được điều đó".

Ông Zelensky cũng cam kết rằng Ukraine sẽ không thực hiện các cuộc không kích nhắm vào Nga trong thời gian diễn ra chuyến thăm nhằm đảm bảo an toàn cho phái đoàn Mỹ, đồng thời kêu gọi Moscow cũng hành động tương tự.

Nga đã đáp lại đề xuất ngừng bắn của Ukraine bằng các đợt tấn công sử dụng UAV phản lực. Ngay sau khi qua thời điểm nửa đêm tại Kiev, còi báo động phòng không lại vang lên khi Không quân Ukraine cảnh báo nhiều mục tiêu đang bay về phía thành phố.

Ukraine dọa "khóa" không phận Nga: Diễn biến mới

Trong một thông báo ngày 4/9, hãng hàng không Air Tanzania cho biết họ đã tạm thời đình chỉ các chuyến bay giữa Dar es Salaam (thủ đô của Tanzania) và Moscow vì "lý do an toàn".

"Quyết định này được đưa ra sau khi đánh giá rủi ro định kỳ đối với môi trường vận hành dọc theo tuyến bay", thông báo nêu rõ và chỉ ra rằng, "các yếu tố an toàn luôn được ưu tiên hàng đầu so với lợi ích thương mại".

Việc đình chỉ diễn ra sau khi chuyến bay TC 422 của Air Tanzania, khởi hành từ Zanzibar đến Moscow, buộc phải chuyển hướng đến St. Petersburg vào ngày 3/9 thay vì hạ cánh tại sân bay quốc tế Vnukovo ở Moscow, do không phận quanh thủ đô bị đóng cửa.

Air Tanzania là hãng hàng không đầu tiên đình chỉ các chuyến bay đến thủ đô Nga sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cảnh báo trong bài phát biểu tối 1/9 rằng "không phận Nga sẽ thực sự bị đóng cửa".

"Không phận Nga đang trở nên hoàn toàn không an toàn", ông Zelensky nói.

Tổng thống Ukraine nói thêm rằng nước này sẽ không nhắm mục tiêu vào máy bay dân sự, nhưng sự hiện diện của UAV Ukraine gây ra mối đe dọa đáng kể đối với hoạt động hàng không dân dụng.

Nga bắt đầu tập kích trung tâm đầu não ra quyết định ở Kiev

Trang tin Rybar cho biết, trong 24 giờ qua, quân đội Nga (RFAF) tiến hành các cuộc tập kích vào khu vực Kiev. Một số trung tâm hậu cần tại Brovary và một nhà kho khác ở Sviatopetrivske đã bị đánh trúng. Đáng chú ý nhất là cuộc tấn công chính xác vào văn phòng của người đứng đầu SBU (Cơ quan An ninh Ukraine) tại thủ đô Kiev ngay trong giờ làm việc.

Một bãi tập kết xe tải ở Dachne, vùng Odessa, đã bị đánh phá. UAV Nga cũng gây hư hại cho 2 đầu máy xe lửa tại vùng Dnipropetrovsk. Ở Mykolaiv, một trung tâm thương mại Epicentr khác đã trở thành mục tiêu; cơ sở này bị tấn công 2 lần chỉ trong 1 ngày.

Dự kiến Nga ​​sẽ tiến hành thêm các cuộc không kích quy mô lớn trong những ngày tới, đặc biệt nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và các trung tâm hậu cần.

Quân đội Ukraine (AFU) thực hiện cuộc tập kích quy mô lớn vào Sochi gây thiệt hại cho các tòa nhà dân cư và một số kho dầu nằm trong thành phố. Nhiều đợt UAV đã bị phòng không Nga bắn hạ gần Sevastopol trên bán đảo Crimea, không có thương vong nào được ghi nhận trong các sự việc này. Trong nhiều ngày liên tiếp, Ukraine đã cố gắng mở đường bay tấn công về phía thủ đô Nga. Hơn 60 UAV bị bắn hạ tại khu vực Moscow trong 24 giờ qua.

Trên thực địa, tại mặt trận Kupyansk, lực lượng Kiev đang cố gắng chọc thủng phòng tuyến để tiến về Dvorichna và tiếp cận sông Oskil. Giao tranh ác liệt vẫn tiếp diễn ngay tại trung tâm thành phố, khi AFU thường xuyên mở các cuộc tấn công về phía ngoại ô phía tây.

Trên mặt trận Dobropillia, Cụm tác chiến Trung tâm RFAF đã thiết lập được chỗ đứng chân tại làng Dobropillia, nằm ở phía nam thành phố cùng tên. Đồng thời, lực lượng Moscow đang nỗ lực mở rộng vùng kiểm soát ở sườn phía đông mặt trận và đẩy lùi đối phương khỏi Annovka.

Chiến dịch tấn công tại vùng Donbass cũng đang gia tăng cường độ, với việc quân đội Nga tiếp tục đạt được những bước tiến đã được xác nhận, đặc biệt là ở phía đông bắc Dobropilia. Tại đây, binh sĩ Nga đã chiếm được một số thị trấn trong những tuần gần đây, kênh Military Summary cho hay.

Đồng thời, các cuộc tấn công khác cũng đang diễn ra theo hướng khu vực đô thị, khi thị trấn có vị trí chiến lược quan trọng là Nykonorivka đã thất thủ. Việc chiếm được nơi này mở đường cho RFAF triển khai các đợt thâm nhập sâu hơn về phía Sloviansk và Kramatorsk.

Gần Mykolaivka - thị trấn cuối cùng trước khi đến Sloviansk - những hình ảnh mới đã được công bố cho thấy các vị trí của Ukraine đang được củng cố và bảo vệ.

Nga bao vây Ukraine ở đông bắc vùng Kharkov

Theo trang tin Readovka, quân đội Nga đã chính thức khép vòng vây quanh các đơn vị Kiev tại khu vực đông bắc huyện Vovchansk thuộc vùng Kharkov.

Tập đoàn quân số 14 thuộc Cụm tác chiến phương Bắc RFAF đã kết nối thành công với các đồng đội từ Tập đoàn quân 11 tại khu vực giữa 2 làng Nefedovka và Sliznevo. Chiến dịch bao vây lực lượng Kiev ở phía đông bắc huyện Vovchansk, vùng Kharkov, đã hoàn tất.

Bộ Quốc phòng Nga báo cáo rằng khoảng 2.000 binh sĩ Ukraine - bao gồm các đơn vị từ 3 phân đội biên phòng (được triển khai như các lữ đoàn bộ binh cơ giới) thuộc Cơ quan Biên phòng Nhà nước Ukraine và 2 lữ đoàn cơ giới của quân đội Ukraine (Lữ đoàn 129 và 159) - đang bị bao vây.

Nói cách khác, xét về quân số bị vây hãm, quân đội Nga đã cô lập được một lực lượng tương đương ít nhất một trung đoàn chính quy của Ukraine.

Sáng 4/9, truyền thông Nga, dẫn nguồn tin từ lực lượng Moscow xác nhận vòng vây đã được dọn sạch. Theo đó, các đơn vị Kiev ngừng kháng cự. Tuy nhiên, không phải tất cả binh sĩ Ukraine đều hành động theo lẽ thường, bởi lẽ vẫn có những nhóm bộ binh lẻ tẻ rút chạy về phía nam, nhưng tất cả những ai từ chối đầu hàng đều bị RFAF loại bỏ.

Song, những bằng chứng nêu trên không đồng nghĩa với việc mọi chuyện sẽ kết thúc nhanh chóng trong ngày một ngày hai. Vòng vây này khá rộng lớn, bao trùm hàng chục km2, bao gồm các khu dân cư, công sự dã chiến cũng như hàng loạt hầm trú ẩn chứa khí tài, vũ khí và đạn dược.

Việc dọn dẹp những khu vực rộng lớn với cơ sở hạ tầng quân sự dã chiến như vậy đòi hỏi thời gian, đặc biệt là khi tính đến nguy cơ hiện diện của các bãi mìn.

Sau khi hoàn tất việc bao vây đối phương, Cụm tác chiến phương Bắc RFAF sẽ đối mặt với mục tiêu tiếp theo: khu vực phòng thủ kiên cố Velykyi Burluk của Ukraine. Giờ đây, Bộ chỉ huy Kiev sẽ dốc toàn lực ngăn chặn nguy cơ bị đánh tạt sườn từ phía tây tại Velykyi Burluk. Nếu để xảy ra tình trạng này, họ sẽ đối mặt với nguy cơ bị bao vây, dẫn đến khả năng sụp đổ toàn bộ tuyến phòng thủ tại khu vực phía đông tỉnh Kharkov.

Cần lưu ý rằng trước đó, Bộ chỉ huy Kiev đã nỗ lực ngăn chặn việc lực lượng của mình bị bao vây tại huyện Vovchansk bằng cách cố gắng mở rộng hành lang đột phá thông qua một loạt đợt phản công. Tuy nhiên, khi nhận thấy tình hình đã xấu đi đến mức không thể đảo ngược, họ quyết định bảo toàn lực lượng để phòng thủ tại khu dân cư đô thị Prikolotne và các vị trí nằm về phía tây khu vực này.

Khu dân cư kể trên thực chất là một phần trong tuyến phòng thủ trải dài của Ukraine, bắt đầu từ bờ đông sông Seversky Donets, chạy dọc theo sông Polna và kết thúc tại Prikolotne. Ở phía nam sông Polna, dù AFU đã chuẩn bị các tuyến phòng thủ, nhưng các cứ điểm lại bố trí rất thưa thớt dọc theo tuyến đường nông thôn 0-210823. Ngoài khu vực này, họ hầu như không còn lực lượng hay công sự nào đáng kể.

Do đó, mục tiêu chính của Bộ chỉ huy Kiev tại khu vực này là ngăn chặn Cụm tác chiến phương Bắc RFAF chọc thủng các tuyến phòng thủ dọc theo sông Polna và hệ thống công sự dọc theo tuyến đường nông thôn nêu trên.

Quân đội Ukraine hiện có nguồn lực rất hạn chế: nếu để mất các tuyến công sự do công binh xây dựng ở phía tây bắc và phía tây Velykyi Burluk, hệ thống phòng thủ của họ tại huyện Velykyi Burluk chắc chắn sẽ sụp đổ.

Nga chọc thủng phòng tuyến Dobropillia

Cụm tác chiến Trung tâm RFAF tiếp tục chọc thủng tuyến phòng thủ của đối phương ở khu vực tiếp cận Dobropillia. Các nhóm xung kích đi đầu đã tiến tới rìa phía đông của ngôi làng cùng tên - nằm ở phía nam thành phố - và đang tiến dần vào trung tâm khu dân cư này một cách có hệ thống, trang tin Rybar cho hay.

Một đoạn thuộc tuyến phòng thủ cũ của AFU dọc theo khe núi Vodyanoy cũng đã nằm dưới sự kiểm soát của RFAF. Việc chiếm được các công sự và dải cây xanh tại đây mang lại cho các nhóm xung kích những vị trí tương đối an toàn để tập trung lực lượng và triển khai các đợt tấn công tiếp theo vào các cứ điểm của Ukraine tại cả 2 ngôi làng.

Một nửa khu vực dân cư tại Matyashevo hiện đã nằm dưới sự kiểm soát của Nga, trong khi Krasnopodolye vẫn hoàn toàn nằm trong "vùng xám". Tuy nhiên, do các cuộc tấn công liên tục bằng UAV và máy bay chiến đấu của Nga vào các vị trí tại Dobropillia, quân đội Ukraine không thể điều động đủ lực lượng dự bị đến khu vực này để ổn định tình hình.

Xa hơn về phía nam, lực lượng Moscow đang dần mở rộng vùng kiểm soát dọc theo tuyến Novogrishino - Mirnoye. Điều này rất quan trọng để bảo đảm an toàn cho các tuyến đường tiếp tế hậu cần tại khu vực Shevchenko, nơi đóng vai trò là trung tâm hậu cần then chốt cho các đơn vị RFAF đang tiến về Dobropillia từ hướng nam.

Ở sườn phía đông của trục tiến công này, Cụm tác chiến Trung tâm RFAF đang nỗ lực giành chỗ đứng tại Annovka và thiết lập các tuyến tiếp tế ổn định cho các nhóm đi đầu. Các khu vực dân cư còn lại tại đây sẽ cho phép họ tập trung lực lượng xung kích một cách kín đáo và tiến về phía Dobropillia.

Tình hình gần Rubezhnoye vẫn còn nhiều khó khăn. Ukraine thường xuyên tổ chức phản công nhằm cắt đứt các đơn vị Moscow khỏi tuyến tiếp tế và ngăn cản họ bám trụ vững chắc tại các dải cây xanh xung quanh.

Việc thiết lập các tuyến phòng thủ ổn định tại khu vực này có ý nghĩa sống còn đối với Cụm tác chiến Trung tâm. Điều này không chỉ giúp bảo vệ sườn cho các đơn vị đang tiến về Annovka mà còn tạo thành "gọng kìm" bên trái trong chiến dịch bao vây các vị trí của AFU tại khu vực Zolotoy Kolodets.

"Mũi dao" kề sát cụm siêu đô thị Sloviansk và Kramatorsk

Vào ngày 4/9, Bộ Quốc phòng Nga thông báo Cụm tác chiến phương Nam RFAF đã giành quyền kiểm soát khu định cư Nikonorovka (Zapovednoye), nằm cách Sloviansk và Kramatorsk 8km. Việc chiếm được ngôi làng này tạo ra một mũi thọc sâu hơn nữa vào các khu vực phòng thủ kiên cố cuối cùng của Ukraine ở vùng Donbass, trang tin Military Chronicles nhận định.

Nếu lực lượng Moscow có thể tạo ra một mũi thọc đủ sâu giữa Sloviansk và Kramatorsk, điều này có khả năng làm gián đoạn sự phối hợp giữa hai trung tâm phòng thủ chủ chốt của đối phương, gây áp lực lên lực lượng dự bị, buộc AFU phải đối phó với nhiều mối đe dọa cùng lúc.

Trong kịch bản lý tưởng đối với bên đang tiến công (Nga), hệ thống phòng thủ thống nhất sẽ bắt đầu bị chia cắt thành các khu vực ít có sự liên kết với nhau, mặc dù chưa rõ liệu đây có phải là mục tiêu hiện tại của Bộ chỉ huy Moscow hay không.

Xem tiếp tại đường Link =>

https://share.google/r9m5dlSGv1QbKM9cG

Bí mật hành động, Trung Quốc chính thức vượt Mỹ, lập kỷ lục chưa từng có, thành công tạo ra công nghệ mạnh nhất thế giới

Các nhà khoa học Trung Quốc đã bí mật trong hoạt động nghiên cứu siêu máy tính, tạo và bước tiến vượt cả Mỹ và nhiều quốc gia khác.

Theo WSJ, các nhà khoa học Trung Quốc đã trở nên bí mật hơn trong hoạt động nghiên cứu siêu máy tính. Jack Dongarra, giáo sư tại Đại học Tennessee, nhà đồng sáng lập Top500, cho biết Trung Quốc có thể đã làm ra siêu máy tính nhanh nhất thế giới vào tháng 6/2024 nhưng không gửi kết quả.

Siêu máy tính (supercomputer) là hệ thống khổng lồ, có sức mạnh tính toán gấp hàng triệu lần thiết bị thông thường trong việc giải quyết các vấn đề phức tạp của thế giới. Chúng được ứng dụng vào nhiều lĩnh vực như mô phỏng dự báo thời tiết, nghiên cứu khí hậu, kiểm tra sức mạnh mã hóa của máy tính.

Global Times đưa tin vào tháng 6 vừa qua rằng, siêu máy tính Trung Quốc đã dẫn đầu bảng xếp hạng toàn cầu. Cụ thể, siêu máy tính “LineShine” do Trung Quốc hoàn toàn tự phát triển đã đứng đầu bảng xếp hạng TOP500 toàn cầu với hiệu năng duy trì ở độ chính xác kép đạt 2,19 exaflops (10¹⁸ phép tính dấu phẩy động mỗi giây), theo thông tin được công bố tại Hội nghị ISC 2026 tổ chức ở Hamburg, Đức. China Media Group (CMG) đưa tin, kết quả này đánh dấu sự trở lại của Trung Quốc ở vị trí dẫn đầu thế giới về siêu máy tính sau 9 năm.

Các chuyên gia Trung Quốc cho rằng thành tựu này không đơn thuần là một cột mốc về hiệu năng. Đột phá về LineShine cùng những ứng dụng thực tế của hệ thống đánh dấu bước tiến lớn của ngành siêu máy tính Trung Quốc trong việc vượt qua các hạn chế công nghệ từ nước ngoài, đồng thời xây dựng một hệ sinh thái phần cứng và phần mềm độc lập, có khả năng tự chủ và kiểm soát.

Tại Hội nghị ISC 2026, Trung tâm Siêu máy tính Quốc gia Thâm Quyến của Trung Quốc công bố siêu máy tính thế hệ mới “LineShine” đã đạt hiệu năng duy trì 2 exaflops, trở thành siêu máy tính đầu tiên trên thế giới vượt mốc 2 exaflops về hiệu năng duy trì. Theo CMG, hệ thống này có hiệu năng vượt qua các siêu máy tính cấp exascale hàng đầu của Mỹ và châu Âu, đánh dấu việc Trung Quốc trở lại vị trí dẫn đầu bảng xếp hạng siêu máy tính toàn cầu.

Ở cấp độ chip, CPU LX2 do Trung Quốc tự phát triển tích hợp khả năng xử lý đa độ chính xác và tăng tốc ma trận, giúp siêu máy tính và các tác vụ AI hội tụ chặt chẽ hơn. Hệ thống đồng thời được trang bị bộ nhớ HBM đầu tiên do Trung Quốc tự phát triển, giúp tăng băng thông bộ nhớ lên 10 lần so với CPU thông thường.

The New York Times dẫn lời Jack Dongarra, một trong những người tổ chức bảng xếp hạng TOP500, nhận xét LineShine là “một hệ thống ấn tượng”. Ông nói thêm rằng Trung Quốc đã vượt lên bằng cách phát triển một hệ thống không phụ thuộc vào GPU.

Zhang Yunquan, nhà nghiên cứu tại Viện Công nghệ Tính toán thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, nói với Global Times rằng việc hệ thống “LineShine” trở lại vị trí dẫn đầu bảng xếp hạng toàn cầu đánh dấu sự trở lại vai trò dẫn đầu của Trung Quốc trên bảng TOP500, sau thành công của siêu máy tính Sunway TaihuLight.

Khác với phần lớn các siêu máy tính hiện nay của Mỹ sử dụng kiến trúc lai CPU + GPU, “LineShine” đi theo hướng kỹ thuật tích hợp thuần CPU, được xây dựng trên nền tảng kiến trúc ARM.

Ông lưu ý rằng dù hướng tiếp cận này khó triển khai hơn về mặt kỹ thuật, nó lại mang đến những lợi thế lớn về khả năng tương thích trong các kịch bản ứng dụng siêu máy tính truyền thống, chẳng hạn như tính toán khoa học.

Chen Jing, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Công nghệ và Chiến lược, nói với Global Times rằng đặc điểm nổi bật nhất của hệ thống “LineShine” là kiến trúc CPU thuần túy, không sử dụng card tăng tốc GPU.

Theo ông, điều này cho thấy bước tiến của Trung Quốc trong lĩnh vực siêu máy tính không đến từ một đột phá phần cứng đơn lẻ, mà là kết quả của những tiến bộ toàn diện ở cấp độ hệ thống, bao gồm phát triển hệ sinh thái độc lập, đổi mới kiến trúc, tích hợp toàn hệ thống, cũng như cải thiện công nghệ lưu trữ và làm mát.

Theo The New York Times, kết quả thử nghiệm của LineShine nhanh hơn hơn 20% so với El Capitan, hệ thống đặt tại Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Livermore ở California. El Capitan đã đứng đầu bảng xếp hạng hiệu năng siêu máy tính được công bố hai lần mỗi năm kể từ tháng 11/2024.

Các chuyên gia nhận định kết quả trên TOP500 không chỉ là một đột phá về hiệu năng, mà còn cho thấy sự chuyển dịch sang một hệ thống hạ tầng tính toán quốc gia có mức độ tích hợp cao hơn.

Trung Quốc lần đầu tiên giành vị trí số một trên bảng xếp hạng TOP500 vào năm 2010 và liên tục cạnh tranh vị trí dẫn đầu với Mỹ và Nhật Bản cho đến năm 2023, khi nước này ngừng gửi dữ liệu về các hệ thống của mình sau nhiều năm Mỹ áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu liên quan đến chip và năng lực tính toán, theo Reuters.

Engadget viết rằng “không có một con đường công nghệ duy nhất để đạt được năng lực tính toán hàng đầu”, trong khi Reuters cho rằng chiến thắng của Trung Quốc trên bảng xếp hạng nhiều khả năng cho thấy nước này muốn khẳng định những nỗ lực trong thiết kế chip, một sự thay đổi so với những năm gần đây.

Xem tiếp tại đường Link =>

https://share.google/dWKFMGayH1fsnZwHe

Các hãng xe tại Mỹ muốn cấm cửa vĩnh viễn ô tô Trung Quốc vào nước này

Hiệp hội đại diện phần lớn các hãng xe tại Mỹ đang đề nghị Quốc hội nước này cấm vĩnh viễn ô tô Trung Quốc và công nghệ xe kết nối liên quan. Nhưng đề xuất có thể khiến một số thành viên gặp khó vì có vốn sở hữu từ Trung Quốc.

Thị trường ô tô hiện gần như đóng cửa với xe Trung Quốc do mức thuế nhập khẩu rất cao, cùng các quy định hạn chế sử dụng phần cứng và phần mềm kết nối có nguồn gốc từ nước này. Tuy nhiên, các hãng xe đang hoạt động tại Mỹ muốn Quốc hội tiến thêm một bước, biến những rào cản hiện nay thành lệnh cấm lâu dài.

Liên minh Đổi mới Ô tô, đại diện cho phần lớn các hãng xe tại Mỹ, đang thúc giục Quốc hội luật hóa việc cấm lâu dài ngăn chặn ô tô Trung Quốc thâm nhập thị trường, đồng thời cấm các phần cứng và phần mềm kết nối có nguồn gốc từ nước này.

Các thành viên của liên minh gồm nhiều tên tuổi lớn như GM, Ford, Toyota, BMW, Hyundai, Honda, Volkswagen, Mercedes-Benz, KIA và Volvo.

Theo ông John Bozzella, Giám đốc điều hành Liên minh Đổi mới Ô tô, xe Trung Quốc đang được bán tại nhiều thị trường với mức giá cạnh tranh nhờ các chính sách hỗ trợ của chính phủ. Ông cho rằng những mẫu xe này có khả năng thu thập, xử lý và truyền dữ liệu, qua đó đặt ra những vấn đề liên quan đến kinh tế và an ninh quốc gia Mỹ.

Liên minh muốn Quốc hội thông qua quy định mới trước khi Quốc hội hiện tại kết thúc nhiệm kỳ vào ngày 3/1/2027. Theo tổ chức này, việc luật hóa lệnh cấm sẽ giúp các hãng xe Mỹ tránh nguy cơ chính sách hiện tại bị thay đổi trong tương lai.

Tuy nhiên, đề xuất cũng đặt ra vấn đề đối với chính các thành viên của liên minh. Một dự luật được ủy ban Thượng viện Mỹ thông qua hồi tháng 7 có thể ảnh hưởng đến Mercedes-Benz, khi các nhà đầu tư Trung Quốc đang sở hữu gần 20% cổ phần hãng xe Đức này, nhiều hơn mức cho phép trong đề xuất.

Trong khi đó, Volvo, một thành viên khác của Liên minh cũng thuộc sở hữu hoàn toàn của tập đoàn Geely, một trong những tập đoàn ô tô lớn của Trung Quốc. Vì vậy, liên minh này cho biết cần xây dựng một giải pháp cân bằng, tránh tạo ra bất lợi ngoài dự kiến đối với các doanh nghiệp thành viên.

Ở chiều ngược lại, các hãng xe Trung Quốc đang tiếp tục mở rộng sang những thị trường khác. Xiaomi dự kiến bắt đầu bán xe điện tại châu Âu từ năm tới và đã ký hợp đồng với 8 nhóm đại lý tại Đức. Hãng sẽ cạnh tranh cùng BYD, Xpeng, Leapmotor và Nio.

Tại châu Âu, các thương hiệu ô tô Trung Quốc đang gia tăng hiện diện bất chấp những biện pháp thương mại nhằm bảo vệ ngành ô tô nội địa. Hiện tại, hơn 1/10 số xe bán ra ở châu Âu là xe Trung Quốc.

Xem tiếp tại đường Link =>

https://share.google/GBO94IqqEgcs4NV2f

Hệ thống kiểm soát của EU gia tăng cảnh báo với sản phẩm từ nhiều quốc gia

Hệ thống cảnh báo nhanh của Liên minh châu Âu (RASFF) ghi nhận 10 trường hợp nông, thủy sản Việt Nam vi phạm quy định an toàn thực phẩm trong tháng 7 và tháng 8/2026, đặt ra yêu cầu cấp thiết về siết chặt kiểm soát chất lượng xuất khẩu...

Theo Thương vụ Việt Nam tại Bỉ, Luxembourg và EU, Liên minh châu Âu (EU) thời gian qua đã siết chặt kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm nội khối, đồng thời tăng cường giám sát đối với hàng hóa nhập khẩu. Hệ thống kiểm soát gắt gao này đã khiến nhiều mặt hàng của chính EU bị thu hồi, đồng thời gia tăng cảnh báo với sản phẩm từ nhiều quốc gia.

Cập nhật từ Hệ thống cảnh báo nhanh về thực phẩm và thức ăn chăn nuôi của EU (RASFF) cho thấy chỉ trong tháng 7 và tháng 8/2026, cơ quan chức năng các nước thành viên đã phát ra 10 cảnh báo liên quan đến thực phẩm xuất xứ từ Việt Nam.

Cụ thể, Cộng hòa Séc phát cảnh báo mức độ nghiêm trọng đối với lô vải thiều (mã RASFF 2026.7466) do tồn dư thuốc bảo vệ thực vật bị cấm. Nước này cũng ghi nhận hoạt chất cấm Chlorpyrifos trong hạt tiêu đen xay (mã RASFF 2026.7068) – sản phẩm có nguồn gốc từ Ấn Độ, qua Tây Ban Nha và liên quan đến Việt Nam trong chuỗi cung ứng, được đánh giá ở mức tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng.

Tại Bỉ, cơ quan chức năng đưa ra cảnh báo nguy cơ tiềm ẩn về sự hiện diện của nitrit trong cá ngừ (mã RASFF 2026.7365). Mặt hàng trà xanh (mã RASFF 2026.5984) cũng bị nước này phát hiện sử dụng các chất tạo màu không cho phép.

Hà Lan phát hiện hàm lượng thủy ngân ở mức nghiêm trọng trong sản phẩm quế (mã RASFF 2026.7243). Nước này đồng thời cảnh báo tình trạng dư thừa polyphosphate (E452) trong tôm (mã RASFF 2026.6481) và tồn dư lượng lớn thuốc bảo vệ thực vật trên chôm chôm (mã RASFF 2026.5988, mức độ nghiêm trọng).

Cơ quan thẩm quyền Italy đã ra quyết định từ chối tại biên giới đối với lô cá tra đông lạnh (mã RASFF 2026.6962) do xử lý bằng bức xạ ion hóa không đúng quy định. Sản phẩm ravioli nhân tôm (mã RASFF 2026.6122) cũng bị từ chối nhập khẩu và cảnh báo ở mức nghiêm trọng do chứa dị nguyên trứng nhưng không khai báo trên nhãn.

Trong khi đó, Romania ghi nhận nguy cơ tiềm ẩn khi phát hiện vi khuẩn Vibrio cholerae trong phi lê cá tra (mã RASFF 2026.6759).

Thương vụ Việt Nam tại Bỉ, Luxembourg và EU nhận định song hành với đà tăng trưởng thương mại nhờ ưu đãi từ Hiệp định Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), phía EU sẽ ngày càng thắt chặt quy chuẩn kiểm soát chất lượng và an toàn thực phẩm.

Xem tiếp tại đường Link =>

Hệ thống kiểm soát của EU gia tăng cảnh báo với sản phẩm từ nhiều quốc gia

Nguồn: Tuổi Trẻ; Dân Trí; CafeF; Vietnamnet; VnEconomy